Ad Valvas 1986 - 1987 - pagina 571

19 JUNI 1987 Surmaamse studenten die n a 1983 een studie in Nederland begonnen, zitten in e e n vreem­ de positie. Ze h e b b e n g e e n recht op een studiebeurs of e e n uitke­ ring. Evenmin mogen ze, al­ thans niet legaal, zelf hun geld verdienen met bijbaantjes. Een suikeroom of ­tante in Suriname helpt niet omdat sinds enige tijd het verbod om deviezen uit te voeren is verscherpt. Ondanks dit niet zo florissante vooruitzicht blijft Nederland on­ der Surinamers grote aantrek­ hngskracht uitoefenen, v a n w e ­ ge de betere studiemogelijkhe­ den. Op d e Anton d e Kom­uni­ versiteit in P aramaribo, die sa­ men met twee hogere beroepsopleidingen het hoger onderwijs in Suriname uit­ maakt, ontbreken d e alfa­vak­ ken. De studiebeurzen zijn niet meer d a n e e n behoorlijk zak­ geld en zijn te gering zelfstandig van te kunnen leven. Er part­ time bij g a a n werken is vrijwel onmogelijk, want dat soort baantjes zijn zeer s c h a a r s . Ook in Nederland ligt er voor Surinaamse studenten g e e n stu­ diebeurs klaar. Ze krijgen er p a s recht op als d e Vreemdelingen­ politie ze e e n permanent verblijf m ons land heeft verleend. Een studieverblijf k a n echter aUeen maar tijdelijk zijn.

Studeren in ons land door geldgebrek hachelijk avontuur

Surinaamse studenten hebben het moeilijk Weg uit Suriname zonder geld mee te mogen nemen, in Nederland komen zonder geld te krijgen of te verdienen? "Ja, dat is de feitelijke situatie", zegt studentendecaan Piet Ernsting, "maar die situatie is bekend in Suriname, ze kunnen weten aan welk hachelijk avontuur ze beginnen." De ongeveer veertig VU­studenten met de Surinaamse nationaliteit beleven dat avon­ tuur.

Deviezen Het overboeken v a n deviezen vanuit Suriname is al enkele ja­ ren zeer moeilijk. Alleen voor studies die in Suriname niet ge­ doceerd worden, bestond die mogelijkheid tot voor kort. Stu­ dentendecaan P iet Ernstin­ g:"Op dat punt is het e e n en ander veranderd. Na e e n a a n ­ tal toespraken v a n Bouterse waarin hij duidelijk m a a k t e dat de deviezenpositie v a n Surina­ me alsmaar kritieker werd, hing er eigenlijk e e n integraal ver­ bod in d e lucht, ook voor studies die niet in Suriname gevolgd konden worden. Zover is het nog niet, want in individuele ge­ vallen wordt nog wel toestem­ ming verleend. Dat m a a k t d e situatie e e n beetje schimmig. Je kunt niet zeggen dat vanaf vorig jaar iedere Surinaamse student die tot voor kort nog geld v a n thuis kreeg overgemaakt nu op een houtje bijt. In e e n a a n t a l gevallen loopt het gewoon door, zij het met steeds meer admini­ stratieve moeite, is mijn indruk. Ik ben overigens niet in staat geweest om in die individuele gevallen enige lijn of systema­ tiek te ontdekken."

Garant Woordvoerder Gorter v a n d e Vreemdelingenpolitie in Am­ sterdam heeft wèl e e n omslag geconstateerd: d e toeloop v a n Surinaamse studenten is vol­ gens hem vanaf zomer vorig jaar duidelijk afgenomen. "Een v a n d e v o o r w a a r d e n v a n toelating," zegt hij, "is dat er door familie of vrienden e e n g a ­ rantverklaring getekend wordt, waarin zij verklaren financieel te zorgen voor het verblijf in Ne­ derland. Dat ontslaat d e over­ heid v a n d e verplichting e e n uit­ kering te verstrekken." Zo'n ver­ klaring wordt door d e overheid met onvoorwaardelijk g e a c c e p ­ teerd. "Iemand met e e n mini­ mum inkomen, getrouwd en 18 kinderen, die k a n niet g a r a n t staan." Soms wordt er wel e e n uitkering verstrekt, m a a r dat k a n d e a a n ­ vrager vreemd g e n o e g weer in de problemen brengen. Gorter: "Een buitenlander die dreigt om te komen v a n d e honger kan rustig n a a r d e gemeentelijke so­ ciale dienst g a a n e n een uitke­ ring a a n v r a g e n , e n hij of zij zal die waarschijnlijk ook wel krij­

Surinaamse VU­studenten in d e VU­bibliotheek op e e n willekeurige d a g

Gerard van Schaik Renate Sluisdom gen. Dan komt alleen het verve­ lende feit om d e hoek kijken dat die met ons te m a k e n krijgt, want het h e b b e n v a n e e n bij­ standsuitkering k a n e e n reden zijn om verblijfsbeëindiging te overwegen. Vanwege het feit dat hij a a n s p r a a k maakt op d e o p e n b a r e kas e n dat is e e n for­ mele intrekkingsgrond." Mogen ze een bijbaantje heb­ ben? Gorter:" Nee! Als je e e n verblijfsvergunning hebt op b a ­ sis v a n studie, d a n zal het GAB g e e n vergunning voor tewerk­ stelling afgeven. Nederland is gesloten voor buitenlandse werknemers, met uitzondering v a n die v a n d e EG, v a n w e g e d e redelijk h o g e werkloosheid" Surinaamse u st denten krijgen dus per definitie geen fiscaal nummer? "Ha! Ze zouden het niet moeten krijgen i n d e r d a a d . Ze h e b b e n g e e n inkomen hè." Verschil in theorie en praktijk? "Ik b e n b a n g v a n wel, dat is in deze hele materie zo. Ook ik weet dat er illegaal gewerkt wordt e n dat er door studenten ijverig e n nijver bijgeklust wordt. En v r a a g je nou a a n mij: heb jij d a a r persoonlik grote be­ zwaren tegen, d a n zeg ik: nou nee. Maar ik k a n alleen vertel­ len wat er formeel in d e wet is vastgelegd: e e n (vreemdeling­ )student m a g niet werken, en d a n zou je dus g e e n fiscaal nummer moeten h e b b e n ­ dat zou je namelijk niet nodig heb­ ben. Maar iedereen k a n ge­ woon een fiscaalnummer a a n ­ vragen, dat zegt niks. Je meldt je bij d e belastingen, of er e e n in­ komen komt, dat is e e n a n d e r e zaak."

Tweedeling Er is wat betreft d e financiële positie onderscheid tussen Suri­ n a a m s e studenten die voor '83 of uiterlijk in '83 met d e studie in Nederland zijn begonnen, en allen die d a a r n a begonnen. De eerste groep valt in d e zogehe­ ten "pot v a n Schoo" waaruit stu­ diebeurzen worden gefinan­ cierd. Iedereen die n a '83 geko­ men is g r e e p d a a r n a a s t . Piet Ernsting: "Er is niet echt sprake v a n e e n dramatische toeloop o p d e studentendeca­ nen. Misschien komt dat ook omdat d e Surinaamse studen­ ten inmiddels zoveel informatie hebben, dat ze denken: die stu­ d e n t e n d e c a n e n kunnen er ook niks meer a a n doen, e n dat klopt voor e e n belangrijk deel wel. Er zijn natuurlijk wel uni­ versitaire noodfondsen, m a a r die zijn gering v a n o m v a n g e n eigenlijk bedoeld voor eenmali­ ge, onvoorziene rampen. Het beleid v a n d e deviezencoramis­ sie v a n Suriname w a s mis­ schien niet te voorzien, m a a r je kunt niet volhouden dat dit een­ malig is; dit is structurele proble­ matiek. Af e n toe kun je e e n gevorderde student wel e e n s kwijt a a n e e n particulier studie­ fonds. Maar die fondsen zijn er heel weinig, en d e hoeveelheid geld die erin o m g a a t is ook ge­ ring. Het a a n t a l oplossingen dat je te bieden hebt is heel gering." Volgens Ernsting w a r e n studen­ ten, e n ook hun ouders, op d e hoogte v a n deze situatie. "Ze wisten door d e b a n k g e n o m e n wel dat ze a a n e e n hachelijk avontuur b e g o n n e n w a n n e e r ze n a '83 n a a r Nederland k w a m e n voor e e n studie." Een r o n d g a n g langs enkele Su­ rinaamse studenten a a n d e VU, die overigens g e e n v a n allen met hun n a a m in Ad Valvas ver­ meld willen worden, geeft e e n

Foto Peter Wolters, AVCAfU

beeld v a n d e omstandigheden die zich kunnen voordoen. Som­ migen houden zich schuchter a a n d e beperkingen v a n het verblijf in Nederland, onder de hoede v a n d e familie die borg heeft willen staan. Dat geldt ook voor e e n student die politiek asiel heeft g e v r a a g d , en die wacht op d e beslissing. Ande­ ren proberen via e e n bijbaantje a a n eigen geld te komen, omdat het onderdak bij familie v a a k niet ideaal is. Verschillende studenten zeggen d a t in hun geval d e familie al­ leen op papier borg staat. Ze kunnen niet rekenen op finan­ ciële steun. Officieel m a g je als Surinaamse student niet wer­ ken, maar, zo bevestigen d e stu­ denten die wij spreken, ieder­ e e n die dat wil k a n e e n fiscaal nummer krijgen, zodat in princi­ p e aUe baantjes a a n g e p a k t kunnen worden. Een lening uit e e n particulier studiefonds is m a a r voor enkele studenten weggelegd, zo blijkt. Op verschillende plaatsen in Nederland zijn Surinaamse stu­ denten actief om als groep iets a a n hun hachelijke situatie te doen. Contactpersoon in Delft is Bryan Tjon Kam. Hij bekommert zich om d e moeilijke positie v a n e e n groep die in 1983 nog toe­ stemming h a d om geld te laten overmaken vanuit Suriname en dus g e e n a a n s p r a a k hoefde te m a k e n op d e pot v a n Schoo. De betrokken studenten rekenden erop dat ze, bij e e n wijziging v a n het deviezenbeleid, alsnog e e n beroep op d e middelen v a n het ministerie konden doen. Het pakte echter a n d e r s uit. Er bleek e e n einde gekomen te zijn a a n d e Schoo­regeling v a n w e ­ g e het nieuwe studiefinancie­ ringsstelsel. Bryan e n a n d e r e n vechten dit a a n , door middel v a n beroepsprocedures. Ze krij­

g e n steun v a n d e c a n e n e n d e universiteitsjurist in Delft. Een uitspraak is er nog niet. De oorspronkelijke opzet om alle studenten met financiële problemen zo veel mogelijk lan­ delijk te organiseren heeft Bry­ a n laten varen. Hij constateerd e e n groot gebrek a a n interesse, of e e n teveel a a n trots onder Surinaamse studenten, en is al dolgelukkig als ze bellen, zodat hij alle informatie (desnoods in­ dividueel) k a n spuien.

Vereniging Met d e belangenbehartiging v a n Surinaamse studenten is het in Amsterdam niet beter ge­ steld. Er bestaat wel e e n vereni­ ging Surinaamse Studenten Amsterdam (SSA), m a a r die richt zich alleen op d e 'sportieve e n culturele aspecten v a n het studentenleven'. Gezelligheid e n vertier bieden lijkt d e b e ­ langrijkste doelstelling. De SSA, sinds januari officieel als vereniging bij d e Kamer v a n Koophandel ingeschreven, houdt zich niet bezig met d e fi­ nanciële moeilijkheden van h a a r leden. Dat is volgens d e secretaris v a n d e SSA, Myrna Ramautarsing, ook nooit d e be­ doeling geweest: "We h e b b e n d a a r ook d e mogelijkheden niet toe, wat tijd e n mankracht be­ treft. Vanuit d e vereniging wordt er niets g e d a a n . Als je het zelf kunt regelen met je d e c a a n , e n dat is d e meesten v a n ons op d e VU ook wel gelukt, d a n is er dus ook niet d e behoefte a a n zo'n backing u p v a n d e SSA." Een studente uit Rotterdam spreek dit fel tegen. Deze stu­ dente, die niet verder a a n g e ­ duid wü worden als met h a d r voornaam P eggy, springt in d e bres voor alle Surinaamse stu­ denten die in financiële proble­ men zijn geraakt. Ze heeft stu­ denten uit Rotterdam, Utrecht, Wageningen, Den H a a g en Am­ sterdam a a n d e telefoon g e h a d . Peggy heeft e e n enquête sa­ mengesteld om tot e e n inventa­ risatie v a n deze groep te ko­ men. Het onderzoeksrapport, dat ze s a m e n met d e c a n e n op­ stelt, g a a t ze a a n b i e d e n a a n d e daarvoor in aanmerking ko­ m e n d e ministeries. Ze hoopt met het rapport te bereiken dat h a a r lotgenoten in ieder geval toe­ stemming krijgen te m o g e n wer­ ken. "Dan zouden al velen ge­ holpen zijn." . Ook P eggy heeft e e n bedroe­ vend tekort a a n belangstelling te melden. "Misschien zou je dat erbij kunnen zetten, dat w e al eerder pogingen h e b b e n ge­ d a a n . We h e b b e n tot twee keer toe oproepen g e d a a n a a n d e studenten om zich a a n te mel­ den. Daar h e b b e n zo weinig mensen op gereageerd, dat ik, jammer g e n o e g voor d e men­ sen die dat wel h a d d e n g e d a a n , g e e n contact meer met ze h e b gehouden, want dat h a d g e e n zin. Waar ligt dat aan? "Ja, ik vind het eigenlijk stom om te zeggen , m a a r waarschijnlijk is dat gewoon d e Surinaamse mentaliteit".

"Bloedgeven, irhebikdi daar heb ikeigenKjk nooit aangei eedacht" 'Dat denkt dus iedereen!

DENKNA.GEEFBlflED: 020-123456 LBIDEDBANK AMSTERDAM.

Dl

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen