Ad Valvas 1986 - 1987 - pagina 474

24 APRIL 1987 De Grip over d i s c r e p a n t i e s onderwijs e n arbeidsmarkt:

Scholingsfonds per bedrijfstak nodig Overheid, werkgevers en werknemers moeten proberen om per bedrijfstak scholingsfondsen van de grond te krijgen. De econoom Andries de Grip pleit hiervoor in zijn proefschrift Onder­ wijs en Arbeidsmarkt: Sc h olingsdiscrepanties, waarop hij vorige week a a n de VU promoveer­ de. Bij economisch onderzoek staat meestal het evenwicht op d e ar­ b e i d s m a r k t centraal. De Grip stelt d e omgekeerde v r a a g : Hoe komt het dat het regelmatig mis g a a t ? Dat er a a n d e e n e kant e e n grote werkloosheid heerst e n a a n d e a n d e r e kant een groot gebrek a a n d e juiste men­ sen is? Bij het aantrekken v a n d e eco­ nomie schreeuwen werkgevers om beter geschoold personeel, constateert De Grip. Toch on­ d e r n e m e n zij zelf weinig intiatie­ v e n om zelf mensen op te leiden. De Grip: "Zij zitten met e e n "pri­ soner's dilemma"; Ze s t a a n voor d e keus: leid ik zelf mensen op met het risico dat ze weggekocht voorden of k a n ik beter h o g e lo­

n e n geven, zodat ik ze wegkoop bij a n d e r e n ? K ort gezegd: wat g o e d is voor d e sector, is slecht voor mijn bedrijf. Het gevolg v a n dit dilemma is dat werkge­ vers e e n afwachtende houding a a n n e m e n e n in het a l g e m e e n zelf g e e n mensen opleiden. De econoom stelt als oplossing e e n tweeledig schoHngsstelsel voor. Iedereen krijgt eerst e e n brede, niet­specifieke beroeps­ opleiding e n vervolgens e e n ge­ richte bedrijfsopleiding. Voor die bedrijfsopleidingen moeten e r per bedrijfstak scholingsfond­ s e n opgericht worden. Het geld moet, aldus De Grip, komen v a n d e werkgevers (die g e b a a t zijn bij geschoold personeel), v a n d e werknemers (maar alleen als

Voorstel diensten Vervolg van pag. 1 mentatiecentrum e n d e biblio­ theek) op grond v a n toekomstig g e d a c h t e taken relatief d e meeste personeelsleden af­ vloeien, resp. 22 e n 25 procent. In d e a n d e r e vier sectoren lig­ g e n d e percentages op 14 tot 16 procent. De 15 plaatsen die p a s n a terug­ verdienen v a n investeringen in a p p a r a t u u r zullen kunnen wor­ d e n opgeheven betreffen d e continudienst v a n het Energie­ centrum e n verder d e biblio­ theek. De onderzoeksgroep kreeg bij zijn werk e e n a a n t a l a l g e m e n e a a n d a c h t s p u n t e n in het vizier die e e n h a n d v a t voor conclusies vormden. G e w a a k t werd tegen voorstellen tot overheveling v a n t a k e n v a n het centrale a p p a ­ r a a t n a a r d e faculteiten zonder d e bijbehorende middelen. In het a l g e m e e n opteert het drie­ ­ m a n s c h a p wat meer voor cen­ tralisatie omdat die "vaak zeke­ r e voordelen" heeft als je kijkt n a a r d e betrekkelijk kleine om­ v a n g v a n d e VU e n d e toekom­ stige concentratie v a n activitei­ ten op d e campus. Uilenstede uitgezonderd. In enkele geval­ len zou echter bij d e (grote) me­ dische faculteit en d e mogelijk in te stellen faculteit wiskunde e n natuurwetenschappen (bij opheffing subfaculteiten) verde­ r e decentralisatie in d e r e d e kunnen liggen. Verder wordt onder a n d e r e ge­ pleit voor e e n grotere zelfstan­ digheid v a n d e diensten, in n a ­ volging v a n geluiden biivnen d e overheid, m a a r ook v a n binnen d e VU (CvB­voorzitter Brink­ m a n s betoog over 'voorwaarde­ lijke autonomie' bij d e opening

STEM VUSO voor een studentvriendelijke universiteit

v a n het academisch j a a r '86­ '87). Birmen e e n e e n m a a l goed­ gekeurde begroting dienen diensthoofden e e n uitvoerings­ m a n d a a t te hebben. Voorge­ steld wordt n a a r e e n nieuw 'geldmodel' toe te werken w a a r ­ bij e e n formatieplan g e e n finan­ cieel bewakingsinstrument meer is. Omdat d e d e r d e geldstroom steeds meer e e n v a s t e plaats v a n financieringsbron v a n d e universiteit krijgt e n d a a r d o o r p e r m a n e n t extra werk voor fi­ nanciële e n personele zaken ontstaat, stelt d e onderzoeks­ g r o e p e e n heffiag voor v a n 1,5 procent over alle inkomsten daaruit voor beide diensten sa­ men. Dit als e e n vergoeding we­ g e n s administratiekosten. In en­ kele gevallen lijkt d e groep e e n a l g e m e n e heffing niet oppor­ tuun of niet goed mogelijk. D a a r z o u ' e e n a n d e r e oplossing, bij­ voorbeeld e e n heffing afhanke­ lijk v a n het contract, voor moe­ ten worden gevonden. De wederzijdse dienstverlening tussen VU e n het academisch ziekenhuis zou in plaats v a n verrekening met gesloten beur­ zen via normale doorbereke­ ning moeten plaatshebben. De gedurige discussies v a n nu, die soms tot onzuivere afwecfingen leiden, kurmen d a n tot het verle­ d e n behoren. De onderzoeksgroep conclu­ deert voorts d a t d e automatise­ ring althans a a n e e n universi­ teit g e e n grote vermindering v a n personele inzet teweeg­ brengt. AUeen zal dat het geval zijn bij d e uitvoering v a n gelijk­ soortige e n repeterende h a n d e ­ lingen op grote schaal, wordt gesteld. Privatisering heeft veelal g e e n voordelen, stelt d e groep. Niet slechts uit sociale m a a r ook om financiële redenen. A a n privati­ sering k a n worden gedacht a a n onderdelen als d e huisdrukkerij, het audio­visueel centrum e n d e accountantsdienst. Afnemers ­ faculteiten, medewerkers, stu­ d e n t e n ­ zouden met e e n duur­ d e r product worden geconfron­ teerd. A a n d e samenwerking

Aad Meijer d e scholing b r e e d g e n o e g is om d e o p g e d a n e kennis ook in a n ­ d e r e bedrijven te kunnen ge­ bruiken) en v a n d e overheid (scholing als w a p e n tegen d e h o g e werkloosheid). Geheel nieuw is het idee overigens niet.

D e G r i p in toga op w e g n a a r zijn promotie. F o t o M a r i u s v d PlasAVCA^U

De grafische sector bijvoor­ beeld heeft e e n dergelijk scho­ lingsfonds. De Grip geeft er nu e e n theoretische onderbouwing a a n met behulp v a n het priso­ ner's dilemma.

Overheid Ook d e overheid zou meer kun­ n e n d o e n om d e aansluiting v a n het onderwijs o p d e arbeids­ markt beter te laten verlopen. De overheid veroorzaakt vol­ g e n s De Grip d e laatste jaren veel onrust op d e arbeidsmarkt door h a a r personeelsbeleid on­ dergeschikt te m a k e n a a n het a l g e m e e n economisch beleid om d e overheidsuitgaven terug met het ziekenhuis , d e hoge­ school Holland en anderen, die personele e n financiële voorde­ len oplevert, wil d e groep g e e n consequenties verbinden op voorhand. Bij e e n t e r u g g a a n d voorzieningenniveau moet eer­ d e r a a n h a n d h a v i n g en verbe­ tering worden gedacht. In d e toekomst k a n doorberekening soms v a n nut zijn. In het rapport staat ook n o g e e n stuk kritiek op het departement. De ontbureaucratisering zou ge­ makkelijker kunnen worden ge­ realiseerd als het ministerie d a a r meer a a n zou bijdragen. De sterk verkokerde bureaucra­ tie in Zoetermeer vergt "nu e n d a n ongehoord veel tijd v a n d e diensten". De detaUbemoeienis bij d e toewijzing v a n geld strekt zich soms uit tot het niveau v a n kamerindeUng, aldus d e groep. Het rapport is a a n d e dienst­ hoofden toegezonden voor com­ m e n t a a r voorzover het hun dienst betreft. Het personeel is middels e e n brief op d e hoogte gesteld v a n d e verschijning er­ v a n , terwijl het rapport ook door h e m k a n worden o p g e v r a a g d . N a eventuele revisies ervan be­ p a a l t het coUege v a n bestuur zijn standpunt. Het CvB zal ook d e v a k b o n d e n e n d e universi­ teitsraad in dat stadium r a a d ­ plegen. Omstreeks begin au­ gustus zou vervolgens a a n d e uitvoering v a n d e beslissingen moeten worden begonnen.

Vervolg van pag. 1

sche e n d e macroscopische fysi­ s c h e chemie. Ook specifieke ak­ tiviteiten v a n bijzondere dien­ sten worden gekort. De chemie­ winkel g a a t v a n 0,4 terug n a a r 0,25 formatieplaats, wat neer­ komt op e e n b e d r a g v a n 12.000 gulden." Zowel door d e chemie­ winkel als door d e vereniging v a n chemie studenten a a n d e VU (VCSVU) is teleurgesteld ge­ r e a g e e r d op het rapport. De chemiewinkel is juist gestart met w^erkzaamheden voor e e n open house e n e e n presentatiemid­ d a g , d a a r t o e in maart nog uit­

te dringen. Daardoor is d e v r a a g n a a r beroepskrachten in d e kwartaire sector (bijvoor­ beeld leraren, cultureel e n maatschappelijk werkers) a b ­ rupt g e d a a l d , m a a r het a a n b o d niet. "Die mensen", zegt De Grip, "krijgen nu v a a k te horen d a t ze indertijd arbeidsmarktge­ richter h a d d e n moeten kiezen. M a a r hun beroepsperspectie­ v e n w a r e n toen nog goed. Nu s t a a n ze door d e plotseling te­ rugvallende v r a a g met lege h a n d e n . Het arbeidsmarktsig­ n a a l werkte vertekenend." Een betere middellange ter­ mijnplanning v a n d e perso­

neelsbehoefte v a n d e overheid k a n voorkomen dat mensen na afloop v a n hun opleiding over­ bodig blijken te zijn, concludeert De Grip. D p a m a a s t zou in het a l g e m e e n iheer informatie voor­ h a n d e n moeten zijn voor men­ s e n die op het pimt s t a a n een beroepsopleiding te kiezen. D e Grip werkt overigens mo­ menteel in overheidsopdracht a a n d e Rijksuniversiteit Lim­ burg a a n e e n informatiesys­ teem voor toekomstige werkzoe­ kenden. Daarin wordt e e n prog­ n o s e opgenomen v a n d e toe­ s t a n d v a n d e arbeidsmarkt over vier jaar.

ARHO wil vijf miljoen voor mobiliteit student Als d e overheid zo g r a a g wü dat m e e r studenten e e n periode in het buitenland studeren, d a n moet ze d a a r ook geld voor vrij­ m a k e n . Dat zegt d e Adviesraad Hoger Onderwijs (ARHO) in e e n advies a a n d e minister. De overheid zou jaarlijks vijf mil­ joen moeten reserveren voor het verblijf buitenslands v a n g e ­ vorderde studenten e n p a s af­ gestudeerden, vindt d e ARHO. Dat b e d r a g is g e n o e g om in elk g e v a l 1500 studenten voor zes m a a n d e n e e n toelage v a n 400 g i J d e n per m a a n d bovenop hun studiebeurs te geven. Zo'n b e d r a g krijgt e e n Duitse student die in het buitenland g a a t studeren v a n 'zijn' over­ heid ook. Bovendien zou d e Ne­ d e r l a n d s e overheid niet moeten w a c h t e n tot er in E G­verband eensgezindheid bestaat, m a a r zelf bilaterale afspraken moeten m a k e n met a n d e r e EG­landen. Daartoe zou in e e n a a n t a l hoofdsteden e e n onderwijsatta­ c h é moeten komen e n ook bij d e Europese G e m e e n s c h a p . De gerichtheid v a n e e n univer­ siteit op internationaal onder­ wijs zou ook moeten m e e w e g e n bij d e bepaling v a n zijn kwali­ teit: hoe meer e e n universiteit

genodigd door d e subfaculteits­ r a a d , om zich te kunnen profile­ ren. "We zien niet in hoe dit alle­ m a a l gerealiseerd k a n worden n a d e door u voorgestelde re­ diaktie," zegt dr. C e e s Blomberg coördinator v a n d e Chemiewin­ kel in e e n brief a a n d e subfacul­ teitsraad. "We hopen d a n ook zeer dat u uw voorstel zal her­ zien." Eric Ruwiel v a n d e VCSVU heeft niet d e illusie dat d e plannen v a n d e commissie nog zullen worden herzien. "Onze kritiek is d a t onderwijs te weinig in het rapport is genoemd," zecft hij. "Het lijkt net alsof je p a s onder­ wijs kunt g a a n geven als er eerst onderzoek is. Dat v e r b a n d zien wij niet zo."

zorgt dat z'n programma's en diploma's gelijkwaardig zijn a a n die in het buitenland, des te hoger scoort d e instelling bij evaluaties. Het a a n t a l Nederlandse studen­ ten in het buitenland bedroeg over 1984 m a a r 5.735. Dat is 1,5 procent v a n alle studenten in het hoger onderwijs. Omge­ keerd ­dus als het g a a t om bui­ tenlanders a a n Nederlandse universiteiten­ is het percentage hoger: 2,1 procent. Volgens de Europese G e m e e n s c h a p zou d a t eerste percentage moeten stijgen n a a r tien. Maar de ARHO noemt dat streven 'erg optimistisch'. Er zou ook e e n intermediair or­ g a a n moeten komen dat d e rei­ zen n a a r het buiteriland regelt. Als voorbeeld noemt d e r a a d de Deutscher Akademischer Aus­ tauschdienst (DAAD), d e plaats w a a r studenten uit d e Bondsre­ publiek terecht kunnen om zich te laten voorlichten over het bui­ t e n l a n d s e hoger onderwijs. M a a r d e ARHO noemt d e NUF­ FIC ­ d e organisatie die dat nu in Nederland doet ­ 'een goede basisvoorziening'.

Esther

Hageman/UP

COLOFOK Redactie­adres: De Boelelaan 1105 oi postbus 7161, 1007 MC Amsterdam, tel. 020 ­ 5484330; b.g.g. 5486930, 5484325, 5484397. Redactiekamers: OD­Ol e n 0D­09, Hoofdgebouw VU. Redactie: Jan v a n der Veen (hoofdredac teur), Geeja Oldenbeuving, Wim Crezee, G e r a r d v a n Schalk, Marianne Creutz­ b e r g (redactie­assistente). Medewerkers: Johan d e K oning. K oos Neuvel, Loes Singels, A a d Meijer, Ally Smid. Fotografen: Peter Wolters, K ees K euch, Michel Claus (allen Audio Visueel Cen­ trum VU), Bram d e Hollander. Tekenaar: A a d Meijer. Ontwerp lay­out: Frans Rodermans. Universitaire Pers: Ad Valvas werkt met a n d e r e universiteits­ en hogeschoolbla­ d e n s a m e n m d e 'Umversitaixe Pers'; co­ ordinatie­adres: als redactie­adres.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen