Ad Valvas 1985 - 1986 - pagina 17

CULTUUR Onverwachte mix:

Medewerkers cultuurpagina: A d d e Ruijter, Dick Roodenburg, Francis Lesman, Jan O e g e m a e n Aart Bouwmeester.

s».»li«SwrfP»wi^p»a<**^

i4

strips en muziek

Verkiest e e n kunstminnaar Am­ sterdam middels d e rivier d e Amstel binnen te komen, d a n zullen hem of h a a r n a het p a s s e ­ r e n v a n d e Berlagebrug a a n d e rechteroever drie culturele in­ steUingen v a n n a a m opvallen. Allereerst d e I Jsbreker, broed­ p l a a t s v a n h e d e n d a a g s e mu­ ziek, vervolgens Carré, mekka voor zowel klein­ als grootkunst, e n als monumentaal slotstuk d e Stopera in a a n b o u w , nieuw te­ huis voor groots muziektheater. ,,Het is muziektheater op hele kleine schaal," typeert Jessica de Heer, medewerkster v a n d e IJsbreker, het p r o g r a m m a Mu­ ziek Strips dat is opgenomen in d e sociale introductie v a n d e VU. ,,I k geloof dat d e combina­ tie v a n strips met muziek nog nooit zo is a a n g e p a k t als wij nu doen. De muziek h a n g t heel n a u w s a m e n met dia's die we tegelijkertijd vertonen. Dat is ook wat het zo moeilijk maakt. Het lijkt allemaal eenvoudig w a r m e e r je het ziet, simpele plaatjes met e e n over het alge­ m e e n lichtvoetige strekking. Je vergeet d a n dat het verschrik­ kelijk moeilijk is om e e n musicus met twaalfhonderd dia's te vol­ g e n . Dat d a n ook nog via e e n computer die op d e secondes en h a l v e secondes reageert. Al met a l zijn w e heel lang bezig ge­ weest voordat het geheel vorm heeft gekregen."­^ De computer zorgt voor d e coör­ dinatie tussen twaalf diaprojec­ toren die op e e n ingenieus to­ neelbeeld v a n verschuifbare

w f—I

NI

Aart Bouwmeester projectieschermen d e muziek e n declamaties v a n d e m e n s e n op het podium ondersteunen. Jessi­ c a d e Heer ziet in Muziek Strips e e n experiment w a a r d e IJsbreker „zeker m e e door wü g a a n " : „Je m a a k t ontoeganke­ lijke muziek meer open door d e visuele ondersteuning. Je be­ reikt meer i n g a n g e n bij het pu­ bliek: n a a s t het luisteren ook het kijken."

De muzikale l o o p b a a n v a n Verm a n d e r e b e g o n in feite in 1968 toen hij het humorfestival in Heist (België) won. Na het verschijnen v a n zijn zesde L.P. „Lat Mie M a a r Lopen" (1981) kreeg hij meer a a n d a c h t in Nederland. Vermandere maakt, zoals zoveel kleinkunstenaars, al zijn liedjes e n vertelsels zelf. Zijn repertoire is sterk vergroeid met d e streek w a a r hij geboren is e n n o g steeds woont. Het is e e n streek w a a r boeren w o n e n die zich niet laten opjag e n in d e v a a r t der volken.

^ •

\ K

-V--. j ^

i* I

,

1 )

'*. 1?;

tie*.

\

v^

i S'^^'>

,1 v v c : '

^.S.­!­

\

Castafiore De strip Kuifje v a n Hergé wordt regelmatig opgeluisterd door e e n optreden v a n Bianca Cas­ tafiore met h a a r ,,I k lach bij het zien . . . " , d e Juwelenaria uit d e o p e r a Faust v a n Gounod. Wel­ licht é é n v a n d e duidelijkste voorbeelden v a n het samen­ g a a n v a n muziek e n strip e n d a a r m e e d e tweede aanleiding voor het p r o g r a m m a v a n d e I Js­ breker. Eerste aanleiding w a s het stuk Stripsody v a n d e zangeres Cat­ h y Berberianuit 1966. Berberian m a a k t e e e n collage v a n gelui­ d e n die in strips voorkomen. Deze stuurde zij op a a n e e n a a n t a l componisten met het ver­ zoek er muziek bij te maken. Zonder uitzondering kreeg zij h a a r Stripsody terug met d e me­ dedeling dat het stuk zonder compositie al voldoende muziek bevatte. Als zodanig is het nu e e n onderdeel v a n Strips Mu­ ziek.

Willem Vermandere zingt wat hij ziet

Vanuit d e Westhoek v a n Vlaanderen, d e streek tegen d e Belgisch-Franse grens, komt Willem Vermandere met zijn b e g e leidingsgroep e e n tweetal optredens verzorgen in het kader v a n het cultureel avondprog r a m m a v a n d e sociale introduktie. Hoewel Vermandere in Nederl a n d zeker enige bekendheid geniet bleef Amsterdam tot nu toe v a n zijn sappige Vlaams verstoken. De VU zet met dit optreden h a a r eerste j a a r s stud e n t e n e e n primeur voor. Verm a n d e r e zong reeds zes langspeelplaten vol e n vorig j a a r verscheen zijn zevende, getiteld: „Als ik zing . . . " . Reden om e e n s wat g e g e v e n s op te sporen over Wülem Vermandere e n te luisteren n a a r e e n a a n t a l v a n zijn platen.

/

Ad de Ruyter m e n s e n verankerd in d e grond. Zijn dorp telt elf huizen, e e n kerkje, e e n school e n twee winkels. De liedjes v a n Vermander e bezingen hetgeen hij d a a r ziet e n meemaakt. Dit wü niet zeggen dat Vermand e r e e e n wereldvreemde verschijning is of dat zijn liedjes

Bianca Catifiore in „Kuifje e n d e Picaro's". Het p r o g r a m m a is e e n collage g e w o r d e n v a n mogelijke ver­ bintenissen tussen strips e n mu­ ziek. Het varieert v a n het heel letterlijk gebruik m a k e n v a n muziek in strip, zoals Hergé met Castafiore heeft g e d a a n , tot muziek die e e n strip wordt in e e n „grafische partituur", e e n partituur w a a r i n het g e w o n e notenschrift is v e r v a n g e n door tekens. Die Himmelsmechanik v a n Mauricio Kagel, dat in het IJsbreker­programma is opge­ nomen, biedt hier e e n mooi voorbeeld van. Kagel schrijft d a n ook voor dat zijn partituur tijdens d e uitvoering gevisuali­ seerd dient te worden. Het be­ grip strip valt hier terug op z'n grondbetekenis: e e n a a n e e n ­ schakeling van losstaande beelden. In het p r o g r a m m a ook a a n ­

dacht voor strips n a a r aanlei­ ding v a n muziek: Elektra v a n Jean­Marie Clément dat werd geschreven n a a r d e opera v a n Richard Strauss. En a a n d a c h t voor d e t e g e n h a n g e r d a a r v a n , muziek n a a r aanleiding v a n strips, door d e opera Aap ver­ slaat Knekelgeest, e e n werk v a n d e Nederlander Peter Schat dat in 1980 d e wereldpremière beleefde e n g e b a s e e r d is op e e n zeventiende­eeuws Chi­ n e e s beeldverhaal. Na d e twee voorstellingen voor a a n k o m e n d e VU­studenten ko­ m e n er n o g twee o p e n b a r e uit­ voeringen v a n het stuk. „Of w e er d a a r n a n o g m e e d o o r g a a n is afhankelijk v a n het feit of het stuk voor groei v a t b a a r blijkt te zijn," k a n Jessica d e Heer d e toekomst v a n d e collage Strips Muziek nog niet concretiseren.

smartlappen zijn. De term levenslied is v a n toepassing, m a a r d a n met e e n sterke literair e inslag. Bij voorbeeld het begin v a n e e n lied: „Als ik zing met 't accent v a n mijn streke/ 't is d e zee die zijn zout achterl a a t / als 'k mijn woorden soms k r a a k e n b r e k e / 't is d e storm die d e dijken slaat". Of het lied „duizend soldaten", geïnspireerd door d e taUoze soldaten-kerkhoven die langs d e IJzer in zijn streek liggen. ,,Hier rust altijd iemands vader, altijd i e m a n d s zoon," zincft Vermandere.

christelijk geïnspireerde leiders v a n onze landen, om met hem te w a n d e l e n langs d e IJzer; om te kijken n a a r d e oneindige rijen kruisen en n a a r d e littekens in het landschap, nu nog n a zoveel jaren. En d a n te beseffen dat in '14-'18 d e oorlog nog gevoerd w e r d met bescheiden middelen.

In d e inleiding tot het lied nodigt hij d e wereldleiders uit e n d e

Sommige liedjes v e r r a d e n Verm a n d e r e s speciale b a n d met d e katholieke kerk. Vermandere heeft d a n ook e e n groot deel v a n zijn leven in het klooster doorgebracht. Mensen die je nu alternatief noemt gingen toen n a a r het klooster. Dat leek d e beste manier om idealen te verwezenlijken e n d e wereld te ver-

Een voorstelling zoals ,,Strips Muziek" is 'n financiële a a n s l a g voor e e n klein theater als d e IJsbreker. „Onze financiële situ­ atie is vrij gunstig op dit mo­ ment," antwoordt Jessica d e Heer op d e v r a a g hoe het g a a t met het vijf j a a r jonge centrum voor h e d e n d a a g s e muziek.,,Zo­ wel d e g e m e e n t e Amsterdam als d e overheid zijn ons zeer vriendelijk gezind. M a a r ja, om e e n instelling als d e onze v a n d e grond te krijgen is ontzettend veel geld nodig. We organise­ ren nu zo'n driehonderd concer­ ten per j a a r e n met het huidige budget k a n dat eigerüijk niet. We zitten met e e n voortdurende onderbezetting e n kunnen d e musici niet altijd n a a r behoren betalen. Dat wülen w e g r a a g v e r a n d e r e n e n w e zijn h a r d op zoek n a a r extra financiering, bij voorbeeld op het gebied v a n sponsoring. 'Tot nu toe heeft dat nog niet zoveel opgeleverd." , , H e d e n d a a g s e muziek is e e n ri­ sicodragend project voor spon­ sors," oordeelt Jessica d e Heer vanuit ervaring. M a a r d e klein­ schaligheid, het risicolopen be­ schouwt zij e v e n e e n s als e e n belangrijke functie v a n d e I Js­ breker: ,,Je bereidt d e w e g voor het a l g e m e e n gevestigde. Je brengt iets wat nog nooit ie­ m a n d gehoord heeft, dat is altijd risicodragend. Onze lijfspreuk is in deze gevallen d a n ook: laat het publiek m a a r beoordelen."»

Strips Muziek is te zien en te horen op d i n s d a g 20 en w o e n s d a g 21 augustus om 21.00 uur in d e I Jsbreker, Weesperzijde 23, als onderdeel v a n het avondprogram­ m a v a n d e sociale mtroductieweek a a n d e VU. Vrijdag 23 en z a t e r d a g 24 augus­ tus zijn er o p e n b a r e uitvoeringen v a n het programma, te zelfder tijd. Toegang is d a n echter ƒ 10,- of f 7,50 (CJP/Pas 65). Uitvoerende musici: Dieuwke Aalbers, sopraan; René Eckhardt, piano e n Renée Jonker, slagwerk.

a n d e r e n . Toen dat toch niet geheel a a n die verwachtingen voldeed, stapte Vermandere eruit e n ging e e n a a n t a l jaren godsdienstles geven. Ook d e school w a s niet d e p l a a t s w a a r Vermandere zich thuis voelde. Hij w a s b e g o n n e n met liedjes te schrijven en muziek te maken. Naast d e muziek houdt Vermandere zich bezig met schilderen e n beeldhouw e n . Achter het kerkje v a n zijn dorp, Steenkerke geheten, ligt e e n b r a a k terrein met d a a r o p immense stenen. A a n die heel e n half afgemaakt beelden werkt Vermandere d a g in d a g uit. Hij ziet het beeldhouwen als e e n g o e d e afwisseling met het optreden voor publiek. De h a m e r e n beitel tegenover het a p plaus. Vermandere is g e e n dialectzanger. Zelf noemt hij zich e e n z a n g e r v a n Nederlands repertoire met e e n Westvlaams a c cent. Voor d e Nederlanders overigens zeer goed te volgen. In Vlaanderen heeft altijd veel belangstelling b e s t a a n voor het Nederlands repertoire. Vermand e r e heeft d a n ook e e n a a n t a l b e k e n d e coUega's die net als hij a l zo'n twintig j a a r in alle zalen v a n België optreden, bv. Wann e s v a n d e Velde e n Walter d e Buck. Vermandere wordt in zijn optredens bijgestaan door een begeleidingsgroep onder leiding v a n Guido Desimpelaere.H De groep Wiüem Vermandere speelt op dinsdag 20 en woensdag 21 augustus a s. m het Jeugdtheater De Krakeling Aanvang 20.30 uur. Een beperkt aantal losse kaarten voor met-eerste jaars a f 10,- is te bestellen bi] het ACC tel. 020-548 8076. Wie geen kaarten voor een optreden van Vermandere kan krijgen, kan zijn lp „Lat mie maar lopen " kopen m de goede platenzaak.

m

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen