Ad Valvas 1986 - 1987 - pagina 299

23 JANUARI 1987 Deetman noemde uw stemge­ drag na uw felle k ritiek 'politiek niet het meest k rachtige'. "Ik ben ook veel minder d a n d e heer Deetman uit op krachtsver­ toon. Ik h e b er nooit misverstan­ den over laten b e s t a a n dat we qua financiële taakstelling niet ver van elkaar afstonden e n het zou d a n zeer laf zijn geweest om tegen te stemmen. Maar üc h e b groeiend problemen gekregen met de regeerstijl v a n deze mi­ nister en met zijn o m g a n g met de universiteiten." "Deetman meent dat reorgani­ satie betekent: e e n financiële taaksteUing maken, e e n voorlo­ pige invulling geven, e e n partij­ tje robbedoezen over d e b e d r a ­ gen en d a a r komt d a n e e n win­ naar uit. Ik h a d gehoopt dat hij bij de sociale w e t e n s c h a p p e n ons idee om eerst e e n profiel op wat langere termijn op te stellen en pas d a n te komen tot een toakverdelingsplan zou overne­ men. Dat hij d a a r d e tijd voor had genomen, dat hij zorgvul­ dig was geweest. N ou, hij heeft een heel klein beetje ruimte ge­ boden en dat w a s voor d e uni­ versiteiten kennelijk genoeg, maar ik voorspel u e e n ding: dat hele circuit v a n zaken d o e n met elkaar, colleges v a n bestuur, minister en ambtenaren, dat cir­ cuit verliest a a n geloofwaardig­ heid. De demotivatie neemt enorm toe. Ik spreek academici die zeggen: 't g a a t niet meer, 't gaat kapot. Mensen zien het niet meer zitten, goeie mensen g a a n weg." "Je kunt wel winnen, m a a r daarmee komt het noodzakelij­ ke proces nog niet tot stand. En over wirmen gesproken: d e me­ dische sector. Je ziet dat zijn aanpak d a a r niet werkt. Pas nu, na vier, vijf j a a r stoere m a n n e n ­ taal van d e minister, wordt er voor het eerst gepraat. Met zijn mocho­regeerstijl staat hij d a a r behoorlijk in het rood."

PvdA­er Wallage mist lange termijn­visie bij minister én a a n ­uni­versiteiten

'De winter van Deetman gaat ooit voorbij' Hij w a s twee j a a r fractievoorzitter en acht j a a r wethouder in Groningen. In 1981 kwam hij in d e Kamer, w a a r hij sinds enige tijd het PvdA­ onderwijsbeleid coördineert. Tijdens het eerste kabinet­Lubbers ging hij door voor e e n paladijn v a n d e minister, m a a r sinds d e zomer v a n 1986 heeft hij dat verwijt niet meer gehoord.In d e voorbije m a a n d e n s p a a r d e PvdA­woord voer­ der Jacques Wallage minister Deetman niet met zijn kritiek. Eind december stemde hij wel voor het begrotingsonderdeel wetenschappelijk on­ derwijs, m a a r inhoudelijk is hij bezorgder d a n ooit. R e a g e r e n d op d e uitspraken v a n d e b e ­ windsman in Ad Valvas v a n vorige week zegt hij: "Uit dat interview komt het beeld n a a r voren v a n e e n m a n die iedere b a n d met d e realiteit binnen d e universiteiten verloren heeft."

Advertentie

Tambo en de Bankiers; Adelheid Roosen Maken de grote banken en multinationals een einde aan de apartheid? In VN onthult Anthony Sampson, de bekende Engelse jour­ nalist, de contacten tussen Tambo, van het ANC, en de Britse en Zuid afrikaan se zakenlie­ den: 'Ontmoetingen in een eufore stemming. Wat een sympathiek gezelschap'. Opmerkelijk: hoe het rapport over de vei­ ligheid van Borssele werd gekuist. De Babylonische spraakverwarring rond het Rost van Tonningen­pensioen. Gorbatsjov en de Russiche 'dooi*.

De Kimstbijlage Ischa in gesprek met Adelheid Roosen. Henk van Ulsen wil 'Oidipoes' niet. De vogels in de wmter, en waarom vogels moeten blij­ ven. De Kunslbijlage: de Amsterdamse avant­ garde m kleur. En: Musée d'Orsay als hil.

Lees naast uw krant Vrij Nederland

hoger onderwijs op l a n g e r e ter­ mijn. Het Hjkt me dat d e v r a a g die d e minister zich wel in d e besloten omgeving v a n Zeist durfde te stellen, k a n N ederland zich dertien universiteiten blij­ ven veroorloven, ook in d e o p e n b a a r h e i d a a n d e orde hoort te komen." Wat is uw antwoord op die vraag? "Ja, m a a r onder voorwaarden. Ik b e n bereid e e n hoge prijs te betalen voor het dicht bij huis houden v a n universiteiten. De toegankelijkheid v a n het WO is

•1^i­xg

De minister is zelf heel tevreden. "Hij is beangstigend tevreden. Uit dat interview komt het beeld naar voren v a n e e n m a n die iedere b a n d met d e realiteit bin­ nen de universiteiten verloren heeft. Daar zit e e n minister in zijn bunker in Zoetermeer, die meent dat hij e e n soort oorlog voert, af en toe slagen wint, maar het slagveld kent hij ken­ nelijk niet. Hij weet absoluut niet wat er op faculteiten e n op sub­ facultair niveau a a n verloede­ nng in onderlinge verhoudin­ gen, a a n vluchtgedrag en, in feite, onttakeling v a n het weten­ schappelijk klimaat speelt." Zou de PvdA, zou Wallage het anders hebben gedaan? "In de allereerste plaats hoop ik

Bert Bakker Remco Pols/UP

• »<

'JK^^L

UP­f oto Maarten Hartman

dat e e n PvdA­minister d e moed zou h e b b e n g e h a d om te begin­ n e n met e e n discussie over d e l a n g e termijn. Ik acht het a b s o ­ luut onmogelijk om bezuinigin­ g e n in te vullen als je d a a r niet e e n p a a r afspraken over hebt. Het is heel cynisch als Deetman nu zegt: d e relatie met het HBO, dat is eigenlijk d e toekomst. Twee, drie j a a r geleden zei hij, toen ik voor die relatie pleitte: ja, blauwdrukken, v a a g gepraat, eerst STC en TVC, d a n komt het allemaal wel in orde." "Verder hoop Uc dat d e plannen e e n abstractieniveau lager zou­ den zijn ingevuld. Waarbij d e minister zou h e b b e n gezegd: beste vrienden: jullie leiden nu sociale wetenschappers op in aantallen die wij op termijn niet meer acceptabel vinden. Wü ons nu, binnen x m a a n d e n , e e n uitwerking op tafel leggen hoe jullie denken d a a r wat a a n te doen. Bij onwilligheid h a d ook e e n PvdA­minister moeten in­ grijpen, m a a r d e a a n p a k zou fundamenteel a n d e r s zijn ge­ weest. Deetman is d e thuisban­ kier, e e n v a n ons zal een mee­ denker moeten zijn." Deetman acht de verschuiving alfa­gamma richting beta on­

ontkoombaar. U blijk ens uw voorbeeld oo k ? "Nee, want d a a r komt e e n v a n zijn grote manco's. Als je zegt: w e h e b b e n minder sociologen nodig, d a n is d e eerste v r a a g die je moet stellen niet: zal ik minder sociologen opleiden, m a a r : wat moet er gebeuren met d e sociologie­opleiding. Een heel fraai voorbeeld, dat ook aangeeft in w a t voor wak­ ken hij het afgelopen j a a r is ge­ reden: d e Tüburgse letteren. D a a r h a d men zich die v r a a g gesteld. En wat doet Deetman: opheffen! Dan zie je dat dat niet a a n elkaar vast zit, dat dat alle­ m a a l m a a r h a p ­ s n a p schoten zijn." "En d a n komt er ineens e e n con­ cept uitrollen v a n e e n gekantel­ d e letterenfaculteit, v r a a g mij niet wat dat is, en e e n traditio­ nele letterenfaculteit. We moe­ ten kantelen, dat schijnt heel goed te zijn." Begin februari k omt de minister met een 'schets' van zijn plan­ nen voor het hoger onderwijs. Wat verwacht u daarvan? "Eindelijk antwoord op e e n p a a r v r a g e n die ik nu al vijf j a a r stel. Hoe men kwantitatief en kwalitatief aankijkt tegen het

e e n belangrijke factor. En het zou voor d e regionale economie dodelijk zijn als je ergens e e n universiteit w e g h a a l d e , sterker: gebieden als Brabant h e b b e n e e n veel sterkere universitaire structuur nodig d a n ze nu heb­ ben. Maar, dat is e e n heel duur uitgangspunt, dat moet je met rationaliteiten terugverdienen. Door intensieve samenwerking met het HBO. Voorbeeld: d e le­ rarenopleiding. Minimaal sa­ menwerken, normstellingen ge­ lijk trekken, wat mij betreft sa­ menvoegen op e e n plek. Zo moet eigenlijk dat hele bestel worden doorgelicht. Ik b e n bij­ voorbeeld ook geïnteresseerd in d e v r a a g : e e n propedeuse voor HBO en WO, is dat nou iets wat w e willen, ja of nee. Het zou ontzettend a a r d i g zijn als d e mi­ nister d a a r eens iets over zou zeggen. Hij maakt het wel mo­ gelijk dat HBO­ers promoveren, hij bevordert d e doorstroming, d e volgende stap hoort in zo'n plan te staan." U verwacht dat soort vragen in die schets? "Van e e n minister die zo prat g a a t op zijn daadkracht, die zo uitstraalt dat beslissingen ne­ m e n zijn metier is, verwacht ik dat hij dat ook a a n kan."

Vindt u het eigenlijk geen mos­ terd na de maaltijd? "Oh ja, er is d e afgelopen jaren veel s c h a d e aangericht door het ontbreken v a n die discussie. Ik h e b h a a r in d e afgelopen jaren als in e e n echoput gevoerd. Het heeft vier j a a r gekost voordat Deetman opeens zegt: ik zal proberen versneld tot een wet voor het hoger onderwijs te ko­ men." "En zo zijn er meer dingen. Als ik nu zeg: het g a a t niet in d e eerste plaats om het beperken v a n het a a n t a l studenten sociale weten­ schappen, het g a a t om wat je d a a r leren kunt, d a n is dat e e n heel begrijpelijke gedachte. Drie, vier j a a r geleden w a s d e minister alleen m a a r bereid om te praten in termen v a n ophef­ fen of samenvoegen. Dat w a s het idioom w a a r i n hij dacht." Kunt u zich voorstellen dat de universiteiten nu even geen trek hebben in die discussie? "De metaalmoeheid is natuurlijk enorm. Maar: d e winter v a n Deetman g a a t ooit voorbij. Er is ooit e e n moment dat w e weer iets losser over hoger onderwijs n a kunnen denken in dit land. Wetenschappers moeten besef­ fen dat er nog iets n a Deetman komt. De b e l a n g e n die op het spel s t a a n overstijgen e e n toe­ vallige bewindsman. Autonomie betekent ook: wacht nou even, dat huiswerk v a n jou zullen w e maken, m a a r w e heb­ b e n ook nog a n d e r e taken. Wij wülen zelf uitmaken hoe d e tent er over e e n a a n t a l jaren bij­ staat. Dat mis ik pijnlijk tot dus­ verre. De pogingen in VSN U­ v e r b a n d iets verder te kijken d a n d e bezuinigingsneus v a n Deetman lang is, die vind ik be­ n e d e n d e maat. Ik begrijp het best, m a a r ik zou wUIen d a t d e denkcapaciteit die d a a r toch ongetwijfeld aanwezig is, ook e e n s wordt a a n g e w e n d om zelf te laten zien w a a r het h e e n moet." Deetman weigert dit k eer een financiële garantie voor de toe­ komst te geven. "Mijn echoput helpt soms. Ik h e b h e m vier j a a r geleden omstan­ dig gewaarschuwd, als enige: minister dat kunt u niet w a a r ­ maken, u zult mensen desiUusio­ neren, hun vertrouwen uithol­ len. M a a r nee, hij wist wat hij deed. Het proces v a n taakverdeling e n concentratie, van' het in el­ k a a r schuiven v a n voorzienin­ g e n en, vooral, v a n integratie v a n HBO e n WO zal ons d e ko­ m e n d e tien, vijftien j a a r inten­ sief bezighouden. D a a r zullen middelen voor vrij moeten wor­ d e n gemaakt. G e e n bezuinigin­ gen, m a a r wel geld zoeken vooT nieuwe taken. In d e universitei­ ten, w a a r zoveel geld omgaat, zou je elke vier j a a r tien tot vijf­ tien procent v a n je omzet vrij moeten m a k e n om in te zetten voor nieuw beleid." Tien procent is 300 miljoen. "Pin me nu niet vast op getallen. Het g a a t me om het beginsel. Het is terecht dat hij g e e n g a ­ ranties geeft, m a a r hij moet nog iets meer doen. Het idee van: ik p a k jullie nog een keer en d a n is het e e n tijdje rustig, is helemaal fout. Hij moet voor d e continuï­ teit zorgen. De minister, begrijp ik uit het interview, beschouwt zichzelf als e e n succesvol minis­ ter. Maar d e v r a a g of e e n minis­ ter e e n g o e d e minister v a n on­ derwijs is, wordt beantwoord door d e v r a a g of d e m e n s e n in het onderwijs gevoel voor rich­ ting krijgen." En wat is uw antwoord op die vraag? "Nee. Deze minister is een uitste­ k e n d e minister m a a r niet v a n onderwijs."

El

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen