Ad Valvas 1986 - 1987 - pagina 89

19 SEPTEMBER 1986 "Toen ik afstudeerde, h a d ik d e behoefte om hals over kop die a c a d e m i s c h e wereld uit te vluchten. De centrale interfacul­ teit w a s e e n soort Urk, w a a r i n iedereen zijn eigen kerkgenoot­ s c h a p h a d . Ik h a d d e behoefte om a n d e r e ervaringen op te doen, m a a r ook om te blijven lezen e n schrijven, e n met men­ s e n v a n g e d a c h t e n te wisselen, m a a r die universitaire wereld hoefde voor mij niet meer." De bewoordingen w a a r i n Dirk van Weelden zich uitlaat over het mUieu w a a r i n hij j a r e n l a n g ver­ toefde e n w a a r i n hij nu tijdelijk in terugkeert, zijn niet bijster comphmenteus. Ook d e overige n e g e n filosofen h e b b e n op zijn minst g e m e n g d e gevoelens over d e a c a d e m i ­ s c h e wereld. O p e e n zaterdag­ m i d d a g in het begin v a n sep­ tember h e b b e n zij zich op het Êmnengasthuis in Amsterdam verzameld om hun serie lezin­ g e n voor te bereiden. Het agent­ s c h a p Ithaca heeft aUe universi­ teiten b e n a d e r d met het verzoek jonge, talent­ volle filosofen door middel v a n lezingen d e gelegenheid te bie­ d e n hun kunnen te demonstre­ ren. Inmiddels h e b b e n n e g e n v a n d e dertien universiteiten toegestemd. Sommige w a r e n zeer positief, a n d e r e w a r e n w a ­ ren iets aarzelender, m a a r wil­ len het toch e e n j a a r l a n g pro­ beren. De VU laat komend j a a r het complete tiental a a n het woord.

Jonge filosofen richten zich o p d e markt

'Sartre schreef ook over de vleesprijs' Tien jonge en talentvolle filosofen gaan dit stu­ diejaar op tournee langs een groot aantal Ne­ derlandse universiteiten om le­ zingen te verzorgen. Volgens het agentschap It ­ haca dat de lezingencyclus organiseert, vor­ men de filosofen een gevarieerd gezelschap dat borg staat voor een filosofisch spektakel op hoog niveau. In ieder geval is het ook een po­ ging om de academische filosofie en de buiten­ academische filosofie met elkaar in contact te brengen met de bedoeling een vruchtbaar de­ bat te laten ontstaan.

Onbeschaafd

AAN GEPLAKT

w

Zondag 21 september • 14.30 uur: Drie generaties, drie perspectieven. Drie Oost­ duitse auteurs, Brezan, Schwarz e n Lewin, lezen voor in kader v a n A'dam­DDR manifestatie. De BaUe, K leine­Gartmanplant­ s o e n 10.

val beschouwd. Dit soort me­ chanismen zouden e e n s door­ broken moeten worden." Praktisch gezien is e e n lezin­ genserie ook e e n middel om eni­ g e eigen werkgelegenheid te scheppen. Dat lijkt g e e n over­ bodige activiteit gezien het feit dat n a 1970 het a a n t a l filosofies­ tudenten sterk toenam, terwijl het a a n t a l filosofenbanen, met n a m e te vinden op universiteit e n hoger beroepsonderwijs, d e afgelopen jaren eerder g e d a a l d is. Het is noodzakelijk geworden om e e n eigen publicitair gat in d e markt te creëren.

Vleesprijs

Van d e a a n w e z i g e filosofen is Eric Bolle d e g e n e die d e kwalifi­ catie "talentvol" eigenlijk al het m e e s t e ontstegen is. Hij heeft enkele boeken op zijn n a a m staan, zijn laatste boek is geti­ teld Afscheid van wat nooit ge­ weest is, e e n bundelmg v a n afo­ rismen e n e s s a y s over onder a n d e r e Heidegger, HólderUn e n Artaud. Toch is juist BoUe e e n zeer en­ thousiast deelnemer omdat hij mogelijkheden ziet om d e g a n g ­ b a r e filosofiepraktijk w a t te ver­ a n d e r e n : "Onze leeftijd v a n rond d e dertig brengt met zich m e e dat wij g e e n g o e d e k a n s h e b b e n om carrière te m a k e n . Carrière d a n in d e zin dat je e e n proefschrift schrijft e n d a a r n a om d e twee j a a r e e n boek. Daarbij komt dat onze generatie zeU verdeeld is, iedereen is ui­ terst b e n a u w d voor zijn colle­ ga's, er heerst e e n moordende concurrentie. Op d e universiteit worden d e bezuinigingen ook a a n g e g r e p e n om e e n ideologi­ sche strijd uit te vechten. Dot is slecht voor ons allemaal want het is belangrijk dat w e meer met elkaar in debat raken. Col­ legialiteit is belangrijker d a n concurrentie. We moeten het universitaire spel niet m e e s p e ­ len zoals het tot nu toe gespeeld wordt." Bolle heeft e e n zeer l a g e dunk v a n het niveau v a n d e Neder­

Koos Neuvel

•t^avr­;i

l a n d s e filosofiebeoefening. Zijns inziens is Nederland e e n derde­ wereldland in d e filosofie. "Wij ontmoeten elkaar nooit, m a a r w e g a a n altijd ergens n a a r t o e . Als b e s c h a a f d e m e n s e n g a a n wij n a a r e e n publiek toe, n a a r het onbeschaafde volk, om h e n te onderwijzen, m a a r met el­ k a a r raken w e niet in debat." "De intellectuelen zijn erg b a n g , iedereen heeft zijn eigen ideolo­

gische kerkje dat hij beschermt. Je kunt d e füosofie rustig b e ­ schouwen als e e n soort i?eJï­ gionsersatz. Het berust op d e oerhoUandse houding dat door d e week h a n d e l b e d r e v e n wordt e n dat d e meningen voor d e z o n d a g zijn. Anders zou het e e n godsdienstoorlog worden. Dat zie je ook als er werkelijk e e n s gedebatteerd wordt, dat wordt onmiddellijk als e e n a a n ­

• 19.00 uur: Kapeldienst in serie Zwaaien n a a r vreemden. Over vijandschap e n vrede. Met Syb d e Lange. Van Eeghenstr. 118.

b a a r : IK V­stand, i n g a n g m e n s a VU, tijdens deze vredesweek). Van Eeghenstr. 90. • 20.30 uur: M a n n e n e n d e Vak­ bond. Thema­avond v a n het Amsterdams Mannencentrum. Bloemstr. 57.

Maandag 22 september • 16.00 uur: Lezing Jan Pronk, O n t w a p e n i n g e n ontwikkeling. Zie onder mededel. fac. alg. Au­ ditorium, hfdgeb. VU. • 20.30 uur: Verkitsching v a n d e binnenstad? Forumdiscussie over Stopera, o.l.v. Felix Rotten­ berg. Met o.a. Van Schendel, Etty e n Vrijman. De Balie.

Dinsdag 23 september • 20.00 uur: Bespreking artike­ len uit vredeskrant '86 (verkrijg­

Woensdag 24 september • 15.30 uur: Lezing Josephine v a n Bennekom, Het a n a l y s e r e n v a n h e d e n d a a g s beeldmateri­ a a l . In k a d e r v a n p r o g r a m m a Maatschappij e n Beeld. Hfdgeb. 3A­05. • 17.00 uur: Muziek in kerkzaal hoofdgebouw. Met VU­beiaar­ dier, VU­organist e n strijkkwar­

Dat gat is er, is d e stellige me­ ning v a n Leonard de Jong e n F r a n s Geraedt s, twee in Gro­ ningen afgestudeerde füosofen e n nu d e drijvende krachten achter het a g e n t s c h a p Ithaca. Volgens h e n h e b b e n filosofen teveel d e neiging om voor eigen publiek te spreken, ze zouden meer a a n het o p e n b a r e d e b a t moeten deelnemen, zoals theo­ logen e n sociologen dat in hun o g e n al wel doen. "Wij h e b b e n er g e e n traditie in dat filosofen zich met publieke a a n g e l e g e n ­ h e d e n bezighouden. In e e n land als Frankrijk is dat heel a n d e r s . Als bij wijze v a n spreken d a a r d e vleesprijs omhoog ging, schreef Sart re er e e n stuk v a n achttien velletjes over," consta­ teert De Jong. Euthanasie e n burgerhjke onge­ hoorzaamheid zijn volgens De Jong e n Geraedts voorbeelden v a n velden w a a r o v e r füosofen hun wijsgerig licht kunnen laten schijnen. Hebben füosofen d a n iets toe te v o e g e n a a n zulke on­ derwerpen, waarbij al zoveel a n d e r e deskundigen met elkaar in d e clinch liggen? "Ja", luidt het antwoord v a n Leonard d e Jong. Er b e s t a a t weliswaar niet zoiets als e e n eigen füosofisch terrein, m a a r er b e s t a a t wel e e n zekere vorm v a n füosofisch r e d e n e r e n e n argumenteren." "In d e kwestie v a n d e burgerlij­ ke ongehoorzaamheid k a n e e n jurist bijvoorbeeld a a n g e v e n wat binnen het k a d e r v a n d e wet t o e g e s t a a n is e n wat niet. Hij k a n echter niet over d e gren­ zen v a n zijn vak reflecteren e n a a n g e v e n dat burgerlijke onge­ hoorzaamheid misschien e e n niet­juridische legitimatiegrond k a n bevatten. Hij k a n het wel d o e n m a a r d a n is hij in eigenlij­ ke zin a l a a n het füosoferen." G e r a e d t s voegt er a a n toe dat het verschi' met d e vakweten­ tet. Boterham. Toegangsbewij­ zen kosteloos bij Informatiecen­ trum, lD­03. • 20.00 uur: Füm, Als in e e n donkere spiegel..., v a n Ingmar Bergman. Van Eeghenstr. 90.

Donderdag 25 september • 20.00 uur: Lezing Jacob Bot­ m a n , huisarts e n F.J. Frenkel, jurist, over Euthanasie. Van Eeghenstr. 90. • 20.00 uur: Discussieavond over vijandbeelden, a a n h a n d v a n video e n ervaringen v a n West­ e n Oosteuropeanen. Van Eeghenstr. 90. • 23.00 uur: Binnenpret in PH31,

s c h a p p e r is, dat d e füosoof zich niet als deskundige beroept op e e n specifieke kennis v a n e e n b e p a a l d terrein. "Een füosoof is g e e n autoriteit, m a a r e e n ret or, e e n deelnemer. Hij is niets a n ­ ders d a n het verliaal dat hij houdt. Dat betekent niet dat je wülekeurig m a a r overal over m e e moet kletsen, m a a r d e kracht v a n e e n füosoof zegt k a n oUeen blijken uit wat hij zegt."

Modieus Gezien d e doelstelling die het a g e n t s c h a p zich stelt, doet het w a t vreemd a a n dat m e n nu juist e e n lezingencyclus op d e universiteit organiseert. De filo­ sofische a g e n t e n kunnen die verwondering wel begrijpen, m a a r ze zien deze activiteit als e e n eerste, noodzakelijke tus­ s e n s t a p . Het g a a t er h e n nu in d e eerste plaats om die vele füo­ sofen e e n podium te verschaf­ fen die in d e m a r g e v a n d e uni­ versiteit actief zijn. Buiten d e universiteit gonst het v a n d e füosofische activiteit, dat is ook d e w a a r n e m i n g v a n d e Rotterdamse füosoof Henk Oos­ terling, die e e n druk bezochte werkgroep over d e schrijver e n füosoof Georges Ba t aille leidt. "Er is e e n heel circuit v a n men­ s e n die standpunten uitwisse­ len. De v r a a g is hoe je a a n al die initiatieven enige duur­ zaamheid k a n verschafien. Dat hoeft g e e n institutionalisering in a c a d e m i s c h e zin te zijn, m a a r het k a n wel zinvol zijn om n a a r e e n publicatie te streven." De füosofen die bijeengebracht zijn voor d e lezingenserie h e b ­ b e n eigenlijk niets met elkaar g e m e e n behalve d a n dat ze tot 'dezelfde generatie behoren. Of b e s t a a t er toch zoiets als e e n generatie­identiteit? Veel füoso­ fen zijn gemspireerd door d e m o d e r n e F r a n s e füosofie. Leo­ n a r d d e Jong denkt niet dat die belangstelling d e modieuze gnl is waarvoor sommigen h a a r houden. "De F r a n s e füosofie is n a d e t w e e d e wereldoorlog in Nederland altijd al vrij invloed­ rijk geweest, bijvoorbeeld d e fe­ nomenologie e n het existentia­ Usme. D a a r is later het structu­ ralisme bijgekomen." "Belangrijk is vooral dat in die F r a n s e füosofie dingen gethe­ matiseerd worden die d e onder­ w e r p e n v a n nu zijn: esthetica e n cultuur, d e ethiek v a n het g o e d e leven, e e n problematisering v a n d e positie v a n d e inteUec­ tueel e n v a n d e pretenties v a n d e wetenschap. Dat zijn onder­ vyerpen die veel m e n s e n bezig houden. Het is e e n vorm v a n füosofie die niet aUeen v a n e e n intem­academisch b e l a n g is, m a a r die ook externe belang­ stelling trekt. Er wordt ook meer aansluiting gezocht bij het cultu­ rele leven. Maar ook onder d e jonge füosofen bestaat er e e n grote diversiteit v a n interesses e n stijlen, e n wij verwachten v a n d e centrale interfaculteiten d a t ze in die verschülende din­ g e n geïnteresseerd zijn."

met Starlit Dawn, Seven Sons of Light, Petty Tyrans. Prins Hen­ driklaan 31.

Vrijdag 26 september • 19.30 uur: Lezing Floris Ba­ kels, Actuele lessen uit d e Duitse concentratiekampen. Schrijver v a n veelverkochte k a m p d a g ­ boeken. Hfdgeb. VU. • 21.00 uur: Füm Stammheim, v a n Reinard Hauff. Gouden Beer filmfestival Berlijn '86. Over proces tegen RAF. Combi­ natiegebouw Uüenstede.

iP

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen