Ad Valvas 1985 - 1986 - pagina 489

16 MEI 1986 Het blijft voor d e Emancipatiecommissies die nu a a n d e universiteiten b e s t a a n e e n roeien tegen d e stroom in. Het opzetten van e e n pool vrouwenstudies of het aanstellen v a n e e n ombudsfunctionaris is altijd n o g e e n voudiger d a n om d e emancipatiegedachte daadwerkelijk m het personeelsbeleid te laten doorklinken. Als je personeelsadvertenties m a g geloven wordt er op veel plaatsen n a a r gestreefd meer vrouwen op hogere posities a a n te stellen. Ook op d e VU wordt nu sinds 1 januari v a n dit j a a r s t a n d a a r d bij alle v a c a t u r e s vermeld d a t d e VU in h a a r personeelsbestand e e n evenwichtige verdeling tussen m a n n e n en vrouwen wil creëren e n d a t vrouwen v a n harte worden aangemoedigd te solliciteren. In hoeverre d e situatie voor vrouwen in het wetenschappelijk onderwijs werkelijk verbeterd is, blijft d e v r a a g . Om meer vrouwen in dienst te nemen wordt er ook wel gesproken over het criterium „voldoend e geschiktheid" die zij zou moeten bezitten. Dit in plaats van „kwaliteit". Vrouwen die in principe voldoen a a n d e eisen voor e e n functie zouden moeten worden a a n g e n o m e n zodat k a n worden voorkomen d a t er opmeuw e e n m a n wordt a a n g e n o men die misschien iets meer g e publiceerd heeft. Uit e e n onderzoek n a a r d e positie v a n vrouwen in het wetenschappelijk onderwijs v a n 19701980 dat kortgeleden door C. A. Hawkins e n B. van Balen is g e publiceerd, blijkt d a t het totaal aantal vrouwelijke e n mannelijke leden v a n het wetenschappelijk corps in die periode is gestegen. De positie v a n vrouwen is echter verslechterd in tegenstelling tot die v a n m a n n e n . Er zijn veel meer vrouwen a a n gesteld in d e l a a g s t e r a n g e n (wetenschappelijk medewerksters) d a n verwacht zou mogen worden op grond v a n e e n gelijke verdeling over d e categoneen. De verdeling over d e faculteiten is zeer sterk verschillend. Alleen bi] de faculteit geneeskunde, letteren e n sociale wetenschappen is het percentage vrouwen binnen d e wetenschappelijke staf gelijk gebleven of iets gestegen sinds 1970. In d e faculteit wis- en natuurkunde e n rechten IS het a a n t a l vrouwen g e d a a l d , terwijl het p e r c e n t a g e in d e technische w e t e n s c h a p p e n n o g steeds te verwaarlozen is. Uit hun onderzoek, op basis v a n CBS-gegevens, komt het a a n t a l vrouwelijke hoogleraren nergens tot e e n d e r d e v a n het a a n tal dat je zou verwachten als vrouwen in dezelfde m a t e zouden zijn verdeeld als d e m a n nen. De nadelige positie v a n vrouwen a a n universiteiten e n hogescholen wordt veelal toegeschreven a a n het feit d a t vrouwen v a a k deeltijdarbeid vernchten. En die deeltijdbanen dienen meestal niet cds basis voor e e n normale bevordering. Het grootste deel v a n d e werktijd wordt besteed a a n het g e ven v a n onderwijs. Voor e e n promotie-onderzoek of bestuursfunctie blijft g e e n tijd over, zodat k a n s e n o p e e n h o g e r e positie nog kleiner worden. Ook blijkt d a t het huishouden e n d e zorg voor d e kinderen in d e praktijk toch op d e schouders van d e vrouw komen te liggen.

Bezuiniging De eisen die w e r d e n gesteld aan d e nieuw te b e n o e m e n Universitaire Hoofd Docenten (UHD's) w a r e n volgens Ron Boot, emancipatiewerkster a a n de VU, op zich niet slecht. Van diegene die voor deze functie in

C o m m o t i e r o n d d e b e n o e m i n g v a n vrouwelijke hoofddocenten

Een kwestie van aanpassen en de juiste partner kiezen Is het terecht dat slechts 3,8 procent van alle recent benoemde hoofddocenten (UHD) vrouwwen zijn? Of krijgen diegenen gelijk die zeggen dat er ondanks het zogenaamde vrouwvriendelijke personeelsbeleid toch weer vrouwen gepasseerd zijn? In ieder geval is duidelijk dat het streven naar meer deeltijdfuncties binnen de hogere kaders nog lang niet gerealiseerd is. Mogelijkheden genoeg als je maar zestig uur per week wilt werken.

Dr. Marijke d e Jong aaimierking w ü d e komen werd ervaring g e v r a a g d op het g e bied v a n bestuur, onderwijs e n onderzoek. „Dat er weinig vrouwen zouden worden b e n o e m d w a s wel te v e r w a c h t e n als je kijkt n a a r het a l heel l a g e a a n t a l vrouwen in d e hogere rangen," aldus Ron Root. Dot er v a n e e n onemancipatoir benoemingsbeleid sprak e is geweest lijkt h a a r echter niet onwaarschijnlijk. Inmiddels zijn d e cijfers bekend g e w o r d e n v a n het a a n t a l UHD-benoeming e n tot nu toe. En daaruit blijkt d a t er per 1 januari op d e VU 130 UHD's zijn benoemd, w a a r onder slechts vijf vrouwen. Het UHD-schap is e e n soort overgangsmaatregel, in het k a d e r v a n d e algehele bezuinigingen, met e e n heel eigen profiel. Hoewel d e functie ongeveer te vergelijken is met die v a n e e n wetenschappelijk hoofdmedewerker, zijn d e eisen die hiervoor gelden vrijwel identiek a a n die v a n het hoogleraarschap. Vanaf 1979 loopt d e discussie over het nut v a n d e automatis c h e salarisverhoging v a n w e tenschappelijk medewerkers. Een deel v a n het a a n t a l hoofdm e d e w e r k e r s is n u b e n o e m d tot UHD e n het a n d e r e deel zit nu in e e n bevroren salarisschaal. O p d e meeste faculteiten w a s voor d e UHD-procedure e e n clustercommissie ingesteld w a a r i n ook d e hoogleraar v a n d e v a k g r o e p vertegenwoordigd moest zijn. Een z o g e n a a m d e UHD-commissie h a d d a n als t a a k d e door d e kroondocent voorgestelde kandidaten te toetsen. Of hierbij altijd sprake w^as v a n e e n objectief e n onafhankelijk oordeel, valt volgens Martien de Bolster v a n d e Abv a K a b o te betwijfelen. Er zitten blijkbaar nogal w a t h a k e n e n ogen a a n deze b e n o e iningi, .ocedure. Inmiddels zijn e r op d e VU vier beroepszaken in behandeling, w a a r v a n er a l t w e e ongegrond zijn verklaard.

Foto Michel C l a u s ,

AVC/W

Volgens Personeelszaken a a n d e VU h e b b e n er tot nu toe g e e n vrouwen geprotesteerd. De AbvaKabo zet v r a a g t e k e n s bij d e hele g a n g v a n zaken e n v r a a g t zich met n a m e of h o e het komt d a t er zo weinig vrouwen zijn aangesteld. D a a r o m heeft ze onlangs e e n brief opgesteld gericht a a n d e CoUeges v a n Bestuur v a n d e insteUingen v a n wetenschappelijk onderwijs, waarin een aantal vragen s t a a n die informatie moeten opleveren over het a l d a n niet vrouwAmendelijk beleid bij d e UHD-benoemingen. In die brief wordt voorondersteld d a t vrouw e n die meer in deeltijd werken in e e n ongunstige positie zijn geplaatst. De vakbond heeft intussen aUeen v a n d e universiteit v a n Amsterdam d e precieze cijfers binnen v a n d e streefquota UHD's per februari '86. O p d e UvA g a a t het echter alleen nog m a a r om d e voordrachten. Tervsijl het p e r c e n t a g e vrouwen onder de wetenschappelijke hoofdmedewerkers nog 17 is, b e d r a a g t d a t v a n d e voorged r a g e n UHD's slechts 6,3%. Overigens is d e situatie bij d e UHD-benoemingen op d e UvA e e n beetje uit d e h a n d gelopen. De plaatselijke afdelingen v a n d e vakbonden hebben daar geprotesteerd tegen het UHD-beleid v a n het CvB. Al a a n het begin v a n 1986 h a d d a a r e e n nieuw rangenstelsel ingevoerd m o e t e n zijn, terwijl medio '84 alle medewerkers tot universitair docent (UD's) zijn benoemd. Door middel v a n sollicitaties zouden d e UHD's d a n a a n g e steld worden. Het conflict tussen d e b o n d e n e n het College heeft er voor g e zorgd d a t d e hele procedure nu stil Ugt. Zo'n honderd b e z w a a r schriften v a n individuele werknemers zijn inmiddels bij het CvB beland. Een hele klus dus, ook omdat d e benoemingen voor d e zomervakantie doorgevoerd moeten zijn. De b o n d e n

Ally Smid v e r l a n g e n echter ook d a t er b e noemingen in deeltijd mogelijk worden. Intussen is d e omstred e n emancipatienota „Over g e lijkwaardigheid gesproken" op d e UvA definitief vastgesteld. Misschien d a t d e n o g onbezette UHD-placrtsen d a a r n o g door beïnvloed kunnen worden. De nieuwe portefeuillehouder emancipatiezaken dr. Kees Niemóller verwacht d a t er binnen vier j a a r voldoende vrouwen zijn om n a a r e e n hoger niveau te kimnen opschuiven. Het CvB moet n u namelijk in b e p a a l d e gevallen vrouwelijke k a n d i d a ten aanstellen, ook als d a a r door beter gekwalificeerde mannelijke kandidaten afvallen. Ook cd omdat het tot nu toe g e h a n t e e r d e uitgangspunt „bij gelijke kwaliteit verdient d e vrouwelijke sollicitant d e voorkeur" in d e praktijk nauwelijks effect heeft g e h a d . Als algem e e n uitgangspunt zal e e n verhouding v a n zestig procent m a n n e n e n veertig procent vrouwen in acht worden genomen. De beloften die ook in d e nota g e n o e m d worden zijn: e e n uitbreiding v a n het verlof n a e e n bevaUing v a n zes tot acht w e ken, e e n geleidelijke invoering v a n b e t a a l d ouderschapsverlof tot m a x i m a a l vier m a a n d e n n a d e bevalling, het recht v a n vrouwen op e e n deeltijdfunctie g e d u r e n d e d e periode d a t het kind jonger is d a n vier j a a r e n e e n verruiming v a n d e kindero p v a n g . Ook heeft d e vrouw het recht n a d e deeltijdperiode terug te keren in h a a r oorspronkelijke functie, met het oorspronkelijke a a n t a l uren.

Lectoraat Terug n a a r d e VU met d e v r a a g of er d a a r tot nu toe vrouwen g e p a s s e e r d zijn bij d e UDH-benoemingen. Zijn er überhaupt wel voldoende gekwalificeerde vrouwen beschikbaar? Of zijn d e eisen die a a n het UHD-schap gesteld worden te hoog? Met

deze v r a g e n confronteerden w e d e enige vrouw v a n d e 15 UHD's die aangesteld zijn bij d e faculteit Biologie, dr. Marijke de Jong-Brink, gespecialiseerd in d e histologie e n d e elektronenmicroscopie. Zij solliciteerde n a a r het UHD-schap e n werd benoemd. Officieel in het verled e n voor 0,8 v a n d e werktijd aangesteld, m a a k t ze d e laatste tijd weken v a n veel meer d a n 32 uur. Het UHD-schap beschouvTt ze zeU als e e n „langs e e n goedkope achterdeur weer n a a r binn e n g e h a a l d lectoraatschap v a n vroeger." „Ik denk d a t het e e n h e e l vervelende procedure is. Er zijn groep e n w a a r e e n hoogleraar zit met é é n structurele UHD-plaats, e n twee b e k w a m e hoofdmedewerkers. Dat leidt d a n tot hele moeilijke situaties."

Hersenen Hoewel ze bij d e benoemingsprocedure wel vraagtekens zet, zegt Marijke d e Jong niets g e merkt te h e b b e n v a n e e n a c h tergestelde positie v a n vrouwen in dit geval. Met n a m e in d e bèta-faculteiten zijn er gewoon te weinig goed gekwalificeerde vrouwen volgens h a a r . „Veel marmen werken enorm hard, e n vrouwen die d a t niet kunnen opb r e n g e n verliezen d a n d e w e d strijd. Het UHD-schap is ook niet in e e n halve b a a n te passen, d a a r v o o r zijn d e eisen te zwaar." O p d e v r a a g of die eisen d a n wel terecht zijn merkt De Jong o p d a t als je wetenschappelijk wüt m e e d r a a i e n soms op w e reldniveau moet concurreren e n d a a r d o o r wel in e e n keurslijf wordt geduwd, m a a r d a t die eisen gewoon a l g e m e e n gelden. „Dat verwijten ze mij ook wel e e n s d a t ik m e te veel h e b a a n g e p a s t a a n het mannelijk b e drijf." Zelf is ze in principe wel voorstander v a n positieve discriminatie mits er v a n gelijke kwaliteit sprake is. „Als ik e e n b a a n bied voor drie j a a r d a n wil ik d a a r e e n zo g o e d

Vervolg op pag. 12

Advertentie

De No Nonsense van Neelie

Interview: waarom Neelie Smit-Kroes opzettelijk minder in de pers kwam; de VVD: 'er had iemand met z'n vuist op tafel moeten slaan'; en: Van Aardenne. Een minister in de tropen: de reizen van Eegje Schoo.

Het CDA en't Jan de Quayfonds

Onthullend: het CDA accepteert inderdaad giften van 't bedrijfsleven, na het Limburgse Nolensfonds nu ook het Jan de Quay-fonds. Tsjernobil: de onvoorbereidheid van de regering, en het geheim van de spinazie. Hockey: Tommy van 't Hek. EN: DE KUNSTBIJLAGE

Wie ergens voor Staat, leest Vry Nederland.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen