Ad Valvas 1986 - 1987 - pagina 345

13 FEBRUARI 1987 "Zum kotzen," zegt Dirk Baa l­ man, docent architectuurge­ schiedenis a a n d e VU. Hij strijkt met zijn h a n d langs het bakste­ nen muurtje a a n d e ingang v a n het bruin café in het hoofdge­ bouw. "Het zijn handvormste­ nen. Een duur steentje. Populair m bordelen. Past bij open haard, Friese staartklok e n O os­ tenrijkse dekenkist." De commissie Müieuverrijking en Aankl eding (MVA) v a n d e VU, w a a r v a n d e kunsthistoricus lid is, k w a m onlangs in spoed­ vergadering bijeen. Aanleiding hiervoor w a s d e verbouwing die op dit moment in het VU­Restau­ rant plaatsvindt. De lopende b a n d die d e vuile vaat richting spoelkeuken trans­ porteert vormt al geruime tijd een bottl eneck in d e m e n s a v a n het hoofdgebouw. Daarom wordt nu e e n nieuwe afwas­ plaats gebouwd a a n d e ingang van d e mensa.

Kunsthistoricus B a a l m a n pleit voor s y s t e m a t i s c h e vorm.geving

'Verbouwen, nu doet d e technische dienst het er e v e n bij' multiplex bij schuurt e n lakt, is het weer als nieuw. Druk e e n s e e n peuk uit op formica e n kijk w^at er gebeurt." "Dit is e e n complex gebouw, m a a r het is een consisfenf vorm­ g e g e v e n gebouw. Als je niet be­ reid bent d e architecturale in­ g r e p e n in d e h a n d te houden, is het binnen d e kortste keren e e n ' puinhoop. Dat zie je nu in r a p tempo gebeuren." "Heel treurig word je ervan", aldus Dirk Baal­ m a n , die denkt het gevoel v a n d e hele commissie te verwoor­ den, al zegt hij "altijd voorname­ hjk n a m e n s mijzelf" te spreken. "Wie verzint dit alles in gods­ n a a m ? " vraagt hij zich af.

De manier w a a r o p dit gebeurt is echter voor d e commissie MVA, die hierover niet g e r a a d p l e e g d was, aanleiding om e e n s h a r d a a n d e bel te trekken. De leden van d e commissie zien deze ver­ bouwing als voorlopige kroon op een met r a s s e schreden om zich h e e n grijpende architecto­ nische verloedering v a n het hoofdgebouw. Dirk Baalman wü daar wel iets over kwijt. Het hierboven door h e m geken­ schetste bakstenen muurtje bij het bruin café is e e n m het oog springend voorbeeld. Maar er zijn ook subtielere overtredin­ gen. Zo zal het d e leek niet snel opvallen dat het schuine spoel­ keukenmuurtje op d e plek w a a r tot voor kort d e vrouwen­w.c.'s waren, bij d e ingang v a n het restaurant, uit conceptueel oog­ punt een blunder v a n formaat is.

Dit muurtje doorbreekt namelijk de contourlijn v a n d e erboven liggende aula. Wie die Ujn met het oog volgt, door d e hal e n het restaurant, ziet dat d e zeshoeki­ ge contour oorspronkelijk ner­ gens onderbroken wordt. De aula hjkt los v a n h a a r omgeving op een handjevol zuilen te staan. "Als e e n doosje", verdui­ delijkt Baalman. "Zo'n opzet is natuurlijk heüig\ Als het muurtje een meter n a a r achteren w a s gezet, w a s dddr in elk geval niet tegen gezondigd." Maar ja, wat is nog heilig. De voor deze verbouwing verant­ woordelijke Gebouwendienst zondigt in het oog v a n d e com­ missie op veel meer punten te­ gen het oorspronkelijke concept van het hoofdgebouw. "Het gebouw staat er nu ruim vijftien jaar. Het is op zich be­ grijpelijk dat op d e n duur aller­ lei veranderingen noodzakelijk worden geacht," aldus Baal­ man. "Maar er wordt liefdeloos met het gebouw omgesprongen. Er is g e e n g o e d e coördinatie

In mei wü het Comité e e n confe­ rentie organiseren, w a a r d e operatie Krimp en Groei g e ë v a ­ lueerd moet worden. Ook wü het Comité d e mogelijkheid tot e e n Universitaire O m b u d s m a n be­ kijken, die d e volgens het Comi­ té ­zwakke­ positie v a n weten­ schapsbeoefenaren in tijden van reorganisaties sterker zou moeten maken. Volgens proi. dr. J.A.A. van Doom, e e n v a n d e bestuursle­ den, wordt het met n a m e hoog tijd dat wetenschapsbeoefena­ ren zelf weer het roer overne­ men m het universitaire beleid. Te lang is dat overgelaten a a n bestuurders en het departement heeft een te dominante rol ge­ kregen. " G a a n d e w e g heeft dat," aldus Van Doorn, "geleid tot een situatie w a a r i n d e a c a ­ demische vrijheid v a n d e on­ derzoeker raakt aangetast." Een voorbeeld noemt hij het in­

Het nieuwe muurtje bij het bruin café.. tussen functionele eisen e n d e ruimtelijke mvuUing d a a r v a n . " De commissie MVA vindt dat bij ingrijpende verbouwingen, zo­ als bij het restaurant, e e n archi­ tect m d e h a n d genomen moet ^worden. Baalman: "Die is er voor opgeleid om elk probleem zo optimaal mogelijk op te los­ sen. Nu doet d e technische dienst het er even bij." Hij k a n ze stuk voor stuk aanwij­ zen, d e slechte oplossingen. In d e hal hangt e e n Lichtkrant die bezoekers wijst w a a r d e a u l a is. De portiers bedienen deze licht­ krant. Düs is het snoer ­keurig afgedekt met e e n latje, dat wel­ over e e n lengte v a n veertig me­ ter, met e e n onmogelijke knik erin, langs het betonnen pla­ fond in d e hal gelegd. "Jongens­ werk", noemt Baalman het. Het snoer h a d door het kelderpla­ fond gekund. Standwerk, schuin tegenover d e portiers: "Die Wereldwinkel, dat

is allemaal koek­en­zopie. Had het niet in e e n losse kar gekund? Nu is het e e n bouwkundige in­ greep". De planten in d e hal: "Fantasieloos. Ze h e b b e n ge­ woon voor elk stuk beton e e n plant neergezet". Een indruk­ wekkend dieptepimt vormt d e extra leuning die in het midden v a n d e trap n a a r d e aula is ge­ zet. De dwarsbalk is liikraak op d e d r a g e r s gelast en heeft e e n afwijkende breedte. Bovenaan is e e n buis bevestigd met e e n bordje Denk om de trap erop. O n d e r a a n d e leuning w a s ken­ nelijk ook e e n bordje gepland. Het is er niet v a n gekomen en het stuk buis steekt zinloos in d e lucht. De Architectengroep '69, die het hoofdgebouw ontwierp, heeft inmiddels opdracht gekregen om e e n nieuw kleurenschema voor het gebouw te maken. Het is nog niet af, m a a r het koffie­

Foto Michel C l a u s AVCAfU

Aad Meijer punt op d e tweede e t a g e is vooruitlopend d a a r o p bij e e n verbouwing die bediening door é é n persoon mogelijk maakt, groen en wit geverfd. De koffie­ punten op d e vierde, achtste e n twaalfde e t a g e volgen binnen­ kort. De commissie MVA is er niet in gekend, omdat het niet om in­ grijpende verbouwingen zou g a a n . Baalman is er niet en­ thousiast over. "Moet je kijken hoeveel soorten verf ze gebruikt hebben, en hoe inconsequent. H a d d e n ze niet op dat kleuren­ s c h e m a kunnen wachten? Nu wordt 't e e n opeenstapeling v a n kleurincidenten." "Ze h e b b e n d e leuningen v e r z a a g d en er bank­ jes v a n gemaakt. W a a r o m zijn d e multiplex tafelbladen ver­ v a n g e n door formica? Als je

Comité Academische Vrijheid wil autonomie versterken Een vijftigtal universitaire onderzoekers, onder wie verschillende hoogleraren heeft zich vere­ nigd in het 'Comité Verdediging Academische Vrijheid'. Het comité wil de 'vrije beoefening van wetenschap handhaven', en de 'autonomie versterken'. Dat blijkt uit het actieprogramma dat het comité woensdag 4 februari presenteer­ de. stituut der voorwaardelijke fi­ nanciering, dat ­door d e eis dat tenminste vijf onderzoekers e e n unit vormen­ kleine m a a r hoog­ w^aardige onderzoeks­eenhe­ d e n benadeelt. Ook d e regeling v a n het au­ teursrecht in d e nieuwe RRWO

(Rechtspositie­reglement We­ tenschappelijk O nderwijs) vormt in Van Doorns ogen e e n aantasting v a n d e a c a d e m i s c h e vrijheid. W a n n e e r het auteurs­ recht niet langer berust bij d e schrijver v a n e e n wetenschap­ pelijk artikel m a a r bij diens

werkgever, g a a t d e deur op e e n kier voor censuur, zo vrezen Van Doorn e n het Comité. Ver­ der zijn d e ingrepen v a n d e ope­ ratie Krimp en Groei h e n e e n d o o m in het oog. Het Comité vloeit voort uit een initiatief dat drie Rotterdamse (Van Doom, Breman e n Van Schendelen) e n e e n Leidse hoogleraar (Schuyt) in decem­ b e r n a m e n . Zij organiseerden het congres 'De Bedreigde Uni­ versiteit', dat enige pubhciteit verwierf toen minister drs. W.J. D e e t m a n enige pressie uitoe­ fende om er als spreker a a n w e ­ zig te zijn. Deetman verweet d e organisatie 'een straatvechters­

Het antwoord op deze p r a n g e n ­ d e v r a a g is niet zomaar te ge­ ven, vertelt B a a h n a n s m e d e ­ commissielid ir. J.C. Meijer. Hij zit tussen twee vuren, want hij is ook hoofd v a n d e onder d e Ge­ bouwendienst ressorterende af­ deling Centrale Gebouw Tech­ niek. Als lid v a n d e commissie MVA onderschrijft hij Baalmans bezwaren. Als hoofd v a n zijn af­ deling komt hij echter op voor zijn collega's. Hij legt er d e n a ­ druk op "liever g e e n zwarte pie­ ten uit te delen, omdat je d a a r ­ m e e slechts welwillende men­ s e n frustreert". "De besluitvorming vindt plaats in e e n spanrungsveld w a a r i n tijd­ en geldgebrek e e n belang­ rijke rol spelen. De é é n zegt dit, d e a n d e r dat, e n uiteindelijk rolt er d a n iets mt dat niet altijd e v e n gelukkig is." De commissie Müieuverrijking e n Aankleding g a a t h a a r be­ z w a r e n overigens voorlopig niet hogerop uitspelen. Zowel Baal­ m a n als Meijer zien meer heU in e e n betere voorlichting a a n het personeel. Baalman: "We moe­ ten ze a a n d e h a n d m e e n e m e n door het gebouw e n vertellen h o e het in elkaar zit, e n w a a r ­ om". B a a k n a n gaat, als d e huidige verbouwing v a n koffiepunten doorzet, proberen ,in elk geval het koffiepunt op zijn eigen acht­ ste e t a g e als monument voort te laten b e s t a a n . \, "Architecture se ll s, z e e g e n ze in Amerika. Dat zou het VU­be­ stuur zich moeten realiseren: of het nou je s m a a k is of niet, als je d e architecturale kwaliteit v a n je gebouw hoog houdt, is dat promotie voor je instelling." (Zieookpag.

13j

mentaliteit' v a n w e g e d e a a n ­ vankelijke weigering van spreektijd. In e e n straatvechters­atmosfeer hoopt het Comité in d e toekomst niet meer te opereren. Evenmin wü het Comité m d e toekomst werken vanuit het zelfbeeld dat m e n bedreigd wordt. Van Doom: "We wiUen toe n a a r een situatie w a a r i n universiteiten over eigen fondsen beschikken v a n waaruit hun bestuurders b e t a a l d worden en w a a r het d e wetenschapsbeoefenaren zelf zijn die b e p a l e n wat er wel en w a t er niet gebeurt. Twintig j a a r g e l e d e n werd het universitaire beleid achter gesloten deuren g e m a a k t door curatoren. Te­ genwoordig wordt het universi­ taire beleid achter gesloten deu­ r e n g e m a a k t in kamertjes te Zoetermeer. Wij wülen dat weer terugdraaien."

(Esther Hageman/UP)

fw

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen