Ad Valvas 1985 - 1986 - pagina 459

Verkiezingskatern 5 Onze steekproef omvatte enkele tientallen op diverse plaatsen geïnterviewde studenten e n personeelsleden. Wetenschap­ pelijk verantwoord w a s die dus niet. Niettemin: d e resultaten bevestigen het beeld, met e e n tendentie n a a r e e n d a l e n d e op­ komst. En d e v r a a g is of d a t verwonderlijker is d a n het om­ gekeerde. Met uitzondering v a n d e toevallig in d e steekproef op­ genomen kandidaat­raadsle­ den, toonde vrijwel n i e m a n d enige interesse in het universi­ tair­bestuurlijke gebeuren. Een ruime meerderheid liet zelfs w e ­ ten vermoedelijk niet d e moeite te zullen n e m e n het stembüjet in te vullen. 2S j die wel g a a n stem­ men, doen dit niet vanuit d e overtuiging d a t er iets wezen­ lijks op het spel staat. Destijds gingen studenten e n weten­ s c h a p p e r s n o g d e straat op om inspraak te eisen. H a d d e n ze niet te h o g e verwachtingen v a n d e interesse voor het bestuurs­ werk in latere tijden?

Niet­stemmers Veel niet­stemmers, met n a m e studenten, z e g g e n ons tijdens onze interviews g e e n tijd te h e b ­ b e n voor zoiets als raadsverkie­ zingen. „Als ik m e d a a r ook a l druk om moet g a a n maken", verzucht e e n d e r d e j a a r s student rechten. „Ik h e b wel w a t a n d e r s a a n mijn hoofd." Telkens ver­ wijzen ze n a a r d e zware studie­ last, w a a r d e studenten sinds d e invoering v a n d e twee­fasen­ structuur onder gebukt blijken te g a a n . Een tweedejaars student medicijnen: „Vroeger h a d d e n studenten tijd voor dat soort din­ gen, nu niet meer. Je hebt drie practica per week, hoorcolleges e n thuis moet je blokken voor a l die tentamens. D a n houd je voor a n d e r e zaken nauwelijks Üjd over." Een coUega voegt er a a n toe: „Bovendien moet je n a ­ tuurlijk ook b o o d s c h a p p e n d o e n e n zo. Verder wil je ook wel e e n s vrienden opzoeken e n met heel a n d e r e zaken bezig zijn." Hoe­ wel hij d a a r m e e d e g e d a c h t e n v a n veel a n d e r e n verwoordt, vormt tijdgebrek zeker niet d e enige verklaring voor d e gerin­ g e betrokkenheid. Het doet d e meesten gewoon niets, of ze w e ­ ten er niets v a n . Een veelgehoorde klacht, te­ recht of niet, v a n vooral d e niet­ stemmers is dat m e n zo weinig over d e universiteitsraad hoort. Pas vlak voor d e verkiezingen g a a n d e partijen d e hort op, m a a r d a n hoeft het voor veel studenten, Tassers e n weten­ schappers al niet meer. „Je hoort er ook nooit w a t van," zegt e e n tweedejaars studente. En d a n kordaat: „Ik vind het h e e l redelijk dat als ze wUlen dat ik g a stennmen, dat zij mij d a n eerst d e benodigde informatie verschaffen. Ze moeten je w a t dat betreft tegemoet treden. Er moet regelmatig informatie wor­ den verspreid op plaatsen w a a r je v a a k komt. Nu is het zo dat je p a s e e n folder krijgt op het mo­ ment dat ze gekozen willen wor­ den. Nou, d a n h e b ik er g e e n zin meer in." Een WP'er: „Ik vind d e informatie te ontoereikend om een keus te maken, m a a r ik denk ook d a t het niet zoveel uit­ maakt wie je kiest." Slechts e e n enkeling steekt schuldbewust d e h a n d in eigen boezem. Een tweedejaars stu­ dente medicijnen vindt het „ei­ genlijk heel r a a r " e n zelfs „ e e n beetje walgelijk" dat zij er niets vanaf weet. Je hoort er toch wat v a n af te weten. Je studeert hier toch." Voor niet­stemmers blijkt e e n belangrijk argument te zijn d a t stemmen toch niets uithaalt, zo­ als d e WP'er hierboven e n p a s ­ sant opmerkte. Een zesdejaars studente Engels: „AUes wordt toch al v a n h o g e r h a n d beslist.

Steekproef o n d e r universitaire bevolking wijst uit:

Opkomst misschien lager De jaarlijkse verkiezingen van universiteits­ raad en faculteitsraden behoren niet tot de meest opwindende gebeurtenissen op de VU als je op de opkomstpercentages let. Die liggen soms een flink stuk beneden de vijftig procent. Vorig jaar stemde slechts zo'n 34 procent van de studenten bij de verkiezing van universiteits­ raadsleden. Bij het wetenschappelijk personeel was dat nog 45 procent, bij het technisch en ad­ ministratief personeel 40 procent. Voor de ver­ kiezing van de faculteitsraden was de stemlust door de bank genomen niet groter. Bij sommige faculteiten was de opkomst zo dramatisch laag ­ maar enkele procenten boven de 30 procent ­ dat er reglementair zetels onbezet zouden moe­ ten blijven, wat dankzij een soepele houding van de kiescommissie werd voorkomen. Zal de opkomst ditmaal veel verschillen? Zal die mis­ schien nog lager uitvallen nu door de nieuwe wetgeving (WWO) de raden minder en de be­ sturen meer macht krijgen of zijn er andere fac­ toren in het spel? We gingen het veld in en na­ men een steekproef, die geen opwekkend beeld opleverde.

Bob de Ruiter Jan van der Veen komstdrempel v a n 35 procent k a n d a a r d o o r weUicht toch ta­ melijk moeiteloos worden geno­ men. Overtuigde kiezers zijn w e vrijwel niet tegengekomen, wel m e n s e n die, zoals e e n v a n h e n het uitdrukte, ,,niet met e e n wij­ d e boog om elk standje zullen lopen". Folders die ze in hun h a n d gedrukt krijgen blijken voor h e n wel enig effect te kun­ n e n sorteren. „ D a a r wil ik d a n best e v e n n a a r kijken." Zelfs e e n zeer sceptische student me­ dicijnen houdt d e deur o p e e n kier. „Als ze m e nu zouden zeg­ g e n dat het dit keer echt nood­ zakelijk is dat ik g a stemmen, misschien dat ik het d a n e e n s zal doen, voor d e uitzondering." Misschien heeft d e stemoproep v a n universiteitsraadsvoorzitter I . Vlijm in dit katern voor h e m e n a n d e r e n die betekenis. „Ach, het invullen v a n zo'n bUjet kost m a a r e e n p a a r minuten," zegt e e n stemmend Tas­lid: „Zo be­ schouwd m a g ik over het rende­

Of d e opkomst nu iets hoger of lager uitvalt, het tellen kost s t e e d s veel werk.

Als je toch e e n s ziet w a t er nu a l l e m a a l met d e studiefinancie­ ring gebeurt, d a a r kun je wel t e g e n protesteren, m a a r het ge­ beurt toch. Wat heeft het d a n a l l e m a a l voor zin?" Een student rechten: „Je ergens n o g voor in willen zetten is op zich n o g d e n k b a a r , m a a r als individu of g r o e p in zo'n r a a d , bestuur of college ­ het zal m e e e n rotzorg zijn ­ word je n o g wel gehoord, m a a r v a n wezenlijke invloed is g e e n sprake. Je komt er gewoon niet tussen." Studenten komen, signaleren we, v a n d a a g d e d a g vrijwel uit­ sluitend n a a r d e universiteit om h u n diploma te halen. Ze moe­ ten a a n hun toekomst denken. O n d e r die categorie zitten bij onze steekproef relatief meer niet­stenmiers d a n bij het WP e n d e TAS . Nog e e n a n d e r e visie. Die v a n e e n onderlegde Tasser: „Tja, w a a r o m lopen m e n s e n in het a l g e m e e n niet w a r m voor ver­ kiezingen? Dot is meestal het g e v a l als het toch weinig uit­ m a a k t op welke partij ze stem­ m e n . D a a r komt n o g e e n a n d e r e factor bij. Als e e n universiteit re­ delijk g o e d gerund wordt, neemt d e animo af. En d a n vind

ik d a t er nauwelijks onder­ scheid g e m a a k t k a n worden tussen d e partijen die in d e uni­ versiteitsraad zijn vertegen­ woordigd. D a a r o m stem ik niet meer." Onbezette zetels, is dat niet onwenselijk? „Een r a a d op d e universiteit heeft bijna net zo­ v e e l invloed als e e n gemeente­ r a a d op d e gemeentep)olitiek. Moeten er nu drie of twee bank­ jes in d e Hortus komen? Voor belangrijke zaken mist m e n d e know­how e n d e tijd om zich er voldoende in te verdiepen. S om­ mige r a a d s l e d e n werken zich in het zweet, m a a r dat h o u d e n ze niet vol. Misschien b e n ik e e n beetje cynisch."

Stemmers De k a n d i d a a t ­ r a a d s l e d e n hoe­ v e n nu ook w e e r niet meteen in p a n i e k te raken, want niet ie­ d e r e e n zal het stembiljet in d e prullenbak gooien. Ongeveer e e n kwart v a n d e o n d e r v r a a g ­ d e n Uet weten waarschijnlijk wel te zullen g a a n stemmen. Bo­ vendien zijn er veel twijfelaars die, als d e campagne­activitei­ ten v a n het laatste uur begin­ n e n , alsnog over d e streep kun­ n e n worden getrokken. De op­

(Archieffoto AVCWU)

ment v a n mijn stem niet kla­ gen." Voor sommigen is er voor d e beslissing stemmen of niet on­ derscheid tussen faculteitsraad e n universiteitsraad. Een TAS ­ vrouw zegt nu wel voor beide te g a a n stemmen, m a a r vroeger d e e d zij d a t alleen voor d e fa­ culteitsraad. Wat er in d e uni­ versiteitsraad gebeurt ligt voor h a a r te ver w e g . En bovendien: „Van k a n d i d a t e n voor d e facul­ teitsraad wist ik w a t hun ideeën w a r e n . Ik denk dat er veel zijn die zo hun stemgedrag b e p a ­ len." Een w e t e n s c h a p p e r die er ook zo over denkt e n v a n p l a n is te g a a n stemmen, vindt d a t d e re­ latie met d e a c h t e r b a n zou moe­ ten worden verbeterd. „Je brengt je stem uit e n d a a r n a zie je ze niet meer." Hij hoopt dat het r a a d s w e r k er door d e nieu­ w e wetgeving niet m a a r e e n beetje bij komt te h a n g e n , m a a r is e r pessimistisch over. „De ten­ dentie zit erin dat het met d e democratisering h a r d bergaf­ w a a r t s gaat." Overigens w a s die democrati­ sering wel te ver doorgeschoten volgens hem. „We zijn nu on­ derweg van een praatmaat­

schappij n a a r e e n werkmaat­ schappij. Als je e e n s zou uitre­ k e n e n hoeveel al d a t praten in d e j a r e n zeventig heeft gekost, die eindeloze vergaderingen, d a n zou je moeten zeggen: w e zijn schandalig bezig geweest. Het w a s v a a k d e onbenulligheid ten top. Bij sommigen is het r a a d s w e r k d a a r d o o r ook in e e n negatief daglicht komen te staan. Democratie vind ik tot op zekere hoogte ideaal, m a a r je moet niet overdrijven." Hij ver­ zucht: „Ach, e n het ministerie b e p a a l t natuurlijk veel. Het col­ lege v a n bestuur probeert dat d a n a a n d e m a n te brengen. Je kiest d a n wel voor e e n r a a d , m a a r die k a n hier e n d a a r m a a r e e n klein beetje a a n d e dingen sleutelen."

Kandidaten Twee v a n d e ondervraagden, Alexander de Bruin e n Mark Hof, zouden op zich zeU kunnen stemmen. Hun n a m e n komen voor op d e lijsten v a n respectie­ velijk VUS O e n PKV. De Bruin, e e n d e r d e j a a r s student kunst­ geschiedenis, vermoedt niet dat d e opkomst indrukwekkend zal zijn. G e v r a a g d n a a r d e interes­ se v a n zijn medestudenten in d e verkiezingen, geeft hij e e n kort m a a r niet mis te v e r s t a a n ant­ woord: hij slaakt d e kreet die m e n s e n gewoonlijk alleen m a ­ ken als ze zojuist iets heel on­ smakelijks h e b b e n geproefd. „Er zou wel e e n s e e n meerder­ heid kunnen zijn die er zo over denkt," voegt hij er voor alle dui­ delijkheid a a n toe. Dat zou h e m zijn b e o o g d e zetel kunnen kos­ ten, zeggen w e hem. Hij roept uit: „ M a a r w a t moet ik d a n ? Op het d a k g a a n s t a a n e n schreeu­ wen?" De Bruin zou overigens „best wel op p a d willen, hoor". „Als er e e n behoorlijke c a m ­ p a g n e wordt georganiseerd, zou ik d a a r eventueel wel a a n m e e willen'doen." Ook zou hij, mocht hij worden gekozen, regelmatig zijn achter­ b a n o p d e hoogte willen hou­ den. Die a c h t e r b a n zou o p e n b a ­ re vergaderingen moeten bij­ wonen, m a a r hij vreest dat d e publieke tribune wel niet e r g b e ­ zet zal zijn. Mare Hof v a n het PKV, e e n der­ d e j a a r s student medicijnen, verwacht evenmin e e n h o g e op­ komst, m a a r is niet moedeloos. Om l a n g tevoren met e e n stand­ je p r o p a g a n d a te g a a n voeren heeft volgens h e m g e e n zin om­ d a t er toch g e e n a a n d a c h t voor zal zijn. Horen w e alleen wat v a n d e PKV als die onze stem nodig heeft? De PKV'er: Het is niet zo dat wij per se hun stem nodig h e b b e n . Het g a a t ons er in d e eerste plaats om dat studenten g a a n stemmen, dat er studente­ ninspractk is e n dat w e die zo moeizaam verworven inspraak niet kwijtraken." Hij wil d e in­ vloed v a n d e universiteitsraad niet overdrijven, m a a r .vindt het wel belangrijk dat er zo'n r a a d is. „De studentraadsleden kun­ n e n i n d e r d a a d niet alles over­ zien. Andere studenten zouden d e leden v a n d e r a a d ook o p d e hoogte moeten houden v a n d e problemen die zij ondervinden. D a n k a n er iets a a n worden ge­ d a a n misschien. Als je zou zeg­ gen: 'laat m a a r waaien', zou je terugkeren n a a r d e j a r e n vijftig toen alles over d e hoofden v a n studenten h e e n werd bekok­ stoofd door hoogleraren. Je kunt wel e e n s wat organiseren als studentraadsUd, m a a r je moet ook dingen kurmen uitbesteden. H e l a a s is er d a n v a a k n i e m a n d te vinden. Als je studenten v r a a g t of ze raadslid willen wor­ d e n hoor je v a a k alleen: 'Kost d a t veel tijd?' Dat vind ik ont­ moedigend. S oms v r a a g ik me af: w a a r d o e ik het toch alle­ m a a l voor?"

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen