Ad Valvas 1986 - 1987 - pagina 235

28 NOVEMBER 1986

Een complot van de heren medici?

^ijct^c^%i^tept Samenstelling: Wim Crezee

"Ik b e n radicaler geworden en r a a k steeds meer overtuigd v a n d e nood­ zaak v a n emancipatoire veranderin­ g e n in het medisch onderwijs en in d e gezondheidszorg", bekent Thea Duk­ kers van Einden, voormalig medewerk­ ster vrouwenstudies a a n d e medische faculteit v a n d e VU. De betrekking w a s voor h a a r g e e n onverdeeld genoegen. Sterker: door het verblijf a a n d e VU on­ dervond ze a a n d e n lijve wat 'vrou­ wenonderdrukking' betekent ­ e e n term die ze vroeger met e e n korreltje zout nam. I n e e n afscheidsrede d e e d mevr. Dukkers v a n Emden hiervan openhar­ tig verslag. De rede staat integraal af­ gedrukt in het najaarsnummer v a n het TIJDSCHRIFT VOOR GEZONDHEI D EN POLI TI EK. De colleges die ze a a n d e VU gaf, vie­ len lang niet altijd in g o e d e a a r d e . Soms r e a g e e r d e n studenten ronduit vij­ andig. Medische studenten, vermoedt ze, kunnen voortdurende kritiek op art­ sen niet a a n . "Ze zijn zeK nog vol g o e d e bedoelingen, en kunnen e n willen zich niet herkennen in die sexistische, vrou­ wenonderdrukkende dokters die ik be­ schreef." Optimaal toegerust voor h a a r b a a n w a s ze b e p a a l d niet, erkent ze. G e e n enkele onderwijservaring e n g e e n idee wat er precies gedoceerd zou moeten worden. O p feminiene leest geschoeide h a n d b o e k e n zijn op het terrein der ge­ neeskunde immers niet aanwezig. Het probleem w a s dat ze vooral wist h o e het per se niet moet t o e g a a n in d e me­ dische wereld: "Vrouwen moesten niet betutteld worden, niet volgestopt met valium e n bij voorkeur niet verkracht in d e spreekkamer." Hoe het d a n wel moest, w a s voor d e medewerkster vrouwenstudies d e v r a a g . "We h a d d e n het pessarium occlusivum v a n zolder gehaald, d e yoghurtkuur uitgevonden en d a a r vervolgens nog d e knoflook­ teen a a n toegevoegd, m a a r d a t w a s het wel zo'n beetje. G e e n stevige basis om je onderwijs op te bouwen!" De door m a n n e n b e p a a l d e sfeer op het

Vrijdag 10 oktober Om 9.00 uur vergadering v a n e e n adviserende kommissie v a n d e Science­inspecteur. Er Ujkt g e e n eind a a n te komen. AUes wordt breeduit besproken. De fi­ naciën blijken ook nu weer e e n probleem. Bijna s l a a g d e d e commissie erin d e assistent die a a n d e inspecteur w a s toege­ wezen semi­permanent uit te le­ nen a a n e e n v a n d e scholen die dringend behoefte heeft a a n ex­ tra mankracht. Om 13.15 uur is eindelijk het laatste woord gezegd. G a u w n a a r huis voor e e n glas melk, om om 14.00 uur weer bij d e volgende vergadering a a n te schuiven, e e n subcommissie v a n d e Science­faculteit. We v e r g a d e r e n over d e nieuwe toe­ latingseisen. Terloops wordt op­ gemerkt dat d e Swazi studenten wat meer voor hun toelage zou­ d e n kunnen werken, bijvoor­ beeld op het land. Ekhaya (te­ rug n a a r het land) is immers d e slogan v a n het gouvernement. Om zes uur eindelijk huis­ waarts. De portier h a d d e slag­ boom al neergelaten.

werk e n vooral d e vergadercultuur vie­ len h a a r bitter tegen. Een bijkans psy­ choanalytische ontboezeming dient als verklaring: "Misschien speelde in mijn w a t naïeve opstelling ten a a n z i e n v a n d e z e b a a n in het begin ook mijn per­ soonlijke achtergrond mee: door d e v r o e g e dood v a n mijn v a d e r b e n ik op­ gegroeid in e e n vrouwengezin met e e n sterk geïdealiseerd manbeeld. Dat ide­ a l e m a n b e e l d heeft d e afgelopen jaren w^el wat deuken e n krassen opgelo­ pen!" O p e e n bezoek a a n het faculteitsbe­ stuur kijkt ze met g e m e n g d e gevoelens terug ("een tragikomische eenakter"). Idem dito op het bijwonen v a n e e n vakgroepsvergadering. Een voorstel om bij d e vervulling v a n e e n v a c a t u r e d e voorkeur te geven a a n e e n vrouw, w e r d terzijde geschoven met het argu­ ment dat d a n ook negers, joden, homo­ fielen e n b e j a a r d e n met voorrang be­ h a n d e l d dienen te worden. Terugkijkend op h a a r eigen opleiding tot arts, zegt mevr. Dukkers v a n Emden veel geleerd te h e b b e n v a n haar, voor­ namelijk mannelijke, leermeesters. M a a r e v e n zoveel is h a a r onthouden, zodat het vermoeden v a n e e n m a n n e ­ lijke samenzwering rijst. "I n mijn oplei­ ding leerden wij dat b a a r m o e d e r h a l s ­ k a n k e r zelden voorkwam bij vrouwen v a n b e s n e d e n m a n n e n . De meest een­ voudige vorm v a n werkelijke primaire preventie v a n b a a r m o e d e r h a l s k a n k e r l a g voor d e h a n d . Maar is er toen ooit gesproken v a n over het op grote s c h a a l p r o p a g e r e n v a n besnijdenis bij heterosexuele m a n n e n ? Niet dat ik weet. W a a r o m niet? Is d e voorhuid v a n d e m a n zoveel kostbaarder d a n d e b a a r m o e d e r m o n d v a n d e vrouw? Het kan toch niet zo zijn, zoals sommige stromingen binnen d e vrouwengezond­ heidsbeweging suggereren, dat er e e n groot complot is v a n mannelijke dok­ ters om vrouwen te controleren e n er­ onder te houden? I k wil het niet gelo­ ven, m a a r mijn achterdocht stijgt." Dukkers v a n Emden pleit voor het a a n ­

Zondag 13 oktober Wederom e e n l a n g z a m e start. De familie g a a t n a a r d e kweke­ rij want ik moet op zoek n a a r

Foto: Paul Babeliowsky ­ Hollandse Hoogte

Arts krijgt tijdens e e n receptie e e n op­ b l a a s b a r e pop waarbij in d e v a g i n a e e n kadootje verstopt zit. Plaats v a n handeling: abortuskliniek Utrecht. Arts demonstreert z o g e n a a m d d e abortus methode. stellen v a n meer vrouwelijke weten­ s c h a p p e r s . "En niet hier e n d a a r e e n vrouw als bosje bloemen om het grau­ w e VU beton wat op te fleuren." Met het onderwijs in d e vrouwenstudies g a a t het a a n d e medische faculteit in­ tussen niet best. Daarvoor is welgeteld 0,2 formatieplaats voor beschikbaar gesteld.

WETENSCHAP SAMENLEVING ('tijd­ schrift voor progressieve wetenschap') is d e z e m a a n d gewijd a a n biotechnol­ gie. Het blad luidt d e bel voor d e twee­ d e discussieronde. Ruim tien j a a r terug ging d e discussie nog over DNA­proef­

BUITENWil.^lil:liyiTcl:Wa:<

Swaziland Nico Peek neemt vanuit d e VU deel a a n twee projecten die in samenwerking met d e universiteit v a n Kwaluseni in Swaziland plaatsvinden. Een d a a r v a n , STI P (Science Teacher I nprovement Program), is e e n p r o g r a m m a ter ondersteuning v a n vooral b e g i n n e n d e leraren wis­ en natuurkunde. Het andere, SPEC, (Science Pre­Entry Cour­ se), is een voorbereidende cursus die in d e periode maart­augustus wordt g e g e v e n a a n studenten die a a n d e Science­faculteit wis­ e n natuurkunde g a a n studeren.

Wie hogerop wil komen in d e weten­ s c h a p dient op d e juiste momenten de­ g e n e n die hoger s t a a n op d e ladder jo­ viaal tegemoet te treden. Dat is althans d e ervaring die Karel Soudijn heeft op­ g e d a a n bij het bezoeken v a n weten­ schappelijke congressen. I n DE PSY­ CHOLOOG, het m a a n d b l a d v a n d e beroepsvereniging, meldt hij: "Amleri­ k a n e n die op internationale congres­ sen rondlopen, h o u d e n hun eigen hië­ rarchie in stand. Grote Amerikanen s l a a n hun kleinere landgenoten krach­ tig op d e schouder. Wie niet terugslaat, staat minder hoog in aanzien. Eén v a n mijn Tilburgse collega's h a d dat a l snel door. Hij is toen op eigen initiatief mep­ p e n a a n Amerikanen g a a n uitdelen. Hij staat nu bij d e psychologen uit dat l a n d in hoog aanzien."

Tijdschrift voor Gezondheid e n Politiek, Nieuw­ straat 26, 2771 XC Boskoop, tel. 01727­4381/ We­ t e n s c h a p Samenleving, Oude Gracht 80, 3511 AT Utrecht, tel. 030­322180/ De Psycholoog, post­ bus 5362, 1071 AJ Amsterdam, tel. 020­791526.

In Luve treffen w e e e n jonge Swazi lerares met e e n uitge­ sproken mening. Prima. Ze wil g e e n les g e v e n op e e n school w a a r d e administratie niet goed is e n betaalt alleen contributie a a n e e n vereniging w a a r ze zelf penningmeester v a n is, om ze­ ker te weten dat het goed be­ steed wordt. O m half zes zet ik Laurence thuis af.

Dinsdag 14 oktober /

Government restrictions Aiihwgh M r M of rtro r«tir client an 'm> Pres» mpoMcl fay (hs Eingrga xy Ra gulci orn have b«4 \ nWviut**! by the COIMM new^psfitf» a re s( li not sb • ie rvca rl ftMriy on « numbw oi « S U M Tfie irc, wri' c»r>i r u« «e mem* AvcfY «ffsft to pie/it>« proper a tctog» W^no it taib, reacten wiK hm told

J 's Ochtends kantoorbehoeften g e h a a l d voor STI P. Verder a d ­ ministratief werk g e d a a n , 's Avonds e e n stevige partij squash gespeeld, altijd e e n goe­ d e ontspanning.

W o e n s d a g 15 oktober pepermuntplantjes die nodig zijn voor het praktische biolo­ gie­examen v a n d e middelbare scholen. Dat bleek niet eenvou­ dig, ze moeten besteld worden. O n d e r w e g nog koffie gedron­ ken.

Zaterdag 12 oktober Lekker uitgeslapen, boodschap­ pen doen, krantje kopen, plus weekendlekkemij als h a m e n pitjeskaas. Het zou eigenlijk e e n Nederlandse z a t e r d a g kurmen zijn, zij het dat het zalig weer is.

nemingen in laboratoria. Nu s t a a n grootschalige commerciële toepassin­ gen voor d e deur. Het bedrijfsleven verzet zich tegen al te strenge over­ heidsregulering. Er zijn g e e n g e v a r e n voor mens, dier e n milieu e n bovendien is met biotechnologie niks nieuws on­ der d e zon. Die bewering lijkt echter fors in t e g e n s p r a a k met d e claim v a n datzelfde bedrijfsleven dat biotechno­ logie voor 'wonderen' en 'ongekende mogelijkheden' zal zorgen. De stand v a n zaken in Nederland blijft , in dit nimimer h e l a a s onderbelicht. In het blad wordt verder stevig uitge­ h a a l d n a a r het katern Wetenschap Samenleving v a n de Volkskrant. De berichtgeving over kernenergie 'na Tsjernobyl' wordt m o n o m a a n ge­ noemd. Het lezerspubliek krijgt bijna uitsluitend staaltjes v a n technologisch kunnen voorgeschoteld en radiobio­ loog Barendsen kon in d e krant onge­ hinderd aUe registers opentrekken te­ g e n d e 'anti­stralingsactivisten'. "Hoe­ zeer het ons ook verdriet, het WS­ka­ tern v a n d e Volkskrant is sinds j a a r e n d a g het toonbeeld v a n slaafse volg­ zaamheid e n gevestigde wetenschap­ pelijke opvattingen, e n biedt zelden ruimte voor e e n kritische analyse."

Maandag oktober

13

O p schoolbezoek. S a m e n met Laurence, mijn Swazi collega bezoeken wij vijf scholen, eerst n a a r het noorden, vervolgens noord, west, zuid. Een grote cir­ kel dus, v a n 350 kilometer. We vertrekken om 7 uur. De school die het verst w e g ligt w a s het toppunt. De grootste

Nico Peek puinhoop in het lab, tot a a n z a n d e n roestige blikjes in d e gootstenen toe. De enige retne­ die is korte broek, T­shirt, em­ m e r water, zeep e n e e n dweü. Als beloning stellen w e gratis testbuisjes in het vooruitzicht. Mpolonjeni, d a a r h a d m e n e e n nieuw lab/klaslokaal h e l a a s af­ gekeurd, want d e gasleidingen w a r e n gewoon in d e muur inge­ metselde rubberslangen. Elke leek ziet het g e v a a r voor zich. Je vraqcft je af welke oen zoiets gebouwd heeft e n w a a r o m het niet gecontroleerd is tijdens d e bouw.

's Ochtends weer op schoolbe­ zoek met Laurence. Nu in Man­ zini. We bezochten scholen. Niets schokkends, allemaal keu­ rige h a r d w e r k e n d e leraren die blij w a r e n met ons STlP­materi­ aal. 's Middags leert onze secre­ t a r e s s e eindelijk d e laatste h a n d a a n het fotokopiëren v a n mijn biologie­nieuwsbrief. D a a r n a n a a r d e kwekerij voor de pepermuntplantjes. Nog niets ontvangen. In d e krant valt te lezen dat e e n zesjarig jongetje in d e klas ge­ storven is n a e e n lijfstraf, e e n klap (dreun?) voor het hoofd. Lijfstraffen zijn hier heel ge­ woon, meestal op h a n d e n e n achterwerk met bamboestokje. Een must volgens sommige lera­ ren.

D o n d e r d a g 16 oktober V a n d a a g meldt d e krant d e on­ gerustheid in Zuid­Afrika over het mogelijke terugterkken uit d a t land v a n General Motors. Het Ujkt d e buren niet erg m e e te zitten. Uit vele krantecommen­ t a r e n blijkt dat. Sommigen kun­ n e n het moeilijk begrijpen, want m e n is toch bezig met hervor­ mingen. Ach, op 10.000 kilome­ ter afstand is m e n in Nederland w^aarschijnlijk beter geïnfor­ m e e r d omtrent wat zich hier, op 500 kilometer afstand afspeelt. Het nieuws uit Zuid­Afrika is nog steeds gecensureerd.

Vrijdag 17 oktober Het lijkt e e n g e w o n e JDurodag te worden, m a a r het onverwachte bezc ek v a n bisschop Tutu b r e r g t d a a r i n verandering. I n d e grote universiteitshal drom­ m e n alle studenten e n stafleden s a m e n . I k zie en hoor Tutu voor het eerst hve, e e n g o e d e ge­ makkelijke spreker. Zijn toe­ s p r a a k is doorspekt met grapjes e n cynische opmerkingen. Tutu verwijt d e Zuidafrikaanse regering dat ze heel bewust het zwarte gezinsleven ontwricht heeft, door d e marmen v a n hun gezinnen te scheiden. Vrouwen e n kinderen verweg in d e home­ lands. Een serieus probleem. Een fundamenteel gevaar, w a n t wat leren die kinderen v a n d e veiligheid, warmte e n liefde v a n e e n gezin. Het gezin is d e hoeksteen v a n d e samen­ leving ­ dat klinkt ons bekend in d e oren. Tutu live heeft toch indruk op m e gemaakt.

Q

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen