Ad Valvas 1985 - 1986 - pagina 165

1 NOVEMBER 1985 „Onderwijs is in belangrijke m a t e e e n overheidstaak," zegt drs. A. Soetekouw, voorzitter v a n d e Initiatiefgroep, ,,maar het is d e v r a a g of dat zo moet blijven. De minister vindt zelf v a n niet. Hij vindt dat het bedrijfsleven d e post-doctorale opleidingen zelf m a a r moet bekostigen." Als lid v a n d e R a a d v a n Bestuur v a n d e Nederlandse Middenstands Bank, ontvangt Soetekouw ons in zijn kantoor, w a a r v a n d e inrichting geheel a n d e r e associaties oproept d a n d e n a a m v a n d e bank. We h e b b e n e e n half uur moeten wachten, w a n t d e gasten voor ons w a r e n te laat gearriveerd. Mensen v a n d e gemeente Almere die, zoals Soetekouw zich liet ontvallen, voor hetzelfde onderwerp kwamen . .. Soetekouw zet d e argumenten voor het initiatief nog e e n s op e e n rijtje: ,,Wij steUen vast dat w e d e informatici die w e nodig hebben, niet kunnen krijgen. Het onderwijs heeft niet d e benodigde opleidingscapaciteit e n is financieel niet in d e gelegenheid d e vereiste kwalitatief h o o g w a a r d i g e docenten a a n te trekken. Bovendien w a s er e e n politieke discussie g a a n d e over d e eerste e n tweede fase. Wij v r e e s d e n dat d e opleiding voor toegepaste informatici niet v a n d e grond zou komen." Met wij doelt Soetekouw op d e deelnemers a a n d e initiatiefgroep die, zoals uit het rapport v a n het vooronderzoek blijkt, afkomstig zijn uit d e b a n k e n (NMB, Rabobank en ABN), d e automatiseringswereld (IBM en Volmac), d e PTT, Delta Lloyd verzekeringen e n accountantsb u r e a u Dijker e n Doornbos. Aanvankelijk n a m ook Philips deel, m a a r d e vertegenwoordiger v a n dit bedrijf heeft zich in september teruggetrokken. ,,lk weet niet precies waarom," zegt Soetekouw. „Misschien vonden ze dat wij a a n s p r a a k m a a k t e n o p e e n te groot deel v a n d e ƒ 150 miljoen die d e minister beschikbaar heeft voor d e postdoctorale opleidingen. Zij wUlen natuurlijk ook a n d e r e tweede fase opleidingen."

D r s . A. S o e t e k o u w v a n d e i n i t i a t i e f g r o e p I n f o r m a t i c a U n i v e r s i t e i t :

„Wij vreesden dat er geen opleiding voor toegepaste informatici zou komen" In september 1984 werd d e Nederlandse universitaire wereld verrast door e e n initiatief vanuit het bedrijfsleven om e e n (post-doctorale) Informatica Universiteit op te richten. De b e s t a a n d e opleidingen bij het wetenschappelijk onderwijs zouden niet voldoende zijn afgestemd op d e behoeften v a n het bedrijfsleven en bovendien konden ze niet voldoende informatici afleveren. Vanuit d e universitaire wereld werd in eerste instantie terughoudend gereageerd. Onderwijs op dit niveau behoorde tot hun takenpakket, m a a r d e minister v a n OW bleek niet onwelwillend tegenover het particulier initiatief te staan. Nu, ruim e e n j a a r later, heeft d e Initiatiefgroep Informatica Universiteit h a a r vooronderzoek gepubliceerd en plotseling is er vanuit allerlei hoeken belangstelling voor d e nieuwe universiteit. Niet alleen proberen allerlei steden met klinkende a a n b i e d i n g e n d e Universiteit binnen te halen, ook d e universiteiten zijn volop in d e race. Blijkbaar is het zoals prof. dr. J. M. Dirken, rector magnificus v a n d e TH Delft uitdrukt: „If you can't b e a t them, join them."

tholieke Hogeschool Tüburg via e e n persbericht weten dat ze gezamenlijk een voorstel h a d d e n g e d a a n om te komen tot n a u w e samenwerking voor d^ nieuwe universitaire top-opleiding. Al snel volgden d e berichten dat ook d e Erasmus Universiteit in Rotterdam, d e TH Delft e n d e Rijksuniversiteit Leiden in d e r a c e waren. Inmiddels heeft ook Maastricht g e r e a g e e r d en wordt nog gew a c h t op e e n voorstel v a n d e TH Twente, zo vertelt Soetekouw, die v a n mening is dat d e Informatica Universiteit deel zou moeten uitmaken v a n het Nederlandse onderwijssysteem. „Zelfs als d e overheid niet meefinanciert", zegt hij. „Maar w e h e b b e n d e indruk dat d e minister zegt' als ik niet betaal, bemoei ik me er ook niet m e e " '. Ook om a n d e r e r e d e n e n vindt d e Initiatiefgroep samenwerking met een of m e e r universiteiten echter zeer wenselijk. Soetekouw: ,,Wij mikken op e e n gezamenlijke infrastructuur op het gebied v a n technische faciliteiten als computer netwerken, huisvesting, bibliotheek en sportfaciliteiten. D a a r n a a s t is samenwerking ook inhoudelijk v a n belang. De betreffende universiteit kan e e n eigen plaats krijgen in het bestuur en zo een rol spelen in d e beleidsbeslissingen." Als punten die bij e e n samenwerking kunnen worden besproken, somt Soetekouw e e n heel lijstje op:"uitwisseling v a n hoogleraren, g e m e e n s c h a p p e lijk gebruik v a n promotierecht, titulatuur v a n afgestudeerden, contractresearch en onder-

Financieel D a a r m e e stipt Soetekouw het financiële aspect v a n d e Informatica Universiteit a a n . De tweejarige opleiding, die ieder j a a r 250 studenten moet kunnen afleveren, g a a t volgens hët vooronderzoek zo'n ƒ 25 müjoen per j a a r kosten, ofwel ƒ 50.000,p e r student. In principe betaalt d e overheid hier niet a a n mee, m a a r om d e aanloopkosten te kunnen dekken, is er bij het ministerie v a n OW e e n subsidie g e v r a a g d v a n ƒ 2 1 miljoen. Ind e r d a a d e e n aanzienlijk deel v a n d e beschikbare ƒ 150 miljoen. De studiekosten, ƒ 100.000,voor d e tweejarige opleiding, moet d e student zelf meebrengen. Of het bedrijf w a a r hij werkt, moet dit betalen (bedrijv e n kunnen voor ƒ 50.000,- e e n deelnemersbewijs kopen dat ze recht geeft op e e n studentenplaats), of hij moet het geld erg e n s zien te lenen. Dit laatste is zeker niet onmogelijk, zet Soetekouw uiteen. ,,Met zo'n ƒ 75.000,- tot ƒ 100.000,- voor het levensonderhoud gedurende die twee jaar, moet d e student dan f 175.000,-tot ƒ 200.000,-lenen. Als dat n a d e studie in 10 j a a r wordt afgelost kom je, rekening houdend met het fiscale element, op e e n netto m a a n d last v a n zo'n ƒ 700,- a ƒ 800,- per m a a n d . Dat is g e e n enkel probleem gezien het beloningsniv e a u v a n d e mensen die wij willen opleiden." Duidelijk e e n elite-universiteit

Ruud Overdijk/UP

Foto Bram de Hollander

dus. Of, zoals Soetekouw het zegt: e e n Centre of Excellence. Dat is d a n ook gelijk d e reden w a a r o m het initiatief volgens h e m niet bij d e b e s t a a n d e instellingen v a n wetenschappelijk onderwijs k a n worden ondergebracht. „In d e Verenigde Staten h e b je 10 d 15 instituten die op dit niveau onderwijs geven. Dan is wel duidelijk dat je er in Nederland niet vijf of neg e n kunt hebben. Daarvoor ontbreekt het a a n talent, zowel wat betreft het a a n t a l studenten als het a a n t a l docenten. Als je iets excellent wüt maken, moet je concentreren. Als w e d e opleidingen a a n d e b e s t a a n d e instellingen zouden uitbouwen, leidt dat juist tot versnippering." Toch h a d d e universitaire wereld er wel moeite mee. „Het idee dat het hoogste niveau v a n het onderwijs in ons land, het post-doctorale, in particuliere h a n d e n komt, w^as wat on^vennig", vertelt prof. dr. J. M. Dirken, rector v a n d e TH Delft. ,,We waren b a n g voor e e n soort Hemauniversiteit voor vacuüm ver-

p a k t e wijsheid", verduidelijkt hij., Jligenlijk vinden w e dat wij, d e universiteiten, verantwoordelijk moeten zijn." De universiteiten moesten dus wel even slikken, m a a r d e hard e realiteit bracht h e n al snel tot bezinning. Dirken: ,,De ministeries v a n Economische Zaken en Onderwijs e n Wetenschappeti stelden twee ton ter beschikking voor het vooronderzoek e n d a a r m e e sprak d e overheid een soort zegen uit over d e privatisering v a n dit onderwijs. We zitten kennelijk op een soort breekpunt, want ook a n d e r e beroepsopleidingen in d e postdoctorale fase komen in particuliere h a n d e n . " ,,If you can't b e a t them, join them", werd d e füosofie v a n d e universitaire wereld e n bijna alle universiteiten lonken nu n a a r d e h a n d v a n d e 'club Soetekouw', zoals d e Initiatiefgroep in d e w a n d e l g a n g e n wordt genoemd. Begin september lieten d e Katholieke Universiteit in Nijmegen, .de Technische Hogeschool in Eindhoven e n d e Ka-

zoeks-onderwerpen. Ook ziet hij samenwerking mogelijk op het gebied v a n d e onderwijsmethod e . ,,Wij willen meer met computer ondersteund onderwijs g a a n weken", zo verduidelijkt hij. Dirken vindt samenwerking e v e n e e n s b elangrijk, met n a m e ook om e%n ongewenst ' b rain drain' te voorkomen. De Infor­ matica Universiteit zou met zijn veel hogere salarissen immers d e toch al zo s c h a a r s e informa­ tica deskundigen wel eens v a n d e universiteiten kunnen weg­ lokken. ,,Wij willen niet e e n soort uitzendb ureau worden voor d e Informatica Universi­ teit", zegt Dirken. ,,Maar a a n d e a n d e r e kant ligt er b ij samen­ werking d e mogelijkheid dat ta­ lent v a n wereldniveau via d e nieuwe Universiteit ook b ij ons d e kwaliteit v a n het onderzoek e n onderwijs kan verhogen. Als d e Universiteit in Delft komt, k a n d a t d e n a a m e n faam v a n onze insteUing verb eteren. Boven­ dien kunnen studenten v a n hier d a n gemakkelijker doorstromen n a a r d e post­doctorale oplei­ ding." Het g e v a a r v a n e e n eventuele brain­drain ziet Soetekouw ook. „We willen d e docenten uit het bedrijfsleven, uit d e b e s t a a n d e universiteiten en uit het interna­ tionale veld halen", legt hij uit. ,,Op korte termijn k a n er d a a r ­ door wel e e n drain optreden, m a a r wij leiden d e mensen op voor d e marktsector, d e over­ heid en voor het onderwijs­sys­ teem zelf. Per saldo zullen er dus u uiteindelijk docenten worden toegevoegd." Behalve d e universiteiten rea­ g e e r d e n zoals b ekend ook een a a n t a l gemeenten. Voor hen is d e Informatica Universiteit e e n bron v a n welgestelde huizen­ zoekers e n e e n trekpleister voor bedrijven (en d a a r m e e werkge­ legenheid scheppend). Eerst moet d e financiering v a n d e aanloopkosten rond zijn en d a n k a n een projectgroep d e optimale plaats b epalen. „De minister heeft al laten doorsche­ meren dat hij wü meepraten over d e plaats als hij meefinan­ cert", voegt Soetekouw er nog a a n toe. W a a r d e Informatica Universiteit zal komen, ligt dus in principe n o g geheel open.

Verkennend onderzoek informatieca­universiteit „verre van compleet" ,,Het verkennend onderzoek n a a r de haalb aarheid van een informatica­universiteit is verre v a n compleet, om het m a a r vriendelijk uit te drukken." Dat is d e conclusie v a n minister Deel­ man over het rapport v a n d e initiatiefgroep Informatica­uni­ versiteit, onder leiding v a n drs. R. Soetekouw, die dit eind vori­ g e m a a n d pub liceerde. Deet­ m a n zei dit in een overleg met d e Tweede Kamer over het al­ g e m e e n Financieel Schema. Volgens d e minister g a a t het rapport uit v a n ,,niet­geveri­ fieerde vooronderstellingen. ,,Ik h e b die inmiddels wel geveri­ fieerd en ik zeg u: Er zitten veel h a k e n e n ogen a a n , " aldus Deetman. Hij zei te twijfelen over d e h a a l b a a r h e i d v a n een sluitende exploitatie v a n d e in­ formatica­universiteit op lange­ r e termijn, en ook a a n het voort­ duren v a n d e b ehoefte a a n gro­ te aantallen informatici, ,,terwijl wel g e v r a a g d wordt v a n d e overheid om d e k a s s a te laten rinkelen." Deetman wil het initiatief b eoor­

delen in het k a d e r v a n d e crite­ ria, die hij voor d e rest v a n d e t w e e d e fase­opleidingen zal la­ ten gelden. Hij wü deze in d e loop v a n novemb er b ekendma­ ken. De kamerleden Van der Doelen Wallage (b eiden PvdA) h e b b e n inmiddels a a n g e d r o n g e n op e e n spoedig b esluit over het verzoek v a n d e initiatiefgroep. Zij schrijven open te s t a a n voor d e suggestie om d e 2e fase­op­ leiding informatica onorthodox vorm te geven. Wel vinden zij d a t samengewerkt moet wor­ d e n met be s t a a n d e instellingen. Tijdens het deb at voegde Wal­ l a g e d a a r a a n toe „huiverig te zijn voor constructies die zich loszingen v a n d e b estuurlijke structuur v a n het wetenschap­ pelijk onderwijs". G e e n a p a r t e instelling dus. Andere fracties g a v e n nog niet hun opvattingen weer over het initiatief. Wel drongen ook zij a a n op e e n snelle reactie v a n d e regering op het voorstel­Soe­ tekouw.

(Bert Bakker/UP)

Q

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen