Ad Valvas 1985 - 1986 - pagina 351

28 FEBRUARI 1986 CDA­woordvoerder dr. A. Lan­ sink liet aanvankelijk weten dat d e strekking v a n d e motie h e m w^el a a n s p r a k , m a a r het oordeel v a n minister drs. W. J. Deetman e n staatssecretaris L. de Graal v a n Sociale Zaken af te wiUen wachten. Beide bewindslieden o n t r a a d d e n d e Kamer „met d e meeste klem" om d e motie a a n te nemen, w a a r n a het CDA overstag ging. De stemming over d e artikelen e n wijzigingsvoorstellen v a n het wetsvoorstel studiefinanciering leverde ook verder g e e n verras­ singen op. Op voorstel v a n CDA e n W D werd d e bevoegdheid v a n d e minister v a n onderwijs om d e basisbeurs te verlagen 'in v e r b a n d met d e toestand v a n 's Rijks financiën' mt d e wet ge­ h a a l d . Voor een verlaging is nu wetswijziging nodig. Verder liet d e Kamer d e door minister Iedere student zijn eigen studie­ loon, onafhankelijk v a n het in­ komen v a n zijn ouders is e e n i d e a a l dat reeds opdook in d e begintijd v a n d e studentenvak­ b o n d e n halverwege d e jaren zestig. Later werd het ook in d e landelijke politiek verwoord. Toen echter in het begin v a n d e j a r e n zeventig d e eerste herzie­ ningen v a n het beurzenstelsel w e r d e n overwogen, speelde d a a r i n vooral e e n belangrijke rol het feit dat d e opstellers v a n d e p l a n n e n d e toegankelijkheid v a n het hogeronderwijs wilden vergroten. Beide features zou­ d e n met e e n goed stelsel v a n studiefinanciering gediend kun­ n e n zijn. Diverse pogingen om tot e e n regeling te komen in d e jaren zeventig liepen echter niet uit tot e e n nieuwe wet. Minister drs. W. Deetman ving zijn ambtsperiode a a n met e e n regeerakkoord w a a r i n was vastgelegd dat het nieuwe stu­ diefinancieringstelsel budget­ tair neutraal moest worden uit­ gevoerd. De driftig bezuinigen­ d e regering h a d g e e n extra gel­ den beschikbaar. Slechts wat tot nu toe werd uitgegeven a a n beurzen e n kinderbijslag kon op een a n d e r e manier worden ver­ deeld. Het gevolg is e e n voorstel waarin d e zelfstandigheid v a n d e student wordt gesymboli­ seerd door e e n basisbeurs voor iedereen. Het b e d r a g d a a r v a n IS echter te l a a g om die zelfstan­ digheid te realiseren.

M

Wet studiefinanciering komt er door in Kamer Wie de 30 jaar is gepasseerd en een uitkering heeft zal ook in de toekomst niet mogen stude­ ren in het wetenschappelijk of hoger beroeps­ onderwijs. Een motie van de Partij van de Ar­ beid werd vorige week donderdag tijdens de stemmingen over de wet studiefinanciering door CDA en VVD verworpen. In de motie werd gevraagd om, studeren met behoud van uitkering mogelijk te maken, dan wel deze groep alsnog onder de studiefinancie­ ring te brengen.

Deetman a a n buiten Nederland gevolgde studies gestelde be­ perking, dat voor zo'n studie in Nederland g e e n numerus fixus o p basis v a n d e arbeidsmarkt m a g bestaan, vallen. Alle stu­ dies in d e EG, die vergelijkbaar zijn met Nederlandse studies, m o g e n nu met studiefinancie­ ring worden gevolgd. Een laatste wijzigingsvoorstel betreft het griffierecht. De Ka­

Nieuwe stelsel vergroot toegang tot onderwijs niet Met de vorige week afgesloten debatten in de tweede kamer over de studiefinanciering is een voorlopig einde gekomen aan een discussie die een kleine 20 jaar geduurd heeft. De VVD kan zich a a n het einde meer overwinnaar voelen dan de PvdA, maar eigenlijk is er voor iedereen reden om met het nu bereikte resultaat niet te­ vreden te zijn. De twee belangrijkste beginse­ len, die gedurende dit debat een redelijk breed politiek draagvlak kregen, toegankelijkheid van het onderwijs met name ook voor de lagere inkomensgroepen en vergroten van de zelfstan­ digheid van de student werden niet gereali­ seerd. voor d e rest e e n h a n d h a v i n g v a n het oude stelsel, met dit ver­ schil d a t nu d e l a g e r e inkomens wel g e d w o n g e n worden om een studielening te sluiting, met het gevolg d a t die studenten later met e e n hoge schuld zitten. 'De a r m e n worden armer en d e rijken worden rijker' w a s al snel d e kreet die d e tegenstanders v a n dit plan lieten horen. Met n a m e v a n studentenzijde wer­

De s t u d e n t e n v a k b o n d LSVB heeft zich in d e d e b a t t e n over d e stu­ diefinanciering duidelijk op d e voorgrond g e p l a a t s t . O p 30 okto­ ber 1985 boodt voorzitter R ob Koenen het 'dossier 19.125' a a n a a n de voorzitter v a n d e v a s t e k a m e r c o m m i s s i e Van Ooijen. Foto Bram de Hollander

D a a r n a a s t zouden student e e n som kunnen lenen e n voor die studenten wier ouders e e n l a a g inkomen genoten wordt d e mo­ gelijkheid g e s c h a p e n e e n a a n ­ vullende beurs te ontvangen. Dit laatste moest d e toeganke­ lijkheid v a n het onderwijs ver­ groten. Wie het voorstel bekijkt k a n het met e e n beetje k w a d e wil b e ­ schouwen als e e n nieuwe b e n a ­ ming voor d e kinderbijslag en

Bert Bakker/UP

d e n d e minister keer op keer berekeningen voorgelegd die duidelijk m a a k t e n dat juist d e studenten met ouders die e e n l a a g inkomen h e b b e n veel geld zouden moeten lenen en, omdat deze lening rentedragend is, er vergeleken met het oude stelsel, w a a r i n het beursdeel dat later terugbetaald moet worden be­ s t a a t uit e e n renteloos voor­ schot, er op achteruit gingen. De student v a n rijke kom­af zou

echter vooruitgaan omdat d e basisbeurs iets hoger is d a n drie keer kinderbijslag die hij nu, in­ dien hij niet meer bij zijn ouders thuis woont, krijgt. O p macro­niveau bekeken is dit zeker w a a r . Voor individuele gevallen hoeft het nieuwe stel­ sel niet altijd e e n achteruitgang te zijn. Dat m a a k t e dat d e minis­ ter sterk stond. Tegenover iede­ r e berekening v a n d e studen­ tenvakbonden kon hij e e n a n ­ d e r voorbeeld noemen v a n m e n s e n die er wel bij zouden v a r e n als zijn plannen w e r d e n ingevoerd. Met n a m e voor d e middengroepen, die eigenlijk door het huidige stelsel v a n stu­ diefinanciering nogal in d e kou worden gezet, zaten er reeïe verbeteringen in. D a a r n a a s t zijn d e nieuwe plannen niet al­ l e e n voor studenten in het hoger onderwijs geschreven, m a a r zijn ze ook v a n toepassing op m e n s e n in bijvoorbeeld het mid­ d e l b a a r beroepsonderwijs, in­ dien zij achtien j a a r of ouder zijn. Dat maakt dat gezinnen w a a r ook kinderen onderwijs volgen in het mbo er in het ver­ volg beter af komen. Dat zijn vooral d e gezinnen met d e l a g e inkomens. Helemaal zwart­wit is het plaatje dus niet. Er zijn echter groepen a a n te g e v e n die duidelijk d e dupe w o r d e n e n waarvoor ook d e studentenvakbonden e n d e op­ positie kennelijk nog onvol­ d o e n d e a a n d a c h t heeft. Met n a m e e e n o u d e r gezinnen met studerende kinderen komen er niet goed af. En q u a inkomensten g a a t iede­ r e student er op achteruit. Bij d e discussie over d e hoogte v a n d e b e d r a g e n die moeten worden uitgekeerd, is d e prijscompen­ satie vanaf 1980 niet meer door­ berekend. Dat betekent dat ie­

Bert Bakker, Karin van Lierop/UP d e r e student, ook als hij het vol­ ledig toegestane b e d r a g g a a t lenen, ongeveer tweeduizend gulden minder krijgt d a n onder het oude stelsel. De PvdA­er drs. J. Wallage heeft l a n g g e r o e p e n d a t hij het on­ e e n s w a s met d e voorstellen v a n minister Deetman e n d a t hij met e e n alternatief plan zou ko­ men. Zijn partij h a d nog het voorstel in huis v a n oud­minis­ ter Van K e m e n a d e e n Wallage dacht a a n e e n alternatief dat zou voortborduren op het voor­ stel dat Van K e m e n a d e ooit bij d e Kamer indiende. Pas eind november v a n het vo­ rig j a a r stapte Wallage af v a n zijn p l a n om met e e n alternatief te komen. Hij merkte dat d e mi­ nister toch vast zou houden a a n zijn eigen plannen e n dat d a a r ­ voor in grote lijnen steun v a n d e twee regeringspartijen, dus v a n e e n kamermeerderheid te ver­ wachten viel. D a a r n a is hij zich g a a n richten op het kritiseren v a n het voorstel v a n d e minis­ ter. Hij noemde eU punten w a a r ­ v a n hij vond dat die absoluut veranderd moesten worden. Dr. A. Lansink v a n het CDA sloot d a a r op a a n door d e rede­ lijkheid v a n WaUage's argu­ menten te onderstrepen. Tot e e n echt overleg tussen d e beide on­ derwijsspecialisten k w a m het echter niet. Lansink h a d dat ook niet nodig. Hij w a s het eens met d e grondlijn v a n het p l a n v a n zijn partijgenoot minister Deet­ man. Zijn aanvullende w e n s e n w a r e n er op gericht het plan hier e n d a a r op punten bij te stellen e n zijn belangrijkste

Dr. A. Lansink Foto: Th. M. Kusters

mer n a m e e n a m e n d e m e n t v a n CPN e n PSP a a n om d e student die in beroep g a a t tegen e e n beslissing over zijn of h a a r stu­ diefinanciering, niet d e voorge­ stelde 25 gulden te laten beta­ len. De VVD hielp tenslotte e e n mo­ tie v a n d e PvdA a a n e e n meer­ derheid w a a r i n wordt g e v r a a g d te bekijken op welke manier d e R a d e n v a n Arbeid ingescha­ keld kunnen worden bij d e uit­ voering v a n d e wet. Bij d e ra­ d e n vervallen 900 b a n e n als ge­ volg v a n d e afschaffing v a n kin­ derbijslag voor studenten bo­ ven 18 jaar. De Kamer heeft gisteren ­ don­ d e r d a g ­ te laat voor dit num­ mer d e eindbestemming over het wetsvoorstel gehouden. CDA e n W D zouden him steun a a n d e wet geven, d e gehele linkse oppositie zou tegenstem­ men

w e n s e n zijn ook allemaal inge­ willigd. Van Lansink is het voorstel af­ komstig om d e bijdragevrije voet voor ouders te verhogen. De verhoging v a n d e beurs a a n minder draagkrachtigen ten koste v a n d e basisbeurs die ie­ d e r e e n krijgt is e v e n e e n s e e n voorstel v a n Lansink d a t door d e minister is overgenomen. De W D e n h a a r woordvoerder drs. D. Dees h a d d e n a a n v a n k e ­ lijk grote b e z w a r e n tegen d e partnerafhankeUjkheid die Deetman met het nieuwe stelsel wUde invoeren. Onder druk v a n d e kosten die het s c h r a p p e n v a n die partnerafhankeUjkheid

Drs. I. W a l l a g e Foto Bram d e Hollander

met zich m e e zou brengen, slikte d e partij h a a r b e z w a r e n in. De hele operatie moest tenslotte budgettair neutraal worden ge­ regeld. Velen moesten d a n ook vreemd h e b b e n opgekeken toen tijdens d e behandeling in d e Kamer v a n het voorstel v a n Deetman bleek d a t er wel extra geld be­ schikbaar w a s . Ineens bleek d e b e w i n d s m a n over nog e e n s 125 miljoen extra te beschikken. Hij b e s t e e d d e die om 'kleine pijn' uit het nieuwe stelsel te h a l e n e n op die manier d e regeringspar­ tijen in d e Kamer tevreden te stellen. Die r e a g e e r d e n d a a r positief op. Dees zei: 'De kou is nu uit d e lucht' e n gaf d a a r m e e a a n dat n a deze extra injectie voor hem voldoende knelpunten w a r e n w e g g e h a a l d . Het blijft echter d e v r a a g of d e Kamer, indien zij in e e n vroeger sta­ dium o p d e hoogte w a s geweest v a n het extra beschikbare geld niet heel a n d e r e zaken n o g h a d willen realiseren. Pikant in het hele d e b a t over e e n nieuw stelsel v a n studiefi­ nanciering is d e rol die d e stu­ dentenbeweging heeft ge­ speeld. Bij d e eerste hoorzitting over dit onderwerp k w a m e n studenten wel a a n het woord, m a a r spraken zij nog d e n e g a ­ tieve t a a l die m e n in d e jaren

Vervolg op pag.

9

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen