Ad Valvas 1986 - 1987 - pagina 139

17 OKTOBER 1986 Een v a n d e w e r k e e n h e d e n w a a r d e termen brain drain in d e mond bestorven liggen, is d e v a k g r o e p kosten­ e n winst­ vraagstukken, onderdeel v a n d e economische faculteit v a n d e VU. De vacatures v a n deze vak­ groep kunnen niet of slechts n a veel tijd e n moeite vervuld wor­ d e n . Op advertenties, die soms tot zeven keer h e r h a a l d wor­ den, reageert minder d a n e e n h a n d v o l kandidaten. Momenteel zijn er bij kosten­ e n winstvraagstukken twee onbe­ zette plaatsen, op e e n totaal v a n tien personeelsplaatsen. Eén d a a r v a n betreft e e n aio­ plaats. "De k a n s dat zich binnen korte tijd d a a r v o o r e e n geschik­ t e k a n d i d a a t meldt schat ik op nul", zegt vakgroepssecretaris drs. Elbert de With. "Het a a n ­ vangssalaris v a n e e n aio'er is 20 duizend gulden. In het be­ drijfsleven k a n e e n afgestu­ d e e r d e toch al g a u w het dubbe­ le toucheren. Na verloop v a n tijd zijn d e verschillen nog in­ drukwekkender. " De markt is o p dit moment e r g gunstig voor bedrijfseconomen ­ d a t lijdt g e e n twijfel. Voor het bedrijfsleven is d e tijd v a n som­ b e r e verwachtingen e n knip op d e beurs voorbij e n is het bezig met e e n grootscheepse inhaal­ m a n o e u v r e . Er wordt driftig ge­ adverteerd e n voor b e p a a l d e categorieën personeel is m e n niet te beroerd stevig in d e bui­ del te tasten. "De bovenste ver­ dieping v a n het salarisgebouw begint steeds meer op e e n flip­ perkast te lijken, w a a r n a a s t d e normale score allerlei bonussen kunnen worden behaald", meldde onlangs het weekblad Intermediair. Laatst w a s De With a a n w e z i g bij e e n buluitreiking v a n econo­ men. AUe bedrijfseconomen bleken al e e n arbeidscontract o p zak te h e b b e n of konden tus­ s e n m e e r d e r e b a n e n kiezen. Het bednjfsleven ligt als het w a r e op d e loer op jonge a c a ­ demici. Ter illustratie trekt De With e e n rijk gevulde ordner met brieven afkomstig v a n het bedrijfsleven uit d e kast. Boven­ o p ligt e e n schrijven v a n Hoogo­ v e n s w a a r i n gemeld wordt dat o p korte termijn plaats is voor e e n bedrijfseconoom. "Daar h e b ik e e n jongen op afge­ stuurd. Hij is direct a a n g e n o ­ men. Aanvangssalaris: 48 dui­ zend. Die jongen is 22 jaar", zegt De With met e e n intonatie die het midden houdt tussen trots d a t zijn pupülen veel w a a r d zijn o p d e arbeidsmarkt e n e e n ver­ zuchting dat zoveel geld nooit g o e d k a n zijn voor zo'n jonge knaap.

Borrel Alsof het in scène gezet is, wordt ons gesprek e v e n onderbroken door e e n student die e e n stapel vlugschriften komt afleveren. Het pamflet m a a k t melding v a n accountancy inho u se dagen w a a r o p studenten gerenom­ m e e r d e kantoren kunnen be­ zoeken. Tijdens deze bijeen­ komsten, vanzelfsprekend om­ lijst met uitgebreide limch e n borrel, "kun je kennis m a k e n met verschülende functionaris­ s e n v a n het accountantskantoor e n v r a g e n over d e beroepsmo­ gelijkheden." De With: "Die kan­ toren zitten te springen om b e ­ drijfseconomen. Laatst nog w a s er e e n student die e e n scriptie bij zo'n bedrijf wilde schrijven. Nu, dat mocht wel, op voor­ w a a r d e dat hij n a zijn afstude­ r e n er ook zou komen werken." De relaties tussen d e vakgroep e n het bedrijfsleven zijn aller­ hartelijkst. Zo worden werkcol­ l e g e s die iti het vierde cursus­ j a a r op het p r o g r a m m a staan, georganiseerd in samenwer­ king met grote bedrijven. Vak­

iIe e laag l a a g salaris s a l a r i s en e n saaie s a a i e werkplek

Universiteit zit verlegen ve om bedrijfseconomen bedrij f seconomen en informatici Van schaarse goederen stijgt de prijs. Die ijze­ ren wet van vraag en aanbod raakt ook be­ paalde groepen universitair personeel. Vak­ groepen van bedrijfseconomie en informatica zuchten onder een hoog vacaturepercentage, want de beste vakbroeders verdwijnen richting bedrijfsleven. Op het ministerie van onderwijs en wetenschappen wordt gewerkt a a n en stel­ sel van toeslagen op het reguliere salaris. Of dat voldoende zal zijn is de vraag. "Veel afge­ studeerden vinden de universiteit ook saai en weinig dynamisch," verklaart een vakgroepse­ cretaris.

Foto Kees K euch AVCAVU

groepsvoorzitter prof. L. T r a a s bekleedt e e n a a n t a l commissa­ riaten e n staat aldus g a r a n t voor vele contacten. Het verschijnsel v a n d e moeüijk vervulbare vacatures beperkt zich geenszins tot d e VU. Het Rotterdamse universiteitsblad Quad Novu m signaleerde bij d e economische faculteit a l d a a r een vacaturepercentage van 12%, wat gelijk is a a n veertig plaatsen. O m hun concurrentiepositie ten opzichte v a n het bedrijfsleven te versterken mogen d e universi­ teiten vanaf 1985 a a n b e p a a l d e categorièn personeel e e n toela­ g e v a n tien procent boven het normale salaris verstrekken. Deze regeling, die op enkele tientallen VU­werknemers v a n toepassing is, duurt tot 1990, w a n t op dat tijdstip liggen d e verhoudingen op d e arbeids­ markt wellicht geheel a n d e r s . Of met dergelijke toelagen wer­ kelijk m e n s e n in huis te h o u d e n d a n w e i te h a l e n zijn, is d e v r a a g . "Je moet het zien als e e n g e b a a r , m a a r in het a l g e m e e n zet het g e e n zoden a a n d e dijk", zegt e e n medewerker v a n d e dienst Personeelszaken v a n d e VU. "Wanneer je echt wüt con­ curreren met het bedrijfsleven d a n moet je over veel hogere b e d r a g e n praten." O p het ministerie v a n Onder­ wijs e n Wetenschappen doktert m e n momenteel a a n e e n rege­ ling w a a r i n dat laatste mogelijk Twordt. Natuurlijk niet voor ie­ dereen, m a a r enkel voor die

g r o e p e n wetenschappers die gewild e n dus s c h a a r s zijn op d e arbeidsmarkt. Drs. C. Jonker, hoofd dienst Per­ soneelszaken v a n d e VU, is niet ongelukkig met deze ontwikke­ ling. "Ik zie het als e e n eerste s t a p op w e g n a a r flexibilisering v a n d e honoreringsmogelijkhe­ d e n in het wetenschappelijk on­ derwijs e n die is volgens mij h a r d nodig. Anders prijzen d e universiteiten zichzelf uit d e markt e n b e s t a a t het g e v a a r dat m e n is a a n g e w e z e n op t w e e d e garnituur personeel." Jonker er­ kent d a t a a n dit marktconforme denken ook g e v a r e n kleven. Een medewerker informatica zou dan, gerekend n a a r d e hui­ dige verhoudingen, e e n hoger salaris ontvangen d a n zijn of h a a r coUega bij geschiedenis. Of nog sterker: d e bedrijfseco­ noom krijgt meer uitbetaald d a n d e a l g e m e n e econoom. Dat k a n scheve ogen geven, dat spreekt. Een zekere relatie tussen s c h a a r s t e e n honorering acht Jonker evenwel wenselijk. De universiteiten moeten deze toeslagen uit hun eigen midde­ len financieren. Betekent dat, d a t bij gelijkblijvende middelen, b e p a a l d e groepen wetenschap­ pers erop achteruit zullen g a a n ? Jonker: "Dat houd ik niet voor onmogelijk. Ik denk dat w e in d e toekomst niet meer kunnen zeg­ gen: het zijn allemaal weten­ schappers, dus ze moeten aUen hetzelfde verdienen." Volgens Jonker speelt het probleem v a n d e zuigkracht richting bedrijfsle­ v e n overigens niet alleen bij

Wim Crezee wetenschappelijke, m a a r voor­ a l ook bij hogere ambtelijke functies. "Het gehele wervings­ beeld v a n d e universiteit wordt slecht", stelt hij somber vast.

Saai Toch is het d e v r a a g of p a s af­ g e s t u d e e r d e starters op d e ar­ beidsmarkt door hogere salaris­ s e n zich laten verleiden tot e e n universitaire carrière. Er spelen n o g a n d e r e factoren e e n rol. Af­ gestudeerde bedrijfseconomen v i n d e n e e n betrekking a a n e e n universiteit vooral saai, is d e in­ druk v a n De With. "Bedrijfseco­ n o m e n zijn opgeleid om het be­ drijfsleven in te g a a n . Dat vin­ d e n ze leuk e n uitdagend. Ze willen carrière maken. De uni­ versiteit zien ze als e e n s a a i e n weinig dynamisch instituut." Puttend uit eigen ervaringen er­ kent De With dat dit imago niet g e h e e l uit d e lucht komt vallen. De samenwerking tussen d e v a k g r o e p e n v a n d e faculteit l a a t te w e n s e n over. leder heeft zijn eigen stek. Een gedeelte prestatiecultuur is niet a a n w e ­ zig. De situatie dat sommige m e d e ­ werkers er d e kantjes v a n aflo­ pen, is volgens De With voorbij. D a a r heeft d e vorige bezuini­ gingsronde wel voor gezorgd. Het onderzoek in d e vakgroep v a n De With komt echter met moeite v a n d e grond. Het voor­ waardelijk gefinancierde pro­ g r a m m a wordt slechts voor d e helft uitgevoerd. Voor e e n deel is dat te verklaren uit d e h o g e onderwij slast, d e vacatures e n d e geringe formatieomvang. M a a r voor e e n a n d e r deel moet d e oorzaak g e v o n d e n worden in het feit d a t bedrijfseconomen nauwelijks belangstelling h e b ­ b e n voor fundamenteel onder­ zoek. Weinigen h e b b e n d e a m ­ bitie e e n proefschrift te schrij­ ven. Het accent ligt eerder op het produceren v a n a d v i e s r a p ­ porten voor het bedrijfsleven. Voor het overige lijken m e d e ­ werkers soms e e n grotere priori­ teit toe te k e n n e n a a n neven­ functies. Een a a n t a l hunner w^eet het universitaire inkomen a a r d i g a a n te zuiveren door het g e v e n v a n cursussen, bijvoor­ beeld op d e accountantsoplei­ ding v a n het NIVRA. De With vreest dat zijn vak­ groep zich in d e nabije toekomst tevreden moet stellen moet min­ d e r gekwalificeerd personeel, w a n t d e besten dreigen te ver­ trekken. "Ik b e n b a n g dat w e e e n herhaling krijgen v a n wat zich voordeed in d e jaren ze­ ventig. De universiteit, die toen in e e n r a p tempo kon groeien, heeft in die jaren medewerkers a a n g e n o m e n w a a r v a n achteraf d e v r a a g is of ze wel over d e juiste capaciteiten beschikken." Gelijkluidende berichten komen uit d e vakgroep financiering v a n d e economische faculteit. De h o g e onderwilslast m a a k t het werken a a n d e universiteit e r niet aantrekkelijker op, vindt vakgroepssecretaris drs. Leon de Man. "Zo'n grote belangstel­ ling voor je vak is natuurlijk leuk. M a a r d a a r moet wel ge­ n o e g personeel voor zijn. En d a t is er niet. Niet aUeen het onder­ zoek komt in het gedrang, m a a r ook d e coUegiale o m g a n g Hjdt

eronder. Mijn coUega's zie ik nauwelijks meer. Ze zijn perma­ nent op w e g n a a r e e n volgend college of proberen zich af te schermen door thuis te werken. Een kwalijke zaak, want op die manier desintegreert d e facul­ teit." Een p a a r medewerkers v a n d e vakgroep financiering h e b b e n p l a n n e n om d e b e n e n n a a r het bedrijfsleven te nemen. Volgens h e n schort er het nodige a a n het universitaire klimaat. De Man, die zelf binnenkort voor e e n ge­ deelte v a n d e week d e overstap n a a r e e n eigenhandig opgezet a d v i e s b u r e a u g a a t maken: "Er g e b e u r e n hier dingen die in e e n normale organisatie niet gebeu­ ren. In het bedrijfsleven inves­ teert d e ondernemer in zijn per­ soneel. Opleidingen, reizen et­ cetera komen voor rekening v a n d e b a a s . A a n d e universi­ teit is d a a r g e e n sprake v a n . Hier moet je veel uit eigen zak betalen. Ook d e efficiëntie is soms ver te zoeken. Als commis­ sielid moet je regelmatig notities schrijven over zaken die eigen­ lijk al achterhaald zijn m a a r die om louter ambtelijke r e d e n e n afgewikkeld moeten worden. D a a r wordt ik soms e e n beetje droef van."

Periodieken Bij d e vakgroep informatica v a n d e faculteit wiskunde en natuur­ w e t e n s c h a p p e n is het verloop onder het personeel beperkt ge­ bleven. In het verleden zijn me­ dewerkers die a a n k o n d i g d e n te vertrekken door noodmaatrege­ len d a a r v a n weerhouden. Ze kregen extra periodieken (extra s t a p p e n in e e n salarisschaal) of w e r d e n vroegtijdig bevorderd tot universitair hoofddocent. Het knelpunt is vooral d e b e ­ perkte mogelijkheden om d e be­ schikbare formatieruimte op te vullen. Voor 1990 m a g d e vak­ groep uitbreiden v a n 28 n a a r 43 formatieplaatsen. Maar n a a r verwachting zal dit niet gereali­ seerd kunnen worden. Want ook hier geldt dat p a s afgestu­ d e e r d e n niet s t a a n te popelen om a a n d e universiteit te wer­ ken. De aio­plaatsen zullen vyaarschijnlijk onbezet blijven. Het gepromoveerd zijn verhoogt in deze sector immers niet je m a r k t w a a r d e . Integendeel, e e n gepromoveerde informaticus is voor het bedrijfsleven e e n theo­ reticus, een intellectueel. En d a t geldt in d e computerbranche niet b e p a a l d als e e n a a n b e v e ­ ling. De carrièremogelijkheden voor informatici zijn a a n d e universi­ teit minder d a n in het bedrijfsle­ ven, meent drs. W. van Keu len, secretaris v a n d e vakgroep. "Onderlinge verschillen in pres­ taties komen in alle vakgebie­ d e n voor. M a a r in d e informati­ c a geldt dat in zeer extreme m a t e . Het komt voor dat e e n programmeur vijf tot tien m a a l zoveel software produceert d a n zijn collega's. In het bedrijfsle­ v e n wordt zo'n verschil gehono­ reerd, m a a r binnen d e universi­ teiten niet of nauwelijks. Een programmeur komt hier in het a l g e m e e n niet verder d a n s c h a a l 10, ook als hij excelleert in zijn vak." "Ik geef a a n programmeurs eer­ lijk het advies hier niet al te l a n g te blijven h a n g e n . Want dat is niet alleen financieel, m a a r ook intellectueel niet best voor ze."»

m

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen