Ad Valvas 1986 - 1987 - pagina 449

3 APRIL 1987 "Elke v r a a g is aanleiding voor e e n verhaal. Wees niet b a n g om onbescheiden v r a g e n te stellen. Die b e s t a a n niet. Onbescheiden antwoorden wèl. Is d e eerste v r a a g moeUijk? D a n g a a n w e gewoon door n a a r d e tweede. Of wilde u toch d e eerste v r a a g nog stellen?". Dat is Toumiers antwoord op d e eerste v r a a g uit het publiek, die n i e m a n d durft te stellen. Het ijs is n u meteen gebroken. Een s a a i gesprek zal het niet worden. Integendeel. Het g e d r a g v a n d e schrijver heeft regelmatig iets w e g v a n e e n cabaretier. O p d e stoel die voor h e m klaarstaat, g a a t hij niet zitten. Hij loopt druk h e e n e n weer e n m a a k t driftige g e b a ren. A a n elke v r a a g knoopt hij een verhaal. Soms w a a r g e beurd, soms verzonnen. Later beweert hij ook d a t je romanschrijvers nooit serieus moet n e men. Typisch Tournier. Hij bUjkt die m i d d a g net zo'n boeiende verteller a l s in zijn romans.

Eenzaamheid Michel Tournier heeft verschillende romans, vertellingen, verhalenbundels e n e s s a y s onder z'n n a a m staan. 'Vrijdag of het a n d e r e eüand', 'Les Météores' en 'De Elzenkoning' zijn z'n drie meesterwerken. Voor 'Vrijdag of het a n d e r e eiland' ontving hij d e G r a n d Prix d u Roman d e l'Académie Frongaise. 'De Elzenkoning' bezorgde h e m in 1970 d e Prix Concourt. Deze r o m a n ontleent z'n titel a a n Goethe's b e kende 'Erlkónigballade'. De werken v a n d e 62-jarige schrijver zijn v a a k g e b a s e e r d op b e s t a a n d e verhalen, mythen of legenden. Ze h e b b e n e e n filosofische inslag. M a a r zó, dat d e lezer zich niet bewust is v a n het vermoeiende denkwerk. Hij wordt meegesleept door e e n tomeloze verbeeldingskracht. "Vroeger wilde ik leraar fUosofie worden. In 1950 d e e d ik toelatingsexamen voor d e universiteit e n werd afgewezen. Dat w a s niet eerlijk want ik w a s echt d e beste! Sindsdien h e b ik g e e n stap meer in dat gebouw gezet." "Nu verweef ik filosofie in m'n romans. M a a r d a n zo, dat je het niet ziet. 'Amandine et les deux Jardins' is e e n v a n m'n belangrijkste vertellingen. Het g a a t over e e n meisje dat alleen thuis is. Ze loopt in d e tuin. Een goed verzorgde tuin met mooie bloemen. Maar ze heeft die tuin al zo

De nieuwe, grotere huisvesting v a n het kinderdagverblijf 't Olifantje is vorige week vrijdag officieel g e o p e n d door d e Amsterd a m s e wethouder mevrouw M. Luimstra-Albeda. Het nieuwe onderkomen staat niet meer langs d e drukke De Boelelaan, m a a r veilig beschut achter het ziekenhuis. In deze houten b a rak, o p e e n steenworp v a n d e ziekenhuistuin, is bovendien bijn a twee m a a l zo veel ruimte. Dat betekent e e n uitbreiding v a n 30 n a a r 53 volledige plaatsen. Per d a g kunnen n u ongeveer tachtig peuters, in d e leeftijd v a n zes weken tot vier jaar, worden o p g e v a n g e n . Inmiddels is ook bekend dat v a n d e drie participanten in d e stichting 't Olifantje - d e VU, het VUziekenhuis e n d e NMB - d e laatste zich per 1 juli g a a t terugtrekken. Het stichtingsbestuur g a a t op zoek n a a r e e n nieuwe partner voor d e zeven plaatsen die d e b a n k in 't Olifantje achterlaat, aldus d e voorzitter d a a r van, mr. B. Meulman tijdens d e opening. In zijn toespraak vroeg Meulm a n a a n d a c h t voor d e Amsterd a m s e verordening voor kinderopvang. Die verordening geeft richtlijnen w a a r a a n alle

F r a n s e r o m a n c i e r Michel Tournier o p VU:

'Bang dat mijn titels gestolen worden' Michel Tournier. Op 43-jarige leeftijd publiceerde hij z'n eerste roman: 'Vrijdag of het andere eüand' (Vendredi ou les Limbes du Pacifique). Nu, twintig jaar later, lopen z'n oplagen in de miljoenen en zijn z'n boeken in ruim twintig talen vertaald. Onlangs verscheen z'n roman 'La Goutte d'Or' (De gouden druppel) in het Nederlands. Van 'Vrijdag of het andere eiland' verscheen vorige week een herdruk. Donderdag 26 maart bracht Tournier een bezoek a a n de letterenfaculteit op de VU. Een verslag van de ontmoeting met een man die The New York Review in 1985 uitriep tot de beste en spannendste schrijver van Fraiikrijk.

Michel Tournier: "Ik wil laten zien dat boeken d e m e n s e n e e n h a n d j e kunnen helpen bij het n e m e n v a n beslissingen." Foto Manus v.d. Plas AVC/VU

v a a k gezien. Als d e kat over d e muur n a a r d e a n d e r e kant springt, wordt d e verleiding te groot. Hoewel het h a a r verbod e n is, Idimt ze ook over d e muur. Ze weet n u wat er a a n d e a n d e r e kant v a n d e muur is, m a a r vertelt het tegen niemand.

A m a n d i n e is n u e e n kleine metafysicus. Meta betekent ' a a n d e a n d e r e kant' e n fysicus 'muur'. Echte filosofen, echte metafysic a zijn ook a a n d e a n d e r e kant v a n d e muur geweest. Zij hebb e n d e dubbelzinnigheid v a n dingen gezien e n s t a p p e n terug

Diana Doomenbal in het dagelijks leven. Ze d o e n alsof ze niets weten, m a a r ze w e t e n wél." "Door dat filosofische aspect lezen ook kinderen m'n boeken g r a a g . De verhalen zijn e r g eenvoudig geschreven e n voorzien v a n e e n l a a g mythologie. Dat intrigeert kinderen. Ze proev e n die l a a g mythologie heel goed. Ik b e n p a s tevreden over e e n boek als het door volwassen e n é n kinderen gelezen wordt."

Middernacht Er zitten zo'n honderdvijftig m e n s e n in d e zaal. Bij e e n a a n tal v a n h e n ligt 'Vrijdag of het a n d e r e eiland' o p schoot. Al m e e r d a n anderhalf miljoen exemplaren zijn e r v a n verkocht. Het is e e n versie v a n het Robinson Crusoe-verhaal (1719), geschreven door Daniel Defoe. In 'Vrijdag of het a n d e r e eiland' wordt d e romanheld Robinson e e n mythologische pers o n n a g e . Een figuur die in ieder v a n ons a a n w e z i g is. "Het ond e r w e r p e e n z a a m h e i d speelt e e n grote rol in dit boek. Dat boeide me. Want dot is echt iets v a n deze tijd. In d e periode d a t Daniel Defoe leefde, moest je n a a r e e n verlaten eiland om e e n z a a m te zijn. Tegenwoordig b e n je d a t in Londen al. Het t w e e d e thema in 'Vrijdag of het a n d e r e eiland' is d e dialoog tuss e n Vrijdag e n Robinson. Ofwel d e dialoog tussen het Westen, d a t altijd gelijk wil hebben, e n d e Derde Wereld. Robinson is blank, Engels e n 'de waarheid'. Vrijdag is zwart e n lijkt e e n wild beest. Hem is niet e e n s e e n n a a m gegund." "De schrijver Daniel Defoe vind ik niet geweldig. M a a r het boek is geniaal." Tournier houdt v a n monumentale onderwerpen. Hij snijdt telk e n s e e n formeel probleem a a n . Zoals e e n z a a m h e i d in 'Vrijdag

Groter Olifantje ingewijd maar wachtlijst nog lang Gerard van Schaik

De Amsterdamse wethouder voor o.a. jeugdzaken, mevrouw M. Luimstra-Albeda.

Foto Michel Claus AVC/VU

kinderdagverblijven in Amsterd a m moeten voldoen om e e n exploitatievergunning te krijg e n . Het oog voor details dat d e opstellers v a n d e verordening kennelijk hebben, riep bij Meulm a n v r a g e n op. "Na bestudering is, bij mij althans, d e indruk ontstaan d a t m e n vooral niets heeft willen vergeten. Behalve d a n d e praktische uitvoerbaarheid", sprak hij. Als voorbeeld e n n o e m d e hij vervolgens b e palingen over d e kleur in toiletruimten, d e minimum afstand tussen d e kapstokhaakjes e n d e minimum lichtsterkte die niet in Watt, m a a r in Lux is a a n g e g e ven. Wethouder Luimstra toonde zich vervolgens in h a a r geïmprovis e e r d e toespraak e e n bestuurd e r met groot verantwoordelijkheidsgevoel. "Uw kritische b e schouwing over d e Amsterdam-

of het a n d e r e eiland', liefde e n sex in 'Les Météores' of d e gastarbeid in 'La Goutte d'Or'. "Schrijven over kleine, persoonlijke gebeurtenissen is niets voor mij. Een thema als d e Afrik a a n s e immigranten, in Frankrijk e e n groot sociaal probleem, d a t interesseert m e . Voor 'La Goutte d'Or' b e n ik n a a r d e gastarbeiderswijken in d e buurt v a n Marseille gereisd. O m te zien h o e ze leven, om met ze te praten." "Inspiratie doe ik vooral op door r o m a n s v a n a n d e r e n te lezen. Per j a a r vijftig tot honderd. Ja, ik b e n e e n echte lezer. Misschien d e s te meer omdat ik schrijver ben." Tournier vertelt d a t het lang duurt voor e e n boek h e l e m a a l af is. Soms wel twintig jaar. Hij vï^erkt altijd a a n m e e r d e r e tegelijk. "Omdat het allemaal zo l a n g duurt, b e n ik weleens b a n g d a t m'n titels gestolen worden. Eén keer is het bijna gebeurd. Emile Ajar wilde d e n a a m v a n z'n füm 'La vie devant soi' vera n d e r e n in 'La Goutte d'Or'. G e lukkig w a s hij net te laat want mijn 'Goutte d'Or l a g net bij d e drukker!" "Aan titels hecht ik veel w a a r d e . Net zoals Frangoise S a g a n . Van h a a r boeken m a g je zeggen wat j e wilt. M a a r die titels! Als ik er n o g e e n s e e n nodig heb, stap ik n a a r haar", lacht Tournier uitbundig. Momenteel werkt d e schrijver a a n twee verschillende boeken. Ten eerste a a n e e n roman over Oost-Duitsland, w a a r hij e e n üjdje geleden werd uitgenodigd. De thema's zijn Pruisen, sport e n d e vrouw in d e sport. V a n d a a r d e titel 'Eva, ou la Répubüque decor' (Eva, of d e Republiek v a n het lichaam). De tweede is e e n bundel met vijftien vertellingen onder d e titel 'Medio Nocce' (Middernacht). "Het is e e n raamvertelling. Een e c h t p a a r d a t wü g a a n scheiden, nodigt o p e e n d a g a l h u n vrienden uit om het nieuws ten g e h o r e te brengen. Het wordt e e n e r g gezellige avond. De g a s t e n vertellen om d e beurt e e n verhaal. Die vertelsels m a k e n zoveel indruk o p d e twee, d a t ze d e volgende ochtend besluiten bij elkaar te blijven." "Ik wil zo laten zien d a t boeken d e mensen e e n handje kunnen h e l p e n bij het n e m e n v a n beslissingen. Ze h e b b e n invloed o p d e mensen. Dat is mooi, hè? Dat is d e kracht v a n het verhaal."» s e regelgeving h e b ik met g e n o e g e n aangehoord", b e g o n ze h a a r uitleg. "Op het oog lijkt het alsof al die regels overbodig gesteld zijn. M a a r u moet d e voorgeschiedenis d a a r v a n weten. Weet u bijvoorbeeld w a a r o m die vijftien centimeter tussen d e kapstokken moet? Dat is om het overspringen v a n luizen v a n k r a a g n a a r k r a a g te voorkomen. En het regeltje over d e hoogte v a n die haakjes? In het verleden zijn er weleens pjeuters met him oog in gelopen." Wel eensgezind w a r e n beide sprekers over d e betekenis v a n het grotere Olifantje voor d e m o e d e r s v a n a l die peuters. Meulman hoopte d a t "de opv a n g v a n heel veel kinderen in 't Olifantje nog lang gekenmerkt zal worden door e e n profession e l e e n liefdevolle verzorging. Dat zal, denk ik, d e emancipatie v a n d e vrouw werkelijk d e u g d doen." Luimstra d a a r n a : "Het is g o e d d a t e r door bedrijfskinder o p v a n g e e n binding ontstaat tussen e e n bedrijf e n d e vrouw e n die d a a r in dienst zijn. Dat geeft ook betere mogelijkheden tot scholing." Overigens blijft d e lengte v a n d e wachtbjst voor 't Olifantje respectabel: er zijn n o g steeds 175 w a c h t e n d e peuters vóór u.B

D

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen