Ad Valvas 1986 - 1987 - pagina 154

24 OKTOBER 1986

Diesviering in teken van bezuinigingen De bezuinigingsplannen v a n minister Deetman met betrekking tot de medische faculteit en het academisch ziekenhuis v a n d e VU zijn door prof.C. van der Meer ernstig bekritiseerd. Vol­ gens hem zijn d e gegevens w a a r d e minister zich op b a s e e r d e al lang niet actueel meer. Tot verwondering ventileerde Van der Meer die kri­ tiek voorafgaande a a n zijn diesrede over medi­ sche ethiek. Hij sloot ermee a a n bij d e kritiek v a n prof. Feenstra enige weken geleden in Ad Valvas en onderbouwde die met cijfers. De bezuinigingsplannen v a n minister Deetman met betrek­ king tot d e medische faculteit en het academisch ziekenhuis v a n d e VU zijn door prof.C. van der Meer ernstig bekritiseerd. Vol­ gens hem zijn d e gegevens w a a r d e minister zich op b a ­ seerde al lang niet actueel meer. Tot verwondering venti­ leerde Van der Meer die kritiek voorafgaande a a n zijn diesrede over medische ethiek. Hij sloot ermee a a n bij d e kritiek v a n prof. Feenstra enige weken ge­ leden in Ad Valvas en onder­ bouwde die met cijfers. S a m e n met Leiden wordt d e VU het zwaarste a a n g e s l a g e n in d e Wordt Onderwijs nou wel of niet g e s p a a r d ? Met die v r a a g als in­ zet werd d e afgelopen week een v e r w o e d e discussie gevoerd in d e d a g ­ en weekbladen. Aan­ leiding: de uitspraak v a n minis­ ter drs. W.J. Deetman in een in­ terview met NRC­Handelsblad v a n 26 september: "De onder­ wijsbegroting beslaat 30 % v a n d e rijksuitgaven. Van d e totale ombuigingen nemen we, reke­ ning houdend met d e prioriteit v a n 300 miljoen in het regeerak­ koord, 12 a 13% voor onze reke­ ning en d a n k a n je d e conclusie trekken dat onderwijs ­ heel be­ wust ­ is ontzien. De a n d e r e sec­ toren worden harder a a n g e ­ pakt", zo rekende hij voor. "Deetman k a n niet rekenen", re­ pliceerde onmiddellijk het weekblad Vrij Nederland. En alsof het niet genoeg is zei mi­ nister president dr. R. Lubbers tijdens de Algemene beschou­ w^ingen dat d e bezuinigingen op d e onderwijsbegroting eigenlijk m a a r 500 müjoen zijn, in plaats v a n 1 müjard. Maar over dat laatste verderop.

bezuiniging en volgens Van der Meer is dat e e n onevenredige zaak. Als basis voor d e bezuini­ ging is d e minister u i t g e g a a n v a n een FLAWB­rapport met d e wetenschappelijke verslagen v a n d e universiteit v a n 1980, m a a r v a n d e VU wordt 1979 als peüjaar gehanteerd en bij d e UvA 1981. Volgens Van der Meer wordt hiermee er voUedig a a n voorbij g e g a a n dat op dat moment d e VU nog sterk Ln ont­ wikkeling w a s . Het ziekenhuis v a n d e VU is sinds 1964 ge­ opend e n p a s sinds 1979 func­ tioneert het academisch zieken­ huis volledig. Dat is iets wat zijn neerslag vindt in d e weten­ schappelijke productie. I n 1979

Het gegoochel met

Foto Kees Keuch, KVC/VU

h a d d e VU 415 wetenschappe­ lijke publicaties en dat liep op met bijna 200% tot 1191 publica­ ties in 1985. Van der Meer vindt dus dat d e minister zijn besluit baseert op verouderde gegevens. Zijns in­ ziens is d e VU nu al te krap bedeeld. I n 1982 stond d e VU a l op d e vierde plaats wat betreft het a a n t a l wetenschappelijke publicaties; in verhouding d a a r ­

m e e bleef het a a n t a l kroondo­ centen ver achter, alleen d e Limburgse universiteit h a d min­ der kroondocenten. I n 1982 h a d d e VU slechts 48 kroondocenten terwijl Leiden er bijvoorbeeld 91 had. Ontacademisering v a n é é n on­ derdeel v a n het medisch­we­ tenschappelijk veld k a n het a n ­ d e r e onderdeel v a n zijn ontwik­ keling beroven, meent Van der

begrotingscijfers

Hoeveel bezuinigt Deetman echt?

Zoals zo v a a k met cijfers is niet zo m a a r te zeggen wie gelijk heeft. Wie d e Miljoenennota en d e Onderwijsbegroting voor 1987 leest laat zich licht verlei­ d e n tot d e eenvoudige r e d e n e ­ ring. Uitgaventotaal rijksover­ heid: 180 müjard. Uitgaven On­ derwijs: 28 miljard. Onderwijs m a a k t dus g e e n 30%, m a a r slechts een k r a p p e 16% v a n d e begroting uit. Als d e bezuinigin­ g e n 12 a 13% b e d r a g e n k a n m e n dus nauwelijks zeggen dat Onderwijs wordt ontzien. M a a r zo makkelijk m a g het niet v a n d e bewindsman. De aflos­ sing en d e rente op d e staats­ schuld (samen 35 müjard) mo­ g e n niet worden meegerekend bij d e rijksuitgaven, zo vindt hij. D a a r zit wat in, want die posten zijn eerder e e n gevolg v a n het Vervolg van pag. 1 beleid in het verleden, d a n e e n Feenstra, wü g e e n commentaar maatstaf voor het heden. Ver­ leveren op d e brief v a n d e mi­ volgens trekt hij v a n het totaal nister, omdat deze niet a a n zijn v a n d e begroting ook d e uitga­ faculteit m a a r a a n het college ven voor ontwikkelingssamen­ v a n bestuur is gericht. Wel zegt werking (5 müjard) e n defensie hij zeer ongelukkig te zijn met d e (14 müjard) af. Hij k a n dat d o e n bemoeienis v a n d e Tweede Ka­ omdat op die departementen mer. Volgens hem vloeit deze door dit kabinet niet bezuinigd voort uit onbegrip: "De discussie wordt. Dat schoont dus lekker over de inrichting v a n het extra­ op. Ook e e n a a n t a l uitgaven murale onderzoek is een weten­ voor sociale zekerheid (waaron­ schappelijke methodenstrijd. d e r d e bijstandsuitgaven v a n 10 Het is zeer te betreuren dat die müjard) en voor volksgezond­ in d e loop der tijd via belangen­ heid kunnen niet worden beïn­ groepen in d e politieke a r e n a is vloed op dezelfde manier als beland, ^want een dergelijke dis­ a n d e r e begrotingsposten. Wat cussie kan onmogelijk via een overblijft zijn slechts die posten volksgericht worden beslist. I k w a a r o p in principe wel bezui­ vind het prijzenswaard dat d e nigd kan worden; d e echte de­ minister inmiddels gezegd heeft partementale uitgaven. Na deze zich niet in deze discussie te wü­ krimpoperatie is d e noemer voor Deetmans 30% fors ver­ len mengen." kleind. Er blijft een kleine 100 Het coUege v a n bestuur v a n de müjard over. En d a a r v a n is 28 VU zegt d e s g e v r a a g d niet nu al nüljard 30%, zeker. o p d e brief v a n minister Deet­ Bezuinigen doet Deetman ver­ m a n te willen reageren. Vol­ volgens niet 1 müjard, m a a r 700 g e n d voorjaar zal het college de müjoen; d e extra 300 müjoen minister op diens verzoek ver­ voor apparatuur e n nascholing slag doen v a n d e voortgang.

Bert Bakker telt hij gemakshalve niet mee. Of d e kleuters, d e zieke onder­ wijzers, d e lesgeldplichtigen en d e universiteiten dat ook zo voe­ len staat te bezien, want d e be­ zuinigingsmaatregelen lopen natuurlijk wel op tot 1 müjard. M a a r goed. O p d e departementen wordt 5,4 müjard gesnoeid. D a a r o p is nog e e n heleboel af te dingen, want d e 1,7 müjard die voor volks­ huisvesting op het lijstje staat b e s t a a t voor e e n deel uit begro­ tingstrucs als 'kasgeldversleute­ lingen'. G e e n echte bezuinigin­ g e n dus.

Foto Bram d e Hollander

En trekken w e v a n d e departe­ mentale bezuinigingen ook nog e e n s d e 1200 müjoen gulden af die het kabinet extra g a a t uitge­ ven, d a n komt het totaal even­ e e n s lager uit (op 4,2 müjard). M a a r g a a n we, zoals Deetman, a a n dat alles voorbij d a n is 700 müjoen als percentage v a n 5,4 müjard: inderdaad, 13%. Kassa! Onderwijs wordt ontzien.

'Ontgroening' Een verhaal apart is d e 'ont­ groening'. Het a a n t a l jongeren

daalt e n d e 65­plussers nemen, vooral n a het j a a r 2000, enorm in a a n t a l toe. Minder geld voor onderwijs dus, en meer voor be­ jaardentehuizen en d e AOW. Een operatie die niet vanzelf tot stand komt, want het kabinet heeft a a n g e k o n d i g d nog e e n 'vergrijzingsronde' in te lassen; departementen met veel uitga­ ven voor jongeren leveren in, WVC e n Sociale Zaken krijgen er wat müjarden bij. Belangrijk is d a n d e v r a a g hoeveel dat On­ derwijs g a a t kosten. Het ant­ woord is sinds 9 oktober: g e e n cent. De onderwijsbegroting krimpt vanzelf met d e daling van de leerlingenaantallen mee. Wie d a a r a a n mocht twijfelen ("Ik betwijfel het", zei dr. J. Voor­ hoeve, fractievoorzitter v a n d e VVD, tijdens d e Algemene be­ schouwingen) werd te hulp ge­ sneld door premier Lubbers. Hij betoogde dat, zuiver gekeken n a a r d e leerlingentaUen, onder­ wijs i n d e r d a a d zo'n 200 müjoen te weinig is gekrompen. Dat is door a m b t e n a r e n v a n het minis­ terie v a n financiën uitgerekend in deelrapport nr. 82 v a n d e Heroverwegingen. Maar e e n 'vergrijzingsaanslag' vloeit d a a r niet uit voort, want "de 200 müjoen zijn al b e g r e p e n in d e totale ombuigingstaakstelling voor onderwijs voor d e komen­ d e vier jaar", aldus Lubbers. Door deze 'ontgroeningsfactor' liggen d e effectieve bezuinigin­ g e n niet e e n s op 700, m a a r slechts op 500 miljoen, zo ver­ volgde hij. Een b e d r a g dat hij­ zelf overigens liever lager h a d gezien, zo vertrouwde hij d e ka­ mer toe, d a a r m e e d e Zwarte Piet voor d e onderwijsbezuini­ gingen behendig n a a r d e W D schuivend. H a d Deetman eerder geweten dat hij zo m a g rekenen d a n h a d

Meer. Hij vindt dat d e minister wat meer behoedzaamheid in acht moet n e m e n als hij spreekt over het geneeskundig, weten­ schappelijk onderzoek e n d e patiëntenzorg a a n d e VU; a n ­ ders zou d e voorlopersfunctie die d e VU heeft op enkele terrei­ n e n wel e e n s kapot g e m a a k t kunnen worden.

(Koos Neuvel)

hij zijn interviewers v a n d e NRC kunnen melden dat Onderwijs m a a r voor n e g e n procent mee­ doet. Nog even, en onderwijs g a a t omhoog, niet omlaag. Voor senator dr. G. Zoutendijk (fractievoorzitter v a n d e VVD in d e Eerste Kamer) is dat moment a l a a n g e b r o k e n . Wie n a a r d e begroting kijkt ziet dat onder­ wijs volgend j a a r e e n müjard meer uit te geven heeft, in plaats v a n 500 müjoen minder, zo riep hij triomfantelijk uit. Hij zag daarbij d e v a n Sociale Zaken n a a r Onderwijs overgehevelde kinderbijslaggelden v a n ruim 1,5 müjard ­ e e n louter techni­ sche schuif, w a a r m e e d e studie­ financiering wordt bekostigd ­ over het hoofd. Maar cijfers zijn v a n elastiek, en geduldig ook.B

Alternatief Vervolg van pag. 1 Drs. H. J. Brinkman, voorzitter­ v a n het college v a n bestuur a a n d e VU, n o e m d e gisteren het door d e universiteiten be­ reikte r e s u l t a a t "een h e l e pres­ tatie", gelet op d e positie v a n d e minister, die d e universitei­ ten e e n v o u d i g t e g e n e l k a a r k a n proberen uit te s p e l e n . Voor d e opstelling v a n d e Utrechtse universiteit heeft hij weinig g o e d e woorden over: "Die komt voort uit p u u r eigen­ b e l a n g . " Utrecht wordt in d e p l a n n e n v a n d e minister zeer l a a g a a n g e s l a g e n voor bezui­ n i g i n g e n e n denkt d a t het alter­ natief n a d e l i g e r voor h a a r zal uitpakken. n

COLOFON Redactie-adres: De Boelelaan 1105 of postbus 7161, 1007 MC Amsterdam, tel. 020 ­ 5484330; b.g.g. 5486930, 5484325, 5484397. Redactiekamers: OD­Ol e n 0 D ­ 0 9 , Hoofdgbouw VU. Redactie: Jan v a n der Veen (hoofdredac­ teur), Wim Crezee, Johan d e Koning, Ma­ rianne Creutzberg (redactie­assistente). Medewerkers: Koos Neuvel, Carolien Stam, Loes Singels, Reina Pasma, A a d Meijer, Ally Smid. ProdukUe: Randstad Handelsdrukkerij b.v. (Perscombinatie), Stationsweg 38, 1431 EG Aalsmeer, tel. 02977 ­ 25141.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen