Ad Valvas 1986 - 1987 - pagina 437

CULTUUR Mime: bewegingsspel naast toneel en ballet "Schrijven over mime levert," zei mimespeler Will Spoor, "het gevoel op alsof je met een groep, met een gesjeesde dominee als rondlei­ der, in een muf natuurhistorisch museum om de opgezette vogel geschaard staat, zonder dat ie­ mand die vogel ooit heeft horen zingen." Mime is dan ook een theatervorm die je met ogen moet gaan zien. Mime heeft niets te m a k e n met wel of niet kunnen praten. Een gebarentaal is het absoluut niet. Het is e e n bewegingsspel n a a s t ballet e n toneel. Het is eenvou­ diger d a n d a n s e n . Bij mime wordt d e beweging terugge­ bracht tot d e kern, d e beweging wordt g e a b s t r a h e e r d e n ver­ taald in lichaamsspel. Het verschijnsel mime is in d e theaterwereld j a r e n l a n g be­ schouwd als e e n onderafdeling van toneel, dans, bewegings­ theater en clownerie. Die tijd is voorbij. Het a a n t a l mime­groe­ pen in Nederland groeit e n het belangrijkste is misschien wel dat de publieke belangstelling ook groeit. In een Duitse festivalkrant wordt zelfs gesproken v a n e e n nieuwe Nederlandse kunstbe­ weging e n v a n avant­gardisti­ sche kunst. Moderne mime com­ bineert muziek, d a n s , licht, ge­ luid, tekst, b e e l d e n d e kunst e n

zelf video tot e e n nieuw type totaaltheater. De vroegere 'kunst v a n d e stilte' zoals panto­ mime werd genoemd, heeft p l a a t s g e m a a k t voor e e n a b ­ stracter huisje met experimen­ ten met klanken e n bewegingen e n figuren gehuld in doorzichti­ g e stoffen. Ook clownerie inte­ greert in d e mime. Het resultaat is e e n ongelooflijk boeiend soort theater dat v a n groep tot groep verschilt: v a n pure pantomime tot e e n wirwar v a n kronkelende hchamen. De komende weken treden in Amsterdam e e n a a n t a l mime­ g r o e p e n op die representatief zijn voor wat er op mimegebied allemaal mogelijk is. Rob v a n Reijn bijvoorbeeld is iemand die d e klassieke pantomime trouw is gebleven, Wendelien Have­ m a n integreert mime met video­ kunst e n beweging. De grondlegger v a n d e moder­ n e mime is d e F r a n s m a n Etien­

De vraag die je niet stelt Moeilijke füms b e s t a a n niet. Dat is e e n schrale troost voor d e kijker die n a e e n vraagteken v a n anderhalf uur d e bioscoop of het film­ huis verlaat. Die heeft ge­ woon e e n klotefilm gezien. Maar d a t betekent niet, dat een film altijd voor honderd procent duidelijk hoort te zijn. Er moet tenslotte w a t te fantaseren of te dromen over bhjven. Veel toeschouwers laten zich hun kijkplezier ontnemen door de­behoefte alles te verklaren. Vorig j a a r m a a k t e Johan van der Keuken The unans­ wered question. Toen C e e s van Ede hem in het televisie­ programma Nederland C vroeg, w a a r d e film over gmg, antwoordde hij: "over de v r a a g die je niet moet stellen". Dat heeft niets met publieksverachting te ma­ ken. Het is e e n a a n b o d : ik heb een film gemaakt, wie kijkt met m e mee? Er b e s t a a n alleen subjectie­ ve en minder subjectieve films. De kijker heeft d e keus zich door d e regisseur te la­ ten leiden of niet. Van Andrei Tarkovski h a d ik voor Stalker alleen Iwan's jeugd e n Andrei Roeb l jov gezien. Aardige fUms, m a a r ze zeiden m e niet zo veel. Een beetje s a a i zelfs, Pas bij Stalker sloeg d e vonk over. Een zoektocht v a n d n e m a n ­ nen in e e n verboden gebied. Zoektocht w a a r n a a r ? I k zou het niet weten. W a a r o m ver­ boden? Niet duidelijk. M a a r

w a t e e n prachtfilm, KUNST of hoe dat ook heet e n hij ging ergens over. Vijf j a a r later ­ Tarkovski w^as g e e n veelfümer ­ vol verwachting n a a r Nosta l gia. Mis. De fUm ging volledig a a n m e voorbij. Mooie plaat­ jes, dat wel, m a a r d e dialo­ g e n stonden bol veqi d e pre­ tenties. De b e e l d e n e n ge­ sprekken die m e bij Stal ker a a n het d e n k e n zetten over d e zin v a n het leven e n al d a t fraais, verkeerden tij­ d e n s Nostal gia in d e v r a a g : w a n n e e r zou d e fUm afgelo­ p e n zijn. O p het moment dat d e hoofdpersoon v a n Nos­ talgia voor d e d e r d e keer probeert met e e n b r a n d e n d e k a a r s e e n leeg z w e m b a d over te steken, dacht ik al­ leen m a a r : wegwezen. Mijn probleem is het volgen­ de. De laatste fUm v a n Tar­ kovski, Het offer, h e b ik n o g steeds niet gezien. Om eer­ lijk te zijn, ik durfde niet. Stel d a t het e e n slechte füm is. D a n zou Tarkovski definitief door d e m a n d vallen, terwijl ik toch zeker weet dat hij veel te vertellen heeft. Stel d a t het net zo'n prachtige film is als Stal ker. Dan zou ik moeten concluderen dat jk Nostalgia misschien niet b e ­ g r e p e n heb. Sommige füms zijn moeilijk.

(Dick Roodenburg) Het oöer v a n Andrei Tarkovski draait woens­ d a g 1 a p n l om 21.00 uur in Filmhuis Uilenstede, Uilenstede 108, telefoon 5488076

Gee ja Oldenbeuving n e Decroux. Decroux stelde e e n soort bewegingsgrammatica op waarbij hij uitging v a n d e d r a a i p u n t e n v a n het lichaam zoals het hoofd, nek, borst, mid­ del, bekken e n het lichaam als geheel. Een systeem dat trou­ w e n s oorspronkelijk bedoeld w a s om acteurs te leren zich b e ­ ter te b e w e g e n op d e planken: d e nume­corporel. Een stevige conditietraining is daarbij a b s o ­ luut noodzakelijk, eigenlijk is e e n mime­opleiding net zo z w a a r als e e n dansopleiding. Decroux moest niets h e b b e n v a n d e anecdotische mime die zijn wortels heeft in pantomime. Dat is e e n al heel oude theater­ vorm w a a r v a n d e wortels terug­ g a a n tot het Griekse e n Romein­ s e voorchristelijke theater, m a a r d a t later d e g e n e r e e r d e tot jaar­ markt­ e n kermisattractie e n e e n substituut w a s voor praten o m d a t pantomimespelers h a n ­ den, armen, lichaam e n gezicht gebruiken om e e n v e r h a a l te vertellen uit d e realiteit of om imaginaire voorwerpen uit te beelden: bloemen plukken, vlin­ d e r s v a n g e n . Dat pantomime e e n substituut voor praten werd h a d zijn oorzaken in verboden v a n het christendom dat toneel censureerde e n w a a r d o o r a c ­ teurs in mime zeiden wat d e censuur h e n verbood in woor­ d e n te vertellen. Decroux vond d e <inecdotische pantomime goedkoop effectbe­ j a g e n theatraal. "I l n'a rien d a n s s a tète," oordeelde hij over zijn b e r o e m d e leerling Marcel Marceou. Decroux is op dit mo­ ment 88 jaar, hij woont m Parijs e n heeft d a a r zijn studio w a a r hij n o g steeds nieuwe studenten onderwijst e n zijn ideeën uit­ d r a a g t . Zijn mime­stijl bevat als v a s t e kenmerken: Een k a a l to­ neel, met alleen licht op d e v a a k g e m a s k e r d e speler, zodat alle a a n d a c h t uitgaat n a a r d e li­ chaamsbeweging.

Mime­groep Draadje Rood mixt mime met clownerie e n toneel Twee Nederlandse leerlingen v a n hem. Will Spoor e n Jan Bronk h e b b e n d e meer abstrac­ te m o d e r n e mime hier verbreid. Er zijn nu zo'n vijftien professio­ nele groepen die q u a s a m e n ­ stelling varierem v a n e e n m a n s ­ groepjes tot volledige gezel­ s c h a p p e n e n die al experimen­ terend met d e 'mime corporel' aansluiting h e b b e n gezocht bij a n d e r e kunstvormen. Deze ver­ breding v a n d e mime levert ook repertoirevorming op. I n plaats v a n programma's met sketches e n losse nummers ontstaan ook avondvullende voorsteUingen.B

Rob v a n Reijn e n het VU­kamerkoor men­ g e n pantomime en z a n g m d e m a d n g o l e comedie L'Ambpamaso' m het Rob v a n

Naar de natuur De natuur k a n soms met e e n enorme intensiteit e r v a r e n worden. Een veld koolzaad, e e n sappig groen blad, e e n amaryUis w a a r zon door­ h e e n fütert, kunnen uiterst esthetisch zijn. Zulke schoon­ heid vraagt er om vastge­ l e g d te worden. W a r e n het door d e e e u w e n h e e n vooral kunstenaars, die trachtten zowel het uiterlijk als het 'wezen' v a n natuur in en beeld vast te leggen, m d e twintigste e e u w hjkt m e n zich binnen d e kunst te scha­ m e n natuur in e e n zo directe vorm als e e n plant of e e n dier af te beelden. Sinds d e avantgardebewegingen a a n het begin v a n deze e e u w worden idee e n mate­ riaalgebruik belangrijker g e a c h t d a n het rechtstreeks n a a r d e natuur werken. De indringende esthetiek v a n d e natuurlijke verschij­ ningswereld wordt niet meer v a a k afgebeeld. Voor wie dit als e e n gemis ervaart, is mo­

menteel het werk v a n Erik Andriesse te bezichtigen in Museum Fodor en bij Gale­ rie Paul Andnesse. De eerste z a a l in het museum lijkt e e n o d e a a n d e natuur. Grote vellen zijn gevuld met sterk vergrote planten en bloe­ men, overgeschilderd in feUe kleuren. De bloemen zijn met trefzekere h a n d weerge­ geven. Verf is nonchalant op het doek aangebracht, druipt er soms letterhjk van­ af. De lijnen tonen het uiter­ lijk, d e kleurspetters d e m­ nerlijke vitaliteit v a n d e plantenwereld. P a a r d e n ­ bloemen pronken uitdagend met hun schoonheid, immen­ s e rode hibiscusbloemen lij­ k e n d e toeschouwer te wülen verzwelgen. Een volgende z a a l laat d e m e e r duistere kanten v a n d e natuur zien. Een levensgrote kreeft, houdt zijn scharen uit­ nodigend e n tegelijk drei­ g e n d geopend. Op e e n te­ g e n o v e r h g g e n d e muur zijn

Reijn­theoter, Haarlemmerdijk 31 op 27 maart, a a n v a n g 20 30uur;28 maart, a a n ­ v a n g 19.00 uur e n z o n d a g m i d d a g 29 m a a r t om 14.00 uur W e n d e h e n H a v e m a n combmeert m Weg­ wi;ze mime met video Te zien op 27,28,29 m a a r t m Frascati, Nes 65 A a n v a n g 20 30 uur J a n Langendijk mixt mime met b e w e ­ gmgskunst m Goden en zangers te zien v a n a f 28 opnl m Shaffy A a n v a n g 20.30 uur Draadje Rood speelt op 1 a p n l Draadje Rood, om 14.45uur m het Kwettemest De gebroeders Fhnt spelen op 1,2,3,4, e n 5 a p n l om 18 30 uur Enfants terribl es m d e Roode Bioscoop In Shaffy is op 1,2,3, e n 4 a p n l d e groep Nieuw­West te zien, met AUeen op de wereld, om 22.15 uur O p 2 a p n l vmdt om 21 00 m d e Meervaart d e première plaats v a n Madra v a n Pris­ ma In buurthuis De Reiger speelt op 3 a p n l o m 10 30 uur G e r a r d Pillen d e voorstel­ ling 'ó' I n d e Stadsschouwburg valt op 3 e n 4 a p n l Ragnaiok v a n Perspekt te zien

kreeftengevechten te zien. Actie wordt gesuggereerd door chaotisch a a n g e b r a c h ­ te verfklodders. Handaf­ drukken bedekken het doek, als om g e v a a r af te zweren. Mensen­ e n dierenschedels zijn ook e e n dierbaar onder­ w e r p voor d e kunstenaar. Hij laat, zoals d e romanticus, d e natuur zien in h a a r uiter­ sten v a n leven e n dood. Hij schildert met evenveel v a a r t bloemen en e e n zoet sla­ p e n d hondje als doodshoof­ den. N a e e n periode v a n abstract werken heeft Andriesse d e natuur herontdekt. O p d e uitnodiging v a n d e g a l e n e s t a a n e e n foto v a n e e n hond, e e n doodshoofd e n e e n a n a n a s . Onferwerpe die steeds op zijn schilderij­ e n terugkomen, zijn voor­ beelden. Met deze foto be­ nadrukt hij, o n g e g e n e e r d ' n a a r d e natuur' te werken. (Iris Dik) Enk Andnesse, t / m 5/4 m Museum Fodor (werk op papier), Kei­ zersgracht 609, d a g l l ­ 1 7 u t / m 11/4 bij G a l e n e Paul Andnesse (recent werk), Pnnsengracht 116, di t / m z a 14­18 u

D

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen