Ad Valvas 1985 - 1986 - pagina 53

6 SEPTEMBER 1985 De economische ontwikkelin­ g e n lijken d e laatste tijd wat meer aanleiding tot optimisme te geven. Sommigen durven zelfs alweer v a n een nieuwe op­ leving te spreken n a het reces­ sie­dal, w a a r i n ons economisch systeem nou e e n m a a l om d e zo­ veel ]aar terecht schijnen te ko­ men. Maar d e financiële d e b a c ­ les v a n d e ontwikkelingslanden e n d e toenemende protectie zijn enkele voorbeelden die roet in dit economisch optimisme gooi­ en. D a a r n a a s t h e b b e n we d e laat­ ste jaren d e opkomst v a n d e chip meegemaakt, die e e n g e ­ heel nieuwe dimensie a a n d e economische ontwikkeling lijkt te geven. De meningen e n stemmingen over het punt w a a r o p w e op dit moment in d e economische ont­ wikkeling zijn a a n b e l a n d , zijn verdeeld. Op 4, 5 en 6 septem­ ber werd in het RAI­congres­ centrum d e World Trade Confe­ rence 1985 gehouden. Ter gele­ genheid v a n d e opening v a n h a a r nieuwe gebouw in Amster­ dam, organiseerde het World Trade Center, in samenwerking met d e UvA e n d e VU, e e n con­ gres over d e wereldhandels­ ontwikkelingen. Kopstukken uit het bedrijfsleven, beleidsma­ kers e n wetenschappers v a n in­ ternationale allure m a a k t e n er hun opwachting. Een unieke gebeurtenis, vooral omdat ontmoetingen tussen we­ tenschap e n bedrijfsleven erg sporadisch zijn. Gezamelijk bo­ g e n zij zich nu echter over d e problemen e n perspectieven in d e wereldhandel, met als doel n a d e r tot elkaar te komen.

D e kruisbestuiving v a n w e t e n s c h a p e n bedrijfsleven

Ontmoeting rond de Blauwe Engel Nog niet zo lang geleden is vlak bij de Vrije Universiteit het Wereld Handels Centrum ge­ bouwd. Handel wordt daar bedreven en de we­ tenschappers hebben nog wel eens de neiging om dan de benen te nemen. Deze week ontmoe­ ten wetenschappers en samenleving elkaar echter en probeerden tot een vruchtbare uitwis­ seling van kennis en ervaringen te komen. Sa­ men met de twee Amsterdamse universiteiten organiseerde het Wereld Handels Centrum na­ melijk het congres dat de titel kreeg 'Trade in transition'. e e n onderdeel v a n d e inwijding v a n het WTC. Het oorspronkelij­ k e idee is v a n dr. E. Schoorl, hoofdmedewerker economie a a n d e UvA. Begin '83, toen al­ leen d e fundamenten nog m a a r uit d e grond staken, vatte hij het p l a n op e e n congres te organi­ seren. De directeur v a n het

McKinnon e n i?ayiiiond Vemon , hoogleraren in respectievelijk Stanford e n Harvard. Onder het motto „Trade in Transit" w e r d e n d e h e d e n d a a g s e problemen waarmee de wereldhandel kampt, e n d e verwachtingen daaromtrent a a n d e orde ge­ steld e n bediscussieerd.

Carolien Stam d e s c h a d u w te geraken. Boven­ dien is er d e toenemende nei­ ging tot protectie. De J a p a n s e protectie w a s er al. Het g e v a a r bestaat dat d e V.S. als antwoord d a a r o p h ó d r pro­ dukten weer meer g a a t be­ schermen. M a a r ook d e EEG kent protectie­maatregelen, denk m a a r a a n het landbouw­ beleid. D a a r n a a s t moeten veel l a n d e n hun zwakke bedrijfstak­ ken voor d e o n d e r g a n g b e h o e ­ den. Zij sluiten hun grenzen voor bij voorbeeld textiel of scheepsbouw, of geven export­ subsidies." Protectie m a g voor velen e e n bedreiging v a n d e wereldhan­ del betekenen, voor sommige l a n d e n is het v a n levensbelang. Veel ontwikkelingslanden moe­

Het gebouw v a n het World Trade Center trekt als architec­ tonisch hoogstandje al snel d e a a n d a c h t v a n menig voorbij­ ganger. Als gigantische glazen pilaren prijken d e drie torens, tezamen d e ,,Blauwe Engel" n a a s t het miniscuul o g e n d e sta­ tion Zuid. ÏQein, m a a r fijn: sta­ tion Zuid vormt d e belangrijke (zaken­) verbinding met Schip­ hol. Het blauw­gematteerde glas herbergt e e n gigantisch kantoren­ e n voorzieningen­ complex voor handelsbedrij­ ven, banken, verzekerings­ maatschappijen. Het WTC heeft als doel d e h a n ­ del te bevorderen. Het biedt zijn onderhuurders verschillende fa­ ciliteiten, zoals kantoor­ en ver­ gaderruimte, secretariële voor­ zieningen, e e n postkantoor, m a a r ook appartementen w a a r ­ in rondreizende m a n a g e r s kun­ n e n vertoeven. Er is zelfs e e n luxe sigarenboer die echte Da­ vidof­sigaren verkoopt. Een si­ g a a r die aUeen met e e n m a n a ­ gers­inkomen te betalen is. De samenballing v a n d e met d e h a n d e l betrokken ondernemin­ g e n versnelt e n vergemakkelijkt onderling d e contacten. Het WTC wil d a a r o m zo veel moge­ lijk bedrijven aantrekken. Het is niet d e bedoeling é é n hele toren a a n é é n grote onderneming te verhuren. De uitgebreide voor­ zieningen e n d e snelle onderlin­ g e contacten moeten een stimu­ lans zijn voor d e handelsbetrek­ kingen. Het WTC werkt ook als e e n catalysator: d e concentratie van handelsbedrijvigheden trekt ondernemingen a a n , e n zeker met d e allerkleinste. Zoals het huren v a n e e n onderkomen in het WTC e e n visitekaartje voor het bedrijf k a n zijn, is het WTC ook e e n visitekaartje voor Amsterdam en Nederland. Een­ m a a l hier gevestigd, zou e e n onderneming misschien h a a r activiteiten in d e rest v a n het l a n d willen uitbreiden. Hoewel d e officiële opening v a n het gebouw p a s in oktober plaatsvindt, is dit congres toch

Foto Bram de Hollander

WTC, A. H. G. van der Wiel, h a d er wel oren n a a r e n er werd e e n organisatiecomité opgericht. Naast Schoorl zelf. Van der Wiel e n J. A. Elias, district­directeur v a n d e ABN, n a m e n ook twee hoogleraren v a n d e VU d e or­ ganisatie v a n het congres op zich: R. T. Grillits, hoogleraar economische geschiedenis, en H. Visser, hoogleraar internatio­ n a l e economische betrekkin­ gen. Het comité heeft d e afgelopen septemberweek e e n p a a r klin­ k e n d e n a m e n bij elkaar weten te brengen. Niet alleen uit d e wetenschappehjke wereld, ook d e opperhoofden v a n het (inter­ nationale) bedrijfsleven w a r e n aanw^ezig. Zo prijkten op het p r o g r a m m a n a m e n als W. Dek­ ker, president v a n P hilips, W. F. Duisenherg, president v a n De Nederlandsche Bank, F. van Dam, directeur v a n d e wereld­ b a n k e n d e Amerikanen Ron ald

De v r a a g is of enig optimisme n a enkele recessiejaren ge­ rechtvaardigd IS. Sommigen zien d e opleving v a n d e h a u s s e naderbij komen. Zij plaatsen d e huidige economische ontwikke­ ling op d e o p g a a n d e lijn v a n d e conjunctuurgolf. Anderen willen niks v a n conjuctuurgolven we­ ten en wijzen op d e chip die bezig is d e hele economische structuur te veranderen. D a a r tussenin bevindt zich e e n heel s c a l a v a n meningen. W a n n e e r wij d e h a n d e l bezien, ontdekken wij ook hier tekenen die ons niet tot al te groot opti­ misme hoeven te verleiden. P ro­ fessor Visser, hoogleraar a a n d e VU e n mede­organisator v a n het congres, geeft enkele pro­ blematieken a a n : ,,We zien bij voorbeeld e e n verschuiving v a n het zwaartepunt in d e h a n d e l n a a r d e Stille O c e a a n . Door d e groeiende h a n d e l tussen d e V.S. e n Oost­Azië dreigt Europa in

ten d e opbouw v a n hun indus­ trie beschermen tegen d e in­ drmging v a n buitenlandse in­ dustrieprodukten. Bovendien is e e n import, die d e export sterk overtreft, ook niet bevorderlijk voor d e toch al deplorabele toe­ stand v a n d e betalingsbalan­ sen v a n deze landen. Op d e wereldhandelsconferen­ tie zal ook a a n d e problemen v a n d e ontwikkelingslanden a a n d a c h t worden besteed. Zo­ wel vanuit d e wetenschappelij­ ke hoek, als vanmt d e bedrijfs­ praktische hoek zullen d e we­ reldhandelsproblemen a a n d e orde komen. De rol die d e w e ­ tenschap op dit ogenblik speelt in d e praktijk v a n d e economi­ sche ontwikkelingen beperkt zich voornamelijk tot d e beleids­ sector. Samenwerking tussen bedrijfsleven e n academici is iets vreemds, ethisch bijna niet verantwoord. Professor Visser licht het ver­ schil tussen d e w e t e n s c h a p en

het bedrijfsleven toe: „In ieder geval b e n a d e r t men d e ontwik­ kelingen vanuit e e n a n d e r e in­ valshoek. Kijk, m a n a g e r s moe­ ten gewoon zien dat ze hun winstcijfers positief houden. Een wetenschapper heeft d a a r in principe g e e n boodschap a a n . Hij bekijkt d e zaak wat meer v a n e e n afstand, plaatst het in bredere kaders." „Het soort onderzoek w a a r d e w e t e n s c h a p zich m e e bezig­ houdt heeft niet direct gevolgen voor d e dagelijkse praktijk v a n e e n onderneming. Als wij bij voorbeeld beschouwingen over protectie houden, zal e e n m a n a ­ ger d a a r misschien met belang­ stelling kennis v a n nemen. Maar of dat nu welvaartsver­ meerderend of ­verminderend is, dat is niet in d e eerste plaats hün zaak. Dat is e e n kwestie v a n overheidsbeleid." De link tussen d e w e t e n s c h a p e n het overheidsbeleid is vol­ gens Visser gemakkelijker te leggen: ,,A1 die beleidsmakers h e b b e n in hun studie ideeën m e e g e k r e g e n die ze, n a a r ik a a n n e e m , toch in hun vak tot uitdrukking brengen. Zij s t a a n wel onder druk v a n d e samenle­ ving en het bedrijfsleven e n h e b b e n dus met deze w e n s e n rekening te houden. Er moet toch iets uit d e w e t e n s c h a p doorsijpelen, want vele weten­ schappers moeten regelmatig allerlei adviezen schrijven voor ministers." Maar heelt de weten schap da n helemaal gee n in vloed op het bedrijfsleven ? Visser: ,,Het bedrijfsleven is g e e n homogeen blok. Het zal m principe bij voorbeeld wel voor vrije h a n d e l zijn, m a a r als ze er zelf last v a n krijgen zijn alle principes v a n d e b a a n . " Behalve op het gebied v a n d e bedrijfseconomie en d e finan­ ciering, lijkt d e w e t e n s c h a p zich met h a a r resultaten vooral op d e overheid te richten. ,,Als je vanuit allerlei internationale handelsproblemen e e n b e p a a l ­ d e visie op protectie ontwikkelt," vervolgt Visser, ,,is dat een kwestie die je a a n d e overheid moet zien over te dragen." De beleidsmakers w a r e n op het Wereldhandelscongres ook v a n d e partij, m a a r d e verwachtin­ g e n w a r e n toch het meest ge­ s p a n n e n rondom d e gedachten­ wisselingen tussen d e weten­ s c h a p e n d e business. Beide partijen h a d d e n blijkbaar toch enige behoefte a a n ,,cross­ferti­ Uzation", gezien d e ,,hoge" op­ komst. Visser b e a a m t dat: ,,Ze­ ker, m e n ziet wel degelijk het b e l a n g in v a n contact. Daar h e b b e n we op gemikt, e n het is ons ook gelukt. We h e b b e n ver­ schillende belangrijke m e n s e n uit d e bedrijfs­, d e bank­ e n d e wetenschapswereld bij elkaar kunnen krijgen. Dat is ook het belangrijkste doel v a n deze conferentie: het s a m e n b r e n g e n v a n deze drie groepen, zodat m e n n a a r elkaar luistert, el­ k a a r s taal leert verstaan en m e n niet langer meer langs el­ k a a r h e e n blijft praten. Wan­ neer d e mensen direct met el­ k a a r praten, k a n m e n v a n el­ k a a r beter begrijpen w a a r ieder m e e bezig is e n met welke pro­ blemen m e n worstelt." Of deze conferentie tot e e n vruchtbare samenwerking m d e toekomst zal leiden, valt nog te bezien. In ieder geval worden d e lezingen, die op het congres zijn voorgedragen, in e e n boek gebundeld, dat rond april vol­ g e n d j a a r uitgegeven zal wor­ den. D a a r kunnen d e deelne­ mers d a n nog eens in n a b l a d e ­ ren hoe „ d e a n d e r e partij d e z a a k ook weer b e n a d e r d e " . De organisatoren v a n het congres h e b b e n een eerste aanzet gege­ ven om d e kloof tussen weten­ schap, bedrijf en beleid te over­ winnen.

D

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen