Ad Valvas 1986 - 1987 - pagina 361

20 FEBRUARI 1987 Hoe l a g e rugklachten bij zwan­ gere vrouwen precies worden veroorzaakt, k a n Hummel niet zeggen. Hij weet door zijn pro­ motie­onderzoek, dat 4,5 j a a r heeft geduurd, wel dat het niet ligt in e e n vormverandering v a n de wervelkolom. Een mogelijke verklaring ligt in het g e g e v e n dat d e afstand v a n d e wervel­ kolom tot het lichaamszwaarte­ punt groter wordt. Dat zou d a n een grotere spanning in d e spie­ ren e n d e gewrichtsbanden kunnen veroorzaken. Door het extra gewicht v a n d e baarmoeder e n het kind moet de vrouw e e n beetje achterover hellen om in evenwicht te blij­ ven. "Als ik e e n kratje püs n a a r binnen d r a a g , doet mijn rug in feite hetzelfde", legt Piet Hum­ mel uit. Door dat achterover hel­ len, zo n a m m e n tot nu toe a a n , wordt d e wervelkolom in het lendegebied (het holle gedeelte van d e rug) krommer. "Maar voor zover ik weet is tijdens d e zwangerschap nog nooit syste­ matisch gemeten of die vorm­ verandering daadwerkelijk op­ treedt. Rugklachten worden al­ tijd toegeschreven a a n die hol­ lere rug, m a a r het weinige on­ derzoek dat is g e d a a n , geeft juist a a n dat d e wervelkolom rechter wordt. Dat is toch wel gek", verklaart Hummel zijn on­ derwerpkeuze.

O n d e r z o e k e r H u m m e l weerlegt onjuiste verklaring rugklachten

Holle wervelkolom bij zwangerschap is mythe Vrouwen blijven doorgaans langer gespaard voor rugklachten dan mannen, tenzij ze zwan­ ger zijn. Dan is vooral lage rugpijn schering en inslag. Zwangere vrouwen wordt dan vaak ge­ zegd die pijn als een normale last bij hun zwan­ gerschap te dragen, maar dat zul je niet zo gauw horen uit de mond van arts dr. Piet Hu m­ mel (31). Hij schreef een proefschrift over veran­ deringen in de lichaamshouding tijdens de zwangerschap, waarop hij vorige week vrijdag cum laude promoveerde a a n de VU.

De conclusie v a n Hummels on­ derzoek: tijdens d e zwanger­ schap treedt er g e e n duidelijke verandering op in d e vorm v a n de wervelkolom. Dat geldt voor twee derde v a n d e 46 z w a n g e r e vrouwen die a a n het onderzoek hebben meegewerkt. Bij d e rest wordt d e wervelkolom zowel iets krommer als iets rechter. "Daarvan zou je kunnen zeggen dat het d e extremen zijn binnen de normale biologische sprei­ ding." De klassieke opvatting v a n d e hollere rug ­ e n 'dus' e e n krom­ mere wervelkolom in het lende­ gebied ­ lijkt volgens Hummel het gevolg te zijn v a n e e n ver­ keerde interpretatie v a n wat met het blote oog te zien valt. Om d e verplaatsing v a n het li­ chaamszwaartepunt op te van­ gen verandert wel d e positie van d e wervelkolom binnen het lichaam. Deze verschuift e e n stuk n a a r achteren, vooral in het borstgedeelte, m a a r steeds zon­ der v a n vorm te veranderen.

Inspiratie De grote inspiratiebron v a n d e promovendus is d e Zwitserse Anna Marie Kuhnow. Hummel heeft h a a r proefschrift over d e lichaamshouding v a n z w a n g e ­ ren (uit 1889!) hoogstpersoonlijk in Basel opgehaald. Hummel: "Wat ik h e b g e d a a n is in feite een uitbreiding v a n h a a r onder­ zoek. Zij heeft metingen g e d a a n bij zestien vrouwen, voor e n n a de bevalling. Ze heeft op onge­ veer dezelfde manier als ik n a a r

Het lichaamszwaartepunt blijft bij e e n z w a n g e r e vrouw gelijk: het bovenlichaam regelt het overgewicht v a n d e bolle buik door achter­ over te hellen. De wervelkolom verandert niet v a n vorm. d e rug gekeken, e n met e e n m e e t a p p a r a a t dat in wezen niet afwijkt v a n wat ik h e b gebruikt. Het mooie is dat zij toen al zei d a t d e vormverandering w a a r ­ schijnlijk niet zo is, zoals die er­ uit ziet. Zij suggeerde toen al optisch bedrog." "Zij moet met hetzelfde prakti­ sche probleem gezeten h e b b e n als ik: wat zegt e e n zichtbare verandering a a n d e oppervlak­ te over e e n inwendige vormver­ andering? In het begin v a n deze e e u w is er wel onderzoek ge­ d a a n n a a r het g e d r a g v a n d e wervelkolom tijdens d e zwan­ g e r s c h a p met behulp v a n rönt­ genfoto's. Men hield er toen nog g e e n rekening m e e dat röntgen­ straling zeer schadelijk k a n zijn

heeft Hummel ook wel gepro­ beerd, m a a r hij vond dat er te weinig metingen w a r e n om uit­ s p r a k e n op te b a s e r e n .

Lengte Hummel: "Ik h e b wel e e n indru k. Ik vermoed dat vrouwen met e e n rechte rug wat krachtiger buikspieren hebben. Dat bete­ kent voor h e n dat als je zwan­ g e r wordt, d e b a a r m o e d e r veel m e e r omhoog groeit e n niet zo enorm n a a r voren g a a t h a n g e n . Je hoeft d a n ook minder te com­ penseren, zodat b e p a a l d e spie­ ren ook minder z w a a r belast worden." In e e n v a n zijn stellingen sugge­ reert Himimel dat er tegenwoor­ dig wellicht w a t minder rug­ klachten tijdens d e zwanger­ s c h a p zijn omdat d e vrouwen gemiddeld langer zijn. "Als je l a n g e r bent, h e b je e e n kleinere h o e k v e r d r a a ü n g in je enkels no­ dig om in je bovenlichaam e e n verplaatsing v a n gewicht te krij­ g e n . Maar dat is voorlopig nog speculeren, niet meer d a n e e n indruk." In zijn onderzoek achterhaalt Hummel d e invloed v a n d e ge­ n o e m d e vijf factoren. De wer­ velkolom v a n vrouwen die al e e n kind g e b a a r d hebben, bleef tijdens hun t w e e d e zwanger­ s c h a p wat rechter, v a n korte vrouwen werd d e wervelkolom in het lendegebied wat krom­ mer, v a n lichte vrouwen ver­ schoof d e wervelkolom verder n a a r achteren. "Maar hieruit m a g je nog niet concluderen d a t l a n g e r e vrou­ wwen, met e e n rechte rug e n e e n l a a g gewicht minder last v a n l a g e rugpijn hebben. Op welke manier die factoren elkaar beïn­ vloeden h e b ik niet onderzocht, d a t zou nog moeten gebeuren." O m die reden moest Hummel tijdens d e verdediging v a n zijn proefschrift het antwoord schul­ dig blijven op d e netelige v r a a g h o e het zit met d e wervelkolom v a n korte vrouwen in hun twee­ de zwangerschap. Het kostte Hummel weinig moei­ te» om proefpersonen (deel­ neemsters, zegt hij zelf liever) voor zijn onderzoek te vinden. Via zijn promotor, hoogleraar verloskimde e n gyneacologie prol.dr. N.F.Th. Arts weid hij ge­ ïntroduceerd bij d e verloskundi­ g e kliniek v a n het VU­zieken­

Dr. Piet Himimel Foto Mcmus v d. Plas AVCAO^

huis. D a a r woonde hij alle be­ sprekingen v a n nieuwe patiën­ ten bij. De voor het onderzoek geschikte vrouwen w e r d e n door d e assistenten b e n a d e r d . "De meesten r e a g e e r d e n enthou­ siast", zegt Piet Hummel. Ze h e b b e n ongetwijfeld d e rug­ klachten herkend uit d e medi­ s c h e lectuur w a a r je als zwan­ g e r e vrouw meestal m e e over­ stelpt wordt. "Ik denk dat mijn probleemstelling hen a a n s p r a k . Misschien w a s het nut v a n dit onderzoek voor d e zwanger­ schapsgymnastiek ook belang­ rijk voor hen. En tijdens je z w a n g e r s c h a p b e n je natuurlijk bUj als er mensen zijn die a a n ­ d a c h t h e b b e n voor al die licha­ melijke asp)ecten. Ze h a d d e n op d e z e manier d e mogelijkheid om n o g w a t langer door te pra­ ten over d e dingen die ze even tevoren op d e polikliniek h a d ­ d e n gehoord, tijdens het contro­ le­onderzoek." O m te zien welke veranderin­ g e n v a n d e rug normaal zijn, d e e d Hummel bij e e n groep v a n 23 niet­zwangere vrouwen (me­ disch studentes v a n d e VU) de­ zelfde metingen. Het Uchaams­ zwaartepunt werd bepaald, er w^erden foto's genomen v a n d e rechter zijkant, e n d e contouren v a n d e rug w e r d e n geregis­ treerd, steeds in rechtop staan­ d e houding. Over zoiets als privacy hoeven beide groepen zich g e e n zorgen te maken. "De foto's zitten in e e n persoonlijk archief, d a a r k a n niemand anders aankomen d a n ik", zegt Piet Hummel. "En zeker voor d e groep z w a n g e r e n h e n ik altijd e e n briefje gete­ k e n d dat ik nooit ergens e e n foto zal publiceren zonder hun toe­ stemming, e n dat ik h e n bij pu­ blicatie eerst onherkenbaar maak."

Sociale Dienst m a g student geen bijstand geven

il^ii^ii^M Vermeulen

VERKOOPTENTOONSTELLING ^6 februari7 maart begane grond psychology, " = " 8 '

zie ook onze etalage

opers Koningsplein Annsterdam Tel 26 7212

voor d e vrucht. Nu je dat als onderzoeker weet, kun je d e po­ sitie v a n d e wervelkolom alleen b e n a d e r e n door a a n d e buiten­ kant te meten. Tijdens d e zwan­ g e r s c h a p frequent röntgenfoto's m a k e n is ouf of the qu estion. Hxiiamel heeft vijf factoren die mogelijk e e n rol spelen bij rug­ klachten onderscheiden: pari­ teit (het a a n t a l kinderen dat e e n vrouw g e b a a r d heeft), li­ chaamslengte, gewicht vóór e n gewichtstoename tijdens d e z w a n g e r s c h a p , e n d e vorm v a n d e rug. Het mooiste zou volgens h e m zijn als je ook d e spier­ kracht zou kunnen m e e n e m e n in dit rijtje, zodat je groepen met sterke e n zwakke buikspieren met elkaar kunt vergelijken. Dat

Gerard van Schaik

(

Studenten w a a r v a n d e ouders weigeren bij te d r a g e n in d e stu­ diekosten komen niet in a a n ­ merking voor e e n bijstandsuit­ kering, tenzij ze v a n huis zijn weggelopen. Minister L. de Graal (sociale zaken e n werk­ gelegenheid) heeft dit a a n d e T w e e d e Kamer laten weten. Hij r e a g e e r d e d a a r m e e op hel standpunt v a n d e Amsterdamse sociale dienst, dat in deze ge­ vaUen wel bijstand verleend zou kunnen worden. De GSD t d t d e hoofdstad zit er naast, zo vindt De Graaf.

a l e e n oplossing via e e n beroep o p d e hardheidsclausule, op grond w a a r v a n d e centrale di­ rectie studiefinanciering be­ p a a l t of er, ondanks d e weiger­ achtigheid v a n d e ouders, toch e e n beurs k a n worden betaald. Voor minderjarige studenten bevestigt De Graaf het eerdere standpunt v a n minister drs. W.J. Deelman, dat zij a a n g e w e z e n zijn op e e n g a n g n a a r d e rech­ ter via d e R a a d voor d e kinder­ bescherming. Problemen met weigerachtige ouders d o e n zich vooral voor als deze gescheiden zijn e n d a n is d e rechter d e a a n ­ Voor meerderjarige studenterl g e w e z e n weg, aldus De Graaf, biedt d e studiefinancïeiffi^ *zM*' ""die g e e n uitzonderingen wü toe­

s t a a n op het beginsel dat stude­ r e n met behoud v a n uitkering niet mogelijk is. In d e brief a a n d e kamer schetst De Graaf echter e e n enigszins ridicule uitweg voor d e gerezen problemen. Minderjarige stu­ denten, die v a n huis zijn w e g g e ­ lopen komen soms wel in a a n ­ merking voor bijstand, dit op grond v a n d e zogeheten 'we­ gloopcirculaire' uit 1983. Ook d e directe studiekosten, zoals boe­ k e n e n leermiddelen, mogen d a n uit d e bijstand worden be­ kostigd.

(Bert

Bakker/UP)

M

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen