Ad Valvas 1986 - 1987 - pagina 50

5 SEPTEMBER 1986 De TU Technische Universiteit) Delft zal meer e e n onderzoeks­ d a n e e n onderwijsinstituut wor­ den, zo verwachtte d e DeUtse rector­magnificus prof. dr. f.M. Dirken. Liever minder studen­ ten, m a a r d a n wel betere. Dir­ k e n gebruikte in zijn rede veel­ vuldig d e metafoor v a n het berglandschap, e n ziet d e TU Delft g r a a g a l s e e n hoogvlakte met niet al te steile hellingen. "Wie in ons basiskamp is g e ­ weest, m a a k t meer k a n s om la­ ter v a n daaruit e e n weten­ schappelijke top te beklimmen," zo zei hij. Meer nadruk o p onderzoek, m a a r toch niet minder a a n d a c h t voor d e kwaliteit v a n het onder­ wijs. Docenten zouden eerst e e n behoorlijke onderwijskundige a a n t e k e n i n g moeten halen, e n binnen d e faculteitsbureau's zouden d a a r o m professionele onderwijskundige bureautjes moeten komen. Vier onderwijs­ kundigen per 1000 a 2000 stu­ denten achtte hij e e n wenselijke verhouding. De kleine facultei­ ten zullen in d a t opzicht dus s a ­ m e n moeten doen. Of het o p korte termijn v a n zulke bureau's zal komen, betwijfelde Dirken echter. En ook in e e n a n d e r ver­ b a n d , d a t v a n d e ambtelijke v e r a n d e r i n g e n binnen het Bu­ r e a u Universiteit, m a a k t e Dir­ k e n g e w a g v a n e e n zeker onge­ duld om d e gewenste kwaliteit te bereiken.

Komisch Elders in het land, a a n d e Ka­ tholieke Universiteit Brabant, (voorheen Katholieke Hoge­ school Tilburg), bevatte d e toe­ spraak van de topambtenaar v a n het ministerie dr. R.J. In 't Veld onderdelen die zijn o p te

O p e n i n g e n a c a d e m i s c h j a a r in teken v a n b e z u i n i g i n g e n

Optimisme niet gesmoord Maandagmiddag werd het academisch jaar weer geopend. De traditionele redes van recto­ res en collegevoorzitters (plus eventueke geno­ digden) van de zusterinstellingen waren in en­ kele gevallen vlak voor het moment van uit­ spreken nog even aangepast a a n de actualiteit, om de bezuinigingsplannen van minister Deet­ man van enig commentaar te voorzien. De rode draad door dat corrmientaar was uiteraard af­ wijzing. Maar er waren ook rectores die niet in­ gingen op de waan van de dag, en niet met een schuin oog op Zoetermeer tot hun publiek spra^::^ ken. Zoals a a n twee voormalige TH's: die van Delft en Eindhoven. vatten als e e n ­ toevdUige? ­ re­ pliek o p Dirkens woorden. "Het is licht komisch zo nu e n d a n geluiden o p te v a n g e n v a n het soort v a n 'we are g oing to build a school of world- class standing within five years', geuit door b e k w a m e organisatiedes­ kundigen, die o p d e v r a a g h o e d a t d a n moet het even eenvou­ dige als onjuiste antwoord g e ­ ven, d a t zulks vanzelf gebeurt als je m a a r d e beste professo­ r e n ter wereld e n d e beste stu­ d e n t e n bijeenbrengt," zo zei hij. Volgens In 't Veld g a a n d e uni­ versiteiten p a s floreren als het centrale niveau v a n e e n instel­ ling richting g a a t geven a a n d e ontwikkeling v a n het onderwijs, o p e e n strategische manier. De universiteitsbesturen zijn in d a t opzicht tot n o g toe te kort g e ­ schoten, vindt In 't Veld. M a a r

hij verwacht d a t het benodigde type universiteitsbestuurder zal opduiken warmeer het klimaat e r voor bestuurders goed is. En volgens In 't Veld doet d e overheid d a a r veel moeite voor: door universiteitsbesturen meer beleidsvrijheid te geven, door excellente onderzoekers extra in bescherming te nemen, door te stimuleren d a t universiteiten zich o p d e markt begeven, door toptalent extra te betalen, e n door e e n stelsel v a n kwaliteits­ b e w a k i n g v a n onderwijs te in­ troduceren. O p het effect v a n d e vorige week a a n g e k o n d i g d e bezuinigingen ging d e hoogste a m b t e n a a r niet in.

Excellentie In Eindhoven w a s er meer a a n ­ d a c h t voor het eigen onder­

Leraren

CvB­voorzitter Brinkman

Vervolg van pag. 1

'Managers nodig'

D a a r n a a s t zet d e VSN U grote v r a a g t e k e n s zetten bij d e verde­ ling v a n d e plaatsen over d e verschillende studierichtingen. Borgman: "Studierichtingen als wiskunde e n natuurkunde zijn nu bijzonder ruim bedeeld. De behoefte a a n leraren in die vak­ k e n m a g d a n groot zijn, d e b e ­ langstelling v a n studenten in die richtingen om leraar te wor­ d e n is erg klein. A a n d e a n d e r e k a n t zijn d e g e n o e m d e a a n t a l ­ len voor veel a n d e r e studierich­ tingen zo klein, dat je je toch serieus moet afvragen of je wel zo scherp kunt sturen." De vice­voorzitter v a n d e VSNU liet ook n o g weten d a t d e minis­ ter v r a g e n tegemoet k a n zien over het b e l a n g d a t hij, gezien d e v a a k zeer kleine aantallen e n d e ondergrens v a n vijftien die hij heeft genoemd, bij d e verdeling v a n d e plaatsen over d e instellingen n o g hecht a a n d e denominatie, het onder­ scheid n a a r a l g e m e e n e n bij­ zonder onderwijs.

(Remco Pols/UP)

Politiek Vervolg van pag. 1 plichting ontneemt h e m elk recht om er nu weer twee te sluiten." Voor d e sociale facul­ teiten zal Lansink zich minder inspannen. "Die zijn ten onrech­ te uit d e kluiten gegroeid." De p l a n n e n voor letteren noemt hij d a a r e n t e g e n "het uitkleden v a n het universeel karakter v a n d e universiteit." De CDA­woordvoerder is pessi­ mistisch over d e mogelijkheden

Vervolg van pag. 1 a a n b o d , afgestemd op d e b e ­ langstelling v a n studenten e n h u n toekomst o p d e arbeids­ markt. De faculteitsbestuurders zullen meer m a n a g e r s moeten wor­ den, hoewel praten in die trant niet tot d e universitaire cultuur behoort, zei Brinkman. Zij zullen m e e r moeten delegeren d a n nu v a a k het geval is. Nieuwe facul­ teitsbestuurders zullen vooral ook op hun managementkwali­ teiten moeten worden geselec­ teerd. De taken zullen om reden v a n doelmatigheid in 'bestuur­ sportefeuiUes' moeten worden verdeeld. D a a r n a a s t zal het b e ­ stuur goed moeten worden bij­ g e s t a a n , bijvoorbeeld door e e n v a s t e onderwijscoördinator in d e faculteit, voor het dagelijks bestuur e n d e ontwikkeling v a n d e onderwijsorganisatie. Meer management betekent dat

om d e p l a n n e n te wijzigen. "Ik durf d e w e d d e n s c h a p a a n dat d e PvdA toegeeft." M a a r ook hij zou, gezien d e financiële druk, wel e e n s weinig ruimte voor bij­ stelling kurmen hebben, zo vreest hij. Lansink is, opnieuw ontevreden over Deetmans handelwijze. "Er is g e e n enkel b e r a a d geweest. Vreemd g e ­ n o e g h e b ik in mijn portefeuille steeds overleg met d e W D ­ b e ­ windslieden, m a a r nimmer met Deetman. Ik vind het k n a p ver­ velend dat ik al die dingen in d e krant moet lezen."

(Bert Bakker.UP)

ring' er o p neerkomen, d a t d e nadruk komt te liggen o p het eigen katholicisme e n o p d e re­ gio. Wel hoopt Van Lieshout, d a t d e gezamerilijke club v a n uni­ versiteiten (de VSN U) in d e n a a s t e toekomst sterker zal wor­ d e n ­ e n echt invloed zal krijgen op het overheidsbeleid.

Esther Hageman/UP zoeksbeleid d a n voor d e manier w a a r o p Zoetermeers beleid d a t eventueel in g e v a a r zou bren­ g e n . Rector prof. dr. H.N. Hoog e filosofeerde over d e w a a r d e v a n het begrip CUcenter of ex­ cellence, e n zei d e term liever te vermijden. Excellentie moet niet v e r w a r d worden met grootte e n duur. En meer d a n a a n als ex­ cellent bestempelde onder­ zoeksinstituten die h a n d e n vol geld kosten, hechtte Hooge a a n het gebruik v a n d e citatie-index. als onderzoekers vermelden h o e v a a k zè geciteerd zijn, krijg je vanzelf e e n duidelijk beeld v a n h u n plaats in d e pikorde. Hooge toonde zich er e e n voor­ stander van: "Ik vertrouw op d e ijdelheid v a n d e onderzoeker, e n op d e afgunst v a n d e buren". Voor het landelijke hoger onder­ wijsbeleid w a s meer a a n d a c h t in N ijmegen. Collegevoorzitter ir. W.C.M. Van Lieshout n o e m d e d e positie v a n het WO onduide­ lijk e n onzeker, met als gevolg dat elke afzonderlijke universi­ teit gretig inspringt o p nieuwe initiatieven e n programma's v a n d e overheid. De profilering v a n elke instelling is in zijn visie e e n functie v a n d e manier w a a r o p die overheid ze uit­ smeert over d e instellingen. Met a n d e r e woorden: eigenlijk is er v a n deregulering m a a r weinig sprake. Voor d e KU Nij­ m e g e n zal het begrip 'profüe­

Optimisme Optimisme, e n ook strijdlust, viel in Twente te horen, w a a r rector magnificus Van den Kroonenberg het j a a r opende. De uni­ versiteiten moeten zich a a n d e sfeer v a n defaitisme ontworste­ len, e n d a t k a n alleen door het lot weer stevig in eigen h a n d e n te nemen, zo zei hij. Ze moeten zelf b e p a l e n h o e ver ze d e over­ heidsinvloed toelaten, e n d a t zal lukken w a n n e e r ze zich r e a ­ liseren h o e relatief d e macht v a n het overheidsgeld eigenlijk is. "In onze relatie met d e overheid moeten w e o p p a s s e n d a t w e niet d e gemakkelijke w e g kie­ zen e n alle schuld voor d e huidi­ g e slechte g a n g v a n zaken a a n d e overheid verwijten. De uni­ versiteiten h e b b e n het er in het verleden n a a r g e m a a k t d a t w e slecht b e h a n d e l d worden. Er w a s g e e n samenwerking. Ze w a r e n orihandelbaar via d e Academische R a a d . Ik zie teke­ n e n d a t d a t in VSN U­verband n o g niet geheel is afgezworen. In elk geval zijn d e universitei­ ten o p d e verkeerde w e g als ze ten opzichte v a n d e overheid al­ leen m a a r klaagliederen laten horen over d e te geringe midde­ len die beschikbaar worden g e ­ steld," aldus Van d e n Kroonen­ berg, die verderop in zijn r e d e veel animo toonde om ­ zoals het ministerie cfraag wil ­ d e markt o p te g a a n met zijn instel­ ling.

noodzakelijke vernieuwing e n verandering eerder tot stand komt d a n in e e n collegiale orga­ nisatie, die veel meer gericht is o p h a n d h a v i n g v a n d e status quo, aldus d e CvB­voorzitter. Drs. Brinkman w e e s ook op d e t e g e n h a n g e r v a n d e grotere a u ­ tonomie v a n d e faculteiten: d e kritische beoordeling v a n h u n d o e n e n laten door onafhanke­ lijke deskundigen, w a a r t o e d e HOAK­nota e n het overleg d a a r o v e r leidt. Incidenteel e n o p onderzoeksterrein k e n n e n w e d a t al v a n verkenningscom­ missies e n discipline­adviezen. O m d e vier j a a r zal e e n discipli­ n e straks a a n zo'n beoordeling, in vakterm 'audit', worden on­ derworpen. Een beoordelings­ systeem daarvoor moet d e ko­ m e n d e jaren worden ontwik­ keld door d e Vereniging v a n Sa­ menwerkende Universiteiten, d e VSN U. "Zolang e n voorzover d e faculteit v a n overheidswege bekostigd wordt, hoort externe beoordeling bij d e facultaire a u ­ tonomie, nu d e minister terug­ treedt in sturing e n regelgeving e n d e faculteit meer beleids­ ruimte krijgt. Ook voor a a n ­ s t a a n d e studenten is d e beoor­ deling e e n belangrijke bron v a n informatie." Een motiverende beoordeling heeft d e voorkeur boven e e n be­ stuurlijke, die neerkomt op het w e r k e n met premies e n boetes, ingrepen, reallocaties, etcetera, m e e n d e Brinkman. Bij d e laat­ ste ontstaat eerder strijd d a n communicatie, zei hij, m a a r d a n is goed besturen voor d e facul­ teit wel e e n voorwaarde.

Drs. E. I. Altes (rechts) ontvangt het vredesjaarboek uit h a n d e n v a n prof. dr. E. Boeker, voorzitter v a n het ISV. Foto: Ben Oostenbnnk

Derde Jaarboek Vrede e n Veiligheid a a n g e b o d e n O u d ­ a m b a s s a d e u r drs. E. J. Korthals Altes pleit voor e e n ,,nog grotere nadruk op w a p e n ­ beheersing in het N ederlands veUigheidsbeleid". N ederland zou n a a r zijn mening met n a m e nu in NAVO initiatieven kunnen ontwikkelen ten aanzien v a n e e n algeheel verbod op k e m ­ proeven e n het onderzoek n a a r alternatieve, minder riskante verdedigingsconcepties moeten stimuleren". Dit verklaarde hij in e e n reactie op d e a a n b i e d i n g v a n het derde Jaarboek Vrede e n Veiligheid die o p w o e n s d a g 3 september plaatsvond a a n d e Vrije Univer­ siteit. In het Jaarboek wordt on­ der meer gesteld d a t in het bui­ tenlands beleid v a n d e N eder­ l a n d s e regering onvoldoende a a n d a c h t wordt besteed a a n versterking v a n het internatio­ n a l e recht inzake w a p e n b e ­ heersing.

Korthals Altes pleitte ervoor per j a a r ten minste é é n promille v a n d e defensiebegroting te beste­ d e n voor het onderzoek v a n „al­ ternatieven" (een b e d r a g v a n 13,8 miljoen gulden). N u wordt a a n polemologisch onderzoek in N ederland in het totaal ten hoogste 2 miljoen gulden b e ­ steed. Het Jaarboek is e e n uitgave v a n het Interfacultair Samenwer­ kingsverband Vredesvraag­ stijkken (ISV, voorheen werk­ groep polemologie) a a n d e Vrije Universiteit te Amsterdam e n uitgeverij Samsom in Alphen a.d. Rijn. A a n het Jaarboek is meegewerkt door onderzoekers v a n verschillende universiteiten e n enkele a n d e r e instellingen, zoals het Ministerie v a n Buiten­ l a n d s e Zaken e n het Koninklijk Instituut voor d e Marine.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen