Ad Valvas 1986 - 1987 - pagina 483

CULTUUR Architectuur polikliniek geeft kunst weinig ruimte In de polikliniek van de VU is de eerste van een reeks kunsttentoonstellingen ingericht onder het motto 'Je kunt op zoveel manieren leven'. Dat er ook op vele manieren kunst gemaakt kan wor­ den blijkt uit het gepresenteerde werk. Helaas komt het in de polikliniek niet altijd optimaal tot zijn recht. Te zien zijn figuratieve schilde­ rijen van Margreet Bouman, aquarellen van Fred Benjamins en een abstracte compositie van Rien Monshouwer. In de categorie beeldhouwkunst ver­ schilt het uit sloophout opge­ bouwde bootje van Tom van den Boomen hemelsbreed van Peer Venemans glad afgewerk­ te beeld. Voorts is video en foto­ grafie van Nan Hoover te zien, en maakte Toine Horvers voor de opening een performance. De tentoonstelling vertoont ook wat de opsteUing betreft niet be­ paald een coherent aanzicht. Het werk is kriskras door het gebouw verspreid in plaats van samengebracht in een aparte expositieruimte. Het gevaar van het plaatsen van kunst in de reeds danig vormgegeven P oli­ kliniek is dat het werk in de ver­ drukking komt. De drukke archi­ tectuur, reeds opgesierd door kunstenaars in het kader van de eenprocentsregeling, laat wei­ nig ruimte voor tijdelijk te expo­ seren kunst. Dit blijkt bijvoorbeeld in de patio Noord, waar het beeld 'my size' van P eer Veneman staat. Deze ruimte met trappekokers, rood­ blauw geschilderde ramen, ga­

lerijen met kleine witte hekjes is op zich al verre van eenvoudig opgebouwd. André Volten ont­ wierp de vloer. Net als in de andere patio's bouwde hij het vloerpatroon op uit ronde vor­ men in verschillende materia­ len. Het ontwerp, hoewel sterk van compositie, verliest effect door de overdaad aan andere vormen en materialen in de pa­ tio. Midden tussen twee halfron­ de bankjes staat dan nog eens Venemans beeld. De fraaie strakke auberginekleurige nis met een groene zuil van de lengte van de kunstenaar ver­ wordt tot decoratie van decora­ tie van decoratie. Het serene schilderij van Mar­ greet Bouman, getiteld 'de grote slaap' verdient ook een rustiger omgeving. De aandacht wordt afgeleid door de gekleurde plastic schijfjes van Peter Struy­ ken op dezelfde muur. Struyken heeft zich gewapend tegen con­ currentie, zijn muurversiering is op bijna alle honderd wanden van het gebouw aangebracht. Het 'schuitje' van Tom van den Boomen komt wel goed tot zijn recht. Wanneer je de trap af­ loopt naar het souterrain trekt het geheimzinnige blauwe boot­

Pianist Burton G r e e n e :

'Be a Mensch' Op zijn woonboot in de haven van Amsterdam vertelt de Amerikaanse jazzpianist Burton Greene over de wegwerpmaatschappij in de States, de zigeuner in hem en het voordeel van een lineaal. Hoewel zijn verhouding tot Neder­ land er een van haat­liefde is, vindt hij "Buurt­ huis Uilenstede one of the nicest joints 1 know." De reden dat Burton Greene zo­ als zovele jazzmusici zo'n twin­ tig jaar geleden naar Europa kwam was niet zijn onvermogen om een top­bebopper te wor­ den. "De Amerikaanse mentali­ teit staat me niet aan, zo van ieder voor zich. New York is een stad van miljoenen eilandjes. Lenny Bruce, een New Yorkse komiek, zei eens: 1 am a person. I don't know my neighbour and 1 don't want to. Wat dat betreft was Chicago, waar ik vandaan kom, meer groepsgeorienteerd, een tijdje zelfs bevooroordeeld groepsgeorienteerd: de P olen tegen de Chinezen, de joden te­ gen de katholieken of de Ieren. Maar nu is men meer geassimi­ leerd.' Toen hij na een maand of zes erachter kwam dat P arijs een zwakke uitvoering was van New York ­ en zo mogelijk nog nerveuzer ­ greep hij het aan­ bod van Willem Breuker, om met Han Bennink en Arjen Gor­ ter een kwartet te beginnen met beide handen aan. "Nederland is een aardig land, maar de Ne­ derlanders zijn oppervlakkige

Francis Lesman mensen, erg bourgeois. Als je een buitenbeentje bent moet je het ontgelden. Dan zeggen ze: doe maar normaal, dan doe je gek genoeg. Ik denk niet dat ik hier ooit helemaal zal assimile­ ren. Ik ben een soort zigeuner. Mijn moeder was Roemeense en mijn opa is na een Russische pogrom in de States terecht ge­ komen. Daar is hij een zeer ac­ tief vakbondslid geworden en heeft veertig jaar lang alleen maar Jiddisch en Russisch ge­ sproken. Zo zal Nederland voor mij alleen maar een basis zijn, niet meer." Achterovergeleund in een oude fauteuil komt hij weer terug op zijn jeugd in Chicago. "Ook daar vermengden zich geen groepen met elkaar. Ik herinner me nog dat er een keer in onze buurt voor het eerst een neger kwam. De mensen gingen langs de straat staan en probeerden zijn huid aan te raken alsof hij van Mars kwam. De Ameri­

Iris Dik je met de omhoog stekende wil­ getakken meteen de aandacht. Het komt mooi uit op de uitge­ strekte witte tegelvloer. Dit werk krijgt ruimte, de aandacht wordt niet afgeleid door de omgeving.

Museum Aan veel van de kunstwerken zou mijns inziens meer recht worden gedaan m een soberder ruimte. Waarom is er, met aUe problemen die de reeds aanwe­ zige vormgevmg met zich mee­ brengt, niet gekozen voor een neutrale expositiezaal? Het ka­ rakter van de tijdelijke verkoop­ tentoonsteUmg zou zich zo ook onderscheiden van de perma­ nente kunst. De organisatrice, kunsthistorica Christine van Stralen, koos echter bewust voor de spreiding door het ge­ bouw. Ze heeft het niet zo op museumruimtes.'QL "Kunst moet mensen kunnen verrassen als ze een hoek om komen of een trap af lopen," zegt Van Stralen. Bovendien is het com­ municatieve aspect van deze tentoonstelling belangrijk. Zo­ veel mogelijk mensen moeten het werk kunnen zien. Mensen die anders nooit contact zouden krijgen, gaan nu misschien pra­ ten over de kunstwerken." Ook de diversiteit van de wer­ ken berust op een weloverwo­ gen keuze. Van Stralen wil hier­ mee tegemoetkomen aan de smaak van de verschillende be­ kaanse mentaliteit van goedko­ pe show en geld stond me totaal niet aan. Ook mijn ouders vroe­ gen niet naar mijn platen of op­ tredens, ze wilden slechts mijn bankrekening zien. Ik wil mijn leven niet laten leiden door wegwerpartikelen. Muziek en kunst is het enige dat niet onder­ hevig is aan dood of belastin­ gen. Het karakter van mensen blijft het belangrijkste. Met al dat materialisme vervreemdt de mens van zichzelf. Tegenover die zogenaamde Reaganomics kun je je alleen als groep we­ ren."

Egoisme Vervolgens steekt hij een betoog af over de groep Artists and Cultural P erception die belan­

Het 'schuitje' van Tom van den Boomen komt wel goed tot zijn recht. Wanneer je de trap afloopt naar het souterrain trekt het ge­ heimzinnige blauwe bootje met de omhoog stekende wügetakken meteen de aandacht. Foto Kees Keuch AVCA^U

zoekers. Bovendien wü ze laten zien dat ze niet gelooft in de vele nieuwe stromingen die tentoon­ stellingsmakers telkens weer proberen te introduceren. He­ dendaagse kunst wordt volgens haar juist gekenmerkt door ver­ scheidenheid. De tentoonstelling laat overtui­ gend zien, dat er binnen deze diversiteit heel wat kwaliteit valt te onderscheiden. Hopelijk zal bij de volgende tentoonstellin­ gen de kunst wel wat meer har­ moniëren met de ruimte. De geluidssculptuw van Toine Hor­ vers op de opening liet zien dat dit mogeUjk is. Langs de galerij van patio West stonden dertig medewerkers van de P olikli­ niek. Volgens een strak tijds­ schema vermenigvuldigde hun stemgeluid zich tegelijk met het afnemend daglicht, en liep na een half uur geleidelijk terug tot gen van muzikanten behartigde en waarvan de Nederlandse BIM afgeleid is. "Maar in alle groepen moet je uitkijken voor schimmel. De Jazz Composers Guild bijvoorbeeld werd door achterbaks egoisme van bin­ nenuit weggevreten. Na een tijdje worden de meeste bewe­ gingen erg bourgeois, zoals mijn flowerpowerbewegmg of neem de punks. Leden van een groep moeten van binnenuit ge­ motiveerd blijven. Daarom zijn grote groepen ook onmogelijk. Mensen gaan zich verschuilen achter kerk of massale oorlo­ gen. Zo zijn de meeste mensen in de States ervan overtuigd dat geld en status nodig zijn om een volwaardig mens te zijn. Zonder die dingen zijn ze bang, maar ze vergeten, dat menselijke waar­

stilte. Horvers stelde tegenover de overdadige architectuur de soberheid van de menselijke stem. Hij benutte op perfecte wijze de mogelijkheden van de ruimte: de vierkante symmetrie van de patio, de akoestiek en de mogebjkheden van het licht. Nan Hoover voegde ook iets ex­ tra's toe aan het gebouw. Haar video met zacht vervloeiende beelden en ruisend geluid plaatste zij midden in de entree­ hal als rustpunt in het drukke komen en gaan van mensen, die er even hun pas zullen ver­ tragen. Horvers en Hoover laten de om­ geving deel worden van het kunstwerk, in plaats van an­ dersom. Zo hoort het ook.

'Je kunt op zoveel manieren leven' tot en met 22 mei m het P ohklmiekgebouw v a n d e VU, De Boelelaan 1118, m a a n d a g tot e n met v n j d a g v a n 9 00 tot 18 00 uur

den niet veranderen zoals mo­ deverschijnselen. Just be a Mensch, dan pas kun je ontvan­ kelijk zijn." Over zijn muziek vertelt hij dat het een smeltkroes is van zijn achtergrond. "Mijn muziek is dankzij uiteenlopende invloe­ den niet in een bepaalde cate­ gorie te vangen. Ik geloof ook niet in recensenten. Het zou voor mij eerder een compliment zijn als iemand over mij schreef dat ik niet kan spelen. Een vriend van mij in New York zei eens: 'Recensies moet je meten met een lineaal. De woorden zijn niet belangrijk. Schrijven ze een bladzijde, okee, maar schrijven ze maar twee regels dan zit je in de stront.' Jammer genoeg gedragen de meeste mensen zich tegenwoordig als schapen en accepteren ze alle stijlen die hen worden opge­ drongen." "Echte goede muziek is tijdloos, zoals Bach of Thelonious Monk. Die verlegden de muzikale grenzen en staarden zich niet blind op het etaleren van tech­ niek alleen. Zij dachten niet zo­ als vele musici tegenwoordig: nu ga ik de show maken en alle meiden op de eerste rij willen met me naar bed. Muziek is een doel op zich. Het gaat erom de noten te spelen die je echt voelt. Ik doe liever 'that funky, dirty thing' dan dat ik een supertech­ nische Mr.Clean ben. Bach and Monk just said what they had to say and then shut up."

Burton Greene:"Ik doe liever 'that funky, dirty thing' dan dat ik een supertechnische Mr.Clean ben." Foto Bram d e Hollander

Het Burton G r e e n e Quartet treedt woens­ d a g a v o n d 29 a p n l om 23 00 uur op m Buurthuis Uilenstede (toegang gratis) m het k a d e r v a n e e n tournee voor hun nieuwste p l a a t 'Valentia Chocolate'

ID

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen