Ad Valvas 1986 - 1987 - pagina 96

19 SEPTEMBER 1986

PORTRET O p 5 mei 1951 wordt Jan Hen­ drik Benruk geboren. Elk j a a r weer wordt op d e d a g voor zijn verjaardag d e dodenherden­ king gevierd, wat iedere keer opnieuw e e n diepe indruk op h e m maakt. Geboren in Rotter­ dam, volgens hem zelf eigenlijk e e n vercfissing: "Ik zou m e d a a r nooit thuisvoelen met al die stank, het is verschrikkelijk." Een j a a r later verhuizen zijn ou­ ders n a a r Amsterdam­West. Hij groeit op met e e n ruracd terrein­ tje achter het huis, in e e n kri­ tisch gereformeerd gezin w a a r ­ in d e 'souvereiniteit in eigen kring' voorop staat. In 1970 begint hij met zijn studie biologie a a n d e VU. Veel moei­ te heeft hij in het begin met het tekenen v a n d e planteweefsels e n microscopische beelden op papier. Dat leidt er zelfs toe dat hij d e TexelcuTSus over moet d o e n en d e studiebeoordelings­ commissie hem a a n r a a d t m a a r met zijn studie te stoppen. Stu­ deert verder en rolt langzamer­ h a n d d e politiek in. Zijn hoogle­

Vijftiendejaars student biologie e n G r o e n e

'Mensen boren de bronnen van hun geest niet meer aan' Als hij even zijn stem terughoort op de band schrikt hij eerst, maar zegt dan gerust: "Ach, je moet er even overheen stappen dat je het zelf bent. Het gaat er echter niet om dat jij het bent, maar dat je ge­ dachtengoed overkomt." Jan Hendrik Bennik, al vijftien jaar inge­ schreven als biologiestudent en sinds de gemeenteraadsverkiezingen fractiemedewerker van Groen Amsterdam. Een uitgebreid gesprek met hem over moraal, spiritualiteit, Amsterdam en wortels. "Een boom ken je aan zijn vruchten. Zijn de vruchten rot, dan zijn de w or­ tels het ook."

niet door. Ik weet zeker d a t het ons anders, optimistisch gezien, e e n zetel gescheeld had." Als Roel v a n Duyn afscheid neemt v a n d e PPR verklaart hij d a t hij dat doet v a n w e g e , zoals alleen hij d a t k a n formuleren: "het missen in d e PPR v a n spiri­ tualiteit, inspiratie v a n die ui­ terst talentvolle, jonge vermoor­ d e timmerman uit het begin v a n onze jaarteUing," Jan Hendrik vyordt w a r m v a n binnen als hij d a t weer hoort: "De geluiden over kerk e n christendom w a ­ r e n binnen die partij i n d e r d a a d ineens taboe geworden. De g e ­ lovigen liepen d a n ook bij bos­ jes weg. Vooral d e anti­CDA­ motie die d e PPR a a n n a m w a s het begin v a n d e ellende. Als d a t nou e e n anti­KVP motie w a s , m a a r zo l a g d a t niet. Alles w a t riekte n a a r e e n stiik ge­ d a c h t e n g o e d werd eruit g e ­ gooid. Ikzelf bevond m e ook in e e n tweestrijd. O p e e n g e g e v e n moment w a s het zo d a t ik d e PPR­gedachte a a n mijn kerk­ m e n s e n moest vertalen, e n om­ gekeerd het kerkverhaal a a n d e PPR." Dat betekent d a n zijn breuk met d e PPR. Het Groen Platform is inmiddels opgericht. PSP, PPR

Ik z a g h e t onderwijs achteruitgaan

We zijn toe aan een groene golf

r a a r Ernst (van plantenoecolo­ gie) is ervan op d e hoocfte dat hij n a a s t zijn studie e e n politie­ k e l o o p b a a n volgt en juicht d a t ook toe. Jan Hendrik betreurt dat er zo weinig communicatie bestaat tussen politiek e n wetenschap. Het z o g e n a a m d e waardevrije onderzoek is volgens h e m e e n farce. Hijzelf deed toegepast onderzoek n a a r d e ontwikke­ ling v a n plantenvegetatie in d e watërleidingbanen bij Castri­ cum. Hele verhalen komen er n a a r boven als hij a a n het begin v a n zijn studie terugdenkt. Over professor Hooikaas, e e n 70­jari­ g e docent in d e geschiedenis der natuurwetenschappen, ver­ telt Bermik: "Alle studenten moesten toen nog g a a n s t a a n als hij binnenkwam voor e e n college. Je stond d a n niet op voor hem, m a a r voor d e weten­ schap! En professor Algera w a s e e n m a n die helemaal uit zijn d o e n w a s als hem e e n v r a a g werd gesteld. Wat hij gezegd h a d , m e e n d e hij, w a s natuurlijk volstrekt duidelijk. Op e e n keer k w a m e n bij hem e e n p a a r stu­ denten d e collegezaal binnen die LSD h a d d e n gebruikt, ze w a r e n net terug v a n e e n be­ zoek a a n het Artisaquanum en vertelden over d e kleuren die d a a r zó móói waren. De beste hoogleraar h a d niets in d e g a ­ ten."

e n CPN g a a n e e n lijstverbin­ ding a a n , e n d e Groenen ko­ m e n d a a r niet a a n te p a s . 'Noodgedwongen' zet Groen Amsterdam zich d a n alleen op d e lijst. Jan Hendrik wordt voor­ zitter v a n d e kiesvereniging. Opnieuw wordt d e studie uitge­ steld. "Ik besloot mijn studie m a a r weer te bevriezen tot n a d e verkiezingen." In deze partij k a n Jan Hendrik zijn v e r h a a l wel kwijt. "In het Groen Mani­ fest wordt ook gesproken over het begrip 'innerlijke groei'. En d a t betekent gewoon d a t je v a n e e n a n d e r wijzer wil worden." Hij heeft zijn jas al a a n , het in­ terview is afgelopen. Toch pro­ beert hij zich n o g e v e n te ver­ d e d i g e n als w e komen te spre­ k e n over het v e r m e e n d e 'one­ issue' beleid v a n d e groenen. Jan Hendrik: "Groen staat voor spiritualiteit, voor democratie, voor milieu e n leefbaarheid. We h e b b e n in d e vorige e e u w e e n liberale, b l a u w e golf g e ­ h a d , a a n het begin v a n deze e e u w e e n rode. Nu zijn w e wel e e n s toe a a n d e groene golf. En gezien d e signalen uit d e m a a t ­ schappij k a n d a t best zo wezen. M a a r d e tijd zal het leren."

O p Uilenstede heeft hij nooit willen wonen: "Ik b e n tegen a p a r t e huisvesting voor studen­ ten, ze moeten onder 'gewone' mensen wonen. Als student h e b je e e n a a n t a l voordelen, e n dat schept verantwoordelijkheid. Mijn Engelse leraar zei vroeger altijd: jullie zijn d e crème de la crème, m a a r noblesse oblige." De politiek komt onvermijdelijk, bij ieder willekeurig onderwerp, e v e n om d e hoek kijken. Hij lijkt ermee verweven. Ook als hij komt te praten over d e tijd d a t hij biologielessen gaf op e e n middelbare school in e e n echte volkswijk v a n Amsterdam. "Ik z a g het onderwijs d a a r als het w a r e achteruitgaan, en d e kin­ d e r e n ontsporen. De PvdA die z o g e n a a m d bekend staat om

E

Foto Kees K euch AVCA^U

h a a r strijd voor d e arbeiders m a a k t zich er helemaal niet druk om. Ze zijn in die partij al­ leen gericht op d e financiële si­ tuatie, m a a r niet op d e geeste­ lijke verheffing v a n d e arbei­ der. In d e jaren '60 w a s d e wel­ v a a r t hoog, m a a r het geestelijk peil niet. De televisie w a s b e ­ langrijk, e n d e b a k zoutjes. De financiële omstandigheden w e r d e n niet vertaald in meer cultuur. Dan h a d d e n d e thea­ ters moeten uitpuilen." Ook gaf hij leiding in e e n jeugdsocièteit v a n d e kerk, w a a r jongeren met verschillen­ d e achtergronden n a a r toe kwamen. "Wat je d a a r moet doen? Die jongeren h u n eigen verantwoordelijkheid in hun nek douwen. Gewoon zeggen: dit is jullie soos alsjeblieft. Als jullie het hier gezellig willen h e b b e n moet je het zelf bou­ wen. In e e n periode dat die soos tijdelijk gesloten w a s ston­ d e n ze hier met messen e n ket­ tingen voor d e deur. Ik probeer ze d a n d e verantwoordelijkheid voor elkaar te laten voelen. Politiek actief werd hij p a s in 1974. Toen d e wet op d e ruimte­ lijke ordening e r a a n k w a m pro­ b e e r d e hij invloed uit te oefe­ n e n op bestemmingsplannen. "Toen begon ik te merken dat je als mondige burger totaal g e e n respons krijgt vanuit d e politiek. Een open discussie wordt ver­ meden. Als Amsterdammer s c h a a m d e ik m e ervoor dat je bij d e provinciale staten v a n Noordholland moet g a a n kla­ g e n over het slecht functioneren v a n je eigen gemeentebestuur. In die periode kreeg ik ook twij­ fels over het nut v a n mijn stu­ die. Ik wilde m e meer op d e bsluitvorming g a a n richten." Hij stemde sinds 1972 PPR, werd lid v a n die partij en kwam te­ recht in d e steuiifractie voor d e

portefeuille ruimtelijke ordening v a n de gemeenteraad. Hij g a a t er eens even goed voor zitten als w e zijn stokpaardje v a n stal halen. Ruimtehjke or­ dening, op dit moment vooral actueel door d e ophef over d e eventuele Olympische Spelen in deze stad. Hij legt uit dat Am­ sterdam e e n soort vingerstruc­ tuur heeft w a t betieft d e op­ bouw v a n d e ^voningen. "Je moet je d a n voorstellen dat d e woonwijken d e vingers zijn e n d a t d a a r tussenin d e groenge­ bieden liggen. In Amsterdam­ West is dat heel duidelijk te zien w a a r tussen Geuzenveld e n Osdorp e e n polder ligt. De nei­ ging om die gebieden gewoon vol te bouwen wordt steeds sterker." "Als bioloog kom ik rond d e stad al steeds minder a a n mijn trekken. We h e b b e n nu voor el­ k a a r gekregen dat d e oeverlan­ d e n rond het Nieuwe Meer on­ bebouwd blijven. Er is d a a r nu ook e e n hele zoomvegetatie ontstaan, e n er vindt e e n duide­ lijke ontwikkeling v a n g r a s n a a r bos plaats. Een goed b e ­ leid is er echter nog steeds niet voor gekomen, dat vindt d e PvdA nu nog te duur. Terwijl ze wel geld h e b b e n om het tuin­ bouwgebied Sloten a a n te ko­ pen, om e e n Olympisch dorp n e e r te zetten of voor huizen­ bouw te bestemmen." Jan Hen­ drik stelt zich op het standpunt d a t er in Amsterdam g e e n nieu­ w e grond meer aangekocht moet worden. "Nieuwe grond is veel te duur, er moeten wonin­ g e n gesloopt worden. In d e Bijl­ mer s t a a n op dit moment zelfs 5000 woningen leeg." Voor oud­ wethouder Schaeffer heeft hij g e e n goed woord over: "Die m a n redeneert h e l e m a a l met. Bij h e m g a a t het zo van, er zijn woningen tekort, dus bouwen.

AUy Smid Hij is aUeen e e n doener. Een getallenman, verder niet. Er w a r e n in d e tijd d a t hij wethou­ d e r w a s zoveel aktiegroepen t e g e n zijn beleid e n die heeft hij g e w o o n genegeerd. De mon­ digheid v a n d e burgers is blijk­ b a a r iets vies voor d e bestuur­ d e r s in Amsterdam. M a a r zo g a je toch niet met mensen om?" Die bitterheid tegenover b e ­ p a a l d e m e n s e n komt tijdens het gesprek vaker n a a r boven: "Wat je op dit moment mist is d a t m e n s e n d e brormen v a n h u n geest niet meer a a n b o r e n . En d a t wordt in stand gehou­ d e n door d e g e n e n die d e macht in h a n d e n hebben. Zodra er m e n s e n zijn die g a a n n a d e n ­ ken komt die macht in gevaar." De Olympische Spelen in Am­ sterdam? Volgens Jan Hendrik zou d a t e e n r a m p betekenen, voor het groen e n d e hele sfeer in d e stad. Wel d e e d hij dit j a a r voor d e tweede keer m e e a a n d e Elfstedentocht. "Als d e com­ mercie zich d a a r m e e zou g a a n bemoeien is d e hele lol eraf. Het wordt nu helemaal door vrijwilligers gerund, het is e e n echt volksfeest." "Het w a s mijn bedoeling om met e e n p a a r d e k o p op v a n p a ­ piermaché d e finish over te g a a n . Met die p a a r d e k o p , d e mascotte v a n Groen Amster­ d a m in d e verkiezingstijd, h a d ­ d e n w e al vaker a a n d a c h t g e ­ trokken. Deze aktie zou gericht zijn tegen v a n Thijn die met zijn Olympisch Comité ook in Fries­ l a n d a a n w e z i g w a s . Een pers­ verklaring w a s al geschreven, afspraak met het NOS­joumaal gemaakt. Maar d e vent die 500 meter voor d e finish met d e kop klaar zou s t a a n h a d het te koud gekregen e n w a s verdwenen. Het feest g m g dus stomgenoeg

Advertentie

De Grappen van Wim T.; Lubbers en Ruding Interview met Wim T. Schippers: adyna­ mische kunst, de grappen en 'humor'. Lubbers als pilaarheihge: de jaloezie van de CDA­fractie. Rudings Miljoenennota con­ tra de Troonrede: hoe Ruding zich voor bui­ tenlands gebruik positiever opstelt en zich te­ gen het regeerakkoord keert. TGV: de supersnelle trein ook naar Amsterdam. Ingenieurs van de Deltawerken inventariseren: hadden we hel wel moeten doen? Ischa: valse en echte Rembrandts. Pop: David Sylvian. Hinault en Lemond.

Boeken van deze Herfst In VN's Boekenbijlage: de nieuwe Neder­ landse boeken van deze herfst. In de K unst­ bijlage: hel lichtplafond van Struycken en ander monumentaal werk De muziek van Prince. Jos Stelling over De Wisselwachter.

Wie ergens voor Staat, leest Vrg Nederland.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen