Ad Valvas 1985 - 1986 - pagina 360

mSTT""""'''"'''^ ,,Wat wij doen is d e mensen zich laten inspannen en d a n kijken h o e het hart d a a r o p reageert," vertelt hij. ,,Bij inspanning k a n in d e hartspier zuurstofgebrek optreden. Door te kijken hoe dat proces verloopt kunnen w e a a n ­ tonen of d e klachten die iemand heeft i n d e r d a a d afkomstig zijn v a n het hart." In d e praktijk komt het er op neer dat mensen die klachten o p dit gebied hebben, g e v r a a g d wordt plaats te n e m e n op e e n lopende b a n d die e e n kleine helling vertoont. Aanvankelijk wordt d e b a n d zo a a n g e z e t dat m e n in e e n kuierpasje moet lo­ pen. G a a n d e w e g wordt d e snelheid opgevoerd en wordt d e helling steUer. Er zijn zeven standen. Tijdens d e proef k a n men op het electrocardiogram al zien of het hart zuurstofgebrek heeft. Bo­ vendien k a n men n a g a a n of het hartritme stoornissen vertoont. Als dat gebeurt moet onmiddel­ lijk ingegrepen worden. Daar­ om is tijdens d e test altijd e e n arts aanwezig. De test wordt uitsluitend afgeno­ m e n bij mensen die klachten hebben. ,, Inspanningsonder­ zoek bij mensen die zichzelf ge­ zond voelen heeft g e e n zin," vertelt Van der Lugt. „Je loopt d e k a n s valse uitslagen te krijgen of toevallig op afwijkingen te stuiten w a a r mensen in d e prak­ tijk helemaal g e e n last v a n h e b b b e n e n je zou ze d a n pa­ tient maken, terwijl ze dat niet zijn."

^asmmmmmt

Een hartfilm laat zich lezen als een handpalm Jeroen van der Lugt werkt sinds vier m a a n d e n bij d e afdeling cardiologie v a n het a c a d e ­ misch ziekenhuis van de Vrije Universiteit. Als arts en dienstweigeraar is hij voor ruim anderhalf j a a r a a n g e n o m e n om wat genoemd wordt i n s p a n n i n g s electro­cardiolografisch^ onderzoek te verrichten. Wie door zijn huis­ arts doorverwezen wordt n a a r een specialist om te bekijken of d e klachten die hij heeft soms iets te m a k e n h e b b e n met zijn hart, loopt een goede k a n s ooit bij Van der Lugt terecht te komen.

I I

Karin v a n Lierop d a t juist mensen die nauwelijks enige tijd kunnen lopen, omdat h u n k r a n s s l a g a d e r e n zulke ern­ stige vernauwingen vertonen zo gemotiveerd zijn om d e test te doen. „Het zijn v a a k d e m e n s e n die niet zulke ernstige klachten h e b b e n die je moet aanzetten om echt aUes te g e v e n tijdens d e test," vertelt hij. „Vooral bij d e m e n s e n die dit al vaker g e d a a n h e b b e n zie je dat zij het g r a a g g o e d wülen doen. Sommige m e n s e n kunnen e e n heel eind lopen terwijl zij pijn op d e borst krijgen. Dat is heel vreemd." Er zijn ook m e n s e n waarbij het echt niet gaat. Die lopen twee minuten e n h e b b e n vervolgens tien minuten nodig om weer bij te komen. ,,Soms s c h a m e n men­ sen zich d a a r voor," geeft Van der Lugt toe. ,,Dat is niet nodig. Het hoort bij ons werk. Terwijl ze bijkomen meten wij verder om het verloop v a n het herstel te kunnen registreren. G a a t het heel moeizaam d a n geven we wel e e n s e e n nitrobaatje, zo'n wit pilletje d a t hartpatiënten on­ d e r hun tong moeten leggen. Alle medicijnen h e b b e n echter bijverschijnselen. Je moet d a a r dus niet te gemakkelijk m e e zijn. Sommigen krijgen v a n nitro­ b a a t hoofdpijn."

,,Toont dit e n a n d e r onderzoek namelijk a a n dat iemand inder­ d a a d medicijnen nodig heeft of a a n zijn hart moet worden geo­ pereerd, d a n k a n men feitelijk toch niets a n d e r s doen d a n klachten verhelpen. Men ver­ vangt d e vernauwing in e e n k r a n s s l a g a d e r bij voorbeeld. Dat m a a k t dat iemand het min­ der b e n a u w d heeft e n meer in­ spanning kan verdragen, m a a r zijn hart is d a a r m e e niet gezon­ der gemaakt. Daar kunnen w e niets a a n doen e n medisch in­ grijpen heeft dus alleen zin als er klachten zijn. Dat is d a n ook ons uitgangspunt." Het valt Jeroen v a n der Lugt op

Foto Michel Claus, AVC/VU

Mensen vinden het d a n v a a k toch fijn als d e arts zegt dat het deze keer beter g a a t d a n d e vo­ rige keer. Jeroen v a n der Lugt: ,,Ik merk dat het ze opvrolijkt als ik zeg: nou, ik vind dat u toch ^wel e e n eind kunt lopen. Soms zeg je dat ook omdat je zelf ei­ genlijk e e n beetje v e r b a a s d d a a r over bent. A a n het begin v a n het ondezoek v r a a g ik men­ sen wat hun klachten zijn e n w^anneer die zich uiten. Dan

krijg je verhalen over mensen die nog m a a r honderd meter met d e hond kunnen wandelen. Of ze zeggen: het winkelen g a a t h e l e m a a l niet meer. T och kun je o p grond v a n die verhalen moeüijk inschatten hoe ze het op d e tredmolen, zoals d e lopende b a n d wordt genoemd, zullen doen." Hetzelfde geldt eigenlijk voor d e uiteindelijke resultaten, die zijn v a a k ook niet a a n d e vermoeid­ heidsverschijnselen tijdens d e test af te lezen. ,,Je moet bij het bekijken v a n zo'n electro­car­ diografische schets v a n het functioneren v a n het hart pro­ b e r e n om niet te denken a a n h o e d e test ogenschijnlijk ver­ Uep. Want d a n laat je je d a a r ­ door beïnvloeden. Je moet n a a r d e testgegevens kijken alsof het g a a t om e e n test w a a r jij niet bij geweest bent. Alleen d a n kun je ze objectief beoordelen en d e juiste conclusies trekken." Tijdens d e opleiding wordt het basisartsen niet geleerd om een z o g e n a a m d ECG te interprete­ ren. Dat is voor een huisarts ook niet nodig. Jeroen v a n der Lugt is v a n plan om n a zijn vervan­ g e n d e dienstplicht d e huisart­ senopleiding te g a a n volgen. Dat hij nu wel ervaring heeft met dit soort dingen vindt hij leuk. ,,Dan weet je later toch beter w a a r je je patient op af stuurt," zegt hij. Momenteel is het echter nog een leerproces voor hem. ,,Het is ei­ genlijk niet mijn t a a k om die test te beoordelen e n ik spreek ook nooit over d e resultaten met de patiënten. Dat is het werk van d e cardioloog. Ik doe aUeen de tests. M a a r ik wil toch leren om die dingen goed te lezen. Dat is h e e l boeiend werk." Op d e VU wordt het inspanningsonder­ zoek erg uitgebreid g e d a a n . Met een beperkter onderzoek k a n men in principe ook vast­ stellen of iemand iets mankeert, m a a r bij e e n groot onderzoek krijgt d e hartspecialist het hele plaatje te zien. Van der Lugt: ,,Zo'n ECG is net zoiets al een vingerafdruk. Je kunt d e mensen er zo a a n herkennen."

WMHeaaswBWMWiMWiffi

Met Renault over het ravijn O p d e d a g v a n het grote natio­ nale Elfstedentochtgebeuren' lunchen we met Aleit (9 jaar) op d e VU. Aleit komt net v a n h a a r school in Buitenveldert, w a a r ze d e r a c e v a n Evert v a n Bentum o p d e voet heeft gevolgd. Na zo'n ijzige marathon glijdt een lekkere b a k m e n s a p a t a t met e e n vette klodder mayonaise er wel in. ,,Het leukste vond ik wel toen die tweede, hoe heet­ie ook al weer . . eehm Jonker, toen die viel. Ik w a s Voor Evert v a n Ben­ tum, die heeft vorig j a a r ook ge­ wonnen." IJverig probeert Aleit d e friet on­ der d e mayonaise v a n d a a n te hengelen. „Ik vind schaatsen heel leuk, m a a r ik h e b niet zo­ veel mensen die met mij mee­ g a a n . Mijn vriendje g a a t meest­ a l met zijn eigen vrienden schaatsen. Ik g a te h a r d voor hem. Als ik e e n rondje h e b ge­ d a a n is hij p a s halverwege. Bo­ vendien valt hij om d e meter. Ik schaats ook wel eens met mijn moeder, m a a r die k a n mij ook niet bijhouden. Aleit heeft d e start v a n d e Elfste­ dentocht niet meegemaakt, m ö a r 's ochtends om half zeven

na

zat ze toch al voor d e teevee om iets v a n het schaatsfestijn m e e te pikken. Op school stond d e televisie ook a a n . Van het Ja­ pan­project, w a a r m e e ze op het moment op school a a n d e g a n g is, k w a m dus niet veel terecht. ,,Dat vond ik niet zo erg. We zijn net bezig met d e topografie v a n J a p a n . Dan moet je aUe grote steden en eUanden die bij J a p a n horen uit je hoofd leren. Volgen­ d e week krijgen w e dingen als d e cultuur e n het eten in Japan. We krijgen d a n ook e e n Japan­ s e liyich op school. Dat is wel leuk." O p d e Buitenveldertse Montes­ sori­School is Aleit niet direct d e braafste v a n d e klas, erkent ze lachend. T ussen d e middag zijn er overblijfkrachten, v a a k stu­ denten die e e n zwart centje bij willen verdienen, die d e Mon­ tessori­kindertjes tijdens de lunch bezig houden. Zij worden v a a k doelwit v a n d e sneeuw­ pret v a n Aleit en d e haren. ,,Wij h a d d e n eens e e n overblijf­ kracht in d e klas, die w a s heel kattig. T oen zijn w e h a a r m a a r g a a n pesten. Als er sneeuw l a g e n ze liep buiten, kreeg ze altijd sneeuwballen in het gezicht ge­

Carolien Stam gooid. Een keer h a d e e n jongen e e n hele losse gemaakt. Die droop v a n h a a r w a n g zo onder h a a r kleren." Aleit wü in ieder g e v a l g a a n studeren: informati­ c a . Het lijkt h a a r leuk allerlei dingen met e e n computer te doen. T huis h e b b e n pa, m a en h a a r twee broers ook ieder een computer. D a a r zit ze v a a k a a n , m a a r d a n doet ze alleen m a a r spelletjes. „Ik wü programmeur worden e n programma's voor bedrijven maken. Het lijkt me wel moeüijk, m a a r ik hoop dat ik het volhoud. Je hoeft niet d e hele d a g achter zo'n computer te zit­ ten. Mijn broer studeert ook in­ formatica e n die doet dat ook niet. Hij g a a t d a n wel eens met mij schaatsen. Maar h e m k a n ik niet bijhouden." Om later op e e n universiteit rond te lopen Ujkt Aleit m a a r nücs. H a a r moeder werkt als we­ tenschappelijk medewerkster a a n d e letterenfaculteit v a n d e VU. „Ze geeft m i d d e b i e d e r l a n d s , . . . eehm.

Foto Kees Keuch, AVCWU

nou ja, dat is dus nederlands uit d e Middeleeuwen. Ik h e b wel eens geprobeerd het te lezen. Sommige woorden zijn wel wat anders, m a a r het is best te doen." Aleit's moeder vertelt wel eens verhalen uit d e Middeleeuwen. Die zijn best leuk. Aleit vertelt het v e r h a a l v a n 'Renault', die eigenlijk Reynout heet. „Wie is dat?" „Nou dat is dus iemand e n hij heeft drie of vier broers en

e e n p a a r d . Dat p a a r d is zo sterk dat hij aUe broers op zijn rug k a n houden. Hij springt met hen over aUes heen. Niet over een wolkenkrabber of zo, m a a r over ravijnen. Nou, Karel d e Grote of zo . . .ehm, nou ja, in ieder geval 'n Karel, die wilde Renault weg hebben. Steeds probeert Karel weer iets, m a a r dat mislukt. Op d e n duur wordt Renault schü­ der. Dan staat­ie op een gege­ ven moment ergens op een randje e n als hij e e n pot verf wü pakken valt­ie. Zo is hij overle­ den." Doet je moeder iets speciaals over Reynout? ,,Weet ik niet, m a a r dat zal wel. H a a r proefschrift g a a t geloof ik over Percival, m a a r daarin schrijft ze ook over Renaiüt. Ze is in Groningen gepromoveerd. D a a r b e n ik ook bij geweest. Dat w a s wel leuk, vooral het diner. Ik vroeg bij elke s c h a a l d e si­ n a a s a p p e l . De obers w e r d e n er h e l e m a a l gek van." Aleit neemt nog e e n laatste friet­ je. Ze eet d e b a k toch m a a r niet leeg. „Ja nou, d'r zit zoveel m a y o n a i s e opl" Ze moet weg, n a a r d e ponyclub. „Ik hoop wel dat HeUen niet op Holiday gaat zitten. Ze k a n hem h e l e m a a l niet a a n . Hij is heel sterk en heeft eelt in zijn mond. Hij luistert niet n a a r wat je doet. Ik k a n hem m a a r net in d e h a n d h o u d e n . " !

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen