Ad Valvas 1986 - 1987 - pagina 343

13 FEBRUARI 1987 "Het w a s een kritisch advies. Dat is niet opmerkelijk, w a n t d e r a a d is altijd kritisch", corrigeert prof. K noers op strenge toon d e verslaggever. Sinds juli 1986 is hij voorzitter v a n d e Onderwijs­ raad, op dit terrein het belang­ rijkste adviescollege v a n d e re­ gering. In deze hoedanigheid is hij opvolger v a n d e v e r m a a r d e prof. mr. LA. Diepenhorst. Re­ gelmatig maakt K noers werk­ weken v a n 70 uur om ook zijn functie v a n hoogleraar in d e pe­ dagogiek in Nijmegen n a a r be­ horen te verrichten. Met d e duim ritselt hij langs d e zijkant v a n omvangrijke papierstapels die op zijn b u r e a u liggen opgetast. Een voorzitter v a n d e Onder­ wijsraad moet veel lezen, maakt hij duidelijk. De r a a d is immers een linaal adviescollege, wat zoveel wil zeggen als dat d e raad zijn oordeel a a n d e minis­ ter pas geeft n a kennisneming van alle adviezen uit het over­ legcircuit. De Onderwijsraad werd in 1919 na d e beëindiging v a n d e schoolstrijd ingesteld e n legde zich vooral in het begin toe op de bewaking v a n d e 'pacifica­ tie', de financiële gelijkstelling van o p e n b a a r en bijzonder on­ derwijs. Knoers: "Onze oordelen zijn gestoeld op juridische e n onderwijskundige gronden. We bekijken of d e vrijheid v a n on­ derwijs niet in het g e d r a n g komt en of het gevoerde beleid con­ sistent is."

Onderwijsraad wenst onbevangen oordeel over beleid Deetman

'Van die ingezonden stukken worden wij niet koud of warm' Onlangs bracht de Onderwijsraad een opmer­ kelijk kritisch advies uit aan minister Deetman. Diens voorstellen voor groei en krimp van uni­ versiteiten en academische ziekenhuizen sprui­ ten niet voort uit een duidelijke visie op het ho­ ger onderwijs, oordeelde de raad. Aan de felle bewoordingen waarmee menig universitair me­ dewerker de laatste tijd via de media zijn me­ ning over Deetmans beleid kenbaar maakt, heeft de raad echter geen boodschap. "Dat is commotie en daar houden we ons niet mee be­ zig", zegt de voorzitter, de Nijmeegse hoogle­ raar dr. A.M.P. Knoers.

Knoers: "De v r a a g weUce speci­ alismen e e n universiteit in huis moet hebben, moet d e universi­ teit zeH uitmaken. Natuurlijk is het gewenst dat universiteiten daarbij rekening houden met het gehele circuit v a n universi­ teiten. Men moet b e d e n k e n dat Nederland e e n klein land is." Toch ging d e r a a d in het n a j a a r accoord met een wetsvoorstel w a a r m e e Deetman zijn krimp­ e n groeioperatie wü regelen. "Wij vonden het e e n politiek feit d a t het ministerie geld moet in­ leveren. Dat is e e n kabinetsbe­ sluit." Volgens K noers is er g e e n s p r a k e v a n e e n 'worgwet', zoals d e universiteiten stelden, m a a r v a n een noodwet met e e n be­ perkte geldigheidsduur (tot 1991). Bij d e door d e minister voorge­ stelde snoeimaatregelen plaat­ ste d e r a a d enkele forse v r a a g ­ tekens. De maatregelen wekken d e indruk v a n e e n ad­hoc be­ leid e n e e n s a m e n h a n g e n d be­ leidskader is afwezig, schreef d e r a a d . Nu lijkt K noers deze kritiek enigszins af te zwakken. "Dat beleidskader is er onge­ twijfeld wel, m a a r het ligt voor ons niet duidelijk op tafel." Hij is echter hoopvol gestemd dat het v e r l a n g d e kader alsnog voor d e d a g komt. Niet meer tijdens d e z e groei­ e n krimpoperatie. M a a r voor d e ontwikkelingen n a 1991 als wellicht nieuwe be­ zuinigingen e n reorganisaties voor d e deur staan.

Vele ingrediënten v a n d e pacifi­ catie­ en verzuilingsgedachte zijn in d e Onderwijsraad nog ruimschoots aanwezig. De ver­ gaderingen zijn besloten, ten­ einde d e 'frankheid v a n oor­ deel' te bevorderen e n men hoedt zich ervoor 'staatkundige wildebrassen' (Diepenhorst) binnen te halen. K noers: "Bij d e samenstelling v a n d e r a a d trachten we er voor te zorgen dat levensbeschouwelijke ach­ tergronden in gelijke m a t e ver­ tegenwoordigd zijn. Voor ie­ mand die zich heel sterk in e e n bepaalde richting heeft geprofi­ leerd en als het w a r e op d e bar­ ricaden heeft g e s t a a n voor be­ paalde politieke standpunten, is in de r a a d g e e n plaats. Want dat zou afbreuk doen a a n d e onpartijdigheid v a n onze advie­ zen." "De adviezen zijn e e n produkt van consensus tussen d e leden. Dat is althans d e bedoeling. Soms moeten w e tot e e n com­ promis komen, m a a r dat is ei­ genlijk een onwenselijke zaak." "De minister is niet verplicht op onze adviezen te r e a g e r e n . Wat je wel ziet is dat hij zich in stuk­ ken n a a r d e Tweede K amer verantwoordt op grond v a n onze adviezen. Hij k a n d a a r moeilijk omheen. Ook door K a­ merleden zelf wordt verwezen naar ons oordeel ­ d a a r wordt vaak mee geschermd." Vroeger moet er e e n waterdicht schot tussen Onderwijsraad en departement h e b b e n b e s t a a n . De gedachte w a s : m e n moet volledig objectief tegenover el­ kaar blijven staan. D a a r is d e

Wim Crezee

UP­foto Bram de Hollander

afgelopen deccenia enige ver­ a n d e r i n g in gekomen. Tegen­ vyoordig deelt directeur­gene­ r a a l In 't Veld t w e e m a a l per j a a r a a n d e r a a d m e e welke plan­ n e n op stapel staan. "We horen d a n alleen a a n e n stellen vra­ g e n . Maar", vervolgt K noers ge­ decideerd, "er vindt g e e n uitwis­ seling v a n g e d a c h t e n plaats op­ d a t wij op gelijke termen zouden

uitkomen. We proberen kruid droog te houden."

ons

Klein land Enkele m a a n d e n terug berispte d e r a a d d e minister: hij zou zich te gedetailleerd bezighouden met d e inrichting v a n faculteiten e n dat ging d e r a a d te ver.

Het afgelopen h alf jaar zijn vele hoogleraren in de pen geklom­ men en waren in opiniërende beschouwingen en ingezonden stukken in dag­ en weekbladen niet kinderach tig in h un kritiek op Deetmans beleid. De minis­ ter werd boekh oudkunde op mavo­niveau, culturele kaal­ slag, verantwoordelijk voor h et ontstaan van geestelijke cor­ ruptie, respectievelijk NSB­me­ thodieken verweten. Heeft zo'n lawine van kritiek invloed op de Onderwijsraad? "Wij worden d a a r niet koud of w^arm van", zegt Knoers met e e n stem die i n d e r d a a d weinig emo­ tie verraadt. "Wij kunnen heel g o e d begrijpen dat er in het veld commotie is ontstaan over d e snoeiplannen v a n d e minis­ ter. M a a r emoties kunnen niet het uitgangspunt zijn v a n onze adviezen. K ijk, dat het in d e we­ reld v a n het onderwijs ver­ schrikkelijk moeilijk is, weet ie­ d e r v a n ons natuurlijk wel. Ver­ geet met dat al die stukken­ schrijvende professoren er ook niet geheel a a n ontkomen hun

Interesse Grotius Academie gering De particuliere, postdoctorale juristenopleiding 'Grotius Aca­ demie' trekt veel minder studen­ ten d a n werd verwacht. Dit maakte d e voorzitter v a n d e Academie, d e Nijmeegse emeri­ tus hoogleraar privaatrecht W.C.L. van der Grinten, vorige week vrijdag bekend tijdens een symposium op d e VU. Volgens d e prognoses zou d e opleiding ­die n a een moeizame start nu ruim e e n m a a n d draait­

zo'n 35 meesters in d e rechten per j a a r moeten opnemen, m a a r op dit moment doet slechts e e n tiental m e e a a n d e cursus. De Grotius Academie, geves­ tigd in het World Trade Centre Amsterdam, is opgericht op ini­ tiatief v a n bedrijfsleven, over­ heid e n universiteiten, met als hoofdsponsor uitgeverij K luwer. Afgestudeerde juristen van hoog niveau kunnen g e d u r e n d e t w e e d a g e n per week, dertig w e k e n lang, hier hun gemis a a n

praktijkkennis wegwerken, mits ze 25.000 gulden collegegeld neertellen. De particuliere Grotius A c a d e ­ mie­ genoemd n a a r d e v a d e r v a n d e Nederlandse rechtsge­ leerdheid, Hugo d e Groot­ is op­ gezet omdat d e regelgeving v a n minister Deetman voor het b e ­ ginnen v a n postdoctorale oplei­ dingen te ingewikkeld zouden zijn. Ook wordt het marktgericht d e n k e n v a n universiteiten te be­ krompen gevonden.

De docenten komen uit d e prak­ tijk: bedrijfsleven, advocatuur, notariaat, overheid e n universi­ teit. De cursisten h e b b e n e e n strenge selectie o n d e r g a a n op criteria als studieresultaten, schrijfvaardigheid, analytisch vermogen en contactuele eigen­ s c h a p p e n . Het is d e v r a a g of met d e tegenvallende belang­ stelling die selectie zo streng blijft.

Armand

eigen b e l a n g e n te verdedigen. Een hoogleraar is altijd ook hoogleraar v a n e e n b e p a a l d e universiteit. Eigenbelang probe­ ren wij in d e r a a d buiten d e deur te houden. Het g a a t ons om e e n onbevangen, onpartijdig oordeel." "Het enige geluid dat voor ons v a n b e l a n g is, is dat v a n verte­ genwoordigende lichamen, zo­ als d e Vereniging v a n samen­ w e r k e n d e Nederlandse univer­ siteiten (VSNU). Als men d a n zegt: 'Dat zijn alleen m a a r be­ stuurders', h e b b e n wij d a a r g e e n boodschap a a n . D a n moet m e n in het veld ervoor zien te zorgen dat er a n d e r e vertegen­ woordigers komen. De minister k a n toch niet met Jan en alle­ m a n spreken." De laatste tijd klinkt steeds va­ ker h et verwijt dat de minister de band met de realiteit verlo­ ren h eeft. Zijn bezuinigingen lei­ den aan de universiteiten tot on­ derlinge ac h terdoc h t, moede­ loosheid, catc h as catch can­ taferelen. Knoers: "Ik herhaal: dat is com­ motie en d a a r bemoeit d e On­ derwijsraad zich niet m e e . Wat is nu die b a n d met d e realiteit?! Het kabinet heeft het besluit ge­ n o m e n te bezuinigen op onder­ w^ijs en d a n k a n iedereen uitre­ k e n e n dat d e gevolgen op d e w^erkvloer bijzonder ernstig zijn. Ik g a ervan uit dat d e burgers die dit kabinet gekozen h e b b e n deze consequenties hebben voprzien." D e bezuinigingen worden door d e Onderwijsraad als e e n poli­ tiek feit geaccepteerd. De mar­ g e s zijn d a n ook vrij smal, er­ kent K noers. "Op zichzelf vind ik d a t niet betreurenswaardig. Zou ik d a t wel vinden, d a n h a d ik in d e politiek moeten gaan."

BEYERS NAUDÉ VRAAGT UWSTEUN. De organisaties die streven naar één rechtvaardige, niet­raciale en democratische samenleving hebben dringend financiële steun nodig.

GeefomZuid­ Afrika: giro 26655 Ln.v Bevrijdings­ fonds Komitee Zuidelijk Aft*ika, Amsterdam

Heijnen (UP)

11

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen