Ad Valvas 1985 - 1986 - pagina 544

13 JUNI 1986 hjsmii^tsij^

De organisatie International Physicians lor Prevention of Nu­ clear War (IPPNW) heeft nooit bijster veel a a n d a c h t in d e me­ dia gekregen. Daarvoor schijn je toch eerst e e n brandkast met geheime defensiestukken te moeten kraken. In 1985 trad IPPNW echter voor het voetlicht v a n d e wereld toen d e Nobel­ prijs voor d e Vrede werd toege­ k e n d a a n d e twee initiatiefne­ mers v a n d e organisatie: d e Amerikaan Bernard Lown e n d e Rus Jevgeni Chazov. De wereld­ bevolking keek toen verbijsterd toe hoe d e twee b e f a a m d e car­ diologen het leven r e d d e n v a n e e n man, die tijdens e e n pers­ conferentie een hartaanval kreeg. Bezorgd over d e steeds grotere bedreiging v a n d e kernbewa­ pening, besloten Chazov e n Lown m 1980 tot d e oprichting v a n IPPNW. Het doel v a n d e organisatie werd e e n onderlin­ g e uitwisseling v a n informatie over d e gevolgen v a n e e n kern­ oorlog e n d e wereldwijde ver­ spreiding v a n die informatie. Zo'n honderdvijtigduizend art­ s e n uit d e gehele wereld sloten zich in d e loop der jaren a a n bij d e strijd tegen d e k e r n b e w a p e ­ ning. Het IPPNW heeft n a d e Nobelprijs­uitreiking n a a m e n faam verworven. Ook v a n voor­ a a n s t a a n d e politici als Olof Pal­ me, Perez d e Cuellar en zeUs Gorbatsjov e n R e a g a n k w a m e n komt steun en erkenning, al­ t h a n s op papier. Een v a n d e c a m p a g n e s v a n d e internationale artsenorganisa­ tie w a s het plaatsen v a n adver­ tenties in d e grote landelijke ' kranten. Daarin w e r d e n d e m e n s e n erop gewezen dat art­ s e n in g e v a l v a n e e n kernoorlog

Dat bericht veroorzaakte e e n zekere deining. „Het is teke­ n e n d voor d e gezindheid v a n d e VU dat e e n KGB­kolonel ook d a a r zijn zegje k a n doen", con­ cludeerde zelfs e e n v a n d e vele briefschrijvers in diezelfde krant. Toen ook nog twee leden v a n d e Vereniging v a n d e VU n a a r aanleiding v a n het bezoek v a n Bogdanov hun lidmaat­ s c h a p opzegden, w a s duidelijk d a t d e kwestie v a n d e beeldvor­ ming v a n d e VU in het geding was. W a a r tot nu toe nog g e e n a a n ­ d a c h t a a n werd besteed, is het feit dat enkele bestuurders v a n d e VU uit deze affaire e e n lesje h e b b e n getrokken: d e voorzitter v a n d e Werkgroep Polemologie, £. G. Boeker e n d e rector magni­ ficus, prof. P.D.J. Drenth, beslo­ ten n a onderling overleg in d e toekomst 'alerter' te zijn, opdat het imago v a n d e VU niet al te zeer g e s c h a a d zou worden. D a a r ging het e e n e n a n d e r a a n vooraf. Allereerst kreeg Boeker d e Tele­ graafverslaggeefster Josje Ma­ gers a a n d e lijn. Zij vroeg h e m

Advertentie

DIKS Autoverhuur b.v. Generaal Vetterstraat 55, (aan de Coentunnelweg). Tel. 178505 V. Ostadestraat 278, Amsterdam(Z). Telefoon: 623366.

Filiaal: W. de Zwijgerlaan 101. Telefoon: 183767. 400 nieuwe luxe- en bestelwagens waaronder: •FORD-OPEL-RENAULT-BMW en MERCEDES. NIEUWE MERCEDES VFlACHTWAGENS tot 42m3 en 9 ton. (groot en klein rijbewijs) t e g e n inlevering v a n d e z e advertentie 1 0 % korting

i

Hollanditis: een ziekte die moet 'Als arts b e n je bezig om m e n s e n gezond te m a ­ ken en d a n is er d e dreiging v a n kernwapens, die elke strijd voor het leven onmogelijk maakt." Dienstweigeraar e n arts Jeroen van der Lugt vat in e e n a d e m s a m e n wat h e m beweegt om s a m e n met honderdvijftigduizend artsen uit d e hele wereld d e strijd tegen d e k e r n w a p e n s a a n te binden.

Tekening Opland

niets meer kunnen doen. "Art­ s e n e n verplegend personeel die e e n nucleaire a a n v a l even­ tueel zouden overleven, kurmen het gigantische a a n t a l slachtof­ fers v a n d e r a m p nooit a a n , " licht Jeroen van der Lugt toe. "We h e b b e n bijvoorbeeld in Ne­ d e r l a n d m a a r zo'n twintig bed­ d e n voor patiënten met ernstige b r a n d w o n d e n . Wat denk je hoe­ veel mensen er bij e e n kernoor­ log b e h a n d e l d zouden moeten worden?"

D e Nederlandse Vereniging voor M edische Polemologie (NVMP) voert al sinds 1967 actie tegen kernbewapening en kem­ proeven, m a a r is d e laatste ja­ r e n g e s t a a g gegroeid tot ruim tweeduizend leden. Jeroen v a n d e r Lugt zit in het a l g e m e e n b e ­ stuur v a n d e NVM P. "We organi­ s e r e n symposia, geven informa­ tiebundels uit e n voeren ook a c ­ tie. Toen d e regering e e n Noodwet voor Geneeskundigen in geval

De VU. de KGB en De Telegraaf Enige tijd geleden hield d e Russische geleerde R. Bogdanov, op uitnodiging v a n d e Werkgroep Polemologie, e e n lezing a a n d e VU. Die gebeur­ tenis ging a a n het d a g b l a d De Telegraaf niet ongemerkt voorbij. De VU bood, zo meldde deze krant in vette letters, „de kolonel v a n d e Russische staatsveiligheidsdienst KGB, prof. dr Radomir Bogdanov, d e gelegenheid om het standpunt v a n d e Russische partijleider Gorba­ tsjov uit te leggen". l a n g s h a a r neus w e g of het ge­ bruikelijk w a s dat KGB'ers a a n d e VU doceren over vrede e n veiligheid, waarna Boeker moest b e k e n n e n dat hij hele­ m a a l niets wist v a n d e geruch­ ten over het KGB­verleden v a n Bogdanov. Vervolgens kreeg Boeker ook n o g e e n brief v a n d e h e e r Kruysse, d e secretaris v a n d e vereniging, w a a r i n h e m n a a r aanleiding v a n het vertrek v a n d e vereningsleden om op­ heldering werd g e v r a a g d . O p zijn beurt schreef Boeker eerst e e n boze brief a a n Miclos Racz, d e vice­voorzitter v a n het Nederlands Comité voor Euro­ p e s e Veiligheid e n Samenwer­ king. Racz h a d d e Werkgroep Polemologie laten weten dat Bogdanov bereid w a s e e n spreekbeurt te houden a a n d e VU, m a a r hij h a d niets verteld over diens eventuele connecties met d e KGB. Dat n a m Boeker h e m zeer kwalijk. Wat er ook juist moge zijn v a n d e beschul­ digingen, zo schreef Boeker a a n Racz, U h a d mij in elk geval v a n

Bob d e Ruyter h e t b e s t a a n v a n d e z e beschul­ digingen op d e hoogte moeten b r e n g e n . ,,Laat het niet weer voorkomen", drukte hij h e m op het hart. Racz schreef terug d a t hij evenmin op d e hoogte w a s v a n deze geruchten, d a t het h e m wel speet d a t hij Boeker in moeilijkheden h e d gebracht m a a r dat hij er dus eigenlijk ook niets a a n kon doen. Dat ant­ woord stelde Boeker niet hele­ m a a l tevreden: ,,Racz h a d het b e h o r e n te weten." Tenslotte schreef Boeker e e n korte brief a a n Kruysse, die d e volgende zinsnede bevat. ,,In­ dien d e organisatoren mij v a n te voren h a d d e n m e d e g e d e e l d d a t Bogdanov volgens Ameri­ k a a n s e pubUkaties kolonel bij d e KGB zou zijn, zou ik d e argu­ menten voor e n tegen e e n uitno­ diging zorgvuldig h e b b e n afge­ wogen, e n ook d e rector magni­ ficus h e b b e n geraadpleegd.'"' Nu kon d e rector magnificus, zo­ als gezegd, p a s achteraf wor­

Carolien Stam v a n k e r n r a m p e n w ü d e opstel­ len, heeft dertig procent v a n d e Nederlandse artsen geweigerd zich te laten registreren. W e h e b b e n geprobeerd duidelijk te m a k e n dat er d a n geneeskundi­ g e hulp meer mogelijk is, omdat er sowieso m a a r weinig ver­ pleegkundigen over zijn. Een lid v a n onze vereniging heeft zelfs e e n s voorgesteld om bij e e n kernoorlog zelfmoordpUlen te verstrekken,^ m a a r dat ging d e meesten toch te ver." Jeroen v a n der Lugt heeft als Nederlandse afgevaardigde het jaarlijkse IPPNW­congres bijgewoond, d a t eind mei in Keulen werd gehouden. Artsen uit ruim vijftig l a n d e n k w a m e n n a a r Keulen om met elkaar v a n g e d a c h t e n te wisselen over d e huidige kermis v a n d e kernbe­ w a p e n i n g e n d e gevolgen d a a r ­ v a n . "Op d e congressen wordt elk j a a r nieuwe informatie door d e artsen n a a r buiten gebracht, ook door d e Russen," vertelt Je­ roen v a n der Lugt. "Het is e e n bijzondere g e w a a r w o r d i n g dat m e n s e n uit zo verschillende cul­ turen elkaar ontmoeten e n met elkaar overleggen. Ik Hfeb ge­ zien hoe e e n Russische e n e e n Amerikaanse student voor hun hotel tot vroeg in d e morgen stonden te discussiëren over d e grote strijdpunten tussen d e twee wereldmachten." Behalve het uitwisselen v a n nieuwe g e g e v e n s op het gebied v a n d e nucleaire e n chemische

d e n ingelicht. M aar ligt het ei­ genlijk wel voor d e h a n d dat in d e toekomst bij voorkomende gevallen d e rector vooraf wordt g e r a a d p l e e g d ? Als d e Werk­ groep Polemologie n o g e e n s d e mogelijkheid krijgt e e n Rus uit te nodigen, m a g zij d a n niet zelf beslissen of die m a n hier al d a n niet komt spreken? Je m a g toch a a r m e m e n dat d e leden v a n d e werkgroep beter d a n wie d a n ook kunnen inschatten of het, met het oog op d e veiligheisdis­ cussie in Nederland, zinvol is ' d a t zo iemand a a n d e VU e e n lezing komt houden. Deze g a n g v a n zaken roept weer e e n s d e v r a a g op in hoe­ verre d e universiteit e e n onaf­ hankelijke positie k a n innemen. Bestaat het risico dat d e zorg voor d e beeldvorming, met n a m e d e beduchtheid voor ne­ gatieve berichtgeving in De Te­ legraaf, er toe leidt dat sommige initiatieven op a n d e r e d a n in­ houdelijke gronden zullen stranden? Drenth: „Zo druk ma­ ken w e ons ook weer niet over d e beeldvorming. We moeten d e zaken op d e eigen merites blijven beoordelen. Het is a a n d e a n d e r e kant wel zo d a t w e te m a k e n h e b b e n met cdlerlei maatschappelijke groeperin­ gen, zoals d e achterban, d e stu­ denten e n d e overheid. We be­ vinden ons niet in e e n geïsoleer­ d e positie." \ Stel dat v a n te voren bekend geweest zou zijn dat Bogdanov in sonmiige publikaties wordt afgeschilderd als e e n KGB­ko­ lonel e n dat m e n het eigenlijk toch wel interessant zou vinden om e e n s met die m a n v a n ge­ d a c h t e n te wisselen, zou h e m d a n d e t o e g a n g tot het hoofdge­ bouw zijn ontzegd? Boeker: „Het is moeilijk om ach­ teraf te zeggen w a t je zou h e b ­

oorlogvoering, k w a m op het congres in Keuleii onvermijde­ lijk ook d e kernramp in Tsjemo­ byl ter sprake. Een Russische stralingsdeskundige, dr. Leonid Ilyin, die als e e n v a n d e artsen v a n d e tweehonderddertig me­ dische teams ter plekke hulp h a d geboden, d e e d verslag v a n d e situatie in het rampgebied. "Zijn emotionele v e r h a a l gaf e e n stuitend beeld v a n het on­ heil," zegt Jeroen v a n der Lucft. "Aan het eind v a n zijn r e l a a s vertelde Ilyin dat hij zich tijdens d e intensieve reddingsmaatre­ gelen rondom Tsjemobyl af­ vroeg wat er gebeurd zou zijn als dit e e n nucleaire a a n v a l w a s geweest. Hulp zou d a n bij­ n a ormiogeUik zijn e n niet meer d a n e e n druppel op e e n zeer gloeiende plaat." N a a r m a t e d e technologie ver­ der holt e n steeds afschrikwek­ kendere vemietigingsinstru­ menten voortbrengt, breidt het gevechtsterrein v a n d e artsen tegen k e r n w a p e n s zich verder uit. O p internationaal niveau b e g o n n e n d e artsen e e n strijd tegen d e bedreiging v a n de k e r n w a p e n s . Nu kunnen zij zich ook al zorgen g a a n m a k e n over d e gevolgen v a n chemisch oor­ logsmateriaal e n d e nog als fu­ turistisch g e l d e n d e röntgen­ en microgoUwapens. En om niet te vergeten d e gevolgen v a n nu­ cleaire straling bij reactorram­ pen. Voorlopig is er nog genoeg nucleaire stof w a a r o v e r het IPPNW d e bevolking k a n infor­ meren om te proberen d e pu­ blieke opinie tot verzet op te roepen.

b e n g e d a a n . W a a r het mij nu in d e eerste plaats om g a a t is dat m e n g e e n o p e n kaart heeft ge­ speeld." Volgens Drenth is het „een academische vraag", w a n t hij vermoedt dat d e werk­ groep Bogdanov d a n niet zou h e b b e n uitgenodig. Dat ver­ m o e d e n wordt door Ben Oos­ tenbrink, die als secretaris van d e Werkgroep Polemologie het meest direct betrokken is ge­ weest bij het bezoek v a n Bogda­ nov, bevestigd. „Contacten tus­ sen Oost e n West zijn wenselijk, d a a r o v e r b e s t a a t bij ons geen twijfel. Je moet aUeen wel met d e juiste personen praten, met m e n s e n die echt w a t te vertellen h e b b e n e n die met enige distan­ tie inzicht kurmen g e v e n in het deriken v a n d e Russische partij­ top. Een KGB'er k a n d a t niet. Bogdanov bleek voor ons niet interessant. Je k a n natuurlijk blijven twisten over d e v r a a g of Bogdanov nu wel of niet e e n KGB'er is. Feit is dat in het boek The KGB Today. v a n d e Amerikaanse publicist John Barrow, Bogdanov als KGB­kolonel bestempeld wordt. In d a t boek worden overigens ook n o g cdlerlei a n d e r e onaar­ dige dingen over Bogdanov ge­ zegd: hij zou e e n 'zatladder', e e n 'rokkenjager' e n e e n 'hufter' zijn. Bovendien zou hij zijn doc­ toraalscriptie door e e n onder­ geschikte h e b b e n laten schrij­ ven. Het zal n i e m a n d verbazen dat Bogdanov niet uitvoerig op al deze beschuldigingen wil in­ g a a n , m a a r hij wü, via een woordvoerder, wel iets loslaten: „Ten tij<Je v a n mijn vorige be­ zoek a a n Nederland werd ik door De Telegraaf nog een KGB­genraal genoemd. Ik be­ grijp niet w a a r ik­die plotselinge d e g r a d a t i e tot kolonel a a n te d a n k e n heb."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen