Ad Valvas 1985 - 1986 - pagina 169

1 NOVEMBER 1985

Vormingscentrum VU organiseerde forumdiscussie over sport en vandalisme f

#

t Is 'n soort miniatuuroorlogje spelen'

(FotoAnefo)

„Als we thuis spelen zijn we met zo'n vijfhonderd mensen, als w e uit spelen tweehonderd vijftig e n als we n a a r Feyenoord g a a n zijn het er dertienhonderd." Achter een colaatje doet Ronald Pieloor rustig verslag v a n het wel en w e e v a n e e n beruchte supportersclan: d e F­side. Sinds zij ruim een j a a r geleden v a n Ajax e e n clubhuis onder het sta­ dion ter beschikking h e b b e n g e ­ kregen, is d e F­side e e n stich­ ting geworden. H a a r bekend­ heid heeft d e F­side vooral te d a n k e n a a n d e keren dat het w e e r e e n s mis ging bij voetbal­ wedstrijden: stadions gesloopt, treinen vernield e n vechtpartij­ en. Dit voetbalgeweld wordt door Justitie gerekend tot d e 'kleine criminaliteit'. Sociologen, psy­ chologen e n legio a n d e r e ­lo­ g e n putten zich uit d e achter­ gronden v a n het vandalisme te onderzoeken. M eestal komt m e n d a n terecht bij jongeren v a n 16 tot 20 jaar, die in problemati­ sche sociale omstandigheden verkeren. Werkeloosheid, soci­ a l e müieus e n slechte gezinssi­ tuaties zijn veelgehoorde onder­ zoeksresultaten. SportvandaHsten k a n m e n vol­ g e n s dr. Hauber geenszins allen tot deze categorie v a n sociaal ontheemden rekenen. Dr. Hau­ b e r is hoofdmedewerker bij d e v a k g r o e p criminologie in Lei­ d e n e n heeft onderzoek g e d a a n n a a r d e g e d r a g i n g e n v a n jeug­ d i g e vandaUsten. „M et drie­ kwart v a n die b a l d a d i g e jon­ g e n s is eigenlijk niet zoveel a a n d e h a n d . Ze vinden het op school misschien e e n beetje saai, e n doen g r a a g m e e met d e grote jongens die iets organise­ ren. Ik noem ze meelopers, ze wiUen er g r a a g bijhoren. Als je h e n confronteert met hun g e d r a ­ gingen, door ze bij voorbeeld e e n vernielde tram te laten schoonmaken, hoef je v a n deze jongens niet meer zoveel last te hebben. De t w e e d e groep zijn d e aanstichters. Dat zijn wel jongens die in treurige sociale situaties terecht zijn gekomen. Meestal zijn ze al meerdere ke­ ren met Justitie in a a n r a k i n g g e ­ weest. Deze jongens h e b b e n e e n intensieve sociale begelei­ ding nodig." De meeste F­side supporters werken of g a a n volgens Ronald gewoon n a a r shool. Het zijn ook g e e n 'jonge broekies' v a n e e n j a a r of zestien, m a a r jongeren tussen d e twintig en dertig jaar. Het groepsoptreden is kenmer­ kend voor geweldplegende jon­ geren. In e e n groep h e b je ge­ d e e l d e , verantwoordelijkheden

De anonieme massaliteit en d e competitie tus­ sen twee k a m p e n zouden d e voedingsbodem voor het voetbalvandalisme zijn. Het Vormings­ centrum v a n d e VU organiseerde d i n s d a g 29 oktober een forumdiscussie over het geweld rond sportevementen. De discussie bleef echter bij het voetbalgeweld steken. Tussen d e officië­ le instanties en d e beruchte supporter­sides g a a p t e e n b r e d e kloof v a n vooroordelen. Pogin­ g e n v a n d e Amsterdamse politie om d e kloof te verkleinen door begeleiding v a n d e F­side sup­ porters zijn gestrand. Het vandalisme v a n d e si­ d e s lijkt niet te keren „als d e sfeer er n a a r is". Ad Valvas sprak met enkele forumleden over het voetbalgeweld: d e criminoloog dr. A. R. Hauber, Ronald Pieloor, voorzitter v a n d e F­ side en mr. E. J. Meyer v a n d e Vereniging v a n Nederlandse Gemeenten. e n e e n gedeeld risico. Het is nooit zo duidelijk wie die trein nou gesloopt heeft, gewoon d e hele groep. De groep versterkt ook d e geweldplegingen. De e e n wil voor d e a n d e r niet ach­ terblijven e n wil m e n enig a a n ­ zien verwerven, moet je jezelf toch w a a r m a k e n . Volgens Hau­ ber is het e e n manier v a n a a n ­ dacht vragen. Door geweld te plegen krijgt m e n die a a n d a c h t , v a n d e politie, v a n d e bevolking e n niet te vergeten v a n d e me­ dia. Ronald bestrijdt dat. Hij vindt het juist niet sUm om te zorgen op e e n grote foto in d e krant te komen. „De politie zou je d a n zo op kunnen pakken." Mr. E. J. M eyer v a n d e Vereni­ ging v a n Nederlandse Ge­ meenten, die zich bezighoudt met het o p e n b a a r bestuur e n d e o p e n b a r e orde v a n d e Neder­ l a n d s e gemeenten, o p e n d e d e forumdiscussie met enkele cij­ fers: ,,Het vandalisme kost d e maatschappij vijfhonderd tot zeshonderd miljoen gulden per j a a r . De vernielingen rond het voetbalgebeuren n e m e n acht tot tien miljoen in beslag." Tijdens d e forumdiscussie werd d e kloof tussen d e F­siders e n d e officiële instanties, zoals d e ge­ m e e n t e en d e politie, duidelijk. Ronald Pieloor verwoordde d e mening v a n d e F­side: ,,Het ligt misschien voor e e n deel a a n ons, m a a r voor zeker vijftig pro­ cent is het g e d r a g v a n d e politie het schuld als er rotzooi ont­ staat." De rest v a n het forum n a m als uitgangspunt d e ge­ weldplegingen. ,,De politionele m a a t r e g e l e n worden genomen omdat er iets a a n d e h a n d is in d e maatschappij," aldus M eyer. O. Roffel, directeur v a n het Olympisch Stadion in Amster­

Carolien Stam d a m , toonde tijdens d e hele dis­ cussie weinig begrip voor d e ,,relschoppers". „Als m e n zich in d e maatschappij normaal ge­ draagt, wordt m e n ook niet met h a r d h a n d i g e n onterecht poltie­ optreden geconfronteerd," zo w a s zijn mening. De enige die wat n u a n c e a a n het m a a t ­ schappelijk verdorven g e d r a g v a n d e side­supporters a a n ­ bracht w a s brigadier H. Kui­ pers. Hij zit in d e begeleiding­ commissie v a n d e F­side e n ver­ ­telt uit eigen ervaring hoe d e supporters als e e n kudde b e e s ­ ten trein uit, stadion in gesluisd worden. ,,Het is alsof je in Artis zit. Bij d e stations komen men­ s e n n a a r je kijken hoe je wordt s a m e n g e d r e v e n e n in d e sta­ dions wordt je via getraliede sluizen n a a r het vak geloodst." ,,Maar," voegde Kuipers er di­ rect a a n toe, „dat zijn d e sup­ porters zelf schuld. Zij zijn be­ g o n n e n met geweldplegingen e n het is alleen m a a r erger ge­ worden. Als die jongens alleen voor het voetbal zouden komen, zou er niks a a n d e h a n d zijn."

Ajax­fans Volgens Ronald zijn d e F­siders in d e eerste plaats Ajax­fans. ,,Je zou je zondag ook wel pretti­ ger kunnen doorbrengen d a n d a t je je door d e politie laat op­ j a g e n en het risico loopt door zo'n hond gebeten te worden. Wij g a a n n a a r Ajax! Natuurlijk is het ook e e n sociaal gebeuren. Je onderbreekt het s a a i e leven e e n beetje door met z'n allen e e n dagje uit te g a a n . " ­

Ronald geeft e e n voorbeeld hoe het tot geweld komt bij d e F­ siders: ,,Als wij d e trein in ge­ r a m d worden e n iedereen is k w a a d dat je wéér voor niks klappen hebt gehad, zijn d e ver­ nielingen moeilijk tegen te hou­ d e n . Ik zal het in zo'n geval niet a a n m o e d i g e n dat ze d e tl­bui­ zen eruit beginnen te trekken, m a a r ik zal er ook niks v a n zeg­ g e n . Ik p r a a t onszelf niet goed. Er gebeuren ook dingen w a a r ­ voor g e e n enkele aanleiding bestaat. Ik denk dat het toch e e n soort afreageren is." O m het geweld v a n d e F­side e e n beetje in toom te h o u d e n heeft d e Amsterdamse politie in 1984 e e n begeleidingscommis­ sie ingesteld. Enkele a g e n t e n in burger gingen met d e suppor­ ters m e e n a a r d e uit­wedstrij­ d e n . Zij traden op als bemidde­ l a a r s tussen d e supporters en d e plaatselijke politie e n als scheidsrechter om d e gemoede­ r e n te sussen. Brigadier Kuipers is e e n v a n die begeleiders: ,,We zaten in d e trein e n g a v e n a a n d e plaatse­ lijke politie door hoe d e sfeer w a s . W a s het rustig g a v e n w e door: 'Jongens, kom alsjebüef niet in voUe gevechtsuitrusting, w a n t dat fokt alleen m a a r op'". Kuipers erkent dat d e begelei­ ding werkte, ook al kostte het veel moeite. Maar ze w a r e n met veel te weinig mensen om cdles g o e d in d e g a t e n te kunnen hou­ d e n . Bovendien kostte het veel tijd e n geld. In januari wordt d e doodgebloede begeleidings­ commissie opgeheven. Je kunt je afvragen of het laten aanruk­ ken v a n e e n peloton M E niet n o g duurder is. Roffel, de stadiondirecteur, vond d e begeleiding door ste­ V7ards, die n a a r Engels voor­ beeld uit d e rijen v a n d e suppor­ ters worden gerecruteerd, e e n mogelijk oplossing voor het voetbalvandalisme. M aar vol­ g e n s Ronald zouden die ste­ w a r d s g e e n g e z a g hebben. „Ik zou niet in e e n ordedienst kun­ n e n g a a n . Ik b e n zelf vroeger ook g e e n lieverdje geweest, net als d e rest v a n d e 'harde kern'. W a a r o m zouden d e jongens die iets uitvreten d a n v a n mij a a n ­ n e m e n dat ze dat niet moeten doen." De forumleden w a r e n eensge­ zind v a n mening dat g e v a n g e ­ nisstraf g e e n uitkomst zou bie­ d e n bij d e oplossing v a n het vandalisme­pro­bleem. Hauber zei daarover: ,,De meerderheid v a n d e mensen die in d e gevan­ genis zitten zijn m e n s e n die d a a r niet voor de eerste keer zitten. Dat is voor mij

e e n teken dat het niet helpt." Alternatieve straffen h a d d e n bij alle forumleden d e voorkeur. Men heeft al g o e d e ervaringen met straffen als het r e p a r e r e n e n het schoonmaken v a n ver­ nielingen. Volgens Ronald heeft e e n stadionverbod veel effect, je kunt je favorieten niet meer aanmoedigen. Tussen alle sporten springt het voetbal eruit als het om v a n d a ­ lisme gaat. Opmerkelijk is dat 'agressievere' sporten als bok­ sen en karate, w a a r men elkaar echt te lijf gaat, g e e n vandalisti­ sche supporters kennen. Vol­ g e n s Haiiber heeft elke sport e e n door iedereen geaccepteer­ d e basisnorm. ,,Problemen ko­ m e n op als er agressie getoond wordt die boven die norm uit­ komt. W a n n e e r iemand zich met e e n sport identificeert, zoals d e supporter zich met zijn voetbal­ club identificeert, wekt dat agressie op." O p zoek n a a r d e oorzaken v a n het voetbalgeweld g a a t Hauber uit v a n een wisselwerking tus­ sen persoonlijke onvredegevoe­ lens e n d e omstandigheden w a a r i n die onvrede zich uit. „De anonimiteit in het m a s s a l e voet­ b a l g e b e u r e n brengt die 'risico­ groep' ertoe onbekenden scha­ d e toe te brengen. Het is gemak­ kelijk, je kent je slachtoffer niet e n je loopt in d e groep g e e n g e v a a r bekend te worden." ,,Daarnaast is ook het competi­ tie­element een factor die tot vandalisme k a n leiden. De sup­ porters indentificeren zich met h u n club. De a n d e r e partij, d e a n d e r e supporters, behoren tot d e vijanden. Het is een soort miniatuur­oorlogje spelen." Volgens Meyer is het voorname­ lijk d e competitie tussen d e ste­ d e n die een rol speelt in d e strijd tussen d e verschillende suppor­ ters­kampen. Voor d e wedstrij­ d e n tussen Ajax en Feyenoord g a a t dat chauvinisme in ieder geval op. Ronald: ,,Als Feyen­ oord n a a r Amsterdam komt, d a n lijkt het e e n w a r e stammen­ oorlog", andersom trouwens ook. Die Feyenoorders horen hier gewoon niet, die moeten g e w e e r d worden. Ze h e b b e n niks op d e Amsterdamse grond te zoeken. M et b e p a a l d e steden h e b je dat zo, bijvoorbeeld ook met Utrecht. M aar buiten het voetbal om doen w e elkaar g e e n k w a a d . We h e b b e n zelfs wel eens onderling e e n zaal­ voetbaltoernooitje g e h a d met Utrecht­supporters." Hoewel volgens Ronald Pieloor

Vervolg op pag. 11

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen