Ad Valvas 1986 - 1987 - pagina 261

12 DECEMBER 1986 W a a r d e studenten in '68 ruim twee m a a n d e n over deden, n a ­ melijk d e regering d o e n w a n k e ­ len voor Charles d e GauUe als redder in nood uit Baden Baden k w a m e n d e orde herstelde met in zijn kielzog enkele tankeen­ heden, dat k l a a r d e n d e studen­ ten a n n o '86 in nauwelijks twee weken v a n steeds m a s s a l e r e acties, zodat ook Chirac uit Lon­ d e n moest komen overvliegen om d e situatie recht te zetten. Slachtoffers: é é n d o d e e n zes gewonden. Maar ook staatsse­ cretaris Alain Devaquet is slachtoffer, d e yuppie die twee­ m a a l zijn ontslag moest a a n b i e ­ d e n voordat Chirac inzag dat deze jonge liberaal niet nog lan­ ger met alle fouten v a n zijn re­ gering kon worden opgezadeld. Wellicht vallen er n o g meer kop­ pen. Nu het hervormingsvoorstel ­ al­ t h a n s in deze vorm ­ v a n d e b a a n is, wülen d e studenten nog e v e n d o o r g a a n . Vooral om te protesteren tegen het ongekend brutale optreden v a n d e oproer­ politie, d e CRS. De b a a s v a n d e CRS, minister v a n binnerüand­ s e zaken Pasqua, heeft het nu bij zowat iedereen verkorven ­ b e h a l v e bij d e rechtse achter­ b a n v a n zijn partij, die h e m op het congres v a n afgelopen zon­ d a g triomfantelijk toejuichte toen hij driemaal h e r h a a l d e : "Wij zullen niet buigen voor het geweld v a n d e straat." D e meest gebruikte slogans af­ gelopen weken in d e F r a n s e steden w a r e n 'Devaquet a u pi­ quet' (Devaquet in d e hoek) e n 'Non,non, non la selection'. In het nu afgevoerde voorstel De­ vaquet w a s d e p a r a g r a a f over d e selectie het koninginnestuk v a n d e hervormingsplannen e n voor d e studenten d e druppel die d e emmer v a n het universi­ tair o n g e n o e g e n d e e d overlo­ pen. Volgens d e studenten zette het voorstel Devaquet e e n v a n d e voornaamste rechten in het F r a n s e onderwijs op d e helling, namelijk d e vrije t o e g a n g tot d e universiteiten voor aUe bezitters v a n het b a c c a l a u r e a a t ( b a c ) . Na d e m a s s a l e manifestatie v a n 4 december z a g d e s regering zich verplicht om deze e n twee a n d e r e g e w r a a k t e hervormin­ g e n uit het voorstel te schrap­ pen, in d e ijdel gebleken hoop d a a r m e e het studentenprotest te stoppen. Nu d e regering in crisis het hui­ dige voorstel, onder druk v a n d e steeds h a r d e r e acties e n d e dreigende a l g e m e n e staking, in d e prullemand gooide is het ge­ v a a r voor selectiemaatregelen niet verdwenen. De regering zal op korte termijn, n a overleg met d e betrokkenen, met e e n nieuw voorstel komen e n d a a r i n zal d e selectie opnieuw centraal staan. De afgelopen weken ontkenden d e ministers Monory e n Deva­ quet dat het ging om botte selec­ tie. Volgens h e n w a s er in het voorstel Devaquet enkel sprake v a n oriëntatie. Zij weten dat in het verleden alle ministers hun t a n d e n h e b b e n stukgebeten op dit onderwerp, het t a b o e op d e "égaUté", het t w e e d e woord uit d e nationale wapenspreuk. On­ gelijke behandeling zoals in Duitsland e n Nederland bij d e numerus clausus, is in Frankrijk bij wet verboden. Maar dat wil nog niet zeggen dat er g e e n selectie is, want ook in Frankrijk is er het probleem v a n d e werkloze academici, e e n probleem dat zonder selectie steeds groter dreigt te worden. Een steeds grotere groep b a c ­ calaureaten meldt zich bij d e universiteiten. Als deze studen­ ten niet gedraineerd worden n a a r studierichtingen die zijn afgestemd op d e n o d e n v a n d e economie, d a n ­ zo vreest d e Franse overheid ­ zal e e n groot

Universitaire selectie grootste p r o b l e e m

Frankrijks zachte generatie doet regering Chirac wankelen Onder druk van massale studenten­ en scholie­ renacties heeft de Franse regering Chirac het hervormingsvoorstel van de ministers Devaquet en Monory ingetrokken. De beweging radicali­ seerde vorige week na de klappen van de Franse oproerpolitie ­ maar ook doordat de re­ gering aanvankelijk hautain bleef vasthouden a a n een voorstel dat door de overgrote meer­ derheid van de studenten werd verworpen. Het gevaar van een algemene staking (want ook vakbonden en oppositie kwamen in beweging) en verdere straatgevechten deed Chirac beslui­ ten het voorstel in te trekken en te sleutelen a a n een nieuw plan, waarin de zware universitaire problemen zoals de selectie tot een oplossing moeten komen. De studenten gaan voorlopig door met de strijd.

Demonstrerende s t u d e n t e n met h e l m e n e n stokken in d e h a n d . d e e l terecht komen in richtingen zonder beroepsmogelijkheden, of d e studie voortijdig moeten staken. Stempelende ex­studenten met of zonder diploma, dat is vol­ g e n s d e r e g e r e n d e meerder­ heid d e toekomst zonder selec­ tie. De p a r a g a a f in het voorstel Devaquet week slechts hier e n d a a r af v a n d e tekst v a n het vorige, linkse onderwijsduo Sa­ v a r y / C h e v e n e m e n t . "De eerste cyclus staat operi voor houders v a n e e n baccalaureaat", stond er in het zopas afgevoerde voor­ stel; "... voor alle houders...", le­ zen w e in d e wet S a v a r y v a n '84. Verder lezen w e in artikel 31 v a n het voorstel Devaquet: "De o p e n b a r e instellingen voor Ho­ g e r Onderwijs b e p a l e n elk j a a r d e t o e g a n g s v o o r w a a r d e n tot d e verschülende opleidingen." Dat is selectiel roepen d e studenten. Dat is oriëntatie! orakelt d e re­ gering. De universiteiten zouden als het a a n d e regering lag zelf d e toe­ latingscriteria kurmen bepalen. Studenten botweg afwijzen kon niet, doorverwijzen n a a r e e n m e e r geschikte faculteit in d e e i g e n instelling of elders w a s d e b o o d s c h a p . Elke b a c c a l a u r e a a t k r e e g in het ontwerp Devaquet n o g wel zijn plaatsje op d e uni­ versiteit, m a a r niet noodzakelijk d a a r w a a r hij dat zelf zou wil­ len. Niet iedereen krijgt e e n ze­ tel met toekomstperspectief a a n

d e Parijse elite­universiteit v a n A s s a s . Sommige studenten zou­ d e n zich tevreden moeten stel­ len met e e n klapstoeltje in d e universiteit v a n Creteü. ^ Deze g e p l a n d e selectie is noch­^ t a n s ook in Frankrijk niet nieuw. N a a s t het elitaire selectiesys­ t e e m v a n d e grandes écoles zijn er ook zonder wet­Devaquet al enkele universiteiten die bij d e entree selecteren. De universi­ teit v a n Dauphine stelt al jaren als toelatingsvoorwaarde het cijfer 12 of 13 op 20 voor het b a c . Er zijn slechts 700 plaatsen voor 1400 kandidaten. Een afdeling v a n d e te|chnische universiteit v a n d e Noord­Franse stad Compiègne k a n uit 10.000 kan­ didaten kiezen voor 500 open plaatsen. Ook d a a r kijkt m e n n a a r d e cijfers v a n het b a c , e n peilt m e n in e e n onderhoud d e motivatie v a n d e toekomstige ingenieurs. O p 1 juli v a n dit j a a r stonden om zeven uur 's ochtends 3200 per­ s o n e n voor d e poort v a n d e Pa­ rijse universiteit Assas in d e rij voor e e n v a n d e 1200 plaatsen. Zeven d a g e n later w a r e n alle plaatsen in d e richting economi­ s c h e e n sociale administratie in d e zes Parijse universiteiten die d e z e richting organiseren, be­ zet. Ieder j a a r wordt het verza­ digingspunt in diverse studie­ richtingen in d e Parijse agglo­ meratie vroeger in het j a a r be­ reikt. O p 422.000 studenten in­

Eddie Vaes/UP geschreven in d e eerste cyclus (de eerste twee jaren) h a l e n slechts 100.000 het diploma dat d e deur opent n a a r d e t w e e d e cyclus. De rest komt zonder noe­ m e n s w a a r d i g e kwalificatie op d e arbeidsmarkt. De socioloog Alain Touraine ­ in mei '68 stond hij als professor in Nanterre a a n d e wieg v a n d e revolte ­ geeft in d e krant Le Soir zijn visie op het feit dat zoveel studenten kiezen voor studie­ richtingen zonder toekomst. Touraine: "Dit is e e n breekbare, m a a r toch relatief tevreden ge­ neratie. De meeste jongeren b e ­ schouwen deze jaren als d e beste v a n hun leven. Zij komen

Foto ANP

v a n d e lycea w a a r m e n zich in Frankrijk niet erg amuseert e n zij verdwijnen n a afloop in e e n kantoor v a n e e n b a n k of admi­ nistratie e n ook dat is in Frank­ rijk g e e n pretje. De beschermde studentenjaren met relatief veel vrijheid e n toch veel steun v a n thuis vormen e e n a d e m p a u z e . Het a a n t a l werkstudenten is l a a g . (...) In e e n zeer geprofes­ sionaliseerde e n technocrati­ s c h e wereld zoeken zij a n d e r e w a a r d e n : zelfexpressie, e e n ei­ g e n cultuur." Alle selecties in het middelbaar onderwijs (slechts 38 procent v a n d e jongeren haalt het ni­ v e a u v a n d e eindklas) hebber^ niet kunnen beletten dat dat er jaarlijks steeds meer studenten met e e n b a c . n a a r d e universi­ teiten stromen. In 1950 w a r e n er d a t slechts 32.000, v a n d a a g zijn e r dat meer d a n 250.000, ook al o m d a t het b a c c a l a u r e a a t nog nauwelijks poorten opent n a a r d e arbeidsmarkt e n d e meeste scholieren dus verplicht zijn ho­ g e r e studies a a n te pakken. D e situatie in Frankrijk verschilt grondig v a n d e Nederlandse si­ tuatie. Terwijl m e n hier d e de­ mografische gevolgen v a n d e geboortebeperking k a n vast­ stellen is dat effect in Frankrijk veel kleiner omdat het l a g e g e ­ boortecijfer d a a r decennia l a n g e e n feit is. S a m e n met het toene­ m e n d a a n t a l vreemde studen­ ten, vooral uit Afrikaanse ex­

colonies zorgt dit voor e e n a b s o ­ lute toename v a n k a n d i d a a t ­ studenten. Tegenover deze toe­ loop staat dat Frankrijk e e n te­ kort heeft a a n hoog gekwalifi­ c e e r d e m e n s e n die e e n steeds h o g e r e e n betere opleiding moeten krijgen, in enkele wel­ b e p a a l d e richtingen. S a v a r y liet onder d e regering Mitterrand aUe b a c c a l a u r e a t e n d e universiteit binnen, m a a r d e eerste zes m a a n d e n v a n hun studie moesten d e studenten zich op v r a a g en a a n b o d oriën­ teren. Dat Uep blijkbaar niet zo vlot. Monory e n Devaquet willen d a t d e universiteiten zelf d e stu­ dentenstroom in d e gewenste richting stuwen. Over d e a n d e r e punten in het nu verworpen hervormingsplan kunnen w e kort zijn: het college­ geld zou volgens F r a n s e nor­ m e n drastisch verhoogd wor­ d e n en kon d a n a a n d e e n e universiteit oplopen tot maxi­ m a a l het dubbele v a n het l a a g ­ ste collegegeld. Sommige uni­ versiteiten zouden e e n veel ho­ g e r e prijs willen v r a g e n om ook d a a r m e e d e stroom studenten w a t uit te durmen, m a a r het voorstel Devaquet houdt het op e e n maximum v a n 800 francs e n d a t is e e n hele smak minder d a n d e Nederlandse student moet betalen. O p é é n punt w a s het voorstel Devaquet heel duidelijk: d e hoogleraren krijgen opnieuw d e macht a a n d e zevenenzeventig F r a n s e universiteiten. Ook te­ g e n deze terugkeer v a n 'de mandarijnen" liepen d e studen­ ten storm. De hoogleraren zijn nog steeds niet vergeten dat zij onder Mit­ t e r r a n d s a m e n met het weten­ schappelijk personeel slechts 40 procent v a n d e universitei­ traadszetels mochten bezetten. Van d e regering Chirac kregen ze 40 procent voor zich alleen, e n dUeen hoogleraren zouden voorzitter v a n universiteit of fa­ culteit mogen worden. Raadsle­ d e n zouden zich niet meer kun­ n e n groeperen op e e n verkie­ zingslijst. Het w a r e n vooral deze m a a t r e ­ gelen die nogal wat directe poli­ tieke impact konden hebben, schrijft Le Monde, want profs h e b b e n d e n a a m nogal rechts te zijn terwijl d e a n d e r e perso­ neelsgroepen meer tegen d e lin­ kerzijde a a n l e u n e n . De universiteiten zouden voort­ a a n ook financiële autonomie krijgen. Ze zouden zeU fondsen kunnen verzamelen e n d e stu­ d e n t e n vrezen dat er d a n al vlug A m e r i k a a n s e toestanden ont­ s t a a n met 'rijke en a r m e ' univer­ siteiten. Universiteiten kregen in het voorstel ook d e gelegenheid om n a a s t nationale ook eigen diploma's in omloop te brengen, w a a r d o o r er 'goede e n minder g o e d e ' universiteiten ontstaan, n a a r Amerikaans model.'Wij willen g e e n coca­cola universi­ teit' schreven d e studenten op d e muren v a n d e Parijse mon­ steruniversiteit J ussieu (60.000 studenten). D a a r vergadert De Nationale Coördinatie, het overkoepelend o r g a a n v a n d e studentenbeweging, sedert en­ kele weken bijna dagelijks met zo'n 300 a 400 afgevaardigden uit het hele land. Vanuit dit a c ­ tiecentrum werd Chirac e n zijn ministers g e d w o n g e n hun plan­ n e n voor e e n liberale onderwij­ spolitiek voorlopig in d e ijskast te stoppen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen