Ad Valvas 1985 - 1986 - pagina 549

20 JUNI 1986 "Hmmmm, dat is moeilijk te zeg­ gen," zegt Roodenburg o p d e v r a a g of d e mopp>en leuk zijn. "De meeste vond ik niet zo sterk. Ik b e n niet zo'n liefhebber v a n scatologische mopijen (over uit­ werpselen, JdK) en die zitten er ruimschoots in. M a a r er zitten ook verdomd leuke bij, die je nu n o g steeds k a n vertellen. Verder is het taalgebruik heel levendig. De moppen zijn e e n genot om te lezen. Ze zijn niet altijd e v e n amusant, m a a r over het alge­ m e e n h e b b e n wij ons toch wel zeer vermaakt." Sommige moppen zijn zeker a a r d i g g e n o e g om te citeren. Zoals deze: "Tegen iemand die ten onrechte g e v a n g e n w a s ge­ n o m e n zei d e rechter: Ook a l bent u nu onschuldig, hiervóór hebt u toch al verkeerde dingen g e d a a n . Hij antwoordde: Ik h e b mij altijd als e e n eerlijk m a n ge­ d r a g e n e n nooit iets slechts ge­ d a a n . Als dat zo is, zei d e rech­ ter, d a n kunnen w e u wel voor e e n heilige laten doorgaan, wij zullen u d a n e e n oor laten af­ snijden om e e n relikwie v a n u te mogen houden." Of d e volgende mop, die vooral v a n b e l a n g is voor m e n s e n die zich voor d e herkomst v a n uit­ drukkingen interesseren: "Er w e r d e n o p Batavia twee jonge borsten gegeseld e n volgens oud gebruik k w a m d e beul n a ­ dat het werk g e d a a n w a s n a a r ze toe e n wreef d e eerste met e e n h a n d vol zout in zijn rechter­ zijde, wat h e m vreselijk d e e d schreeuwen, m a a r toen hij z a g dat hij ook zijn linkerzijde wou inwrijven, riep hij: Och meester, niet meer v a n deze zalf!" Deze twee voorbeelden beho­ ren tot d e juridische moppen. D a a r v a n komen er in d e verza­ meling v a n Van Overbeke, die zelf a d v o c a a t was, ruim hon­ derd voor. Ze h e b b e n betrek­ king o p d e gehele 'rechtsgang': v a n m i s d a a d tot executie. In een artikel over deze juridische moppen schrijven Roodenburg en Dekker dat ze "een bron v a n kennis (vormen) over v a n alles e n n o g w a t d a t met d e zeven­ tiende­eeuwse rechtspraak te m a k e n had." Zo zijn er d e kleine feitjes. Het blijkt bijvoorbeeld d e gewoonte te zijn geweest dat veroordeel­ d e n die g e h a n g e n zullen wor­

Mevrouw Li t jens werkt a a n d e balie v a n d e bibliotheek e n heeft v e e l last v a n d e aircondi­ tioning. Zij wijt h a a r allergische reactie a a n d e lucht die in h a a r werkruimte wordt geblazen. Zij schreef e e n brief n a a r d e Tas­ r a a d e n d a t w a s d e aanleiding om in te springen o p talrijke klachten v a n VU­medewerkers over d e lucht op d e VU. "De m e n s e n klagen over hoofd­ pijn, dufheid, muffe lucht e n gro­ te tempercrtuursverschiUen," zegt Annet Dovers, lid v a n d e Tas­raad e n bibliotheekmede­ werkster. "Dat komt het werk natuurlijk niet ten goede. O p sommige afdelingen komt d e wind je t e g e n als je d e m a g a ­ zijndeur oi>en doet. We h e b b e n contact opgenomen met d e Dienst G e b o u w e n b e h e e r e n w e hebben e e n rapport opge­ v r a a g d over e e n onderzoek n a a r d e luchtverversing bij d e Erasmusuniversiteit in Rotter­ dam. D a a r h a d d e n ze dezelfde klachten over d e airconditio­ ning." Mevrouw Litjens vermoedt d a t er op d e VU bezuinigd wordt op de luchtverversing om energie te b e s p a r e n . Bij n a v r a a g blijkt inderdaad dat vijftig procent van d e gebruikte lucht op d e VU opnieuw wordt b e h a n d e l d e n met verse lucht wordt ver­ mengd. Volgens d e h e e r A.C Henrenauw, hoofd v a n d e sto­

Strafrechtshistorici stuiten o p u n i e k e z e v e n t i e n d e ­ e e u w s e m o p p e n v e r z a m e l i n g

'Er zitten verdomd leuke bij' De vondst van de moppenverzameling was een toevalstreffer. De Rot­ terdamse historicus Rudolf Dekker stuitte in de catalogus van de Ko­ ninklijke bibliotheek op een intrigerende titel: Anecdota sive hist oriae jocosae, oftewel Anekdotes of geestige vert ellingen. Hierachter bleek zich een manuscript met meer dan 2000 zeventiende­eeuwse moppen te verschuilen, de grootste verzameling uit die tijd, samengesteld door ze­ kere Aernout van Overbeke. Dekker riep voor de bestudering van zijn vondst de hulp in van Herman Roodenburg, historisch criminoloog a a n de VU, met wie hij nu een uit­ gave van de moppen voorbereidt. Een waardevolle bron voor de men­ taliteitsgeschiedenis, al is het materiaal "glibberig".

H e r m a n Roodenburg: "Je bekijkt het heel serieus." d e n achterwaarts d e ladder be­ klimmen. Als e e n "patient" (zo w e r d e n g e v a n g e n e n die moes­ ten worden gegeseld of terecht­ gesteld steevast aangeduid) dit vergeet e n d a a r o p gewezen wordt, antwoordt hij: "Neem m e

niet kwalijk, m a a r dit is d e eer­ ste keer v a n mijn leven."

Corruptie De m o p p e n zijn ook hulpmidde­ len ter correctie v a n cliché's

Foto Michel C l a u s , AVCATU

over d e rechtspraktijk in d e Re­ publiek. Er heerst bijvoorbeeld het idee dat corruptie onder ju­ risten zeer gebruikelijk w a s . Als d a t juist zou zijn, d a n moeten er h e e l wat moppen over getapt zijn, m a a r in d e verzameling ko­

T a s ­ r a a d bibliotheek komt in het g e w e e r

IQachten over airconditioning De klachten over de airconditioning in het hoofdgebouw van de VU zijn niet van de lucht. Ditmaal heeft de TAS­raad van de Bibliotheek de klachten opgepikt en is hij op zoek naar ge­ gevens over het Idimaat op de VU. De lucht blijkt niet helemaal vers, vijftig procent van de VU­lucht wordt vermengd met buitenlucht en opnieuw gebruikt. Storingen in de installaties wülen het klimaat ook nog wel eens verpesten. ringsdienst, betekent d a t niet d a t er te weinig zuurstof in d e VU­lucht zou zitten. "We n e m e n a l s maatstaf voor d e hoeveel­ heid zuurstof in d e lucht het per­ c e n t a g e dat m e n per persoon in e e n werkruimte nodig heeft. Die maatstaf h e b b e n w e erg ruim gesteld." Volgens Herrenauw betekent gedeeltelijk hergebruik v a n d e lucht niet d a t d e hele VU­bevol­ king verkouden zal worden als é é n iemand e e n koutje heeft ge­ vat. "AUe lucht wordt voor ge­ bruik gefilterd. Bovendien, als er verkoudheidsbacillen in d e lucht zitten is d a t p e r c e n t a g e vergeleken bij d e grote hoeveel­ heid lucht die wordt verwerkt bijna nihil. Het is ongeveer het­

zelfde als d a t je buiten loopt, d a a r zitten ook bacülen in d e lucht e n toch wordt niet ieder­ e e n meteen ziek." De lucht in het hoofdgebouw v a n d e VU wordt voor het groot­ ste gedeelte geregeld door e e n computer, die voorzien wordt v a n alle g e g e v e n s over bijvoor­ beeld d e gewenste tempera­ tuur, d e luchtvochtigheid e n d e luchtverplaatsing. Veertig lucht­ behandelingsinstallaties zorgen ervoor dot d e buitenlucht gefil­ terd e n o p g e w a r m d of afge­ koeld wordt tot e e n b e p a a l d douwpunt v a n ongeveer elf g r a ­ den. D a a r n a wordt d e lucht o p d e gewenste temperatuur g e ­ bracht e n door het gebouw g e ­ blazen. De temperatuuXj^iii^e

Carolien Stam verschillende kenners e n zalen k a n ook a p a r t bijgesteld wor­ d e n door d e z o g e n a a m d e 'na­ v e r w a n n e r ' of door e e n "koeler', die a a n d e i n g a n g v a n elke ka­ m e r is bevestigd. De klachten over d e air­condi­ tioning blijven binnenstromen. Vooral d e medewerkers a a n d e balies v a n d e bibliotheken in het hoofdgebouw ondervinden veel hinder. "We h e b b e n het hele systeem op e e n g e g e v e n mo­ ment laten controleren e n toen bleek dat er verschillende lek­ k a g e s waren," vertelt Herre­ n a u w . "Uit het onderzoek bleek dat met n a m e d e luchtverplaat­ sing bij d e balies veel te klein w a s . De constructie d a a r is niet afgestemd o p d e werkruimte. W e h e b b e n toen op d e n e g e n d e e n o p d e dertiende verdieping geëxperimenteerd met extra uit­ mondingen voor luchtverver­ sing. De reacties v a n d e m e d e ­ werkers w a r e n positief. We zou­ d e n nu d e installaties boven d e overige bibliotheekmimtes moe­

Johan de Koning m e n ze nauwelijks voor. Wel e e n enkeling, schrijven d e on­ derzoekers, zoals die v a n d e rechter die v a n e e n boer e e n w a g e n krijgt a a n g e b o d e n e n v a n e e n a n d e r e boer, diens te­ genpartij, twee p a a r d e n . De laatste wint het proces, w a n t w^at moet e e n rechter met e e n w a g e n als hij g e e n p a a r d e n heeft? Tenslotte zijn ook d e moppen interressant waaruit blijkt dat d e zeventiende­eeuwers zich distantieerden van middel­ e e u w s e rechtspraktijken. Een g e v a l dat in e e n middeleeuwse bron fungeerde als e e n serieus voorbeeld v a n 'onvrijwillige doodslag' is bij Van Overbeke e e n mop geworden. Het g a a t om e e n leidekker die tijdens zijn werk v a n d e toren valt. Hij komt bovenop iemand a n d e r s te­ recht, die dat in tegensteUmg tot d e leidekker zelf niet overleeft. De straf die hij op a a n d r a n g v a n vrienden v a n d e overlede­ n e krijgt toebedeeld is dat hij onder d e toren moet g a a n zitten e n dat é é n v a n d e n a b e s t a a n ­ d e n zich vanaf d e toren op h e m m a g laten vallen. N iemand blijkt bereid om d e straf ten uit­ voer te brengen. Het is d e v r a a g of moppen als bron voor d e studie n a a r zeden e n gewoonten betrouwbaar zijn. In e e n eerder artikel, over opvoeding, huwelijk e n seksua­ liteit in d e moppen v a n Van Overbeke concluderen Rooden­ burg e n Dekker dat het beeld v a n d e vrouw dubbelzinnig w a s . In e e n mop w a a r i n gedis­ cussieerd wordt over d e stelling dat vrouwen e n dieren m a a r weinig v a n elkaar verschillen, geeft e e n vrouw lik op stuk. Als d e stelling juist zou zijn, zouden aUe m a n n e n levend moeten worden verbrand, zegt zij, want

Vervolg op pag. 10 ten verbouwen. Dat verzoek ligt bij d e werktuigbouwkundige dienst." In principe zou d e air­conditio­ ning op d e VU voor e e n a a n g e ­ n a a m klimaat moeten zorgen. M a a r door het hele gebouw kla­ g e n m e n s e n d a t d e dufheid toe­ slaat zodra m e n in VU­sferen komt. "Ja," r e a g e e r t het hoofd v a n d e storingsdienst, "er ko­ m e n wel vaker klachten birmen e n als w e d a n d e lucht g a a n opmeten, blijken d e w a a r d e n wel te kloppen. Het zijn v a a k {persoonlijke handelingen die invloed h e b b e n op d e luchtven­ tüotie. De e e n wil het zormetje lekker binnen laten. Dan begint d e installatie koele lucht te bla­ zen omdat het te w a r m wordt. I e m a n d die d a n net onder d e airconditioning zit, voelt d a n w e e r d e koude wind in d e nek." Dat sommige mensen met duf­ heid g e s l a g e n worden zou vol­ g e n s Herrenauw kurmen liggen a a n e e n verstopte filter op die kamer of a a n een storing in het systeem. "De installatie is n o g niet h e l e m a a l geautomatiseerd e n d a a r o m worden storingen ook niet snel ontdekt. Die storin­ g e n komen regelmatig voor. De airconditioningsinstallatie hier op d e VU is ook al vijftien j a a r oud. N ormaal gesproken is hij d a n wel a a n vervanging toe, m a a r wij onderhouden d e boel hier goed, d a g e n nticht."

fcS'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen