Ad Valvas 1986 - 1987 - pagina 92

INFO Studium Generale organiseert Cursus Kosmologie

De mens: produkt en eindpunt van evolutie? In het najaar van 1986 organiseert het Studium Generale een collegereel<s in cursusvorm, waarin studenten kennis l<unnen mal<en met de vele facetten van de kosmologie. Naast informatie over de geschiedenis van en de huidige stand van zaken in de kosmologie, zal er ook aandacht worden geschonken aan de vraag of aarde en mens (wellicht toch) een speciale plaats innemen in het heelal.

Het thema

dag 30 oktober. 16.00-18.00 uur. Docent: Prof. dr. H. A. M. Snelders. In dit college wordt de natuurwetenschappelijke ontwikkeling geschetst die uiteindelijk leidde tot de aanvaarding van het heliocentrisch wereldbeeld. De introductie van het systeem door Copernicus in 5143. Het verzamelen van het waarnemingsmateriaal dat de astronomie nodig had door Tycho Brahe (1588). De ontdekking door Kepler dat de sinds Plato gebruikte eenparige cirkelbewegingen aan de hemel moesten worden vervangen door ellipsen. Tenslotte Newton die in zijn Pilosophiae Naturalis Principia Mathematica (1687) een algemene dynamica ontwikkelde die van alle aardse én hemelse verschijnselen gelijkelijk rekenschap kon geven. Zowel voor de planetenbeweging als voor de verschijnselen van de val en de worp gelden dezelfde wetten. Newton gaf een synthese van al wat sinds Copernicus was gevonden en met hem begon een nieuw tijdperk waarin kon worden voortgebouwd op de grondslagen die hij had gegeven. Prof. dr. H. A. M. Snelders studeerde scheikunde en natuurwetenschappen aan de Vrije Universiteit. Sedert 1977 is hij gewoon hoogleraar in de geschiedenis der natuurwetenschappen aan de Rijksuniversiteit te Utrecht en vanaf 1982 buitengewoon hoogleraar aan de Vrije Universiteit. 3e college: Relativiteitstheorie en Kosmologie. Woensdag 5 november 16.00-18.00 uur. Docent: Prof. dr. H. 1e college: Oriëntering in het heelal. J. Boersma. De algemene relativiteitsDonderdag 23 oktober 16.00-18.00 theorie van 1915 gaat over zwaarteuur. Docent: prof. dr. J. W. Hovenier. kracht en is van groot bielang voor de Plaats: Zeiss Planetarium. Oriëntering beschrijving van het heelal en dus ook in het heelal begint met het kijken in de voor de evolutie daarvan. ruimte, met waarnemen. In een volIn dit college wordt met name aangende fase wordt het waarnemlngsdacht besteed aan de rol die de relatimateriaal geordend, en probeert men viteitstheorie speelt in de kosmologie. de samenhang te begrijpen. Dan ontIn eerste instantie de zoektocht naar staan de wiskundige modellen en de de experimentele bevestiging van fysische theorieën van het heelal. Het deze fysische theorie (roodverschuiordenen van waarnemingen en het opving, tijdvertraging radargolven, stellen van nieuwe theorieën (resp. het zwaartekrachtstheorie en zwarte gabijstellen van oude theorieën) gaan ten). Vervolgens de toepassing van de vanaf dat moment hand in hand. Om relativiteitstheorie op de totale matedit college - waarin het waarnemen en rie in het heelal en tenslotte de huidige het verkennen van het heelal centraal stand van het onderzoek waarbij sterstaan - een extra dimensie te geven, is renkunde, kernfysica en hoge-energiehet Zeiss Planetarium in Amsterdam fysica samenwerken. als collegeruimte gekozen. Hier zal Belangrijkste stukjes van de puzzel o.a. aandacht worden besteed aan zijn gevonden, maar veel Is nog onopzon, maan, sterren, melkwegstelsel, gelost. Hoe ziet de toekomst van het afstanden, tijden, sterrenstelsels, heelal en alles wat daarin is, er uit? zwarte gaten, andromedanevel etc. Prof. dr. H. J. Boersma studeerde wisProf. dr. J. W. Hovenier studeerde wis- kunde en natuurwetenschappen aan kunde en natuurwetenschappen. de VU. Vanaf 1961 is hij als wetenSinds 1963 Is hij als wetenschappelijk schappelijk medewerker verbonden medewerker verbonden aan de Faculaan de Vrije Universiteit. Sedert 1980 teit der Wiskunde en Natuurwetenals gewoon hoogleraar theoretische schappen, afdeling sterrenkunde. natuurkunde. Vanaf 1971 als lector en sedert 1980 als gewoon hoogleraar. 4e college: Evolutie en Creationisme. 2e college: Van Geocentrisch naar Woensdag 12 november. 16.00-18.00 heliocentrisch wereldbeeld. Donderuur. Docent: Dr. W. J. van der Steen.

Kosmologie is een wetenschap die een antwoord probeert te vinden op de meest intrigerende vraag die de mensheid vanaf het begin heeft beziggehouden: de vraag naar het begin, de ontwikkeling en de toekomst van het heelal, de kosmos, het universum en al het leven dat zich daarin bevindt. Dit onderwerp leent zich bij uitstek voor een interfacultaire collegereeks onder hoede van het Studium Generale. Kosmologie behoort tot het onderzoeksterrein van diverse wetenschappelijke disciplines en de belangstelling voor het onderzoek en de resultaten overschrijdt probleemloos de facultaire scheidsmuren. Dankzij de natuurwetenschappen is het heelal weliswaar ,,verklaarbaar" geworden - de onvoorstelbaarheid en de gevoelens van de menselijke nietigheid zijn er door de exacte wetenschappen echter alleen maar groter op geworden. Kunnen de natuurwetenschappen nog langer zelfstandig voortgaan met hun onderzoek of hebben zij de grenzen van hun mogelijkheden bereikt? Vragen naar de oorsprong en de toekomst van het leven brengen geloof en wetenschap, theologie en natuurwetenschappen met elkaar in contact in hun beider speurtocht naar de oorsprong van het leven: toeval of niet?

Hoezeer de evolutietheorie ook aanvaard is, oude reserves ertegen zijn her en der blijven bestaan en hebben nieuw voedsel gekregen door de activiteiten van de creationisten. Met wetenschappelijke argumenten-.willen zij laten zien dat niet de evolutietheorie maar het creationisme de meest plausibele theorie is. Een wetenschappelijke uitdaging die om een wetenschappelijk antwoord vraagt. Wat de biologische aspecten betreft zal hieraan in dit college aandacht worden besteed. Eerst komt de evolutietheorie aan bod (de geschiedenis te beginnen bij Darwin, de elementaire biologie en een reeks van moderne controversen) gevolgd door de kritiek van de creationisten. Afsluitend wordt een balans opgemaakt. Dr. W. J. van der Steen is docent in de theoretische biologie subfaculteit Biologie. Zijn specialisme is wijsbegeerte van de biologie. 5e college: Het leven - toeval in de kosmos? Woensdag 19 november 16.00-18.00. Docent: Prof. dr. P. P. Kirschenmann. Levende wezens vertonen een doel-

bernetica. Thans is hij verbonden aan de Centrale Interfaculteit en de Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen. 6e college: Evolutie en wereldbeschouwing. Woensdag 26 november. 16.00-18.00 uur. Docent: Dr. G. M. N. Verschuuren. Het ontstaan en de ontwikkeling van het leven leent zich niet alleen voor een biologische invalshoek, maar ook voor een theologische Invalshoek: er is dus niet alleen ruimte voor een evolutie-leer, maar ook voor zoiets als een scheppings-leer. Dit levert geen conflicterende maar complementerende verhalen op: twee verschillende landkaarten van hetzelfde landschap. Is er ook een synthese mogelijk van deze verschillende landkaarten? In dit college wordt aandacht besteed aan Whitehead en Teilhard de Chardin die als filosofen pogingen hebben gedaan om van de wereld, die methodisch uiteengerafeld werd, weer een samenhangend beeld te geven. Dr. G. M. N. Verschuuren studeerde filosofie en biologie in Leiden en Utrecht. Hij promoveerde aan de VU. Na wetenschapsleer te hebben gedoceerd aan twee Amerikaanse universiteiten, is hij momenteel adjunct-hoofdredacteur van het natuurwetenschappelijk maandblad Natuur en Techniek. 7e college: Het heelal als hemel-enaarde? Kosmologie en Theologie. Woensdag 3 december. 16.00-18.00 uur. Docent Drs. H. R. Plomp. Uitgangspunt is de vraag, in hoeverre

Dit is een Info-deel. Info-pagina's kunnen door VU-instanties tegen betaling worden benut voor publicatie van informatie die wegens uitvoerigheid en gedetailleerdheid niet in de Mededelingenrubriek thuishoort. Publicatie geschiedt bulten verantwoordelijkheid van de redactie voor de inhoud. De voorwaarden waaronder van Infopagina's gebruik kan worden gemaakt zijn ter redactie verkrijgbaar. Aanvragen voor Info-pagina's richten aan: Redactie Ad Valvas, Hoofdgebouw kamer OD01. Tel. 4330 of 6930. de taal van de bijbel en de christelijke traditie over ruimte en tijd, schepping en geschiedenis, te rijmen is met de taal van de moderne natuurwetenschappelijke kosmologie. In een theologisch-wijsgerige beschouwing zal worden ingegaan op de natuur-wetenschappelijke inzichten en standenvan-zaken en wordt een poging ondernomen om weer te geven hoe getracht is de relevantie (of niet...) daarvan te verstaan voor theologische inzichten. Drs. H. R. Plomp was van 1981-1986 verbonden aan de VU als docent aan de theologische faculteit. Voor die tijd was hij ruim tien jaar predikant. Vanaf 1 augustus 1986 is hij weer als zodanig werkzaam in de Geref. Kerk te Oegstgeest.

Programma

f

Foto Bram de Hollander

matige complexe ordening van cellen, organen en functies, en zij zijn gekenmerkt door vele speciale eigenschappen: groei, voortplanting, beweging, gevoelens, bewustzijn. De vraag is: kon leven door toeval ontstaan uit een structuurioze hoop materiele stoffen? Kan orde uit chaos ontstaan? Of zijn daar speciale wetten of planmatige ingrepen voor nodig? Dergelijke vragen rezen ten aanzien van Darwins leer over de evolutie van de soorten. En soortgelijke vragen worden ook gesteld ten aanzien van de ontwikkeling en de structuur van het heelal als geheel. In dit college zal worden ingegaan op een paar aspecten van sommige van die vragen; tevens op enkele mogelijke antwoorden en algemene conclusies. Daarbij zullen ook verschillende typen van verklaringen worden onderscheiden. Prof. dr. P. P. Kirschenmann studeerde natuurkunde, filosofie en cy-

Belangstellende studenten kunnen zich door middel van het hierbij afgedrukte inschrijvingsformulier aanmelden voor de cursus. Het inschrijfgeld bedraagt ƒ 5,-. Naam Adres Woonplaats

Postcode .'

Tel.nr (Sub)faculteit Eerste jaar van inschrijving geeft zich op als deelnemer/deelneemster aan de cursus „Kosmologie". N.B. Voor deze cursus zijn slechts een beperkt aantal plaatsen beschikbaar. Inschrijving geschiedt dan ook in volgorde van aanmelding. Dit formulier in een enveloppe verzenden aan: Vrije Universiteit, Secretariaat Commissie voor het Studium Generale, Bureau Rector Iviagnificus, Kamer 2D-20 Hoofdgebouw, de Boelelaan 1105, 1081 HV Amsterdam.

Met het bovenstaande wordt dit info-deel afgesloten

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen