Ad Valvas 1985 - 1986 - pagina 49

6 SEPTEMBER 1985 Universiteiten e n h o g e s c h o l e n o p e n e n het a c a d e m i s c h j a a r

Nieuwe kansen door HOAK­nota In Nederland is het de gewoonte dat het acade­ misch jaar geopend wordt met redes en toe­ spraken. In de meeste gevallen is de rector magnificus de aangewezen persoon om een dergelijke plicht op zich te nemen. In sommige steden doet de voorzitter van het college van bestuur ook nog een duit in het zakje. Hier en daar probeert men de opening van het acade­ misch jaar extra luister bij te zetten door een gastspreker uit te nodigen.

Hoewel de redes in twaalf van de dertien uni­ versiteiten en hogescholen op precies dezelfde tijd worden uitgesproken, zijn deze plechtighe­ den gebeurtenissen die vooral lokaal belang hebben. Items die eventueel in aUe, of vele re­ des, terugkeren geven een indicatie van wat er in het hele land op dit moment van importantie wordt geacht als het gaat om het hoger onder­ wijs.

f, .jjjjj^ .<¥--

*

,

'

"

-^P^.v..

'^ " .

.:^fc;"' '>1 Prof. dr. W. Albeda Vastgesteld k a n worden dat d e nota Hoger Onderwijs: Autono­ mie en Kwal iteit (HOAK) over het a l g e m e e n in bestuurlijke kringen a a n d e Nederlandse universiteiten met instemming is begroet. Eerder w a s dit al g e ­ bleken tijdens overleg v a n d e instellingen met d e minister in d e Hoger Onderwijs Kamer. Men is tevreden over het feit dat in deze nota d e eerste verant­ woordelijkheid voor het onder­ wijsbeleid bij d e instellingen wordt gelegd. De rector magni­ ficus v a n d e Erasmus Universi­ teit in Rotterdam prof. dr. M. W. van Hof spreekt v a n e e n welko­ me uitdaging.

b a a r gebruik kunnen worden g e m a a k t v a n d e relaties met industriële onderzoekers. In Rotterdam uit d e rector d e mening d a t d e grotere vrijheid die instellingen door d e HOAK­ nota in het vooruitzicht wordt gesteld niet m a g worden ver­ taald in te grote keuzemogelijk­ h e d e n voor d e student. Van Hof pleit voor herkenbare bevorde­ ring v a n zelfwerkzaamheid, m a a r tegelijkertijd e e n samen­ h a n g e n d e e n doelgerichte in­ richting v a n het onderwijspro­ g r a m m a door d e faculteiten. Vrije keuze v a n allerlei pro­ g r a m m a ' s zoals in het ontwerp voor d e HOAK­nota worden a a n g e k o n d i g d (Keuze wordt re­ gel, regels worden uitzonde­ ring), wijst Van Hof v a n d e hand.

Engels

Ü^^^HBlIHiA^l... » Piini?mMi .,,.:;.,,:;;

Karin van Lierop

Foto AVC/VU P rof. dr. P . Drenth Tegelijk met d e vreugde over d e verworven vrijheid d a a g t ook d e twijfel of men die al a a n kan. Prof. dr. E. Bl eumink^ rector magnificus v a n d e Groningse universiteit merkt in zijn toe­ s p r a a k op dat het d e universitei­ ten d e afgelopen decennia nog al eens a a n voortvarendheid en verbeeldingskracht oröaroken heeft. Al d a n niet gewenste a c ­ ties vanuit Den H a a g komen voor e e n deel voort uit het feit d a t d e instellingen zelf niet met voorstellen zijn gekomen op het gebied v a n onderwijsvernieu­ wing, onderzoeksinnovatie en taakverdeling. M a a r niet alleen eigen h a n d e l

e n w a n d e l s t a a n a a n kritiek bloot. Hoe blij d e instellingen ook schijnen te zijn met d e HOAK­nota, men m a a k t zich ook zorgen: d e minister wenst e e n controle op d e kwaliteit v a n het door universiteiten e n hoge­ scholen geboden onderwijs. Vroeger m e e n d e men d e kwali­ teit te kunnen toetsen a a n d e h a n d v a n het Academisch Sta­ tuut. In d e loop der jaren is ge­ bleken d a t dit g e e n gericht in­ strument is e n d a a r o m wordt in d e HOAK­nota voorgesteld het bijzonder deel v a n het A c a d e ­ misch Statuut, w a a r o n d e r d e goedkeuring v a n nieuwe afstu­

Foto AVC/VU

deerrichtingen valt, op te hef­ fen. Daarvoor in d e plaats zou moe­ ten komen e e n commissie (de minister spreekt v a n nationale e n mogelijk ook internationale deskundigen) die achteraf e e n toetsing verricht. Daarover zijn d e instellingen niet te spreken. In Eindhoven pleit prof. dr. S. T. M. Ackermans ervoor dat het d e TH's wordt toegestaan e e n ei­ g e n kwaliteitscontrole in te stel­ len. Voor d e TH's zou zo'n con­ trole ingesteld kunnen worden door samenwerking v a n d e technische hogescholen met het Koninklijk Instituut voor Inge­ nieurs. Daarbij zou d a n dank­

Prof. v a n Hof k a n g e e n groot a a n h a n g e r zijn v a n het angel­ saksische onderwijssysteem. Hij vindt d e Amerikaanse ten­ d e n s e n in d e HOAK­nota ge­ vaarlijk. Wel anglofiel, m a a r d a n meer op het Britse element gericht, is d e rector v a n d e Technische Hogeschool Twen­ te. In e e n voor e e n TH uitzon­ derlijk historisch­Uterair betoog geeft prof ir W. Draijer e e n sa­ menvatting v a n d e Iers­Engelse intellectuele geschiedenis. De lijn n a a r d e h e d e n d a a g s e Ne­ derlandse situatie is v a a g en zal niet iedereen boeien. En w a a r d e lezing v a n d e Gro­ ningse rector vol staat met voet­ noten luidt d e eerste noot v a n d e lezing „P elgrim v a n Lindis­ fame", die voorgelezen wordt in Twente: ,,Het is niet wel doenlijk e e n volledige bronvermelding a a n deze tekst ten grondslag te leggen. Sommige bronnen h e b ik jaren geleden gelezen e n ik ben nu e e n m a a l te lui om die in d e korte voorbereiding v a n deze r e d e weer op te zoe­ ken . . . " Opvallend, met n a m e in het zui­ d e n v a n het land, is d e a a n ­ dacht voor d e uitwerking v a n

Vervolg op pag. 8

Albeda ziet vooruit Regeren is m e d e v a n w e g e het democratisch proces d o o r g a a n s gericht op het ontwikkelen v a n e e n beleid voor het komende j a a r of voor e e n regeringsperiode. Toch is het noodzakelijk d a t er ook over e e n beleid op langere termijn wordt n a g e ­ dacht. De v r a a g die proL dr W. Al ­ beda afgelopen m a a n d a g tijdens zijn r e d e bij d e ope­ ning v a n het academisch j a a r op grond v a n deze over­ wegingen opwierp w a s wel­ ke rol d e wetenschap bij het ontwikkelen v a n e e n derge­ lijk beleid k a n spelen. Deze v r a a g w a s voor d e spreker zelf te meer relevant omdat hij dezelfde ochtend zijn w e r k z a a m h e d e n als voorzit­ ter v a n d e Wetenschappelijk

R a a d voor het Regeringspro­ ces (WRR) begon. De politicus zou volgens Al­ b e d a b a a t h e b b e n bij het gebruik v a n wetenschappe­ lijke methoden, m a a r is g e ­ handicapt omdat hij nu een­ m a a l niet in proefsituaties k a n experimenteren. Hij k a n slechts proberen eventuele vergissingen te corrigeren met behulp v a n wetenschap­ pelijke analyse. Zo blijven politiek en weten­ s c h a p gescheiden. Albeda voelt er ook niet veel voor om het regeren over te laten a a n deskundigen of technocra­ ten. Als zij niet onder voort­ durende druk v a n d e publie­ ke opinie en d e verkiezingen staan, zullen zij wellicht ver­ geten w a t h u n t a a k is e n daarbij denken ze te veel in

abstracties in plaats v a n mensen. De w e t e n s c h a p moet zich be­ perken tot het aanreiken v a n nieuwe oplossingen e n mo­ gelijkheden. In Nederland is dit d e t a a k v a n d e WRR. Deze r a a d ondervindt in zijn w e r k z a a m h e d e n echter ver­ schillende moeilijkheden. Zo dreigt het g e v a a r v a n seg­ mentering. Door d e gekozen projectgewijze benadering loopt m e n d e k a n s d a t voor­ stellen voor ontwikkelingen op lange termijn op het e n e beleidsterrein die op het a n ­ dere beleidsterrein doorkrui­ sen. Het probleem w a a r Albeda vooral aandacht aan schonk, w a s dat d e invals­ hoek v a n wetenschappers e n politici verschilt. Weten­ schappers moeten e e n pro­

blematiek overzien op e e n langere termijn. Rapporten e n adviezen v a n weten­ schappers a a n politici verlie­ zen daardoor a a n zeggen­ s c h a p voor d e a l l e d a a g s e politieke werkelijkheid. Albeda illustreerde dit met e e n voorbeeld. Nog niet zo lang geleden trok hij nog e e n s het WRR­rapport Sa­ menhangend mediabe l eid uit 1982 uit d e kast. Door poli­ tiek touwtrekken bleef inder­ tijd weinig v a n het rapport over, m a a r Albeda moest vaststellen dat thans actuele v r a g e n destijds reeds h a a r ­ scherp door d e WRR zijn ge­ analyseerd. Dit probleem geldt nog ster­ ker voor d e toekomstverken­ ning met e e n meer algemeen karakter. Gezien huidige 'trends' zoals miHeu­aantas­

ting e n bewapeningswed­ loop is het echter volgens Al­ b e d a noodzakelijk dat der­ gelijk onderzoek ­ zowel door d e WRR als a a n d e uni­ versiteiten ­ plaatsvindt. Dit onderzoek dient vrij te zijn v a n korte­termijnbelangen, al dienen resultaten die voor d e politiek v a n direct b e l a n g zijn te worden gepubliceerd. Prof. Drenth gaf in zijn lezing het gebruikelijke overzicht v a n d e gebeurtenissen v a n het afgelopen jaar. Hij meld­ d e dat het a a n t a l geslaag­ d e n voor d e propedeuse in het tweede j a a r v a n d e twee­ fasenstructuur is tegengeval­ len als men d e resultaten vergelijkt met die v a n het eerste jaar. De vrouwelijke studenten blijven echter ho­ ger scoren d a n d e marmen.B (Johan d e Koning)

B

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen