Ad Valvas 1986 - 1987 - pagina 524

15 MEI 1987

INFO Onno van der Hart over rouwtherapieën Op 20 mei 16.15 uur in zaal 6A-05 Hoofdgebouw. Toegang vrij

De afgelopen maanden organiseerde de commissie voor het Studium Generale de cursus 'Rouwen en rouwgebruiken in Nederland'. Hierin werd o.a. aandacht besteed aan de wijze waarop nabestaanden er al dan niet in slagen het verlies van een dierbare te verwerken. In aansluiting op de colleges waarin dit thema speciale aandacht kreeg, verzorgt Onno van der Hart op 20 mei as. een college onder de titel "Rouwtherapieen". Wat zijn 'verdriet' en 'rouw'? Als er iets typisch menselijk is, dan is dat ons 'sociale' karakter. Mensen, van jong tot oud, hechten zich aan andere mensen. Maar niet alleen aan andere mensen, ook aan dieren, dingen, hun werk, hun vaderland en hun geloof en idealen. Wanneer om wat voor reden dan ook zo'n hechting kapotgaat dan doet dat pijn. Die pijn wordt wel als 'verdriet' omschreven. Verdriet is geen toestand maar een proces waarin men een soort fasen onderscheiden kan. De manier waarop een mens, een samenleving, zijn verdnet sociaal of godsdienstig kan uitdrukken (of moet uitdrukken!) wordt wel 'rouw' genoemd. 'Verdriet' en 'rouw' zijn met onafhankelijk van elkaar maar beïnvloed elkaar. Iemand die geen vormen heeft om verdriet uit te drukken, mede te delen, te delen met

anderen loopt eerder kans daarin vast te lopen dan iemand die zulke vormen wel tot zijn beschikking heeft.Een van de grote gevaren is dat een verlies, een verdriet, niet wordt erkend als werkelijk; dat het wordt geloochend. Daarmee 'bespaart' iemand zich de pijn en wanhoop van verdriet maar ook de mogelijkheid om later opnieuw een vervangende binding aan te gaan. Hoewel rouw onlosmakelijk verbonden is met het leven, wordt het rouwproces vanuit medisch/psychiatrische hoek gezien als een risico-proces, waarbij begeleiding nodig kan zijn om ontsporingen te voorkomen. In de theorievorming wordt de rouw de laatste tijd ingepast in het onderzoek naar zeer schokkende traumatiserende ervaringen. Een voorbeeld hiervan

is het schokverwerkingssyndroom van Horowitz. Essentieel hierbij is de herhaling van het trauma om de verwerking mogelijk te maken. Een rouwproces kan dan ook een zeer langdurig proces zijn, waarbij een veelheid van (risico)factoreo-het rouwproces tïeinvloeden. Te denken valt hierbij aan het type van overlijden (voelt de overledene zich schuldig, kwam de dood onverwacht, had de dood een angstaanjagend karakter), de relatie met de overledene (afhankelijkheidsrelatie, ambivalente relatie, echtgenote of partner, ouder of kind), persoonlijke factoren en het sociale netwerk (culturele of religieuze bindingen, lage socio-economische status, werkloosheid etc). Een specifiek probleem doet zich voor bij rouw waar kinderen bij zijn betrokken. Kinderen rouwen wanneer ze een dierbaar familielid (vader, moeder, broertje, zusje) door dood of vergelijkbare toestand (definitief afscheid), verliezen. In de literatuur is er nog geen eenvormige mening over de leeftijd of ontwikkelingsfase waarop een kind een rouwproces kan doormaken en afwikkelen. Sommigen stellen dat in kind hiertoe in staat is, anderen menen dat kinderen pas na de puberteit de geestelijke capaciteit hebben te rouwen. In de laatste opvatting blijft een trauma door verlies van ouders e.d. en het daarmee samenhangende rouwproces in de psyche van een jong kind 'sluimeren' totdat het de mogelijkheid heeft het rouwproces te beleven. Bij kinderen komen in het rouwproces gevoelens

van loochening, verdnet, boosheid, triomf, enz. aan de orde, echter ook identificatie, vereenzelviging, met dode. Dit laatste kan leiden tot depressie, zelfs tot zelfdoding. Kinderen die levensbedreigend ziek zijn, maken ook een rouwproces door ter loslating van de banden met de nabestaanden. Dit is een zeer emotineel gebeuren voor de ouders. Geanticipeerde rouw is een rouwen voorda^t de definitieve band tussen ouders en kinderen (door de dood) wordt verbroken. De geanticipeerde rouw vindt vooral plaats bij ouders. Zij geven een ziek kind op, terwijl het kind (nog) niet levensbedreigend ziek is. Onno van der Hart is als psychiater verbonden aan het RIAGG-Nieuw Zuid te Amsterdam en aan de Psychiatrisch Consultatieve Dienst van

Dit IS een Info-deel. Info-pagina's kunnen door VU-instanties tegen betaling worden benut voor publicatie van informatie die wegens uitvoerigheid en gedetailleerdheid niet in de Mededelingenrubriek thuishoort Publicatie geschiedt buiten verantwoordelijkheid van de redactie voor de inhoud. De voorwaarden waaronder van Infopagina's gebruik kan worden gemaakt zijn ter redactie verkrijgbaar. Aanvragen voor Info-pagina's richten aan: Redactie Ad Valvas, Hoofdgebouw kamer OD01. Tel. 4330 of 6930.

het AZVU.Momenteel verblijft hij in Israel waar hij onderzoek doet naar de met onverwerkte rouw samenhangende problemen.

HET COLLEGE VAN ONNO VAN DER HART In zijn college zal Onno van der Hart o.a. aandacht besteden aan: - enkele concrete voorbeelden van onverwerkte rouw; - wat IS het probleem van het niet kunnen realiseren van het verlies; - de vier door Worden onderscheiden rouwtaken; - een drietal therapie-vormen: a. de benadering die Meiges en deMaso onder de naam 'reliving, revising and revisiting' beschreven hebben; b. Ramsay's gedragstherapeutische benadering; c. zijn eigen benadering van therapeutische afscheidsrituelen. Daarnaast hoopt Onno van der Hart ook aandacht te besteden aan de wijze waarop rouw in de praktijk individueel wordt ervaren.

Met het bovenstaande wordt het Info-deel afgesloten.

?CN[ STUDENTENVOORDEE Studenten die zich op PCM abonneren krijgen een royale korting van maar liefst 40%. Zij betalen dan geen f 72,50 maar slechts f 42,50 voor een compleet jaarabonnement! Onmisbare PC Informatie Steeds meer en betere produkten dienen zich aan in de automatiseringsmarkt. Microcomputers maken het overgrote deel uit van het produktaanbod. Snellere systemen, grotere capaciteit, meer gebruiksgemak, kortom talloze verbeteringen worden letterlijk dagelijks geïntroduceerd. Personal Computer Magazine informeert hierover betrouwbaar en up-to-date! PCM toonaangevend Uit een tweetal recente, onafhankelijke onderzoeken is gebleken dat PCM het

grootste en meest toonaangevende microblad in Nederland is. Niet verwonderlijk dus, dat veel PCM-lezers een HBO of universitaire opleiding gevolgd hebben. PCM wil het voor studenten daarom aantrekkelijk maken om nu een abonnement te nemen. Daarom 40% korting op een abonnementsprijs gedurende de studietijd. Een unieke kans op hoogwaardige informatie op PC gebied.

Rijnsburgstraat 11 n c n o / ' ^ k I A I 1 ^ ^ ^ AT Amsterdam

r t K o Q J N A L 020-5102378

COMPUTER MAGAZINE

r I Coupon Ja, natuurlijk wil ik tot wederopzegging I een studentenabonnement op PCM voor I de prijs van f 42,50 i.p.v f 72,50 per jaar I Betalen doe ik na ontvangst van uw I acceptgirokaart. I I Naam: I I

I

Adres:

Postcode/Plaats: Telefoon: Studiejaar: Richting: __ Datum: Handtekening:

Stuur deze coupon in een gesloten, ongefrankeerde envelop naar I Personal Computer Magazine, AntwoordI nummer 16037, 1000 SE Amsterdam.

m

AD

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen