Ad Valvas 1985 - 1986 - pagina 202

22 NOVEMBER 1985 „Deetman fietst met losse han­ d e n . Zijn studiefinancierings­ stelsel is e e n slordige, onsamen­ h a n g e n d e troep". De kritiek v a n d e PvdA op d e plannen v a n on­ derwijsminister drs. W. J . Deet­ m a n is niet v a n d e lucht. Twee­ de­Kamerlid drs. J . Wallage ­ die vrijdag in Utrecht sprak tij­ d e n s het symposium over stu­ diefinanciering ­ geeft e e n a a n ­ tal alternatieven prijs die zijn fractie ontwikkeld heeft. G e e n voUedig nieuw plan, m a a r e e n a a n t a l correcties die tot doel h e b b e n dat studenten die e e n beurs het hardst nodig h e b b e n er ook het meest v a n profiteren. ,,Juist d e mensen die nu e e n vol­ ledige beurs krijgen en die het dus het hardste nodig hebben, schieten er, als Deetmans plan doorgaat, het meest bij in. Deet­ m a n richt zich volledig op d e gemiddelde student; wie d a a r buiten valt pist n a a s t het potje. Alle ingewikkelde v r a g e n wor­ d e n consequent niet beant­ woord," aldus d e minzame m a a r niettemin fulminerende Wallage. Die ingewikkelde v r a g e n betref­ fen d e norm op basis w a a r v a n d e hoogte v a n d e beurs wordt berekend, d e Unk met het socia­ le zekerheidsstelsel, d e samen­ h a n g met het fiscale stelsel e n d e inkomenspolitieke achter­ grond v a n het plan. „Wat is e e n redelijk b e d r a g voor e e n stu­ dent om v a n te leven", zou d e richtinggevende v r a a g moeten zijn. Een onderzoek n a a r deze v r a a g is echter nooit verricht. Wallage:,,Deetman hanteert d e RWW­norm, maar die is leeftijdsafhankelijk. Daar zit het i d e e achter dat je, n a a r m a t e je ouder wordt, meer geld nodig hebt. En dat g a a t bij d e RWW­ uitkering hard. Voor e e n student geldt d a t echter niet in die mate: die heeft zelfs meer geld nodig tijdens het begin v a n zijn studie, omdat d a n d e kamer ingericht moet worden, d e boeken a a n ­ geschaft enzovoort."

Marktpositie De PvdA­fractie zou het liefst e e n onderzoek laten verrichten n a a r d e werkelijke behoeften v a n studenten, m a a r d a a r t o e ontbreekt het geld. Indachtig d e woorden v a n Bertold Brecht „Es k a n n a u c h anders, a b e r so k a n n e s auch" stelt d e fractie nu voor wèl d e RWW­norm te hanteren, m a a r d a n niet leeftijdsafhanke­ lijk. Het totale budget voor e e n student zou, volgens dat plan, overeenkomen met d e uitkering v a n een 21­jarige en dus 12.900 gulden bedragen. Wallage: „Het hanteren v a n een leeftijdsonafhankelijke RWW­norm acht ik gerecht­ vaardigd, omdat een student tij­ d e n s zijn studie werkt a a n een verbetering v a n zijn marktposi­ tie. Dat geldt niet voor een uitke­ ringsgerechtigde, wiens toe­ komstperspectief er eerder op achteruit gaat." In het door Deetman uitgebroede stelsel zou e e n op kamers w o n e n d e student een basisbeurs krijgen v a n 7520 gulden. D a a r n a a s t k a n een lening v a n m a x i m a a l 3500 gulden afgeslo­ ten worden e n is er nog een aanvullende beurs beschikbaar v a n ten hoogste 1056 gulden. Wallage: „Deetman heeft d e be­ grippen 'lening' en 'gift' door elkaar gehaspeld. Een gift krijgt iemand die dat nodig heeft, e n e e n lening iemand die k a n te­

Kriterion De op p a g . 10 in Ad Valvas v a n 15 november j.1. afgebeelde Kri­ terion­medewerker w a s niet zo­ als werd vermeld SOSS­voorzit­ ter drs. J . Nuis, m a a r Hans Er­ kamp, student filosofie a a n d e Universiteit v a n Amsterdam.

D

J a c q u e s W a l l a g e (PvdA) over studiefinanciering

Onafhankelijkheid van de ouders vooral voordelig voor de rijken De kamerbehandeling van de studiefinancie­ ringsplannen van minister drs. W. Deetman is aanstaande. De vaste kamercommissie heeft haar oordeel al gegeven. Drs. Jacques Walla^ ge, onderwij sspecialist voor de Partij van de Arbeid, heeft zich tot nu toe het meest verweerd tegen de voorstellen van de minister. In een in­ terview legde hij uit waarom.

Armand Heijnen/UP kerheidsstelsel is in Deetmans p l a n n e n onduidelijk. Voor men­ sen met e e n uitkering, die willen g a a n studeren om hun beroeps­ k a n s e n te verbeteren, is g e e n regeling getroffen. Hoe verloopt d e overstap v a n uitkering n a a r studietoelage?

Wedde

Foto Bram de Hollander

rugbetalen. Deetman verstrekt giften d a a r w a a r geleend zou kunnen worden e n omgekeerd." Hem s t a a n d a n ook heel a n d e r e cijfers voor ogen: d e basisbeurs moet ojTÜaag n a a r 6000 gulden, d e lening wordt verplicht e n be­ d r a a g t 2000 gulden e n d e rest wordt door middel v a n e e n beurs aangevuld, w a a r v a n d e hoogte afhankelijk is v a n het ouderlijk inkomen. Wat betreft d e bijdrage v a n d e ouders heeft d e minister b e d a c h t d a t als on­ dergrens voor d e onderhouds­ plicht het minimumloon k a n gel­ den: wie meer heeft d a n het mi­ nimum k a n best meebetalen, is d e redenering. De Sociaal­Eco­ nomische R a a d heeft hiertegen geprotesteerd, e n in navolging v a n deze SER bepleit ook d e PvdA­fractie d e grens te h a n d ­ h a v e n op 27.000 gulden.

Rijkelui In die zin wU d e PvdA d e studie­ financiering gebruiken om te ni­ velleren. De door Deetman ge­ schetste situatie k a n tot gevolg h e b b e n dat sommige studenten meer basisbeurs krijgen d a n hun ouders ooit a a n kinderbij­ slag g e h a d hebben. Rijkeluis­ kinderen h e b b e n niet zo'n hoge

basisbeurs nodig, vindt Walla­ ge, zodat die drastisch v e r l a a g d k a n worden. Het geld wat d e s t a a t d a n overhoudt (zo'n 800 tot 900 miljoen gulden) k a n ge­ bruikt worden om studenten met minder draagkrchtige ouders v a n aanvullende beurzen (gif­ ten) te voorzien ter grootte v a n 4000 tot 4500 gulden. ,,ledere student ouder­onafhan­ kelijk m a k e n ­ dus zoiets als het studieloon waarvoor in d e jaren zeventig werd gepleit ­ k a n al­ leen als er zeer h o g e leningen worden afgesloten. Dat is ris­ kant, want je moet als overheid m a a r afwachten wat je v a n het geleende b e d r a g terugkrijgt. De positie v a n academici op d e ar­ beidsmarkt wordt kwetsbaar­ der; velen worden of werkloos, of krijgen l a g e inkomens, w a a r ­ door hun feitelijke draagkracht, e n dus hun mogelijkheden om studieschulden terug te betalen, geringer", aldus Wallage. ,,Ons streven is overigens wel gericht op ouder­onafhankelijkheid, mits die zeer geleidelijk wordt ingevoerd. D a a r m e e bieden w e in ieder geval meer d a n Deet­ man, die h e l e m a a l g e e n ouder­ onafhankelijkheid in het voor­ uitzicht stelt." Ook d e link met het sociale ze­

Deetman kritisch over taakverdeling Minister drs. W. J . Deetman heeft zich, in antwoord op schrif­ telijke v r a g e n uit d e Tweede Kamer over d e onderwijsbegro­ ting, kritisch uitgelaten over d e voortgang v a n d e taakverde­ lingsoperatie. „Er lijkt sprake te zijn v a n e e n proces w a a r i n d e kwalitatieve oogmerken v a n d e operatie geleidelijk v e r v a g e n door overwegingen v a n sociaal beleid", zo schrijft hij. In d e Tweede Kamer bestaat d e vrees dat a a n d e beginselen v a n d e taakverdeling (verho­ ging v a n d e kwaliteit e n doel­ matigheid) afbreuk wordt ge­

Bert Bakker/UP d a a n nu d e maatregelen gelei­ delijk worden ingevoerd. Deetman wijst er op, dat e e n eindoordeel n o g niet te g e v e n is, e n hij constateert ook e e n posi­ tieve tendens: „De instellingen trachten d e ruimte v a n tijdelijk personeel, promovendi, te ver­ groten." De bewindsman kondigde ^on­ l a n g s a a n in 1986 tot e e n voorlo­ pige evaluatie v a n d e TVC­ope­ ratie te willen komen.

Een voorbeeld: Zeventienjari­ g e n die d e politieschool volgen mochten vroeger met behoud v a n hun w e d d e g a a n studeren. 'Inleveren, die wedde', zegt Deetman, 'want er is e e n studie­ financieringsstelsel.' ,,Niente studiefinanciering", zegt Walla­ ge, „want die jongens zijn nog g e e n achttien e n vaUen er dus buiten". Volgens d e PvdA­frac­ tie moet er gestreefd worden n a a r e e n constructie v a n stude­ ren met behoud v a n uitkering, in ieder g e v a l voor dertig­plus stu­ denten, d e groep die in Deet­ m a n s p l a n n e n volledig buiten d e boot valt. Lukt dat niet, d a n moet het toch minstens mogelijk zijn om het b e d r a g dat uitke­ ringsgerechtigden ontvingen voor ze gingen studeren, over te hevelen v a n sociale zaken n a a r onderwijs. Wallage: „Er moet ook iets gere­ geld worden voor d e m e n s e n die aanvankelijk in hun eigen inkomen voorzagen, m a a r die op e e n g e g e v e n moment hun b a a n o p g e v e n om te g a a n stu­ deren. Dat soort s t a p p e n moet gestimuleerd worden: die men­ sen m a k e n e e n arbeidsplaats vrij voor e e n ander, e n het is nodig dat er e e n flexibele door­ stroming ontstaat tussen scho­ ling e n werk. En d a n h e b je ten­ slotte n o g m e n s e n zonder werk e n zonder uitkering die willen g a a n studeren, huisvrouwen bijvoorbeeld. Wij willen dat die groep eerst behoorlijk in k a a r t gebracht wordt." Hoe wordt d e financiële d r a a g ­ kracht v a n d e ouders, v a n d e student zelf ­ n a zijn afstuderen ­ e n v a n d e eventuele partner in het hele stelsel betrokken? Deet­ m a n s voornemen is partner­af­ hankeUjkheid: partners die in g e m e e n s c h a p v a n goederen samenleven moeten a a n d e stu­ die meebetalen e n d e studie­ schuld m e e aflossen. ,,Als je het inkomen v a n d e partner in het stelsel g a a t betrekken, d a n in­

Nieuwe Bach op VU­orgel O p w o e n s d a g 27 november zal tijdens het gebruikelijke lunch­ pauze­concert e e n a a n t a l v a n d e kortgeleden in Yale ontdekte koraalbewerkingen v a n J ohann S e b a s t i a a n Bach worden uitge­ voerd. Het is voor het eerst dat deze werken in Nederland wor­ d e n uitgevoerd. Organist is Ewald Kooiman. (Voor tijd e n p l a a t s v a n d e lunchpauze­con­ certen zie elders in dit nummer.)

troduceer je d a a r m e e talloze privacy­problemen", aldus Wal­ lage. „Dat kun je vermijden door het financieringsstelsel te individualiseren."

Kinderbijslag Het lijkt erop dat d e terugbeta­ lingsregeling v a n Deetman al­ lerminst d e student het vel over d e oren zal halen, m a a r niets is minder w a a r volgens Wallage. „Die terugbetalingsregeling is vrij hard. J e krijgt je schuld wel­ iswaar n a vijftien j a a r kwijtge­ scholden, m a a r je maakt nau­ welijks k a n s op uitstel v a n beta­ ling." Twee j a a r n a afstuderen moet d e ex­student ­ mits hij meer heeft d a n het minimumin­ komen ­ maandelijks volgens e e n b e p a a l d 'schijvensysteem' g a a n terugbetalen: hoe hoger het inkomen, des te hoger het p e r c e n t a g e afbetaling. De rente wordt d a n steeds bij d e schuld opgeteld. Wallage d a a r e n t e g e n wQ nu d a t direkt n a het afstuderen be­ g o n n e n wordt met d e afbetaling v a n d e verplichte lening, e n wel e e n vast p e r c e n t a g e v a n het in­ komen, zodat h o g e inkomens ook meer aflossen. De aflossing v a n rente moet overigens ten g o e d e komen a a n d e studiefi­ nanciering, vindt d e PvdA. ,,Wij vinden dat d e studiefinan­ ciering budgettair neutraal moet kunnen, dat wil zeggen niet meer moet kosten d a n d e 3,2 miljard gulden die nu be­ schikbaar zijn voor kinderbij­ slag e n studiefinanciering. De minister werkt niet budgettair neutraal, omdat hij geld laat weglekken. De rente­aflossing loopt rechtstreeks in het potje v a n Financiën, e n d a a r kun je dus verder niets mee", aldus Wcdlage. ,,Ons streven is d a t het plan v a n Deetman niet in deze vorm in d e Staatscourant komt, m a a r slechts in z w a a r g e a m e n ­ d e e r d e vorm. D a a r o m h e b b e n w e ook g e e n volledig nieuw, al­ ternatief plan ontwikkeld m a a r leggen w e slechts enkele ideeën o p tafel. Ook a l zijn w e blij met d e Kamerverkiezingen in het verschiet, wij g u n n e n Deetman best dat hij zijn werk k a n afma­ ken. M a a r d a n moet hij toch b e ­ hoorlijk wat veranderingen aanbrengen."

CX>I.OFON Redactie-adres: De Boelelaan 1105 of postbus 7161, 1007 MC Amsterdam. Tel. 020­(548)4330, b.g.g. 6930/4325/4397. Redacbekamers: OD­01 e n OD­09, hoofdgebouw VU. Redactie: J an v a n der Veen (hoofdredac­ teur), Kann v a n Lierop, Wmi 'Crezee, Ma­ riarme Creutzberg (redactie­assistente), Johan d e Koning. Medewerkers: Aart Bouwmeester, Koos Neuvel, Carohen Stam, Loes Singels, Rei­ n a P a s m a en (met red.) b u r e a u Pers e n Voorlichting. Fotografen: Peter Wolters, Kees Keuch, Michel Claus (allen Audiovisueel Cen­ trum VU), Bram d e Hollander. Tekenaar: Tom v a n Dun. Ontwerp lay-out: Frans Rodermans. Universitaire Pers: Ad Valvas werkt met a n d e r e universiteits­ e n hogeschoolbla­ d e n s a m e n in d e „Umversitaire Pers". Coordinatieadres: KU­Nieuw, Comenius­ l a a n 4, 6525 HP, Nijmegen. Beleidsraad: dr. O. Scholten (voorzitter), mevr. N. Bloem, dr. M. A. J. Eijkmon, drs. C. J. M. v a n Gerven: G. H. d e long; J. d e n Ouden, R. Botelaon, mevr. K. Ratering Amtz. Secretanaat Beleidsraad: mr. B. Meul­ m a n , k a m e r 2D­07, hoofdgebouw VU. Tel. (548)3601. Advertenties: o p g a v e bij Bureau Van Vliet b.v., postbus 20, 2040 AA Zandvoort. Tel. 02507­14745. (Behalve „Adjes"). Adjes: max. 30 woorden, kosten: ƒ 7,50 a contant; alleen voor VU-personeel e n studenten. O p g a v e vóór m a a n d a g 10.00 t.b.v. plaatsing nr. diezelfde week. Produktie: Randstad Handelsdrukkerij BV (Perscombinatie), Stationsweg 38, 1431 EG Aalsmeer, tel. 02977-25141. Toezending: per j a a r g a n g ƒ17,-. Girobilj e t / b e t a a l k a a r t (post of bank) onder vermelding „Abon. Ad Valvas 33e jrg." zend e n a a n : Vnje Universiteit, Bureau Pers e n Voorlicting, Hfdgeb., k. lD-02, Postbus 7161, 1007 MC A d a m . Voor klachten tel. 5482671. Int. Standaard Serie Nummer. 0166-0098.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen