Ad Valvas 1986 - 1987 - pagina 195

14 NOVEMBER 1986 H o o g l e r a a r Verkade: 'Minister heeft recht niet o m d a t te b e p a l e n '

Onderzoekers dreigen hun auteursrecht te verliezen "In strijd met de wet, misleidend, in strijd met fundamentele academische beginselen en tra­ dities, contraproductief en per saldo ongunstig voor de onderwijsbegroting." Dat is het vernieti­ gende oordeel van prof.mr. D. Verkade, hoogle­ raar economische recht a a n de Katholieke Uni­ versiteit Nijmegen, over de binnenkort door mi­ nister Deetman in te voeren regeling waarmee universitaire docenten en onderzoekers hun au­ teurs­ .kwekers­ en octrooirechten kwijtraken a a n hun werkgever, de universiteit. De regeling vormt e e n onder­ deel v a n het Rechtspositieregle­ ment Wetenschappelijk O nder­ wijs, dat n a tien jaar op het fiat v a n d e minister n a klaarligt om als a l g e m e n e maatregel v a n bestuur te worden uitgevaar­ digd. Verkade betoogt dat we­ tenschappelijke publicaties v a n docenten e n onderzoekers niet onder artikel 7 v a n d e Auteurs­ wet vaUen. Het werkgeversau­ teursrecht wordt door dat artikel beperkt tot bijvoorbeeld be­ drijfsjournalisten e n departe­ mentsambtenaren die zijn inge­ huurd om te schrijven. Weten­ s c h a p p e r s zijn echter door­ g a a n s niet in dienst v a n d e uni­ versiteit om te publiceren, m a a r om onderwijs te geven en on­ derzoek te doen. Sinds d e Auteurswet in 1912 werd ingevoerd is het "in feite e e n a c a d e m i s c h e v r a a g " ge­ weest of e e n universiteit au­ teursrechten k a n laten gelden voor publicaties v a n weten­ schappers, schrijft Verkade in het Nederlands Juristenblad. "In d e praktijk is v a n enige uitoefe­ ning v a n auteursrechten door d e universiteiten respectievelijk hun bestuurders nog in deze eeuw, nog daarvóór gebleken, zeer s c h a a r s e uitzonderingen daargelaten." Verkade stelt dat d a a r o m m a g worden a a n g e n o ­ men dat, als er al v a n e e n au­ teursrecht v a n een universiteit moest worden uitgegaan, dit door het ongebruikt laten ervan in al die tientallen jaren is ko­ men te vervallen. En d a n nóg, niet d e mmister, m a a r d e rech­

ter heeft dat uit te maken, aldus Verkade. Nu wordt d e toepas­ sing v a n artikel 7 v a n d e Au­ teurswet volgens h e m ongeoor­ loofd verruimd De universiteiten verliezen, al­ dus Verkade, hun predikaat 'wetenschappelijke instelling', als zij zich door het hun toege­ k e n d e werkgeversauteursrecht met d e inhoud v a n wetenschap­ pelijke publicaties zouden g a a n bemoeien. Dat is in strijd met d e vrijheid v a n d e onderzoeker en d e integriteit v a n zijn producten wordt erdoor aangetast. De Nijmeegse hoogleraar noemt het verder "cynisch, zo niet beledigend" dat volgens d e op h a n d e n zijnde regeling 'in bijzondere gevallen' als doekje voor het bloeden toch e e n soort beloning a a n publicerende we­ t e n s c h a p p e r s k a n worden toe­ gekend. "Men dwingt zijn beste ­ immers 'bijzondere' zegt d e ont­ werp­tekst ­ auteurs om d e h a n d te komen ophouden." Volgens d e toelichtingsnota op d e regeling zullen d e colleges v a n bestuur er in ieder geval voor moeten zorgen dat zij d e reproductierechten v a n publi­ caties v a n d e eigen universiteit e n zusterinstellingen in eigen h a n d houden. "De reader­truc," schrijft Verkade. Kortgeleden h e b b e n d e colle­ g e s v a n bestuur met d e Konink­ lijke Nederlandse Uitgevers­ bond (KNUB) n a in augustus door d e rechter op d e vingers te zijn getikt e e n overeenkomst ge­ sloten over een vergoeding voor het copièren uit wetenschappe­

Jan van der Veen lijke boeken en tijdschriften. Met d e gecopieerde tekstgedeeltes plegen beknopte samenvattin­ g e n ('readers') te worden sa­ mengesteld die onder studenten worden verspreid. De universi­ teiten zuUen, zo werd afgespro­ ken, 2,5 cent per gecopieerde p a g i n a betalen a a n d e uitge­ vers. De coUeges v a n bestuur wisten volgens Verkade toen al v a n wat er in het rechtspositie­ reglement zou komen te s t a a n e n d e uitgevers niet. O nderwijl w e r d er dus al gewerkt a a n e e n systeem dat­ertoe moet leiden d a t d e uitgevers worden gefopt, concludeert hij. "Een uitgever die onder deze omstandigheden nog e e n stu­ dieboek v a n e e n universitair docent wil uitgeven, is gek." M a a r d e e n e truc roept d e a n d e ­ r e op. Het systeem k a n weer gefrustreerd worden door bij ie­ d e r boek e e n niet­universitaire co­auteur a a n te trekken e n te laten meewerken a a n het 'geza­ menlijk werk'. Algemeen secretaris P.M. Vrij v a n d e KNUB wil nog g e e n re­ actie n a m e n s d e uitgevers kwijt. "Ik denk overigens niet dat d e handtekening v a n d e minister zo snel onder het rechtspositie­ reglement staat." Vrij zegt ervan uit te g a a n dat d e uitgevers eerst nog netjes door d e minister voor overleg worden uitgeno­ digd. De VU zal als bijzondere univer­ siteit d e bepalingen v a n het rechtspositiereglement als het e e n m a a l v a n kracht is vertalen in cao­bepalingen. "Het regle­ ment zal daarbij zoveel mogelijk worden gevolgd," aldus beleids­ medewerker mevr.mr. M. Gala­ ma. "O p d e VU is d e zaak opge­ vat als enkele r a a m b e p a l i n g e n in het reglement w a a r i n wordt uitgesproken dat d e universiteit met inachtneming v a n d e au­ teurswet auteursrechthebbende k a n zijn. De VU zal op een gege­ v e n moment zelf regels moeten g a a n stellen over hoe zij d a a r ­ m e e om denkt te g a a n , m a a r zover is het nog niet."

O m i n g r e p e n v a n u i t Den H a a g te voorkomen

VU­studenten kunnen zich op huisarts abonneren Kortgeleden is het bureau Studentenvoorzienin­ gen van de VU met verschillende ziektekosten­ verzekeringen een nieuwe regeling voor de stu­ dentenartsenhulp overeengekomen. Een rege­ ling om tot een soort 'privatisering' over te gaan, en zodoende onafhankelijk van de subsi­ dies uit Den Haag aan de studenten de be­ staande service te kunnen blijven verlenen. Tot nu toe w a s het zo dat alle VU­studenten zich bij d e d a a r ­ voor a a n g e s t e l d e studentenart­ sen gratis konden laten b e h a n ­ delen. Het b u r e a u Studenten­ voorzieningen heeft dit tot nu toe alleen voor SSGZ­verzekerden kunnen h a n d h a v e n . Met ingang v a n 1 augustus jongstleden is voor h e n automatisch een abon­ nementsregeling in werking ge­ steld. Zij behouden met dit sys­ teem hun recht op gratig huisart­ senhulp, m a a r krijgen boven­

dien nu ook gratis medicijnen o p recept, terwijl zij hiervoor n o g e e n eigen risico v a n ƒ50,h a d d e n . Voor deze groep is het er dit studiejaar dus zelfs beter op geworden. Van d e n Oever, v a n het b u r e a u Studentenvoorzieningen, verwacht dat het voor studenten die verzekerd zijn bij a n d e r e ziektekostenverzekeringen binnenkort ook goed geregeld k a n w^orden. Voor hen g a a t het abonnementensysteem per 1 ja-

Ally Smid nuari in. Deze studenten, e n ook d e 5 procent v a n d e studenten die helemaal niet verzekerd is, krijgen binnenkort bericht v a n d e mogelijkheid om een abonnementsvel a a n te schaffen. Met dit vel, dat uit 8 b o n n e n b e s t a a t kunnen deze studenten tot 1 september voor f 10,- huisartsenhulp krijgen. Degenen die door die 8 bonnen h e e n zijn krijg e n v a n d e betreffende studentenarts automatisch een nieuw vel met bonnen. Met ingang v a n het volgend studiejaar zullen d e kosten voor huisartsenhulp voor niet-SSGZverzekerden vermoedelijk fl5,g a a n b e d r a g e n (voor het gehele studiejaar). Het coUege v a n bestuur moet d a a r h a a r goedkeuring echter nog over uitspreken. Van d e n Oever hoopt echter dat

Foto Bram de Hollander

Theologen in actie In d e studiezaal Theologie k w a m afgelopen m a a n d a g aan­ hef lezen v a n veel boeken g e e n einde. Twintig studenten weigerden om vijf uur 's middags, d e officiële sluitingstijd, d e z a a l te verlaten. De studiezalen in het hoofdgebouw zijn als gevolg v a n bezuinigingen met ingang v a n dit studiejaar 's a v o n d s gesloten. De theologiestudenten willen dat d e zaal 's a v o n d s open blijft. Zij voelen zich door d e beperkte openstel­ ling v a n d e zaal belemmerd in hun studie. Veel ­ dure ­ boe­ ken en naslagwerken die zij bij het studeren nodig hebben, s t a a n in d e studiezaal. Het faculteitsbestuur heeft het pro­ bleem al geruime tijd geleden bij het coUege v a n bestuur v a n d e VU a a n g e k a a r t . Het VU­bestuur zegde toe om s a m e n met d e bibliotheekdirectie n a a r een oplossing te zoeken, vooral met het oog op deeltijdstudenten. Die oplossing bleef volgens d e studenten te lang uit. Daarom gingen zij deze w e e k over tot actie. Aanvankelijk wilden zij deze hele week d e studiezaal tot tien uur 's avonds open houden. Zij schort­ ten hun actie echter op, toen het coUege v a n bestuur en d e bibliotheekdirectie zich dinsdag bereid toonden tot overleg. Het overleg zal a a n s t a a n d e m a a n d a g plaatsvinden. Mocht dit niets opleveren, d a n zal d e SRVU d e eis overnemen.

(Aad Meijer)

met deze verzekeringsmaatschappijen, net als met d e SSGZ, overeen gekomen kan worden dat zij zelf die f 15,- g a a n betalen, zodat het voor d e student toch gratis blijft. W a a r o m al deze verandering e n ? De heer Van den Oever: "We zijn er wat huiverig voor d a t ons systeem v a n d e e n e op d e a n d e r e d a g om zeep geholp e n wordt als we afhankelijk blijven v a n d e subsidies uit Den Haag." Van den Oever is v a n mening dat d e kosten v a n huisartsenhulp eigenlijk ook behoren te worden g e d r a g e n door d e ziektekostenverzekeringen, e n niet door Den H a a g . Een voordeel v a n dit systeem vindt hij dat registratie v a n het a a n t a l huisartsenbezoekers met deze methode beter mogelijk is. O p a n d e r e universiteiten is d e huisartsenhulp veelal wat an4ers geregeld. Bij d e meeste is het zo dat een a a n t a l huisartsen in dienst is v a n d e universiteit e n ook als zodanig op het terrein v a n d e universiteit werkzaam is, dus niet door d e stad verspreid. Deze artsen zijn vrijwel alleen op kantooruren beschikbaar. Volgens Van den Oever zijn e e n a a n t a l universiteiten nu ook v a n

p l a n een a n d e r e financiële regeling te treffen en contracten met verzekeringen af te sluiten.

Advertentie

Het Hans Kok-rapport; Terreur op School In VN: hef Hans Kok­rapport dat in de la moest blijven: politie en krakers ontzenuwd. Terreur op school: bittere leraren over ge­ weld, opsluiten, aanranden door leerlingen. Reykjavik van minuut tol minuut: gede­ tailleerde reconstructie. Het nieuwe paspoort: handelswaar. Philips, Shell en de drogrede­ nen om in Zuid­Afrika te blijven. Hel Bazel­ se Sandoz: altijd al giftig geweest.

HOROWITZ; TIES KRUIZE Het piano­geheim van Horowitz, briljant muzikant en Iheaterdier. Tophockeyer Ties Kruize kijkt terug op zijn sportcarriere. Film­ acteur: Jeremy Irons, over Brideshead Revisi­ ted en The Mission. Cyndi Lauper. in de boekenbijlage: Vaclav Havel, en Jo­ seph Heller. In de kunstbijiage: ontwerper Jan van Toorn. De Caravaggisten (Utrechtse schilders en hun Italiaanse voorbeeld).

Lees naast uw krant Vrij Nederland

11

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen