Ad Valvas 1986 - 1987 - pagina 319

30 JANUARI 1987 De wereld draait om geld ­ e e n grotere platitude is moeilijk denkbaar. Men hoeft d e kranten er m a a r op n a te s l a a n om te zien dat geld het leven v a n alle­ d a g schijnt te beheersen. J ui­ c h e n d e taferelen worden ge­ meld vanuit WaU Street. Re­' cords worden gebroken, cham­ pagnekurken knallen. Er heerst, zo noteren verslaggevers, e e n feeststemming. H a n d e l a r e n ter plekke verklaren dat ze dit in hun l a n g e carrière nog nimmer h e b b e n meegemaakt. G a a n d e koersen dit j a a r nog verder om­ hoog? Niemand k a n het met ze­ kerheid zeggen. Als ik het wist w a s ik steenrijk, zegt e e n specu­ lant met e e n b r e d e grijns op het gezicht. Een beursprofeet is ech­ ter somber gestemd e n ziet p a ­ rallellen met 1929 ­ e e n jaartal w a a r niemand op d e beursvloer g r a a g a a n herirmert wil wor­ den. Een a n d e r e beursprofeet beschikt gelukkig over a n d e r e koffiedik e n verzekert dat d e Dow Jones binnen niet al te lan­ ge tijd d e 3000 zal passeren. "Er is teveel geld in d e wereld", zo licht hij toe. We lezen e e n v r a a g g e s p r e k met een deviezenhandelaar die het deze d a g e n extra druk heeft. Op de financiële wereldmarkten heerst e e n nerveuze stemming. De dollar verkeert in e e n vrije val, terwijl d e yen v a n g e e n op­ houden weet. Miljoenen valuta uit alle hoeken v a n d e wereld veranderen via telefoonnet e n terminal v a n eigenaar. Tussen de hectische bedrijvigheden door vertelt d e h a n d e l a a r a a n de verslaggever dat hij, hoe olijk, zijn twee zonen Mark e n Frank heeft genoemd. Slaan w e door n a a r d e binnen­ l a n d p a g i n a d a n lezen w e over de enkele duizenden oudere werklozen die ten gevolge v a n het nieuwe sociale stelsel hun inkomen met honderden e n soms duizend guldens per m a a n d zien dalen. In wezen zou er niets v e r a n d e r e n a a n d e hoogte v a n d e uitkeringen, w a s hen eerder verzekerd. Op d e buitenlandpagina zien we e e n sfeervolle doch trieste foto. Een Italiaanse vrouw

Lezingenreeks Vormingscentrum over 'Geld, fascinatie e n frustratie'

Champagnekurken knallen, maar uitkeringen gaan omlaag Met geld is alles en iedereen te koop. De gevol­ gen daarvan komen bijna dagelijks in het nieuws: smerige zaakjes, lieden die voor gelde­ lijke verleidingen bezwijken, het zwarte en grij­ ze circuit, de onvermijdelijke valbijl van het recht, maar ook de doofpotten die klaarstaan om datgene wat het daglicht niet kan velen te bedekken. Money makes the world go round, zegt de cynicus. Volgende week start het Vor­ mingscentrum van de VU een lezingencyclus onder de titel 'Geld, fascinatie en frustratie'.

Wim Crezee Over d e a a n d a c h t die d e media a a n het fenomeen geld beste­ den, valt dus niet te klagen. Of d e gemiddelde lezer ook alles begrijpt is e e n a n d e r e zaak. "Zaken die met geld te m a k e n hebben, zijn v a a k met mysteries omgeven. In d e media worden die echter v a a k in stand gehou­ den", meent Jos van der L i nden die voor het Vormingscentrum e e n lezingencyclus over dit on­

ken om kranteberichten beter te kunnen volgen." Als voorbeeld noemt ze d e inter­ nationale schuldencrisis. Ieder­ e e n steekt direct, e n wieweet te­ recht, d e beschuldigende vinger uit n a a r d e Verenigde Staten. Maar hoe zit het internationale w e b v a n kapitaalsbelangen nu precies in elkaar? Drs. J.J. Ten­ nissen, publi ci st en verbonden aan het onderzoeksi nsti tuut TNI, zal hi erover i n de cyclus iz jn licht laten sch i jnen. Een ander onderwerp dat ter sprake komt i s de verhoud i ng tussen grote fraudes, zoals de ABP­affaire, en klei ne fraudes: het zwartwerken. Over dat laat­ ste i s onlangs een gehei m rap­ port i n de publi ci tei t gekomen dat het gangbare beeld van de zwartwerker behoorl i jk corr i­ geert. Hoger opgele i den mèt een baan bli jken vaker i n het zwarte ic rcu i t te verkeren dan lager opgelei den en werklozen. Geldgebrek i s daarbi j een mi n­ der belangri jke reden als vaak wordt gedacht. De kansen op de informele arbe i dsmarkt lopen parallel met de kansen op de formele arbe i dsmarkt, zo kan geconcludeerd worden. Eén van de onderzoekers, CBS­me­ dewerker drs. B. Kazemi er, zal in d e cyclus het probleem a a n ­ snijden hoe fraudes in kaart te b r e n g e n zijn. Drs. L. Si monse, econoom a a n d e VU, bijt a a n s t a a n d e donder­ d a g d e spits af. Hij houdt e e n lezing over d e geschiedenis e n d e maatschappelijke gevolgen v a n geld als ruümiddel.

scharrelt rond op e e n vuilnis­ belt. De w a n h o o p is v a n h a a r gezicht af te lezen. Het winnen­

^ijd^c^^i^tcpt Samenstelling: Koos Neuvel

Op welke manier je d e heren v a n het universitaire establishment in d e luren kunt leggen, vertelt d e a m e r i k a a n s e U­ teratuurcritica Elai ne Showalter i n e e n interview in het TIJ DSCHRIFT VOOR VROUWENSTUDIES. Lange tijd h a d ze vrijwel altijd voor e e n vrouwelijk pu­ bliek gesproken, m a a r a a n het eind van d e jaren zeventig b e g o n n e n ook m a n n e n belangstelling te tonen. Een van h a a r eerste uitnodigingen kreeg ze van d e engelse universiteit v a n Oxford. Showalter: "Ik dacht: OXFORD! Waar­ om b e n ik hier ? HEEL BEROEMDE MENSEN. HEEL BEROEMDE PLEK. Tij­ dens d e r e d e die ze d a a r hield, zou ze een moeilijk begrip g a a n gebruiken 'gynocritics'. Het zweet brak h a a r al bij voorbaat uit, ze dacht dat ze meteen aangevallen en uitgelachen zou wor­ den. Toen k w a m het moment dat het moeilijke brgrip uit h a a r mond zou g a a n rollen. In paniek v o e g d e ze e r a a n toe: "Dat komt v a n het frans, 'la gyno­ critique' ­ ik verzon het ter plekke, ik dacht dat als het frans is geloven ze het wel ­ e n ja hoor, het werkte. Ze vonden het praclitig. Het Woord ging voorbij e n de Oxford­krisis ging over. Nu b e n ik er a a n gewend." Die lezing in Oxford w a s voor Elaine Showalter d e aanleiding om h a a r op­ treden bewuster te stileren. "Ik wilde als vrouw e n als a m e r i k a a n optreden, want dat b e n ik. Ik wilde niet proberen 'brits' te lijken e n ook niet d e grijze a c a ­ demische herenstijl overnemen. Ik wil­

d e lot uit d e staatsloterij heeft ze per ongeluk met d e vuilnisman meegegeven.

derwerp heeft voorbereid. "Door middel v a n d e lezingen probe­ ren w e h a n d v a t t e n a a n te rei­

De wetenschap die de­personaliseert d e mezelf zijn, m a a r tegelijk mijn intie­ me zelf niet prijsgeven. Het heeft voor­ delen als je bewust kiest voor e e n ei­ g e n stijl, die je tegelijk past e n be­ schermt. In d e a c a d e m i s c h e wereld overheerst d e eis dat je moet de­perso­ naliseren. Je individuele persoon moet verdwijnen achter d e geleerdheid. Vre­ selijk vind ik dat. Ik vertel mijn studen­ ten altijd dat ze hun eigen stijl moeten intensiveren, hem bewust gebruiken".

De resultaten v a n wetenschappelijk onderzoek worden niet alleen gepre­ senteerd in boeken, tijdschriften e n krantenbijlages. Ook temidden v a n d e 'gewone' krantenberichten worden w e voortdurend op d e hoogte gesteld v a n onderzoeksresultaten. We komen a a n d e weet dat particuliere patiënten niet 3,5 m a a l per j a a r n a a r d e huisarts m a a r 2,3 maal; dat het bezoek a a n het gesubsidieerde toneel in vijf j a a r tijds met 34% g e d a a l d is; dat stemmers op kleine rechtse partijen n a a r verhou­ ding het meeste zwart bijverdienen: bij­ n a 12%. Zo worden w e overvoerd met cijfertjes die v a a k weer d e basis zijn w a a r o p beleidsbeslissingen g e n o m e n worden; bijvoorbeeld of d e toneelsubsi­ dies v e r l a a g d moeten worden. Op d e resultaten v a n dergelijk onder­ zoek wordt zelden kritiek geleverd, ie­ d e r e e n neemt voetstoots a a n dat d e getalletjes kloppen. In FILOSOFIE EN

PRAKTIJK stelt Han Moü echter d e v r a a g : "Hoe staat het met d e kwaliteit v a n dit soort onderzoek ?" Een v r a a g die hij overigens zelf niet beantwoordt, hij signaleert aUeen het probleem dat in die krantenberichten nooit inzicht wordt verschaft in d e gevolgde werk­ wijze e n d e deugdelijkheid v a n het on­ derzoek. In e e n a a n t a l gevcdlen komen d e pro­ blematische aspecten v a n dat beleids­ gerichte onderzoek duidelijk n a a r vo­ ren. Uit onderzoek zou bijvoorbeeld ge­ bleken zijn dat in Amerika het a a n t a l m e n s e n dat onder d e a r m o e d e g r e n s leeft, met twee procent g e d a a l d is. Maar gezien d e moeilijkheidsgraad v a n het vaststellen wat d e armoede­ grens is, acht Moll e e n dergelijke con­ clusie geenszins gerechtvaardigd. Bo­ vendien is het d e v r a a g of er wel altijd 'onderzoekbare' zaken onderzocht wor­ den. Soirmiig onderzoek tracht vast te stellen welk schooltype het beste is, m a a r MoU meent dat dit e e n zinloze be­ zigheid is: "schooltypen zijn niet beter of slechter, ze zijn gericht op uiteenlo­ p e n d e doelstellingen". Toch pleit MoU niet voor het afschaffen v a n het be­ leidsgerichte onderzoek, het behoort zijns inziens weliswaar hoofdzakelijk tot d e folklore v a n d e moderne samen­ leving, m a a r : "Soms echter k a n het bij­ d r a g e n tot het n e m e n v a n beslissingen die althans enigermate op kennis e n in­ zicht berusten, en daarvoor is iets te zeggen."

De lezingen zijn wekehjks op d o n d e r d a g om 15 30 uur, te beginnen op 5 februari. Plaats: 4A­05 Het programma en d e bun­ dei artikelen zijn onder a n d e r e verkrijg­ b a a r bu d e VU­boekhandel.

Wie kent het probleem niet ? Er is iets e n dat blijft m a a r in je hoofd doorma­ len. Ter ontspanning zet je e e n plaat op, m a a r als d e n a a l d optrekt uit d e groeven, h e b je g e e n noot gehoord; d a n d e televisie m a a r aangezet, m a a r w a a r het programma over gaat, g e e n idee. In het januarinummer v a n PSYCHO­ LOGIE wordt d e remedie g e b o d e n te­ g e n d e k w a a l v a n het piekeren: "Stel e e n half uur per d a g in w a a r o p u rustig e n geconcentreerd kunt piekeren. Doe dit elke d a g op hetzelfde tijdstip e n op dezelfde plek. Gebruik uw dagelijkse pieker­halfuurtje om geconcentreerd uw grootste zorgen v a n dat moment te overdenken." Een onmogelijke op­ dracht, zou je kunnen denken, omdat het typerende v a n het piekeren nu juist lijkt te zijn dat het zich geheel buiten je wil om voltrekt. De psycholoog Thomas Borkovec deinst echter niet voor het schijnbaar onmogelijke terug. De pie­ k e r a a r zou attent moeten zijn op zijn gedachtenstromen. Zodra je merkt dat je toch in gepieker dreigt te vervallen, moet je dat trachten uit te stellen tot dat e n e half uurtje. Maar hoe doe je dat ? De aanbeveling v a n Borkovec heeft verdacht veel w e g v a n e e n stokoud re­ cept: "Tracht jezelf te concentreren op iets w a a r je m e e bezig bent of op iets a n d e r s in je omgeving." Vooralsnog lijkt het niet al te aannemelijk dat w e het piekeren kunnen bijschrijven op het met goud o m r a n d e lijstje v a n d e be­ heersbare aandoeningen.

Tijdschrift voor Vrouwenstudies, SUN, postbus 6501 BP, Nijmegen, tel. 080 ­221700 / Filosofie e n Praktijk, Doomenburg 11, 1121 GP Landsmeer, tel. 02908 ­ 3566 /Psychologie, Heereweg 347b, 2161 CALisse, tel 02521­19113

ig

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen