Ad Valvas 1985 - 1986 - pagina 205

22 NOVEMBER 1985 O p d e deurmat v a n 140.000 academici e n a n d e r e n die h e b ­ b e n doorgeleerd, ploft wekelijks e e n exemplaar v a n Interme­ diair. Ploft, want het blad wordt dikker e n dikker. Terwijl a n d e r e w e e k b l a d e n met moeite d e touwtjes a a n elkaar kunnen knopen, g a a t het het blad voor d e wind e n zijn d e vooruitzich­ . ten florissant. De financiële kurk w a a r o p het weekblad drijft zijn d e advertenties voor hoger per­ soneel e n die worden d e laatste j a r e n in grote getale a a n g e b o ­ d e n . Er wordt zelfs v a n e e n re­ cord gesproken. Er zijn e e n a a n t a l verklaringen voor deze toename. Vooral in het bedrijfsleven w a s er tussen '81 en '83 sprake v a n e e n w a r e saneringsgolf. Nu d e economie w e e r aantrekt, stuiten deze be­ drijven direct op hun capaci­ teitsgrenzen en zitten te sprin­ g e n om hoger personeel en d a n vooral automatiseringsdeskun­ digen. O p d e t w e e d e plaats is d e mobiliteit op d e arbeidsmarkf (het wisselen v a n b a a n ) sinds kort toegenomen. Tenslotte vindt er binnen d e Nederlandse arbeidsverhoudingen e e n zoge­ naamde upg r ading plaats: functies w a a r vroeger e e n mid­ d e l b a r e opleiding voor vereist w a s , worden tegenwoordig toe­ b e d a c h t a a n hoger geschool­ den.

Intermediair: een slim opgezette advertentiefuik Een sophisticated advertentieblad voor intellec­ tuelen, zeggen sommige abonnees met een licht dédain over het blad dat ze elke week gratis ontvangen. Toch blijven de oplagecijfers stij­ gen en liegen de inkomsten er niet om. Interme­ diair, weekblad voor hoger opgeleiden, profi­ teert als geen ander van de aantrekkende eco­ nomie. We spraken met de uitgever en een aantal redacteuren van het blad. „Human inte­ rest, roddelrubrieken en gratuite columns zul je bij ons niet aantreffen. Voor onze artikelen moe­ ten de lezers even gaan zitten."

intermediair Al met al factoren die ertoe ge­ leid h e b b e n dat bij Intermediair nummers v a n 160 bladzijden g e e n uitzondering meer vor­ men. Ruim tweederde v a n d e ruimte wordt in b e s l a g g e n o m e n door advertenties e n die leve­ ren in topweken e e n bruto om­ zet v a n e e n mUjoen gulden op. Het is verreweg d e belangrijk­ ste inkomstenbron. Intermediair is e e n blad met e e n zogeheten controlled cir culation a b o n n e e ­ bestand. Dat houdt in dat het kosteloos verstuurd wordt n a a r personen die voldoen a a n crite­ ria v a n gevolgde opleiding (een vijftigtal HBO­ e n universitaire studierichtingen) en leeftijd (jon­ ger d a n 45 jaar). Om d e adver­ teerder te kunnen g a r a n d e r e n d a t het blad ook werkelijk onder d e ogen v a n d e doelgroep komt, moeten deze personen zelf het initiatief n e m e n om in het a b o n ­ n e e b e s t a n d te worden opgeno­ men. Bovendien wordt a a n d e lezer om d e twee j a a r g e v r a a g d of m e n nog prijs stelt op ont­ vangst v a n het weekblad. „De laatste keer dat w e 'zo'n scree­ nings­actie hielden, in 1984, w^as binnen acht weken negen­ tig procent v a n d e formulieren geretourneerd," r ve telt Ma r janne Sint. uitgever v a n Interme­ diair, met enige trots. Voor h a a r is dat e e n bewijs dat lezers wel degelijk binding met het b l a d hebben. De controlled circulation werkt in feite als e e n slim opgezette advertentiefuik. De kosteloze verspreiding v a n Intermediair, dat uitgegeven wordt door het VNU­concem, is nauwkeurig af­ gestemd op d e v r a a g v a n d e arbeidsmarkt. Als er over e e n l a n g e r e termijn v r a a g is n a a r e e n b e p a a l d e categorie hoger personeel, d a n is d e kans groot dat d e mensen die een daarbij p a s s e n d e opleiding h e b b e n g e ­ noten, in aanmerking komen voor e e n gratis abonnement. Het omgekeerde komt natuurlijk ook voor. Zo is in het verleden sociale geografie v a n het lijstje geschrapt, v a n w e g e het feit dat in Intermediair nauwelijks meer b a n e n voor hen w e r d e n a a n g e ­ boden. Hetzelfde geldt voor af­ gestudeerden v a n d e Sociale Academies (met uitzondering v a n d e richting personeels­

Hoofdredacteur Vuijsje e n uitgever Marjanne Sint Foto Bram de Hollander

werk). De s c h a a r s e adverten­ ties voor hen,,zitten muurvast in d e Volkskrant", zegt d e marke­ ting m a n a g e r v a n Intermediair. Intermediair b e s t a a t ruim twin­ tig j a a r e n is in die tijd in journa­ listiek opzicht behoorlijk geëvo­ lueerd. De eerste vijftien j a a r d r a a i d e het b l a d redactioneel o p e e n vrij simpele formule. De, toen nog kleine redactie, wacht­ te af welke artikelen uit d e le­ zerskring w e r d e n a a n g e b o d e n of zocht wetenschappers a a n die bezig w a r e n met e e n inte­ ressant onderzoek. A a n d e vorm v a n d e artikelen w^erd door d e redactie niet of nauwelijks gesleuteld. De we­ tenschappelijkheid ervan w a s toen belangrijker d a n hun lees­ b a a r h e i d . Het resultaat w a s er­ n a a r : het blad werd geviild met lange, taaie e n nogal specialis­ tische artikelen die niet zelden voorzien w a r e n v a n e e n vorste­ lijk n o t e n a p p a r a a t . De lezer kon v a n geluk spreken als er iets v a n zijn of h a a r gading in stond. ,,Het w a s niet echt e e n blad dat pastte in je vaste leespatroon," geeft d e verlegen o g e n d e m a a r r a p pratende hoofdredacteur Flip Vuijsje fijntjes toe. A a n het begin v a n d e jaren tachtig ging het roer om. Dag­ b l a d e n als de Volkskr ant e n NRC-Handelsblad k w a m e n met vlot geschreven wetenschaps­ katernen, opereerden op het­ zelfde segment v a n d e adver­ tentiemarkt en w a r e n aldus e e n geduchte concurrent v a n Inter­

mediair geworden. Marjarme Sint, die in 1979 d e redactie k w a m versterken, kort d a a r n a promoveerde tot hoofdredac­ teur e n nu, zoals gezegd, d e functie v a n uitgever bekleedt: „Dat w a s voor ons reden temeer onze redactionele b a k e n s te verzetten. Ten eerste werd ons b l a d steeds meer gelezen door m e n s e n met e e n HBO­opleiding ­ mensen die niet automatisch geïnteresseerd zijn in vakwe­ tenschappelijke verhalen. Op d e tweede plaats realiseerden w e ons dat er nieuwe catego­ rieën v a n onderwerpen v a n be­ l a n g waren: die v a n d e nieuwe technologieën, d e automatise­ ring en d e commerciële en or­ ganisatorische aspecten die d a a r a a n vastzitten."

intermediair Deze verschuiving in a a n d a c h t betekende dat Intermediair zich niet langer uitsluitend kon verla­ ten op s p o n t a a n a a n g e b o d e n artikelen v a n lezers die op deze terreinen werkzaam zijn. Het is immers e e n bekend feit dat' zij weliswaar verstand v a n zaken hebben, m a a r in het a l g e m e e n niet over e e n vlotte pen beschik­ ken. Vuijsje: ,,De informatieverstrek­ king over deze onderwerpen h e b b e n we als redactie d e laat­ ste jaren steeds meer zelf ter Jiand genomen. De redactie

Wim Crezee schrijft, alhoewel het niet h a a r hoofdtaak is, zelf artikelen e n onderhoudt actief contact met journalistieke medewerkers die voor ons op freelance basis werken. Ook kopen w e regel­ matigde rechten op v a n artike­ len die in buitenlandse b l a d e n zijn verschenen. Dat aUes heeft het gezicht v a n Intermediair aanmerkelijk veranderd. Op e e n onderwerp als automatise­ ring h e b b e n w e onze beste me­ dewerkers gezet. Niet met d e bedoeling te concurreren met vakbladen op dat gebied, m a a r vanuit d e g e d a c h t e dat zo'n on­ d e r w e r p voor iedereen interes­ sant zou kunnen zijn e n d a n ook op e e n generalistisch­journcdis­ tieke manier b e h a n d e l d moet worden." De h a r d e kern v a n het blad wordt gevormd door artikelen die g a a n over zaken als produk­ tie, arbeid e n organisatie. Daar­ o m h e e n wordt ruimschoots a a n ­ dacht geschonken a a n onder­ w e r p e n als binnen­ e n buiten­ l a n d s e politiek, b e w a p e n i n g e n wetgeving. Hoewel het b l a d ontegenzeg­ genlijk minder a c a d e m i s c h is geworden e n d e artikelen met e e n zekere luchtigheid worden gepresenteerd, blijft d e redactie er w a a r d e a a n hechten uitslui­ tend „artikelen die e e n zeker gewicht h e b b e n " af te drukken. Vuijsje: „Human interest, rod­ delrubrieken, gratuite columns, interviews met Bekende Neder­ landers zul je bij ons tevergeefs zoeken." O p e e n mogelijk ver­ wijt dat het blad, ondanks alle g o e d e bedoelingen, toch t a m e ­ lijk s a a i blijft, reageert hij schouderophalend: ,,Ik b e n me e r v a n bewust d a t w e e e n zeker b e r o e p o p d e lezers doen: ze moeten er e v e n voor g a a n zit­ ten. M a a r ik denk dat w e dat kunnen doen omdat ze d e best opgeleide m e n s e n v a n het l a n d zijn. AUe d a g ­ e n w e e k b l a d e n s t a a n vol met leuke rubrieken. Ik denk dat w e n i e m a n d e e n dienst bewijzen als w e d a a r het onze a a n toe zouden voegen." Het zwaartepunt bij Interme­ diair ligt op a n a l y s e s e n repor­ tages. Een enkele keer ver­ schijnt er e e n vraaggesprek. Wij herinneren ons uit het verle­ d e n gesprekken met d e Ita­ liaanse schrijfster e n feministe Maria Macciocchi (onder d e scfiitterende kop ,,De m a n n e n zijn overal behoorlijk in d e war"), met Alvin Gouldner („De sociologie in Nederland lijkt veel op amateurvoetbal") en Le^zek Kolakowski („De ge­ schiedenis v a n d e religie is d e geschiedenis v a n fanatisme e n onverdraagzaamheid. Maar d e geschiedenis v a n het rationalis­ m e is d a t ook.") M a a r het blijven uitzonderingen. Vuijsje is niet erg geporteerd v a n het inter­ view als manier v a n informatie­ overdracht. Refererend a a n d e praktijk v a n d a g ­ e n weekbla­ d e n zegt hij: ,,Het is e e n v a a k misbruikte en luie vorm v a n journalistiek. De informatie komt uit é é n bron e n dat vind ik voor d e meeste onderwerpen onvoldoende." Het brengen v a n primeurs, het boven tafel h a l e n v a n verbor­ g e n feiten, wordt duidelijk niet als belangrijkste t a a k gezien. Daarvoor is d e produktietijd v a n het blad ook te lang. Toch

krijgen sommige Intermediair­ artikelen wel e e n staartje. Re­ dacteur Bar r y van Heijningen: ,,Die affaire v a n d e computer­ k r a a k bij Phüips is in feite door ons a a n het rollen gebracht. De Volkskrant suggereerde vervol­ g e n s dat zij er het eerst m e e kwam. Beetje lullig, vind ik." M a a r d e sterke kant v a n Inter­ mediair moet toch vooral ge­ zocht worden in het b r e n g e n v a n nieuwe ideeën e n gezichts­ punten: voorstellen over hervor­ ming v a n het belastingstelsel; e e n artikel over d e h a n d e l e n w a n d e l v a n d e cineast Joris Ivens, om twee recente voor­ beelden te noemen. O n d a n k s het z w a a r d e r e journa­ listieke accent, blijft Interme­ diair ook nu n o g open s t a a n voor ,,bijdragen uit het veld" e n wil het, zij het in mindere mate, e e n fonimfimctie vervullen. De hoeveelheid copy die v a n d e kant v a n hoger opgeleiden bin­ n e n komt is minder geworden, m a a r is kwalitatief verbeterd, vindt Marjanne Sint. „Vroeger k w a m het voor d a t w e o p het terrein dat ik binnen d e redactie b e h e e r d e (economie) é é n d twee scripties per week toege­ stuurd kregen, met d e verwach­ ting d a t die integraal in Interme­ diair afgedrukt zouden kunnen worden. Dat is nu niet meer zo. Een kwestie v a n zelfselectie denk ik."

intermediair Een a n d e r e reden w a a r o m In­ termediair minder „pulp" krijgt a a n g e b o d e n , hangt s a m e n met het feit dat a a n universiteiten d e druk om te publiceren is toege­ nomen, vermoedt Van Heijnin­ gen. ,,Artikelen in Intermediair tellen in het a l g e m e e n niet m e e als volwaardige wetenschap­ pelijke publicatie. Mensen die veel moeite met publiceren h e b ­ ben, h e b b e n hun h a n d e n e r a a n vol om h u n quota's te halen." De tijd dat het blad bol stond v a n het „doctorandussenproza" is voorbij. Redacteur Ed Lof: „Meestal v r a g e n w e a a n men­ sen om in e e n lopend v e r h a a l v a n twee A­4­tjes a a n te geven w a a r het artikel over moet g a a n . A a n zo'n opzet k a n je al snel merken of het uiteindelijke artikel stilistisch e e n beetje zal deugen. Dat geeft ons enigszins houvast." De g e d a c h t e dat e e n artikel niet alleen inhoudelijk solide moet zijn, m a a r ook stilis­ tisch, leeft volgens h e m onder wetenschappers meer dan voorheen. ,,Ze laten zich door­ g a a n s gemakkelijk overtuigen als wij vinden dat him stukken te langdradig of verkeerd ge­ structureerd zijn." De redactie o p h a a r beurt is er zich v a n bewust dat ze met het stileren e n populariseren v a n copy balanceert op e e n slap koord. Ed L of: ,,Je moet uitkijken d a t je niet doordraait e n uitein­ delijk terecht komt bij d e slappe borrelpraat. We proberen bij In­ termediair te koersen tussen d e stijl v a n opinieweekbladen die toch v a a k een handje h e b b e n v a n sensatie en a a n d a c h t trek­ ken, en d e degelijk wetenschap­ pelijk onderbouwde verhalen. Intermediair heeft e e n zakelijk en wat afstandelijk imago en d a a r ben ik persoonlijk niet rou­ wig om."

i

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen