Ad Valvas 1986 - 1987 - pagina 199

14 NOVEMBER 1986 Ongetwijfeld zullen er op het ko­ m e n d e symposium sprekers zijn die d e woorden v a n dr.E.Die­ mer, nu emeritus­hoogleraar communicatiewetenschap a a n d e VU, uit 1958 nog kunnen on­ derschrijven. Diemer schreef in dat j a a r e e n brochure De chris­ telijke krant, een wenselijkheid, een m ogelijkheid, een noodza­ kelijkheid met onder a n d e r e d e volgende p a s s a g e s : "Uit d e wenselijkheid v a n e e n christelij­ ke krant e n uit h a a r mogelijk­ heid vloeit echter ook voort h a a r noodzakelijkheid: noodzakelijk voor d e christenlezer, m a a r ze­ ker niet voor hem alleen; nood­ zakelijk ­ het moge niet al te boud klinken ­ voor iedereen. (..) Een christen heeft generlei re­ den zijn overtuiging voor zich­ zelf te houden. Zij is goed ge­ noeg voor iedereen, g é é n uitge­ zonderd". Diemer schreef dit in e e n perio­ de, eind jaren vijftig, w a a r i n d e ontzuüing begon. Sindsdien heeft die ontwikkeling ook h a a r gevolgen voor d e media g e h a d . De pluriformiteit in christelijke kringen is steeds groter gewor­ den. Oudere kijkers, luisteraars en lezers v r a g e n v a a k a n d e r e informatie d a n jongeren. Vrou­ w e n verwachten a n d e r e a a n ­ dachtspunten d a n m a n n e n en allerlei groeperingen willen a a n d a c h t voor hun specifieke wensen in d e media. Soms kun­ nen d a a r d o o r stevige discussies ontstaan tussen p r o g r a m m a m a ­ kers of journalisten en bestuur. De bezuinigingen e n d e als ge­ volg d a a r v a n ontstane strijd om a b o n n e e s vormen nog e e n ex­ tra belasting. Met uitgekiende slogans doen d e media e e n be­ roep op iedere portemonnee. In hoeverre is er nog sprake v a n profilering door die media? Hoe­ veel katholieken worden nou werkelijk n o g g e r a a k t door d e leus De KRO laat je niet los? Diemers betoog ügt in ieder ge­ val niet ver verwijderd v a n w a t Jan Greven, hoofdredakteur v a n het d a g b l a d Trouw, in fe­ bruari 1985 tijdens e e n symposi­ um Journalistiek en ethiek in Kampen verkondigde. Hij w a s toen v a n mening dat lezers­ groepen op e e n g e m e e n s c h a p ­ pelijke ideologie moesten wor­ d e n a a n g e s p r o k e n . Ook zei hij toen: "ledere krant met e e n ziel spreekt d e lezers a a n over hoe het zou moeten. Trouw is niet ontstaan op grond v a n marke­ tingmotieven." Of G r e v e n hier op dit moment nog achter k a n s t a a n moet volgende week blij­ ken als hij komt te spreken over het spanningsveld w a a r d e journalist zich in bevindt. De journalist heeft a a n d e e n e kant te m a k e n met zijn eigen journalistieke inschatting e n a a n d e a n d e r e kant met d e be­ l a n g e n v a n d e organisatie waarvoor hij werkt. Volgens Greven speelt dit probleem bij Trouw v a n v a n d a a g niet meer. "Wij h e b b e n als organisatie e e n getrapt systeem w a a r d o o r jour­ nalisten e e n grote m a t e v a n zelfstandigheid hebben." Of d e journalist volgens h e m ' a a n d r a ­ ger' of 'gids' moet zijn (of hij de­ g e n e is die functioneert als a a n ­ drager voor het b e l a n g v a n d e organisatie of m e n s e n als gids confronteert met nieuwe din­

S y m p o s i u m over christelijke identiteit in d e m e d i a

Als zelfs Trouw de kerk in het midden laat Hoe bew^aart een christelijke omroep zijn identi­ teit? Door quizdeelnemers met minder dure prij­ zen naar huis te sturen? Of moeten de christelij­ ke media er maar voor kiezen klein te blijven, want sm all is beautifulP Op 20 november komt dit aUes a a n de orde op een symposium Chris­ telijke identiteit en kommunikatie in media, pers en organisatieperiodieken dat op de VU wordt gehouden. Ad Valvas sprak met enkele deskun­ digen uit wetenschap en praktijk over de media met een boodschap.

Ally Smid Tegenwoordig kun je toch zowel lid v a n d e VARA en het CN V zijn e n e e n abonnement h e b b e n op d e Waarheid? "Vroeger bestonden er vier gro­ te zuilen, m a a r nu worden grote groepen mensen zelf zuiltjes, wat bij wijze v a n spreken k a n o n t a a r d e n in 14 miljoen a p a r t e zuiltjes," aldus Van Cuilenburg. Hij zal op het symposium iets

"Als je zulke concessies moet doen a a n d e a l g e m e n e markt leidt dat tot e e n verdere uithol­ ling v a n wat je a a n het doen bent. Ik vind dat geprofileerde media d e keuze tussen kwaliteit e n kwantiteit in het voordeel v a n d e kwaliteit moeten laten uitvallen." Volgens Van Cuilen­ burg moet d e slogan sm aü is beautilul prevaleren. "Je kunt beter een EO,­ of VPRO­variant kiezen, d a n w a t je nu ziet bij d e VARA, die meent kwaliteit e n kwantiteit met elkaar te kunnen combineren. N ou dat g a a t dus niet. Dan krijg je op een g e g e ­ ven moment d e situatie dat Zeg's AAA als socialistisch amusement wordt aangemerkt." De kritiek v a n actualiteitenpro­ g r a m m a m a k e r s dat men g e e n ploeg mder n a a r Afrika k a n stu­ ren omdat er amusement moet worden g e m a a k t is terecht, al­ dus Van Cuilenburg. "Ik vind het best als omroepen e e n m a s s a ­ publiek wiUen aanspreken, m a a r zeg d a n niet dat je bezig bent met het uitdragen v a n e e n boodschap."

Respekt Hoe staat iemand als m r.A.Duy­ ser, a l g e m e e n direkteur N CRV, die ook op het symposium a a n ­ wezig zal zijn, hier tegenover? De N CRV, die e e n toekomstge­ richt beleid wil voeren, probeert op allerlei manieren d e christe­ lijke jeugd met h a a r program­ ma's te bezielen. Riskeer je niet, zoals Van Cuilenburg verwacht, je identiteit te verliezen door amusement te verkiezen? Duyser erkent dat d e N CRV als christelijke omroep g e e n ant­ woord heeft op d e commerciële overload. Maar Duyser vertelt d a t d e a c h t e r b a n v a n d e N CRV op dit moment zo gevarieerd is e n dat d e leden in hun voorkeu­ ren erg weinig verschillen v a n TROS­ of AVRO­leden. Toch be­ weert hij dat het amusement v a n d e N CRV a n d e r s is d a n het amusement v a n d e echte pu­ blieksomroepen.

gen) wil Greven ook nog niet kwijt. "Ik moet dat allemaal nog bedenken, wat ik d a a r g a zeg­ gen." Hoe e e n b l a d als Trouw o m g a a t met d e gevolgen v a n ontkerke­ lijking e n d e strijd om d e abon­ n e e is te zien a a n d e kortgele­ d e n ingevoerde vernieuwing. Dat d e kerkpagina (het b e p a ­ l e n d e christelijke kenmerk v a n d e krant) v a n p a g i n a 2 n a a r elders, in het hart v a n d e krant, is verhuisd heeft heel wat leden v a n d e Trouw­achterban ver­ ontwaardigd in d e pen doen klimmen. In d e rubriek 'brieven v a n le­ zers' (Trouw, 1 november j.l) merken sommigen boos op: "Waarom moest d e kerkpagina v a n p a g i n a 2 n a a r p a g i n a 10?" e n "niet leuk dat d e kerkrubriek is gedegradeerd". En Wim Mei­ ners, adjunct­hoofdredacteur v a n d e Gooi e n Eemlander, roept vertwijfeld uit: (Poditmipa­ gina, 6 november): "Als zelfs

Trouw d e kerk in het midden laat, w a a r moet dat d a n heen?" Over kerk­columnist A.J.Klei zegt hij: "Terug met Klei e n vlug wat! Hij heeft het eerstgeboorte­ recht, e n niet al die aarzelaars, v a n wie je m a a r af moet w a c h ­ ten of ze wel a b o n n e e worden, l a a t s t a a n blijven."

Zuiltjes In zijn kamer prijken op e e n kast stickers v a n twee verschillende organisaties. Een wat ongewo­ n e combinatie, e e n voorkeur voor zowel d e N CRV als d e PvdA? Eén v a n d e stickers blijkt echter door iemand a n d e r s op­ geplakt te zijn. Hij haalt ze er ook m a a r meteen af, om verde­ r e misverstanden te voorkomen. M a a r op zich is het niets bijzon­ ders, ook Prof. Jan van Cuilen­ burg zelf, hoogleraar communi­ catiewetenschap a a n d e VU, is e e n produkt v a n d e ontzuiling.

vertellen over d e gevolgen v a n d e maatschappelijke e n techno­ logische ontwikkelingen voor d e geprofileerde media, ofwel d e 'media met e e n boodschap'. Onder geprofileerde media ver­ staat hij n a a s t christelijke ook a n d e r e media die meer willen d a n e e n a l g e m e e n publiek be­ reiken, zoals bijvoorbeeld d e VARA. Van Cuilenburg richt zich met n a m e op d e omroepen: "N u w e te m a k e n h e b b e n met e e n pluri­ formiteit binnen onze samenle­ ving die g e e n struktuur vertoont, wordt het voor media met e e n b o o d s c h a p steeds moeilijker om terug te vaUen op e e n achter­ ban, en om ook die te bereiken." Refererend a a n zijn stokpaard­ je, 'het informatieoverschot', zal hij tijdens het symposium d e stelling g a a n verdedigen dat hoe meer zendtijd omroepen hebben, h o e minder identiteit ze overhouden. O m d a t toe te lichten zegt hij:

Wezenlijke verschillen zijn vol­ gens hem bijvoorbeeld dat d e NCRV g e e n grote prijzen weg­ geeft bij e e n quiz en niet rolbe­ vestigend werkt. Als ik v r a a g w a a r o m ik n o g nooit e e n homo­ p a a r als deelnemers bij e e n NCRVrQuiz h e b gezien ant­ woordt Duyser dat ze nou ook weer niet roldoorbrekend willen werken. Niet rolbevestigend, m a a r ook niet roldoorbrekend? N" ee, want e e n onderdeel v a n onze identiteit is ook weer dat je res­ pekt hebt voor mensen die in hun d e n k e n gewoon nog e e n stuk minder ver zijn d a n a n d e ­ ren. Ik vind het e e n grote kunst om onze hele pluriforme achter­ b a n bij elkaar te houden en voor iedereen respekt te hebben." Van e e n splitsing tussen com­ merciële e n levensbeschouwe­ lijke omroepen wil hij niets we­ ten. "Ontspanning e n plezier be­ paalt evenzeer d e identiteit v a n je p r o g r a m m a als d e informatie e n religie."

Advertentie

UW COLLEGA HEEFT ZIJN OLIVEHI PC BIJ WILSON GEKOCHT! KOM LANGS OF BEL OP! • universiteitskortingen • service • demonstraties • software • printers • en lekker dichtbij!! •

WILSON KANTOORMACHINES COMPU TERS BV Utrechtsestraat 7 0 - 7 2 Amsterdam telefoon: 2 3 8 3 9 5 ECHTE VAKKENNIS, ECHTE SERVICE! ^

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen