Ad Valvas 1985 - 1986 - pagina 5

16 AUGUSTUS 1985 Dit zijn d e belangrijkste conclu­ sies uit het rapport De Min ima Rijk Gereken d dat d e VU­eco­ noom Gijsjan van der Lin den op verzoek v a n d e wetenschaps­ winkel a a n deze universiteit heeft opgesteld. Gerard n va Westrienen, medewerker v a n d e wetenschapswinkel, trad op als bemiddelaar voor het Plat­ form Uitkerin gsgerechtigden in d e Bijlmermeer dat met d e vra­ g e n kwam die aanleiding voor het onderzoek vormden. De minima, m e n s e n met d e l a a g s t e inkomens in ons land, krijgen steeds meer a a n d a c h t v a n d e overheid e n d e politiek. Zo concentreerden d e Algeme­ n e Beschouwingen v a n d e Tweede Kamer in oktober 1984 zich bijna volledig op d e v r a a g h o e hoog d e extra eenmalige uitkering voor d e ,,echte meer­ jarige minima" zou moeten zijn. Deze eenmalige uitkering heeft tot doel d e minima d e benodig­ d e prijscompensatie te leveren. Men baseert zich daarbij op d e officiële koopkrachtcijfers zoals die door het Centraal Bureau voor d e Statistiek (CBS), het CBS, berekend worden. ,,Een g e d e g e n stuk werk", typeert Gijsjan v a n der Linden deze cijfers. Technisch gezien d a n wel. Kritiek heeft hij vooral op e e n a a n t a l vooronderstellingen die bij d e berekeningen e e n rol spelen: ,,De koopkrachtcijfers g a a n er impliciet vanuit dat je o p alle posten gelijkmatig kunt bezuinigen. Daardoor g a a t e e n stuk werkelijkheid verloren. Want w a a r o m e r v a r e n d e mini­ m a nou zo'n bezuinigingslast, d a t is omdat op e e n klein ge­ deelte v a n het inkomen veel b e ­ s p a a r d moet worden, zoals voe­ ding, kleding, d e met­vaste las­ ten." G e r a r d v a n Westrienen vult a a n : ,,De lasten zoals ge­ meentelijke heffingen, huren, energiekosten en dergelijke lig­ g e n voor e e n groot deel vast of stijgen zelfs. Nou, dat betekent d a t je op d e rest v a n je inkomen, stel dat je vaste lasten zo'n vijf­

De twee hoogste klassen v a n het h a v o e n d e drie hoogste klassen v a n het vwo zullen wor­ d e n s a m e n g e v o e g d in e e n drie­ jarig lyceum of gymnasium. Dit stelt Ginjaar­M aas in h a a r con­ cept­beleidsnota over het voor­ bereidend hoger onderwijs. G e d u r e n d e het vierde j a a r (ofte wel het eerste j a a r v a n d e bo­ venbouw) heeft d e leerling e e n b r e e d pakket, b e s t a a n d e uit elf v a k k e n voor het lyceum of twaalf voor het gymnasium. A a n het slot e r v a n kiest hij er termiinste acht uit, die zijn eind­ examenpakket vormen. Neder­ l a n d s e n é é n moderne t a a l zijn daarbij verplicht, evenals wis­ kunde, e e n natuurwetenschap­ pelijk vak, e e n maatschappij­ wetenschappelijk vak e n ­ voor het gymnasium ­ latijn e n grieks. Hiermee wordt d e inde­ ling in a­ e n b­richting doorbro­ k e n e n wordt het gymnasium gered. Het j a a r is ook sterk selectief bedoeld. Leerlingen die proble­ m e n dreigen te krijgen moet

Reorganisatie wijsbegeerte herzien De opleidingen wijsbegeerte a a n d e universiteiten zullen voorlopig allemaal worden g e ­ h a n d h a a f d . Eerdere p l a n n e n v a n min ister Deetman om op t w e e plaatsen d e propedeuse fi­ losofie op te heffen, zijn op d e l a n g e b a a n geschoven. Met d e beslissing om bij füosofie alles bij het oude te laten, is dit

O n d e r z o e k via d e w e t e n s c h a p s w i n k e l wijst uit:

Inkomen minima vaak slecht becijferd De minima gaan er met hun inkomen harder op achteruit dan in officiële cijfers wordt voorgerekend. Bij het opstellen van de koop­ krachtcijfers voor deze groep wordt onvol­ doende rekening gehouden met de vaste las­ ten zoals huur en stooklasten. Het uitgangs­ punt van het modale gezin blijkt een struikel­ blok omdat maar weinigen van de minima deel uitmaken van zo'n gezin en men han­ teert een verkeerde vooronderstelling ten aanzien van het consumptiepatroon. tig procent v a n je uitgaven be­ d r a g e n , het dubbele b e s p a r e n moet v a n wat je in koopkracht achteruit gaat." Een a n d e r e vooronderstelling is

het uitgangspunt v a n e e n gezin met twee kinderen bij d e bere­ keningen. Van der Linden: „Het blijkt dat éénoudergezinnen e n a l l e e n s t a a n d e n er meer op ach­

Gijsjan v. d. Linden e n G e r a r d v. Westrienen

Foto AVCAm

Aart Bouwmeester teruit g a a n . Het modale gezin w a a r vanuit g e g a a n wordt, is m a a r e e n klein gedeelte v a n d e minima." „Het ministerie v a n sociale zaken ging ervan uit dat e e n e c h t p a a r t w e e kinderen heeft tussen zes e n twaalf jaar, toen het vaststelde dat d e koop­ krachtdaling sinds 1979 6,6 pro­ cent bedroeg. Was é é n v a n die kinderen onder d e zes jaar, d a n komt d e daling op 7,1 procent."

Consumptie ,,Bij d e gebruikelijke wijze v a n koopkrachtberekening wordt het b e s t e e d b a a r inkomen ge­ deeld door d e prijs v a n het con­ sumptiepakket. Deze laatste prijs wordt uitgedrukt in e e n prijsindexcijfer, w a a r v o o r g e ­ g e v e n s over het consumptiepa­ troon e n over prijsstijgingen worden gecombineerd." Een ci­ taat uit het persbericht dat bij De M inima Rijk Gerekend is uit­ gegeven. ,,Er is e e n waarschijn­ lijkheid v a n e e n a n d e r con­ sumptiepatroon onder d e mini­ m a d a n w a a r het CBS vanuit gaat", komt Van der Linden op e e n verdere oorzaak w a a r o m d e minima er h a r d e r op achter­ uit g a a n d a n in Den H a a g wordt voorgerekend. ,,ln e e n tweeper­ soonshuishouden h e b je minder a a n w o n e n uit te geven d a n in twee eenpersoonshuishoudens. Van dat soort a l g e m e n e ver­ b a n d e n moet je d a n uitgaan." ,,In het a l g e m e e n g e v e n d e ge­

P l a n n e n G i n j a a r s ­ M a a s voor r e n d e m e n t s v e r h o g i n g :

Toelating tot universiteit met verplicht vwo­pakket Terwijl de middelbare scholen vanwege de grote zomervakantie gesloten waren, heeft staatssecretaris Gin jaar­Maas van Onderwijs haar plannen voor het nieuwe voorbereidend hoger onderwijs (vho) a a n de Tweede Kamer aangeboden. De plannen zijn er op gericht zittenblijven en zakken zoveel mogelijk terug te dringen ten behoeve van het rendement. Voor studierichtingen a a n universiteiten en aan hbo­ opleidingen zal men nog slechts worden toegelaten als men de juiste vakken in het eindexamenpakket heeft. w o r d e n geadviseerd over te s t a p p e n n a a r het middelbaar

beroepsonderwijs. Ook over­ weegt d e staatssecretaris e e n

d e enige studierichting w a a r d e taakverdelingsoperatie niet is uitgevoerd. Aanvankelijk wüde d e minister d e propedeuse in t w e e steden opheffen. Hij w e n s ­ te verder samenwerking v a n d e füosofen in TUburg en Nijmegen. De opleiding in Rotterdam h a d e e n vrije studierichting moeten worden.

commissie onder leiding v a n prof. dr H. B. G. Casimir. Opge­ merkt werd in het rapport v a n d e commissie dat het opheffen v a n propedeuses niet tot grote bezuinigingen leidt, terwijl d e minister die toch voor ogen h a d . De vakken die afgeschaft kun­ n e n worden als er g e e n prope­ deuse­onderwijs m e e r g e g e v e n wordt, zouden d a n in d e docto­ raalfase weer bijgespijkerd moeten worden.

De centrale interfaculteiten, w^aarin d e studie filosofie in d e diverse steden is georgani­ seerd, h e b b e n m e t e e n n a d a t zijn voorstellen bekend w e r d e n krachtig geprotesteerd. Zij wer­ d e n hierin gesteund door e e n

Bovendien herinnerde d e com­ missie Casimir d e minister er a a n dat wijsbegeerte het vak is d a t zich bezighoudt met d e stu­

Johan de Koning toelatingsexamen voor d e vijfde klas mogelijk te maken. De door d e leerlingen gekozen eindexamenvakken kunnen op t w e e niveau's worden gevolgd, e e n v a n het vwo afgeleid hoog niveau en e e n v a n het h a v o af­ geleid l a a g niveau. Om toege­ laten te worden tot d e universi­ teit moeten aUe e x a m e n v a k k e n op het hoogste niveau worden gevolgd, voor het hbo ten min­ ste twee. Daarbij vindt d e staatssecreta­ ris dat universiteiten e n scholen voor hbo per studierichting ten die v a n d e s a m e n h a n g v a n d e w^etenschap e n d e plaats d a a r ­ v a n in onze samenleving. Een dergelijk vak moet eigenlijk a a n iedere universiteit gedoceerd voorden. Lage rendementscij­ fers zijn inherent a a n e e n der­ gelijk soort studie en mogen, volgens d e commissie, niet ge­ bruikt worden als argument om e e n studierichting te kortwie­ ken. De Tweede Kamer heeft zich begin mei in grote lijnen a a n g e ­ sloten bij d e kritiek v a n Casimir CS.

Minister Deetman wilde met zijn

zinnen die behoren tot d e miiii­ m a meer uit a a n huur, aEeen­ s t a a n d e n meer a a n energie. Het punt is, er zijn g e e n exacte cijfers over bekend. Je moet g a a n b e n a d e r e n . En het CBS zegt dan, dat doen w e niet, dat is b e n e d e n onze normen." Toch vindt Van der Linden dat dat wel moet gebeuren. Er moet m e e r onderzoek op dit vlak ko­ men: ,,Ten eerste moeten d e prijsindexcijfers op meerdere inkomensgroepen uitgespitst worden bij d e berekening. O p d e t w e e d e plaats moet meer re­ kening g e h o u d e n worden met het a a n d e e l v a n d e vaste lasten in het consumptiepakket v a n d e minima." ,,De sociale diensten onderken­ n e n deze problematiek wel, zo onderhand," weet Van Westrie­ n e n met e e n verwijzing n a a r d e publicatie Min ima Zon der Mar­ ge v a n d e Rotterdamse sociale dienst. „ D a a r wordt i n d e r d a a d a a n verschillende manieren v a n koopkrachtberekening ge­ d a a n , " geeft Van der Linden toe. „ D a a r probeert m e n d e s t a n d a a r d b e r e k e n i n g e n te ver­ v a n g e n door simulatie­huishou­ dens. En d a n e e n hele wijde categorie d a a r v a n , eenverdie­ ners, tweeverdieners, verschil­ lende types uitkeringstrekkers. Er wordt ook rekening gehou­ d e n met het feit dat je werkloos kunt worden e n wat d e gevol­ g e n d a a r v a n zijn." ,,Bij het CBS wordt wel gepro­ b e e r d om veel meer werkelijk­ heidsgehalte in d e g e g e v e n s te krijgen. M a a r het m a g wel wat sneUer. Want het is zo dat in december 1983 in d e minister in d e Tweede Kamer beloofd heeft dat er onderzoek zou komen n a a r het verbruikspatroon v a n d e minima. Toen heeft m e n oude g e g e v e n s v a n 1981 nog e e n keer door d e computer ge­ h a a l d . Het bleek d a t die cijfers te onbetrouwbaar zijn, zodat w e op het ogenblik n o g steeds zon­ der d e g e v r a a g d e g e g e v e n s zit­ ten."

hoogste drie eindexamenvak­ ken moeten aanw^ijzen, die ver­ plicht zijn om te worden toegela­ ten tot d e opleiding. Dat niet iedereen op vakantie w a s , bleek uit d e kritiek die Gin­ j a a r ­ M a a s v a n verschillende zijden in d e pers mocht ontvan­ gen. Hoofdbestuurder n K ot n e­ rus v a n d e Algemene Bond voor Onderwijzend Personeel sprak in Trouw: „Het ministerie vindt kennelijk dat er te veel kneuzen in het havo/vwo­onderwijs zit­ ten." En: ,,M en wil d a t velen struikelen." Anderen wezen vooral op het probleem dat leer­ lingen met e e n mavo­diploma het ­ zoals d e staatssecretaris zelf toegeeft ­ straks op het ly­ ceum nog moeüijker zullen krij­ g e n d a n thans op het havo. Het is d e bedoeling dat in 1987 dertig scholen als experiment met het nieuwe schooltype zul­ len beginnen. In d e t w e e d e helft v a n november zal Ginjaar­ M a a s h a a r definitieve beleids­ nota a a n d e kamer a a n b i e d e n .

p l a n jaarlijks 5,4 müjoen gulden b e s p a r e n . De centrale interfa­ culteiten g a a n nu bekijken of zij door samenwerking dit b e d r a g kunnen overhouden. De be­ w i n d s m a n heeft in deze poging w^einig vertrouwen. Hij liet d e Kamer weten dat hij d e resulta­ ten v a n d e reorganisatie bij filo­ sofie in d e t w e e d e helft v a n 1986 met h a a r wil bespreken. De minister houdt vast a a n d e korting v a n 5,4 miljoen. Tevens eist hij d a t het a a n t a l leerstoe­ len bij wijsbegeerte wordt terug­ gebracht v a n 58 n a a r 40. (Karin van Lierop) U

D

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen