Ad Valvas 1986 - 1987 - pagina 136

Stijlfeesten zijn in, vooral bij stu­ dentenverenigingen. Cyclades, dit j a a r 25 j a a r oud, gaf e e n feest in 'het Kras' e n stak zich d a a r t o e ­ zij het nog wat onwen­ nig ­ in avondkledij. Ik toog n a a r het G r a n d Hotel om kennis te m a k e n met d e studentenvere­ niging die zich afzet tegen het corps e n prat g a a t op h a a r plu­ riforme karakter. Zigzaggend tussen d e Amerika­ n e n zoek ik in d e g a n g e n v a n hotel Krasnapolsky n a a r La Vo­ lière, d e zaal w a a r i n Cyclades het feest geeft. Aldaar a a n g e k o ­ m e n bUjk ik e e n vreemde e e n d tussen d e aanwezigen, d e enige vrouw die niet in e e n jurk of rok is. Het jazzbandje, d e kroon­ luchters e n d e party­dresses ge­ v e n het geheel e e n jaren­vijftig­ achtig aanzien. Steeds meer smokings en avondjurken komen binnen­ wandelen. "Nee, hij is v a n mij­ zelf. Ik k a n 'em nu tenminste e e n keer aan," antwoordt e e n in het zwart gestoken jongen op mijn v r a a g of hij het p a k heeft ge­ huurd. Zijn tafeldame blijkt h a a r muisgrijze, los fladderende jurk speciaal voor d e gelegenheid te h e b b e n gekocht. "Cycladianen zijn altijd zo slecht gekleed," klaagt ze. "Kijk nou e e n s rond. Je hoort gepast gekleed te ko­ m e n e n ik zie m a a r e e n stuk of vijftig échte smokings." Inder­ d a a d ontwaar ik tussen d e zwarte pakken hier en d a a r e e n trui of e e n gewoon colbertje. Cyclades profileert zich in d e informatieboekjes voor eerste­ jaarsstudenten als "pluriforme vereniging, niet g e b o n d e n a a n b e p a a l d e politieke, sociale of religieuze voorkeuren". "Onze vereniging is niet speciaal Unks, rechts of godsdienstig," licht Fie­ ke Kroon toe. Zij is secretaris v a n d e vereniging. Fieke karak­ terizeert d e gemiddelde Cycla­ d i a a n als: "De serieuze student, die studeren belangrijk vindt e n

Jarig Cyclades danst in jurk van lAN Carolien S tam

Foto Bram d e Hollander

niet erg actief e n inventief in het verenigingsleven is. Verder is hij niet braUerig, in d e zin v a n veel zuipen enzo. Veel v a n onze l e d e n studeren economie of rechten. Ik weet ook niet h o e dat komt..." Gevraagd naar de reden waar­ om m e n nu juist Cyclades uit­ kiest als studentenvereniging atwoorden verschillende leden: "Omdat niets verplicht is e n om­ d a t het e e n kleine vereniging is. D a n leer je d e mensen sneller kennen." Cyclades heeft zo'n tachtig leden. S lechts ongeveer e e n d e r d e d a a r v a n komt v a n d e VU. Andere Cycladianen stude­

ren a a n d e UvA, het hbo of ge­ h e e l niet. Zoals elke g e r e n o m m e e r d e stu­ dentenvereniging heeft Cycla­ d e s e e n S enaat. Hij organiseert e n coördineert activiteiten e n ziet erop toe dat alles binnen d e vereniging op rolletjes loopt. Dit feest, dat ook door d e S e n a a t is georganiseerd, vindt m e d e ter gelegenheid v a n zijn aftreden, eind oktober, plaats. Doen ze d a t wel vaker, zulke dure feest­ jes houden? "Nee, w e h e b b e n wel eerder verkleedfeesten gegeven," zegt Fieke Kroon, "maar dit is ons eerste stijlfeest. We v o n d e n het wel a p a r t om e e n net feest te

geven. BaUerig? Ja, w e zijn ei­ genlijk benieuwd of het a a n ­ slaat, m a a r ik denk v a n wel. Er zijn toch zo'n veertig m e n s e n hier. We willen niet zoiets zijn als e e n corps. Iedereen bij ons zet zich d a a r tegen af. Die zuip­ partijen e n die opschepperige sfeer ­ d a ' s niks voor ons." "Ja, e e n beetje elitair is het wel," geeft Philip ­ niet in smoking ­ toe. "Maar het is toch leuk om soms e e n s iets r a a r s te doen? Je ziet hier mensen in kleding lo­ p e n die eigenlijk niet bij h e n past." "Je zou eigenlijk e e n s n a a r e e n soosavond moeten komen. Je krijgt nu e e n volkomen scheef beeld," lacht Din eke e e n beetje verontschuldigend. Ze ziet er prachtig uit in h a a r crèmekleuri­ g e baljurk, die boven d e taille is s a m e n g e b o n d e n met e e n b r e d e ceintuur en die is voorzien v a n e e n flinke strik. "Die jurk h e b ik v a n mijn zus. Zij heeft h e m j a r e n g e l e d e n gekocht toen ze bij het LAN ging. Het w a s toen ^ e crè­ me de la crème." Cyclades wü d a n g e e n corps zijn, enkele tradities komen op d e buitenstaander toch als iet­ w a t corporale trekjes over. Zo moet eUÏ nieuw lid e e n e e d af­ leggen voor het bestuur, w a a r ­ n a m e n e e n bul krijgt uitgereikt. Met d e e e d beloof m e n trouw a a n d e statuten e n belooft m e n zich tevens als e e n goed Cycla­ d i a a n in te zetten voor d e vere­ niging. Bij weten v a n Fieke BCroon is d e e e d nog nooit gebro­

m

m W a n n e e r d e jaren twintig v a n deze eeuw n a a r hun einde lo­ pen, begint d e S p a a n s e filosoof José Ortega Y Gasset zich te e r g e r e n a a n d e opdringerigheid v a n d e menigte om hem heen. W a n n e e r hij met d e trein reist moet hij het g e d r a n g v a n zijn medepassagiers verduren, w a a r hij vroeger rustig zittend, ongestoord e e n boek kon lezen. Hij moppert dat het vinden v a n e e n plaats tegenwoordig bijna onophoudelijk e e n probleem is. Hij noemt dit 'het feit der volte'. AUes is voL d e steden, d e stra­ ten, d e huizen, d e hotels e n d e vervoersmiddelen. Zelfs bij d e schouwburg, normaal gespro­ ken toch d e plaats w a a r e e n bevoorrechte minderheid v a n erkende kunstuitingen geniet, overkomt het hem dat hij er niet in slaagt e e n kaartje te b e m a c h ­ tigen, terwijl e e n eenvoudige schoenpoetser zich wel t o e g a n g weet te verschaffen.

Advertentie

DIKS Autoverhuur b.v. Generaal Vetterstraat 55, (aan de Coentunnelweg). Tel. 178505 V. Ostadestraat 278, Amsterdam(Z). Telefoon: 623366, Filiaal: W. de Zwijgerlaan 101. Telefoon; 183767. , 400 nieuwe luxe- en bestelwagens waaronder: FORD - OPEL - RENAULT - Bt^W en MERCEDES. NIEUWE MERCEDES VRACHTWAGENS tot 42m3 en 9 ton. (groot en klein rijbewijs) t e g e n inlevering v a n d e z e advertentie 1 0 % korting

E

ken, behoudens d a n door enke­ len die hun contributie e e n a a n ­ tal jaren niet betaalden. Ontgroenen, d a a r moeten d e Cycladianen niets v a n h e b b e n . Tot a a n het eind v a n d e j a r e n zeventig w e r d e n trouwens über­ haupt geen eerstejaars stude n ­ ten bij Cyclades toegelaten . Te­ genwoordig wel, maar n og steeds is de stroom, van oudere studenten groter. De n ieuweli n ­ gen moeten als en tree bij de vereniging ee n cabaret opvoe­ ren. "Oudere leden proberen n da dat cabaret een beetje te verzie­ ken, " klapt oud­lid Hen k uit d e school. "Ik h e b gehoord dat ze er ook wel met tomaten gooien," zegt Fake glimlachend. Hij is e e n nieuw Hd e n moet n o g gej­ naugureerd worden. Volgens Fieke Kroon dient het c a b a r e t alleen als middel om elkaar op e e n leuke manier te leren kennen. "Wij beschouwen d a t niet als ontgroening. Als je nieuw bent, word je voor dat c a b a r e t vreselijk b a n g ge­ maakt, m a a r het stelt niet veel voor. Het is e e n traditie. Nou ja, enkele ouderen vinden het leuk d e nieuwen e e n beetje te pla­ g e n . Iemand heeft wel e e n s e e n spons n a a r het c a b a r e t gewor­ p e n . Die kreeg hij net zo h a r d w^eer terug." C y c l a d e s lijkt e e n vereniging voor d e wat oudere e n wijze stu­ dent, die zijn wilde h a r e n al heeft verloren. W a n n e e r je het stijlfeest overziet valt d e tamme, b e s c h a a f d e sfeer op. Tegen middernacht verlaten enkele le­ d e n hun door kaarslicht besche­ n e n tafeltje om in stijl te d a n s e n o p d e dixielandmuziek. De d a n s l e s h e b b e n verschillende a a n w e z i g e n tijdens hun opvoe­ ding kennelijk niet gemist. G e ­ lukkig zie ik n o g e e n glanzende b l a u w e baljurk die w a t onhan­ dig huppelt s a m e n met e e n struikelende smoking.

BMMtlBiilimiliiM

tm

Tentoonstelling over S paanse filosoof Ortega y Gasset

Gevaarlijk oprukkende massa's Al zijn ervaringen verwerkt Or­ t e g a in e e n boek dat direct e e n zeer grote populariteit zou ver­ werven: De opstan d der horden . Hij hekelt d e middelmatige, al­ l e d a a g s e m a s s a m e n s die hij in cdle hoeken e n g a t e n v a n d e samenleving ziet opduiken. Na­ tuurlijk, hij erkent dat het niet voor éénieder is weggelegd om e e n fijnbesnaarde intellectueel te zijn e n ook in vroeger tijden w a s middelmatigheid g e e n on­ bekend fenomeen. Wat h e m echter tegen d e borst stuit, is dat met d e toegenomen welstand, d e m a s s a ook in geestelijk op­ zicht op drift is geslagen: m e n kent zijn plaats niet meer. Over­ a l laat d e m a s s a zijn plompe aanwezigheid voelen, men s c h a a m t zich niet voor zijn mid­ delmatigheid m a a r bevestigt die e n dringt hem op als norm a a n d e b e g a a f d e enkeling. M a a r Ortega is e e n g e n u a n ­ ceerd denkend mens die d e ver­ leiding weet te w e e r s t a a n om d e m a s s a m e n s empirisch te identificeren met d e arbeider. De hordementaliteit is een gees­ teshouding w a a r a a n ook d e le­ d e n v a n d e hogere klassen zich niet ten dUe tijde weten te ont­ trekken. Evenzogoed is het mo­ gelijk dat m e n onder arbeiders 'voortreffelijke door zelftucht ge­ staalde karakters' aantreft. Zijn verachting voor d e horde­ m e n s maakt Ortega nog g e e n sympatisant v a n dictatoriale

politieke ingrepen. Het fascis­ tisch systeem dat zich in d e twintiger jaren in Italië vestigt, k a n o p zijn krachtige minach­ ting rekenen. Wat is er immers kenmerkender voor d e m a n uit d e grote hoop d a n zijn ingeno­ menheid met zichzelf e n zijn on­ vermogen om n a a r a n d e r e n te luisteren ? In plaats d a a r v a n wü d e m a s s a m e n s voortdurend zijn macht laten gelden e n handelt hij als w a r e hij e n zijn soortge­ noten d e enige a a r d b e w o n e r s . Welnu, op deze wijze b e g r e p e n komt d e m a s s a m e n s p a s in het fascisme tot zijn volledige w a s ­ dom, e n dat b a a r t hem, d e aris­ tocratische liberaal Ortega Y Gasset, ernstige zorgen. W e zien Ortega in e e n fototen­ toonstelling in d e Mozes e n Aa­ ronkerk die volledig a a n hem gewijd is. Veel is er echter niet te zien e n dat is niet verwonderlijk. De manier w a a r o p Ortega Y G a s s e t op zijn tijd r e a g e e r d e , kreeg immers met n a m e b e s l a g in zijn boeken, e n d a t is niet iets w a t zich gemakkelijk in e e n a a n t a l fraaie plaatjes laat uit­ drukken. Veel valt er ook niet te lezen op d e tentoonstelling, alle bijschriften zijn in het S p a a n s geschreven. De bezoeker dient zich te behelpen met e e n bro­ chure w a a r i n d e bijschriften in vertaling te lezen zijn. Wel zien w e hoe Nederland e n Ortega op elkaar r e a g e r e n in d e dertiger jaren. De literatoren

Koos Neuvel Menno te. Jraak e n Eddy du Perron meten d e verdiensten v a n d e S p a a n s e filosoof in e e n briefwisseling breed uit. De eer­ ste is e e n oprecht b e w o n d e r a a r , d e tweede is sceptischer. Zeker, Du Perron k a n e e n eind m e e ­ g a a n in d e verachting v a n d e m a s s a m e n s , m a a r Ortega's be­ toogtrant is schoolmeesterach­ tig, zijn mopjes verdomd flauw, e n zijn 'ziel' e e n beetje die v a n e e n ouwehoer.

n,

Foto Bram de Hollander

In d e jaren dertig verblijft Orte­ g a ook enige tijd in Nederland. Aaanvankelijk, in 1936, slechts kort om op uitnodiging v a n Hui­ zinga e e n a a n t a l lezingen te houden. Een j a a r later, verblijft hij enkele m a a n d e n in ons land om e e n nieuwe bijlage voor zijn 'opstand der horden' te schrij­ Zoals menige buitenlander kijkt Ortega met verwondering n a a r onze fietscultuur. Het vervult h e m met lichte weerzin, deze o n g e p a s t e e n d w a z e activiteit. Enige tijd piekert hij erover of die negatieve gevoelens wel­ licht niets a n d e r s zijn d a n e e n buitenlands vooroordeel m a a r hij besluit die veronderstelling te verwerpen. "Dat m e n s e n op leeftijd e n v a n zeker postuur midden door het verkeer v a n e e n grote stad fietsen is stomp­ zinnig riskant, onverdedigbaar vermoeiend en...treurig ones­ thetisch. De fijne lijn v a n e e n fiets v e r d r a a g t niet zonder dat het pijn doet a a n het oog dat hij belast wordt met het gewicht v a n e e n welige vrouw v a n e e n j a a r of 50 of v a n e e n overheid­ spersoon die wel e e n s e e n bier­ tje te veel drinkt." Ook in Neder­ l a n d rukt d e hordementaliteit dus zienderogen op.

José Ortega Y Gasset 'en zijn omstandig­ h e d e n . Tot 16 oktober te zien in d e Mozes e n Aaronkerk in Amsterdam.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen