Ad Valvas 1985 - 1986 - pagina 136

18 OKTOBER 1985 "Jiët^

Uzoekt een baan? Unieke kans voor 250 acade m ici/hbo'ers (m/v), luidde vorige m a a n d d e kop v a n een king­size adver­ tentie in e e n a a n t a l d a g b l a d e n . De stichting Pion (Promotie In­ formatica Omscholing in Ne­ derland) riep d a a r i n werkloze afgestudeerden uit het hoger onderwijs op zich a a n te mel­ d e n voor een omscholingscur­ sus informatica. De kosten v a n dit unieke pro­ ject worden g e d r a g e n door d e informatica­business en het mi­ nisterie v a n Sociale Zaken. In­ middels h e b b e n m a a r liefst 5300 mensen gereageerd. Prof. P. A. Cornells (58), geeste­ lijke v a d e r en voorzitter v a n d e stichting Pion: ,,Ik s c h a a m me er een beetje voor d a a r 250 m e n s e n uit te selecteren. Mijn o u d e selectiehart (Cornelis w a s in d e jaren zestig onder a n d e r e hoofd selectie en opleiding bij grootgrutter De Gruyter, red.) doet dat pijn." Inmiddels is Cor­ nelis achter d e schermen bezig het a a n t a l opleidingsplaatsen te verhogen tot 750, zo ver­ trouwt hij ons toe. Er zijn ge­ n o e g bedrijven die geïnteres­ seerd zijn om m e e te doen. Hoe het ook zij, er moet scherp geselecteerd worden. Hoe? Vol­ g e n s Cornelis moeten de kandi­ d a t e n logisch kunnen denken e n ,,de durf h e b b e n in het be­ drijfsleven te stappen e n hun eigen vak te laten schieten; m e n s e n die het verleden even willen vergeten." In de advertentie wordt,,spe­ ciaal ook vrouwen" g e v r a a g d te reageren. Die toevoeging heeft niets te m a k e n met e e n o n b e r e d e n e e r d e gevoeligheid voor modieuze trends. Eerder is het a a n b o r e n v a n verborgen talenten a a n d e orde, vertelt Cornelis. ,,De creativiteit en in­ ventiviteit w a a r vrouwen in het a l g e m e e n over beschikken, komt nog onvoldoende tot zijn recht. Ze komen gewoon niet a a n d e bak. Als meisjes hier d e economiestudie h e b b e n afge­ maakt, d a n h e b b e n ze d e hele macho­cultuur moeten trotse­ ren. Ze h e b b e n dat overleefd en zijn daardoor door d e b a n k ge­ n o m e n intellectueler d a n d e ge­ middelde student. Dat is zo dui­ delijk als wat. Rector Drenth w e e s laatst terecht op d e betere studieresultaten v a n vrouwelij­ k e studenten. Vrouwen denken niet logisch, is het stereotiepe beeld. Maar ik denk dat vrouwen ijveriger en nauwkeuriger zijn en dat zijn precies de zaken die je nodig hebt bij programmeren e n bij het werken met logische syste­ men." ,,Wanneer je theoretische ge­ dachten n a a r d e praktijk wil vertalen, kun je niet volstaan met rationaliteit. Dan h e b je ook e e n gevoeligheid voor emotio­ nele en motivationele zaken no­ dig. Die h e b b e n vrouwen ster­ ker ontwikkeld. Aldo v a n E yck hield een a a n t a l jaren terug Advertentie

DIKS Autoverhuur b.v. Generaal Vetterstraat 55, (aan de Coentunnelweg). Tel. 178505 V. Ostadestraat 278, Amsterdam(Z). Telefoon; 623366. Filiaal: W. de Zwijgerlaan 101. Telefoon: 183767. 400 nieuwe luxe- en bestelwagens waaronder: FORD - OPEL - RENAULT- BMWen MERCEDES. NIEUWE MERCEDES VRACHTWAGENS tot 42m3 en 9 ton. (groot en klein rijbewijs) lage prijzen e^ studenten 10 procent korting.

èi*'>'-"'^,.\ -

i

'Durf heb je nodig!' Enthousiast vertelt hij over d e filosofie v a n Bingo, een universitaire werkgroep die auto­ matiseringsproblemen bij het bedrijfsleven onderzoekt. E n over het Pion­project w a a r i n h o n d e r d e n werkloze academici en hbo'ers worden omgeschoold tot informaticus. Vol­ gens prof. dr. P. A. Cornelis, als bedrijfspsy­ choloog verbonden a a n d e economische fa­ culteit, kan d e alma mater nog veel leren v a n het bedrijfsleven.

IIP

Foto AVC/VU

e e n lezing a a n d e VU e n hij zei toen dat d e architectuur in Ne­ derland niet goed v a n d e grond komt v a n w e g e het gebrek a a n vrouwelijke invloed a a n bouw­ kunde­afdelingen v a n d e tech­ nische hogescholen. Dat trof me toen zeer." Cornelis is heilig overtuigd v a n d e vormende werking die v a n e e n arbeidstaak uitgaat. ,,E en p a a r j a a r terug heeft IBM, bij wijze v a n experiment en met steun v a n Sociale Zaken, ze­ ventig jonge meisjes opgeleid voor werk met tekstverwerkers e n terminals. Ze h a d d e n op dat moment absoluut g e e n kans ooit a a n e e n b a a n te komen: d e meesten h a d d e n hun school niet afgemaakt. Wat blijkt? Tachtig procent v a n h e n h a d n a die opleiding binnen e e n week e e n b a a n gevonden. Dat noem ik nou acculturatie! Die meisjes h a d d e n geleerd om ge­ woon langere tijd achter e e n tafel bezig te zijn. Ze h a d d e n bij zichzelf een soort 'interne lui­ heid' ontwikkeld: het vermogen om je langdurig te concentre­ ren op d e zaken die voor je lig­ g e n e n die ontspannen in je op te nemen. Die wilde h a r e n v a n die meisjes, punkkapsels enzo, verdwenen n a verloop v a n tijd. Ze merkten dat ze als persoon w e r d e n g e w a a r d e e r d ­ dat h a d d e n ze nog nooit meege­ maakt. Ze konden in het bedrijf iets betekenen; ze konden met behulp v a n e e n tekstverwerker zelf iets fabriceren. Het Pion­omscholingsproject is volgens Cornelis ook voor 's rijksbegroting interessant. ,,De staat komt momenteel 100 mil­ joen per d a g tekort, dat is niet mis. Gelooft u mij gerust als ik zeg d a t die werkloze academici en hbo'ers zonder dit project moeilijk a a n een b a a n zullen komen. Reken m a a r n a wat dat

t.Jsi?­rS^Ö^'i«fe^i^sCft«We*Mï'i^*tew^**«Ei<* ÈMK ^JWuSftiaAAi^

­gr>^'at%„J­ __i­

Wim Crezee n a verloop v a n üjd a a n uitke­ ringen bespaart. Sterker nog: doordat er straks honderden in d e informatica geschoolde m e n s e n bijkomen, kunnen be­ drijven a a n d e slag e n kunnen ze weer a n d e r e mensen a a n ­ trekken." Het Pion­project is e e n v a n d e activiteiten v a n d e werkgroep Bingo, e e n afkorting die staat voor Bedrijfskunde e n Informa­ tica in gemeenschappelijk on­ derzoek. De werkgroep, die veel contractresearchonder­ zoek verricht, is ondergebracht bij d e economische faculteit. De meeste leden v a n Bingo (Cor­ nelis spreekt d e n a a m steevast uit als w a r e het een succesnum­ mer) zijn echter v a n origine g e e n econoom. ComeUs zelf heeft ooit psychologie gestu­ deerd in Nijmegen. Anderen, zoals prof. Van Oorschot, heb­ b e n hun sporen verdiend in d e informatica. ,,We zitten a a n d e grenzen v a n d e academische disciplines. Da's nou interface. Dddr gebeurt het. We zijn ook altijd verdacht binnen d e w e ­ tenschap, h a h a . " Wederom ernstig, over zijn eigen discipli­ ne: ,,De psychologen zeggen te­ g e n hun cliënten altijd: we hel­ p e n jullie te veranderen. Maar zelf v e r a n d e r e n ze niet! Dat komt onder a n d e r e door d e be­ roepsvereniging NIP. Die heeft in het verleden geweldig veel werk verzet om d e psychologie in Nederland bekend te maken. Maar nu h e b b e n ze moeite d e b a k e n s te verzetten, 't Is net e e n katholieke kerk: ze werkt ver­ starrend. Hoe moet dat in d e nabije toekomst als een op d e twee psychologen werkloos is? W a a r o m doen ze g e e n informa­

*^ ^i >. ^ . (^^>.,*JsS^xei^a£.ia

JZ^ï^Wfe­SKAS**

ik^-^-ü^s^ .é''.

tica e n economie in hun pak­ ket? We komen in Nederland per j a a r n a a s t technisch b e ­ drijfskundigen duizenden soci­ a a l bedrijfskundigen tekort. Bij­ voorbeeld bedrijfspsychologen die verstand v a n economie h e b b e n en die durven inleve­ ren. Want wat is het grote pro­ bleem bij automatisering in e e n bedrijf? Niet d e apparatuur, m a a r d e organisatie: m e n neemt e e n te korte voorberei­ dingstijd, m e n s e n raken geïrri­ teerd, middelen, mensen en methoden zijn niet goed op el­ k a a r afgestemd." Cornelis gelooft in d e zegenin­ g e n v a n d e moderne, digitale techniek. ,,Ze heeft e e n slechte n a a m gekregen door d e w a ­ penindustrie. Akkoord, dat is e e n feit. Maar met e e n goed toegepaste computerisatie kun je geweldig veel helpen a a n bijvoorbeeld verbetering v a n g e w a s s e n . Wist u dat d e op­ brengst in het Westland door het inzetten v a n computers in b e p a a l d e gevallen tien m a a l zo groot is geworden?! Met behulp v a n sensoren worden licht, w a ­ ter e n zuurstof op een optimale w^ijze gedoseerd. Toegegeven; die planten zien niet veel meer v a n d e echte zon. Ander voor­ beeld: satellietfoto's kunnen duidelijk m a k e n of koffieoog­ sten in Brazüie n a e e n nacht­ vorst zullen mislukken of niet. Het is natuurlijk wel treurig dat multinationals dat eerder weten d a n het land zelf: die h e b b e n het geld om zo'n satelliet voor e e n p a a r uur te huren. Maar het principe is fantastisch." Cornelis heeft n a a r zijn zeggen er twee j a a r voor nodig g e h a d om positief over d e computer te g a a n denken. ,,Ik w a s er a a n ­ vankelijk b e n a u w d voor. Ik h a d het idee dat ik me helemaal zou moeten omschakelen e n d a a r h a d ik niet veel zin in. Op e e n g e g e v e n moment h e b ik toch m a a r e e n computercursus ge­ volgd en z a g toen hoe leuk e n interessant het w a s . Bovendien rees bij mij het besef dat in Ne­ derland, om economisch over­ e n d te blijven, een snelle com­ puterisatie g e b o d e n w a s . Wij kunnen in Nederland g e e n in­ dustrieën vernieuwen zonder computerisatie. E r is g e e n keu­ ze wat dat betreft." Toch blijft e e n v a n d e hoekste­ n e n v a n wat hij noemt d e Bin­ go­filosofie d e stelling dat e e n bedrijf dat wil automatiseren eerst organisatorisch d e z a a k op poten moet hebben. Corne­ lis: ,,In sommige gevallen h e b je g e e n e e n s de computer no­ dig, m a a r g a a t het erom d e lo­ gica v a n een computer toe te p a s s e n . Ja öf nee. We kiezen soms slecht e n denken nog te veel in onlogische stappen, in symbolen die een veelvoudige betekenis hebben. U heeft vast wel 'ns e e n gesprek g e a n a l y ­ seerd; v a a k is dat niet meer d a n v e r b a a l gejammer. We moeten symbolen afbreken en omzetten in d e signaaltaal v a n d e machine. Ik zeg er meteen bij: als we het daarbij laten krijg je het d r a m a v a n OrweU '84. Daarom moet men d e ma­ chinetaal, n a d a t we die als analysehulpmiddel gebruikt hebben, weer omzetten in men­ selijke symbolentaal." ,,De universiteiten leiden nog altijd op voor functies bij d e overheid: leraar, a m b t e n a a r bij ministeries. Maar d e tragiek is natuurlijk dat er bij d e overheid d e komende tijd nauwelijks va­

catures zullen zijn. Men weet a a n d e universiteiten n a u w e ­ lijks hoe het bedrijfsleven er­ voor open staat iets met studen­ ten te doen. Je moet e e n k a d e r scheppen w a a r i n het voor bei­ d e partijen leuk is. Dat het fi­ nancieel wat kost, is voor be­ drijven g e e n probleem. Natuur­ lijk: het moet wat opleveren." Universitaire docenten h e b b e n in het a l g e m e e n riog altijd forse oogkleppen op als het g a a t om het behartigen v a n d e werkge­ legenheidsbelangen v a n hun studenten, vindt Cornelis. „De meesten vinden dat hun t a a k louter bestaat uit het bedrijven v a n w e t e n s c h a p e n d a n begint d e ellende. Ik zeg altijd: weten­ s c h a p is niet om d e weten­ schap, m a a r voor d e mensen. Zo'n uitspraak wordt me v a a k kwalijk genomen." Een v a n d e projecten v a n Bin­ go is (alweer zo'n dynamische afkorting) Top, tijdelijke onder­ nemingsplaatsen voor studen­ ten v a n d e VU. Cornelis: ,,E en

'Echt onder­ nemen betekent: w e weten het niet m a a r willen het' heel belangrijk project. Daar­ m e e breng je d e durf terug op d e faculteiten. Weet u wie d e hoofdschuldige is v a n het feit dat d e jongelui a a n d e universi­ teiten weinig durf hebben? De methodologie! Die k a n mensen geweldig dwingen in een keurslijf te denken. Mensen die v a n e e n universiteit komen, denken te veel in categorieën v a n zekerheid. Terwijl echt on­ d e r n e m e n betekent: w e weten het niet precies, m a a r w e willen het. Tegen die jonge onderne­ mers hier a a n d e faculteit zeg­ g e n we: statistisch is bekend dat d e helft over drie j a a r faü­ liet is. Maar dat is niet erg want zo leer je je eigen mogelijkhe­ d e n kennen. E n d e g e n e n die overblijven kunnen over e e n p a a r j a a r e e n a a n t a l nieuwe mensen aantrekken." Risico's nemen, spirit, mensen motiveren. Cornelis is optimis­ tisch over d e mogelijkheden d e economie uit het dal te trekken. Zijn o p e n b a r e les in 1974 gaf hij als motto m e e e e n vrije verta­ ling v a n d e woorden v a n Oscar Wilde, „Vooruitgang is het ope­ rationaliseren v a n droombeel­ den". Hij licht toe:,, Vooruitgang betekent per definitie het zich w a g e n in het onzekere. Als je nieuwe dingen onderneemt weet je niet precies d e uitkomst. Op dat moment sta je even niet met beide b e n e n op d e grond. Daarom moet je nieuwe denk­ beelden toetsen in d e praktijk. Vooruitgang is d a n d a t je twee­ d e r d e wint en een­derde moet opgeven." Het geldt ook voor hem per­ soonlijk: „Ik zit als katholiek a a n e e n gereformeerde univer­ siteit; als sociale wetenschap­ per b e n ik verbonden a a n d e economische faculteit; ik b e n v a n het platteland n a a r d e stad getrokken ­ ik denk dat ik tot het slag mensen behoor dat dat soort grenzen overschrijdt. Om d e zoveel j a a r v e r a n d e r ik v a n werkterrein. Ik b e n in 1978 be­ gonnen met contractresearch. Want ik dacht bij mezelf: als ik dat niet doe, moet ik hier w e g of r a a k Uc in d e war."

F^"a*v.a t­j^, d T ^ inAi-^-Z

V ^.--tjJ^H. -ii^l' i."^^ié^

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen