Ad Valvas 1986 - 1987 - pagina 5

^CULTUUR

Paul de Leeuw bedreven in uitbeelden typetjes W a s een solovoorstelling tot voor kort voorbe­ h o u d e n a a n d e hele groten v a n het kabaret, het afgelopen seizoen h e b b e n diverse artiesten d e gok g e w a a g d , wat e e n a a n t a l opvallende voor­ stellingen heeft opgeleverd. Tussen d e b e k e n d e n a m e n dook e e n jong talent op, Paul de Leeuw, die met zijn voorstelling getiteld 'Stel moeder niet teleur' d e hele Vaderlandse kritiek plat kreeg. Wat is het geheim v a n Paul d e Leeuw, die m e d e door zijn medewerking a a n K RO's Zalige Lief­ deslijn zowel echte liefhebbers als echte tegen­ standers heeft? Tijdens het Camerettenfestival, het kaberetfestival bij uitstek, ontspon zich e e n heftige diskus­ sie over d e v r a a g „Wat is k a b a ­ ret?" Is het spotten en klagen of het brengen v a n e e n bood­ schap? Is het beschaafd amuse­ ment of juist niet? Is het sociale satire in theatervorm? Talloze artiesten zeggen zich bezig te h o u d e n met kabaret, m a a r d e resultaten zijn n a a r d e vorm e n d e inhoud sterk v a n elkaar ver­ schillend. De avondvullende shows v a n enkele b e k e n d e n als Jasperina d e Jong, WUlem Nijholt e n Joost Prinsen bleken vooral e e n sterk autobiografische inslag te h e b ­ b e n . Er wordt uitgebreid terug­ geblikt op opvoeding, eigen car­ rière, huwelijk, relaties enz. WU­ lem Nijholt wist met deze ingre­ diënten een heel sterke e n v a a k ontroerende show te maken, terwijl d e show v a n Joost Prin­ sen wat scherper en voor het publiek confronterender w a s . Adèle Bloemendaal h a d in dit g e n r e het meeste succes met h a a r voorstelling In korte broek. Deze voorstelling is onlangs be­ kroond met d e Scheveningen Cabaretprijs, d e belangrijkste

leur door te g a a n scheiden en d e opvoeding over te laten a a n e e n a a n d e drank verslaafde tante. Met die tante moest hij veertien keer d e Sound of Music bezoeken. De show komt op g a n g als De Leeuw enkele scè­ n e s uit deze füm g a a t „ n a s p e ­ len". De toeschouwer krijgt d a n g r e e p op d e voorstelling. De uit­ drukking v a n d e tante: ,,Je geeft zoveel liefde, m a a r je krijgt zo weinig terug," g a a t onstuitbaar komisch werken. cabaretprijs v a n Nederland. In N a d e pauze verschijnen Oom d e z e show passeert als het w a r e Bob e n Tante An, een artiesten­ het leven v a n Bloemendaal d e e c h t p a a r uit het j a a r nul. Dat revue, w a a r o p soms vrolijk, geeft De Leeuw d e gelegenheid soms droef, soms cynisch, soms zich uit te leven in het spelen met warmte, wordt gereflek­ v a n typetjes, w a a r m e e hij zich teerd. Adèle is zonder twijfel d e e e n goed entertainer toont. Met grootste v a n het Nederlands ka­ veel gevoel voor detaüs weet hij het gezeur, over gebrek a a n lief­ b a r e t op dit moment. 'Stel moeder niet teleur' v a n d e e n het n a j a g e n v a n schone Paul d e Leeuw heeft niet d e schijn, neer te zetten. Met vaart diepgang van voornoemde werkt hij zich door d e bergen shows. Hij bedient zich d a n ook menselijk leed. niet v a n het b e k e n d e recept: te­ Als De Leeuw zich achter d e rugkijken op het eigen verleden. piano zet, verdwijnt d e v a a r t uit De kwaliteit v a n De Leeuw uit d e show. Niet dat hij niet ver­ zich wel in het grote a a n t a l leu­ dienstelijk piano speelt, m a a r k e typetjes dat hij uitbeeldt. Zijn d e teksten zijn te voorspelbaar show begint met e e n kw^asi­au­ e n vol clich'es. Het klinkt a a n g e ­ tobiografisch verhaal, m a a r het n a a m , doet in d e verte zelfs den­ doel d a a r v a n is waarschijnlijk ken a a n Robert Long in zijn bes­ niet het g r a v e n in het verleden, te tijd, m a a r het is te veel vorm m a a r het spelen v a n e e n zeur­ e n te weinig inhoud. derige tante. Wel leuk is zijn persiflatie op Het toneelbeeld bestaat uit e e n Een voor Afrika en zijn slotnum­ ijskast in het midden, rechts e e n mer Vlieg nu m e e n a a r d e re­ piano, e n links een eenvoedig genboog, w a a r m e e hij ook d e zitje. De Leeuw probeert e e n hele zaal a a n het zingen krijgt. etude v a n Chopin te spelen en Hij stelt d a n ook voor met dit bekent n a wat gestuntel dat hij nummer n a a r het songfestival e e n groot pianist h a d willen zijn. v a n K nokke te g a a n . Met deze En dat is niet het .enige w a a r i n echte uitsmijter eindigt De hij zijn moeder teleurstelde. Zijn Leeuw zijn eerste eigen avond­ ouders stelden hun moeder te­ vullende show. Na het succes in

Avondje BIM Tijdens het culturele avond­ p r o g r a m m a v a n d e Sociale Introductie 1985 w a s e e n v a n d e hoogtepunten voorbehou­ d e n a a n J.C.Tans his Roc­ kets, die als tientet het Bim­ huis op stelten zetten met swingende jazz e n rock roll. Dit j a a r telt het program­ m a acht musici die v a n het avondje Bimhuis traditie moeten g a a n maken. Leo Cuypers, onder a n d e r e be­ kend v a n d e "Zeeland Suite", opent het driedelige concert met improvisaties op piano. Vervolgens treedt het sextet v a n Frankie Douglas voor het voetlicht. De avond zal besloten worden met e e n so­ loact v a n slagwerker Han Bennink, die als wereldver­ maarde eenpersoonsbig­ b a n d waarschijnlijk g e e n in­ troductie behoeft. Wellicht is voor Frankie Douglas c.s. enige toelichting op zijn plaats. Als gitarist en componist is Frankie Douglas vooral be­ k e n d v a n zijn werk met d e groep Sunchild e n zijn sa­ menwerking met Ronald Snijders. In zijn huidige sa­ menstelling bestaat het sex­ tet zo'n zes jaar, met dien v e r s t a n d e dat altist S e a n

Ad d e Ruyter

Bergin nog bij J.C.Tans his Rockets speelde. De samenstelling v a n d e groep is zeer heterogeen, h e t g e e n het zestal w a a r ­ schijnlijk ook muzikaal zo in­ teressant maakt. De leider komt, evenals bassist Lesley Joseph, uit Curacao, Micheal Moore (rieten) is afkomstig uit d e Verenigde Staten, S e a n Bergin (saxen) is geboren in Zuid­Afrika, drummer Eddie Veltman stamt uit Suriname e n ceUist Ernst Reysiger is v a n HoUandse bodem. Der­ halve is er e e n scala a a n stij­ len te horen, zoals Afrikaan­ s e kwela's, Caraibische me­ rengues, s a m b a ' s en calyp­ so's. Nochthans probeert m e n ervoor te w a k e n dat het g e h e e l ­een ondoorzichtige smeltkroes wordt. Ieder groepsüd wordt geacht zijn cultureel­muzikale b a g a g e te kunnen inpassen om een zo helder en g e n u a n c e e r d mo­ gelijk resultaat te krijgen. Van d e composities is het leeuwendeel v a n d e h a n d v a n Frankie Douglas, vol­ g e n s Ernst Reysiger "de meest gevarieerde ritmegita­ rist in Nederland". Door­ g a a n s zijn d e stukken zeer streng gearrangeerd, w a a r ­

bij improvisaties geenzins g e ­ schuwd worden. Bij d e repetities g a a t m e n te werk volgens het 'zolang­spelen­ tot­de­les­gekend­is'­princi­ pe. Er staat g e e n noot op p a ­ pier. De componist speelt e e n stuk voor en d e groep oefent tot het materiaal beheerst wordt. Omdat d e meeste stukken voor e n o p gitaar g e ­ schreven worden stellen zij h o g e eisen a a n d e musici. Een gitaar is nu e e n m a a l g e e n cello. Tijdens d e concerten op 19 e n 20 augustus zullen ook e e n a a n t a l duetten gespeeld worden, h e t g e e n gezien het v a k m a n s c h a p v a n d e musici hoogstandjes belooft. Ernst Reysiger bijvoorbeeld kreeg in 1985 d e Boy Edgar­ prijs voor d e meest interessante jazzmusicus in Nederland. Ook d e a n d e r e n h e b b e n stuk voor stuk hun sporen reeds ruimschoots verdiend. Of het avondje Bimhuis een jaar­ lijkse, feestelijke traditie g a a t worden zal in ieder geval a a n d e programmering niet liggen.

(Francis

Lesm an)

Dinsdag 19 en w o e n s d a g 20 a u g u s ­ tus om 21 00 uur in het Bimhuis, Oude Schans' 1) Leo Cuypers 2) Frankie Douglas sextet , 3) Han Bennink.

het Camerettenfestival van 1983 heeft hij rustig d e tijd geno­ m e n om zijn eersteling geboren te laten voorden. Dat hij niet overhaast te werk is g e g a a n is uitermate verstandig. De Leeuw bezit komisch talent e n d a a r m e e moet je voorzichtig omspringen. Een m a n die zich o p d e planken thuisvoelt als een vis in het water zal zeker in d e toekomst nog v a n zich doen ho­ ren.

De diskussie tijdens het C a m e ­ rettenfestival wordt nu door d e organisatoren kortgesloten door in het vervolg te spreken v a n theaterfestival in plaats v a n ka­ baretfestival, w a a r m e e a a n d e theatermakers d e ruimte wordt gelaten die ze nodig hebben. Paul d e Leeuw speelt Stel Moeder met teleur in Odeon op 19 en 20 augustus; a a n v a n g 21 00 uur. Informatie over be­ perkt a a n t a l losse kaarten. 020­548 8076

Luchino Visconti Hoe introduceer je e e n zo veelzijdig kunstenaar als Luchino Visconti. Leven e n werk v a n d e tien j a a r gele­ d e n overleden regisseur zijn uitvoerig beschreven e n geanalyseerd, v a n zijn aristocratische afkomst en levenswnjze tot en met zijn steeds pessimistischer mar­ xistische denkbeelden. D a n m a a r weer d e füms zelf. Enkele hoogtepunten uit d e n a l a t e n s c h a p v a n Visconti worden deze m a a n d door d e VPRO­tele­ visie vertoond: U gattopar­ do. La caduta degli dei, BeUissima e n Rocco e i suoi iiateüi. Literatuur en opera, realisme en d r a m a , m a a r vooral film. Tijdens d e soci­ a l e introductie is in het Am­ sterdams Filmhuis Gruppo di fanuglia in un intem o (Violence et passion, Con­ versation piece) uit 1975 te zien, d e füm die v a a k zijn testament wordt genoemd. In Gruppo di fam iglia in un intemo speelt Burt Lancas­ ter e e n teleurgesteld we­ tenschapper (wie ging er ook al weer studeren ?), die zich temidden v a n zijn boe­ ken, schilderijen en muziek heeft teruggetrokken. Zijn rust wordt verstoord door e e n luidruchtige familie, die d e bovenverdieping v a n zijn villa g a a t huren. On­ d a n k s d e aanvankelijke af­ schuw is er toch sprake v a n e e n toenadering tussen d e professor e n zijn bovenbu­ ren. De moeder, gespeeld door Süvana Magnano, h a a r minnaar, gespeeld door Helmut Berger, en h a a r kinderen geven weer h o o p op e e n meer maat­ schappelijk b e s t a a n . On­ verwachte ontwikkelingen ontnemen h e m echter ook deze laatste illusie.

Een testament is g e e n auto­ biografie. Weliswaar blijft Visconti h e r k e n b a a r in het p e r s o n a g e v a n d e profes­ sor, m a a r meer nog is Gruppo di fam iglia in un intemo e e n a n a l y s e v a n het isolement v a n d e intel­ lectuele elite of, om het n o g ruimer te stellen, het verval v a n d e beschaving. Viscon­ ti is g e e n optimist. De hoop op e e n betere toekomst, die d e zuiditaliaanse vissers in La terra trem a als ze n a a r het noorden trekken bezig houdt, m a a k t plaats voor d e h a r d e werkelijkheid v a n M ü a a n in Rocco e i suoi fra­ telh. De latere füms v a n Vis­ conti worden gekenmerkt door wat in e e n artikel een 'nostalgisch marxisme' is genoemd: elites verdw^ij­ nen, m a a r w a t komt er voor in d e plaats ? In dit opzicht begint Gruppo di fam iglia in un intem o w a a r 11 gatto­ pardo ophoudt. A a n het eind v a n II gattopardo moet d e prins, trouwens weer Burt Lancaster, een schreeuwerige bourgoisie in zijn paleis toelaten. Zes films e n ruim honderd j a a r later overkomt d e weten­ schapper in zijn viUa het­ zelfde met e e n w e ü s w a a r schatrijk, m a a r o zo ordi­ nair gezin. O p deze manier zijn er uiteraard meer ver­ b a n d e n te leggen, bijvoor­ beeld met Morte a Venezia, waarin de ondergang van e e n kunstenaar in beeld gebracht wordt. Als je d a n bedenkt dat Vis­ conti é n graaf é n kunste­ n a a r é n intellectueel is, komt toch d e v r a a g op of niet alleen Gruppo di fam i­ glia in un intem o, m a a r zijn hele werk als zijn testament beschouwd moet w^orden.B (Dick Roodenburg)

B

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen