Ad Valvas 1985 - 1986 - pagina 235

CULTUUR Vrij blij vlend divertissement De diversiteit dmzelt d e bezoe­ ker. Wat Amsterdam betreft. .. Wim Beeren's eerste tentoon­ steUmg in het Amsterdamse Ste­ delijk Museum sinds hij er d e directeur v a n is, heeft e e n brede opzet. Zelf karakteriseert Beeren d e tentoonstelling als e e n reporta­ ge. Zo opgevat is in het Stedelijk een collectie bijeengebracht die m één oogopslag laat zien wat op dit moment in Amsterdam op het vlak v a n d e b e e l d e n d e kunst wordt geproduceerd: schilder­ en beeldhouwkunst, mdustriele e n grafische vorm­ geving, mode, tekenkunst, dans, fotografie, grafiek, glas, kera­ miek, sieraden, video e n film, architectuur en performances. Vorig j a a r nog w a s Beeren d e leider v a n het Rotterdamse mu­ seum Booymans Van Beunin­ gen en gaf hij reeds e e n bericht over d e culturele stand v a n za­ ken in e e n stad in d e tentoon­ stelling Kunst uit Rotterdam. Nu dan Wat Amsterdam betreft... want Amsterdam heeft 't onder het nieuwe bewind v a n Ed v a n Thijn. Volgens e e n recent on­ derzoek dat a a n d e Universiteit van Amsterdam is verricht, heeft d e kunstsector in Amster­ ' dam per j a a r e e n omzet v a n e e n miljard gulden, heeft d e kunst er 12.000 mensen a a n het werk en komen jaarlijks 800.000 buiten­ landse toeristen en twee miljoen Nederlanders n a a r d e hoofd­ stad om e e n culturele belevenis te hebben. Het lijkt gerechtvaardigd om deze economische factor v a n betekenis e e n s uitgebreid a a n de orde te stellen. Dat Beeren

Aart Bouwmeester d a a r m e e tevens e e n indruk­ wekkend debuut op zijn n a a m stelt, strekt d e m a n tot eer. Om te beginnen doorbreekt hij e e n traditietje dat onder zijn voorganger De Wilde w a s ont­ staan, het sacrale v a n d e ere­ zaal. W a n n e e r men onder De Wilde deze ruimte in het ver­ l e n g d e v a n d e centrale trap be­ trad, a a n s c h o u w d e men er d e opperste sublimatie v a n het­ g e e n De Wilde a a n het tentoon­ stellen w a s . Men genoot er met g e p a s t e eerbied. Beeren d a a r ­ e n t e g e n vat d e lokatie v a n d e z a a l o p als e e n ideale gelegen­ heid voor spektakel. Hij laat er d e performances plaatsvinden. O p zondag 1 december z a g e n wij er het Shusaku Dormu D a n c e Theatre. Enkele hardro­ z e geverfde h e r e n b e e l d d e n fa­ cetten uit het leven v a n een m a n uit: Noon of the Planet. Het ge­ b e u r e n strekte zich uit vanaf d e i n g a n g v a n het gebouw, over d e trap tot in d e erezaal. Overigens wisselt d e invulling v a n het on­ derdeel performances met eni­ g e onregelmatigheid. De centrale trap v a n het ge­ bouw scheidt d e belangrijke on­ derdelen w a a r d e tentoonstel­ ling uit bestaat. Links e r v a n treft m e n d e verzameling schilder­ e n beeldhouwkunst a a n , terwijl rechts d e mode, architectuur, d e collectie Sanders, het werk v a n d e Steendrukkerij Amsterdam e n bijvoorbeeld d e „social spa­ c e " (!) v a n het kunstenaarscol­ lectief De Appel te beleven valt. D a a r troffen wij op vrijdag 22

'Emigranten' in Festival Het Stagedoor Festival wordt deze m a a n d voor d e derde maal in Amsterdam gehouden. Het IS het festival v a n het mi­ grantentheater en krijgt dit j a a r als ondertitel m e e ,,een intercul­ turele theaterontmoeting". Van 6 tot 22 december 1985 vindt het festival plaats in d e Amster­ damse theaters De Engelenbak, Soeterijn, Polanentheater en De Balie. Er is keuze uit 15 produkties, ! w a a r v a n er 9 tijdens het festival in première g a a n . Betekent dit uitgebreide festivalprogramma met ook nog voorstellingen in Utrecht, Rotterdam, Haarlem, Nijmegen e n Enschede, dat het wel goed zit met het migranten­ theater in Nederland? Een be­ ( zoek a a n Skamander. Deze to­ neelgroep bereidt zich voor op een v a n d e festivalpremières ,,Emigranten" v a n d e Poolse schrijver Slavomir Mrozek. In een oefenruimte, die met wei­ nig ingrepen al e e n bruikbaar dekor schept voor het stuk, in een vervallen p a n d a a n e e n der Amsterdamse grachten, werkt Skamander onder leiding v a n de Poolse regisseuse Joana Bils­ ka. Voor het in 1974 geschreven stuk „Emigranten" heeft Bilska twee Marokkaanse acteurs bij elkaar gebracht. Houcine e n

Ad d e Ruyter Najib Taoujni. Voor dit over d e hele wereld veel gespeelde stuk (in Nederland H a a g s e K ome­ die) prefereerde Bilska deze ,,buitenlandse acteurs" boven Nederlandse acteurs. Het stuk toont twee m a n n e n , gastarbeiders, emigranten of, in meer a l g e m e n e zin, ontwortel­ den, die met elkaar e e n oude­ j a a r s a v o n d doorbrengen. De m a n n e n komen beiden uit het­ zelfde land, in dit geval Marok­ ko, m a a r zijn verder in bijna al­ les zeer verschillend. In hun in­ tieme o m g a n g e n in hun voort­ d u r e n d e machtsstrijd wordt het innerlijk v a n beide m a n n e n tot o p het bot blootgelegd. Wat overblijft is voor ieder herken­ baar. De e e n is intellectueel, d e den­ ker. De a n d e r is d e ruige werk­ m a n . De e e n blijkt politiek vluchteling e n g e v a n g e n e v a n zijn ballingschap. De a n d e r gastarbeider e n gevangene v a n zijn geld e n zijn dromen. Beiden zijn ze naamloze ont­ h e e m d e n in e e n kelderruimte zonder ramen. In d e loop v a n e e n l a n g e nacht voltrekt zich e e n d r a m a dat geheel is opge­ zet volgens het schema v a n het klassieke d r a m a . Eenheid v a n

Foto Bram de Hollander

november het chaotische werk v a n Wim T. Schippers (,,Jacques Plafond") a a n , d e humor w a s onmiskenbaar, m a a r een week later w a r e n het Perzische tapij­ ten in het handeltje v a n Guillau­ m e Bijl. Ook hier biedt d e infor­ matielijn een uitkomst. In het gedeelte links v a n d e trap ligt het b e k e n d e in d e combina­ tie v a n d e diverse werken. Zo zijn diverse recensisten het er nu al over e e n s dat Gudmunds­ sons's muizerug­met­stoel­erin perfect combineert met d e dak­ p a n n e n v a n Pieter Laurens Mol. En is d e opeenvolging v a n Niek Kemps ,,La forêt est un état d ' a m e " met d e fotocollages v a n Jan Dibbets e v e n e e n s een ge­ lukkige keuze. Terwijl d e betrek­ kelijk vroeg in d e wandeling door d e collectie liggende ,,Ahorcardo Nudo" v a n Dedo d o m w e g e e n op­zich­zelf s t a a n ­ d e verrassing m a g heten. ,,Een twaalf minuten durende video­

Een schrille tegenstelling bie­ d e n enige zalen later d e schil­ derijen v a n Mariene Dumas, e e n uit Zuid­Afrika afkomstige e n a a n d e Prinsengracht woon­ achtige kunstenares. In h a a r ,,Occult revival" bijvoorbeeld, bespringt d e toeschouwer het beangstigend effect v a n d e o g e n in een gezicht. Wim Beeren is er zonder twijfel in g e s l a a g d een bijzondere ten­ toonstelling te maken. Wat Am­

tijd, plaats e n handeling m a k e n het voor d e toeschouwer ge­ makkelijk zich sterk in te leven in d e concrete situatie v a n beide mannen. Het stuk is speciaal voor deze voorstelling door d e regisseuse opnieuw vertaald. In d e eindre­ daktie is met nadruk rekening g e h o u d e n met het Nederlands dat Marokkanen hier te l a n d e spreken. Twee uur lang spreken d e a c ­ teurs e e n soort Nederlands ddt niet altijd als 'goed Nederlands' a a n g e m e r k t k a n worden, m a a r dat toch onmiskenbaar d e taal is die door Marokkanen hier te l a n d e gesproken wordt.

A a n d e oorspronkelijke Poolse tekst is nauwelijks iets gewij­ zigd, terwijl het stuk in dit geval heel duidelijk over twee Marok­ k a n e n in Nederland g a a t . Thematisch past d e voorstelling heel goed binnen het Stagedoor Festival. V a n d a a r dat d e pre­ mière binnen het Festival is ge­ pland. Bilska is echter niet ge­ steld o p d e term 'migrantenthe­ ater'. Ze is theatermaakster en werkt met m e n s e n uit verschil­ lende landen. Illustratief is h a a r p r o g r a m m a v a n dit seizoen. Werkte ze eerst met Henk v a n Ulsen e n Rick Nicolet a a n ,,Het beest in d e jungle" v a n Margue­ rite Duras, n a ,,Emigranten"

•.'s .''J

o p e r a voor vijf monitoren" noemt d e catalogus het, e e n voorbeeld v a n video­kunst zo­ als die momenteel bestaat. De produktie vertelt het verhaal v a n d e G e r m a a n s e god Lucifer die dood op a a r d e brengt. Luci­ fer zelf staat d a n ook op het hoogst geplaatste scherm, ter­ wijl het koor, dat d e gebeurte­ nissen als via een spiegel bege­ leidt, op d e laagste twee is uit­ gebeeld.

sterdam betreft... is meer d a n e e n w a a r d i g e tegenhanger v a n d e afscheidstentoonstelling La Grande Parade v a n zijn voor­ g a n g e r De Wilde. Beide ten­ toonstellingen h e b b e n echter e e n vrijblijvendheid die op d e l a n g e termijn e e n irritante uit­ werking k a n h e b b e n . Zoals d e P a r a d e niets zei over d e kwali­ teit v a n d e kunstwerken, behal­ v e d a n dat De Wilde ze mooi of belangrijk vond, heeft ook Wat Amsterdam betreft. .. het effect van, ook zaken die w e hier niet gezien hebben, kunnen zeer d e moeite w a a r d zijn.

,, Wat Amsterdam betreft. " is tot 5 ]anu­ a n 1986 m het Stedelijk Museum Amster­ d a m te zien, dagelijks v a n 11 00 tot 17 00 uur Behalve op 26 december is d e ten­ toonstelling bovendien op donderdag­ a v o n d v a n 19.30 tot 21.30 uur te bezoe­ ken Er is voor d e performances en a n d e r e incidentele activiteiten e e n informatielijn 5732737 en een ­ gratis ­­bulietin

g a a t ze verder met o.a. Willem Nijholt e n Wim Meeuwissen in e e n HoUand Festival Produktie geschreven door Pier Paolo Pa­ solini. Voor Bilska is het Stagedoor Festival geen springplank, m a a r e e n aanleiding om e e n stuk te produceren wat reeds langer h a a r belangstelling had. Veel a a n d a c h t werd besteed a a n d e tekstbegeleiding, w a a r ­ voor d e theaterlogopediste Ma­ riette Brinkman is aangetrok­ ken. Deze Nederlandse voor­ stelling, g e m a a k t door buiten­ landers, is een indringende the­ aterervaring en k a n ik v a n harte a a n b e v e l e n .

' '^.

Mnine Houcine e n Najib Taoujni in „Emigranten"

a

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen