Ad Valvas 1986 - 1987 - pagina 15

15 AUGUSTUS 1986

'een oord van verderf'? dingsplannen. Het stuk grond w a a r o p Uilenstede gebouwd is, behoorde d a a r t o e . Bovendien concludeerde e e n adviescommissie, in 1961 inge­ steld door het ministerie v a n verkeer eri waterstaat, dat d e plek "ten e n e n male ongeschikt is voor stedelijk bebouwing". De VU­bestuurders traden echter daadkrachtig op. Niet zeuren, m a n n e n b r o e d e r s . De niet zo l a n g geleden afgetreden voor­ zitter v a n d e Vereniging, D. Schut, formuleerde het ooit: "Toen w e het terrein kochten, wisten we dat het eigenlijk on­ geschikt w a s , m a a r als w e het niet g e d a a n h a d d e n , d a n w a s er h e l e m a a l niets gebeurd." In Een blinkend spoor, e e n e e u w geschiedenis v a n d e VU e n d e Vereniging, opgetekend door d e overleden VU­historicus dr. J. Roelink, wordt bouwdirec­ teur ir. C. A. Doets ("de nieuw­ bouw v a n d e VU (en Uilenstede, CS/AM) w a s zijn levenswerk") geprezen om zijn vindingrijk­ heid. Deze Doets verklaarde in 1967 dat men wel degelijk n a g e ­ dacht h a d over het aspect v a n d e geluidshinder. Maar, aldus Doets, het w a s e e n kwestie v a n g e b e t e n worden door d e kat of d e hond, want w a a r je ook m a a r in d e Randstad e e n uitge­ breid complex neer wilt zetten: e r is altijd w e l wat. Bovendien, zo constateerde hij nuchter, heeft d e gemiddelde student minder last v a n vliegtuigherrie d a n "van d e transistorradio v a n zijn buurman". Er w a s kamer­ nood, er moest gebouwd wor­ den. De grond w a s goedkoop e n dicht bij d e VU.

Beglazing De journalisten. We zouden ze bijna vergeten. Eindeloos is er over gemekkerd. Pharetra (voor d e nieuwe lezer: d e voorgang­ ster v a n het nu verschijnende Stennis, m a a r er verder in niets o p gelijkend; indertijd een, zij het niet in alle kringen, hoog a a n g e s c h r e v e n en veel geci­ teerd studentenblad), Pharetra dus, wijdde e e n feuUleton a a n d e zaak, onder d e titel 'Doets e n d e dubbele ramen'. Het blad vroeg zich af w a a r o m het VU­Ziekenhuis en het VU­ hoofdgebouw wel v a n dubbele beglazing w a r e n voorzien, e n d e Uilenstedeflats niet. Terwijl d e universiteit buiten d e zoge­ heten geluidstrog hgt. (Vanuit d e VU h e b je e e n prachtig uitzicht over d e vliegtuigen, zeurt Pha­ retra. Niet juist. Vanuit e e n UvA­ flat op UUenstede is het beeld ontegenzeggelijk fraaier.) Het antwoord w a s uiteindelijk sim­

pel: geldgebrek. En patiënten e n wetenschappers h e b b e n e e n h o g e r e prioriteit d a n studenten. Een wethouder v a n Amstelveen zei in 1972 dat UUenstede even­ tueel enkele honderden meters zuidelijker in d e bestemmings­ p l a n n e n gezet h a d kunnen wor­ den, waardoor het niet vlak l a n g s d e a s v a n d e geluidstrog w^as komen te liggen. Ongelukken zijn er tot op h e d e n niet gebeurd. Zeven november 1972 scheerde e e n Tsjechische Tupolev­124 door e e n kapotte hoogtemeter rakelings over Ui­ lenstede. Enkele meters lager, e n er w a s veel talent verloren g e g a a n . De schrik zat er goed in. Echt w e n n e n doet het nooit. De studenten r e a g e r e n er verschil­ lend op. De meeste gelaten, sommige serieus (in 1969 werd d e werkgroep Geluidshinder Vliegtuigen opgericht, om n a te g a a n "in hoeverre d e afspraken v a n het aanvliegen worden n a ­ gekomen"), a n d e r e n ludiek (bij wijze v a n g r a p richtte een a a n ­ tal studenten SENECA op, Stu­ denten­Naar­Enkhuizen­Com­ missie­Amsterdam. De Enkhui­ zer Courant hapt gretig toe e n plaatst e e n interview), weer a n ­ d e r e n cynisch (in 1980 zette het Bewonersoverleg Uilenstede e e n advertentie in het Amstel­ v e e n s Weekblad w a a r i n het e e n luchtafweergeschut te koop vroeg). Eveneens in 1980 w e r d e n a a n , toen nog staatssecretaris, Neel­ ie Smit­Kroes v a n verkeer e n waterstaat 875 handtekeningen a a n g e b o d e n . Tevergeefs. Ui­ lenstede valt wat isolatie betreft in d e laagste categorie. Tot bij d e R a a d v a n State heeft d e SSH er inmiddels voor geijverd, m a a r het zit er voorlopig niet in.

Sociaal Dit artikel begon m^t e e n op­ somming v a n voornamelijk im­ materiële ellende. Misschien is het wel tekenend voor d e sfeer­ verandering die in d e loop der j a r e n is opgetreden, dat in 1980 e e n zwartboek uitkwam, w a a r i n onder meer d e volgende klach­ ten a a n d e orde kwamerl: slech­ te muren, vooral in d e gemeen­ schappelijke badceUen, slechte geluidsisolatie, slechte c v . : te w a r m of te koud, slecht beton, afbrokkelende brandtrappen, loslatende tegels in badcel. Stuk voor stiak praktische klachten. G e e n student meer die het in zijn hoofd zou h a l e n om iets als e e n Sociaal Opvangcentrum te missen. Het zwartboek werd uitgegeven ten gevolge v a n het tienjarig

De gemeenschappelijke ruimte is op d e wooneenheid e e n trefpunt. Foto Peter Wolters, AVC/VU

b e s t a a n v a n d e UUenraad, in 1970 tijdens d e democratise­ ringsgolf opgericht, als parle­ ment voor bewoners. Bevlogen tijden, het woord is in dit artikel cd eerder gevallen, 's Zomers huurden Amerikaan­ s e hippies onder, terwijl d e stu­ denten in Frankrijk druiven plukten of per Magie Bus n a a r Nepal reisden e n soms terug­ keerden. Anti­Kalkaracties w a ­ r e n er h a l v e r w e g e d e jaren ze­ ventig. Maar ook: d e consuls hielden wekelijkse koffieochten­ d e n waarbij allerhande proble­ m e n op tafel kwamen. I n 1973 bracht e e n a a n t a l studenten geld bij elkaar om n e g e n essen, bedreigd bij d e verbreding v a n e e n rijksweg bij Harmeien, te kopen e n op het Uüenstedeter­ rein te plaatsen. Alles voor het w^elzijn v a n d e es. Bevlogen tijden. Zo bevlogen, d a t het oordeel v a n e e n h o g e BVD­ambtenaar, geïnterviewd door Rudie v a n Meurs, luidde: "Een oord v a n verderf. Er hancft d a a r gespuis rond w a a r ik mijn kinderen liever niet m e e in a a n ­ raking zou willen brengen. Het is e e n witte vlek in Amstelveen w a a r zelfs d e politie niet meer durft te komen. Anarchisten h e b b e n zich meester g e m a a k t v a n Uilenstede. Marxisten­leni­ nisten bedreigen d e universi­ teit." Er w a s e e n krantje, Uilenpraat, d a t onregelmatig verscheen en vruchteloos ijverde voor e e n v r e e d z a m e e n intensieve sa­ menleving met d e Amstelve­ ners. (Men w a s in feite gericht o p Amsterdam, ook al Hgt Uilen­ stede binnen d e gemeentegren­ zen v a n Amstelveen. Zieke stu­ denten w e r d e n nogal e e n s per taxi n a a r d e gemeentegrens ge­ r e d e n e n d a a r overgeladen in e e n Amsterdamse ziekenwagen die die grens niet mocht p a s s e ­ ren.) Er w a r e n Uüenhoffers, volk­ stuinhoudende studenten op biologisch­dynamische grond­ slag. I n 1972 werd e e n UUen­ week georganiseerd om het contact tussen Uilenstede e n d e g e m e e n t e te bevorderen. De e e n j a a r later met hetzelfde doel g e h o u d e n Uüennacht liep we­ g e n s gebrek a a n belangstelling uit op e e n fiasco. Commentaar in het Amstelveens Weekblad: "Uilenstede willen integreren staat gelijk met het willen doen functioneren v a n een g e a m p u ­ teerd lichaamsdeel."

doopt. De studenten eisten ver­ nietiging v a n d e voor d e ontrui­ ming gepresenteerde rekening a a n d e bewoners. Verder wil­ d e n zij dat er afsluitbare fietsen­ stallingen gebouwd werden. De SSH willigde uiteindelijk d e ei­ s e n in. Tijdens d e actie w e r d e n d e bezetters dagelijks met be­ h u l p v a n stencils op d e hoogte

Foto Peter Wolters AVC/VU

g e h o u d e n v a n d e stand v a n za­ ken. Huismeester Willem Brandon, ex­zeeman, die tijdens d e rellen e e n koekepan op zijn hoofd kreeg, klaagt er in 1982 in Ad Valvas over dat wat hem betreft d e sfeer op Uilenstede verpest is: "Ik h e b nog nooit zo'n stelletje l a p z w a n s e n bij elkaar gezien. Vuilniszakken v a n twee, drie hoog n a a r b e n e d e n . En ik d e boel weer aanvegen." In 1982 wordt d e UUenraad ver­ v a n g e n door d e Bewonersvere­ niging UUenstede. De studenten achtten dit noodzakelijk omdat d e UUenraad slecht functioneer­ d e en bovendien ressorteerde onder d e SSH. Bij verschU v a n mening zou d e laatste altijd als overwinnaar uit d e strijd ko­ men. Onafhankelijke belangen­ behartiging zou e e n meer even­ wichtige verhouding tussen huurder en verhuurder opleve­ ren.

H e l a a s Uep het animo tot meele­ v e n rond die tijd drastisch terug. "Vanaf 1980 zie je duidelijk e e n trend n a a r individualisering," meent Paul Denninghoi. Hij woont al tien j a a r op UUenstede e n is penningmeester v a n d e BVU. "Vroeger w a s het s a m e n koffiedrirUcen, s a m e n n a a r d e Rond 1980 w a s m e n niet meer film en d e soos. De hele wereld­ politiek en ­fUosofie werd 's zo sociaalvoelend. I n 1979 barstte er e e n w a a r palingop­ a v o n d s in d e keuken besproken. roer los. N a a r aanleiding v a n Nu is m e n moe v a n al dat coUec­ e e n brandje in e e n v a n d e ge­ tieve. De mentaliteit is veran­ derd." huwdenflats, dat d e b r a n d w e e r moeilijk kon blussen omdat zij O p d e drie(!)maandelijkse be­ gehinderd werd door in d e g a n ­ ­ wonersvergaderingen komen g e n g e p a r k e e r d e fietsen en op­ zo'n twintig mensen. Toen d e gestapelde dozen, hield d e SSH BVU in 1984 opriep tot acties ontruimingsacties. De e e n h e ­ t e g e n d e gestegen gasprijs, w a s d e n w e r d e n schoongeveegd, er vrijwel niemand voor te por­ aUe troep werd uit het r a a m ge­ ren. Paul Denninghof: "I n d e ja­ gooid. De bewoners w a r e n ra­ ren zeventig w a r e n d e bewo­ zend. ners nog gemotiveerd om actie te voeren. Nu houdt d e bewo­ Volgens h e n h a d d e SSH be­ nersvereniging zich bezig met loofd om drie d a g e n v a n te vo­ zakeUjke, concrete dingen. De ren te w a a r s c h u w e n als zij voor­ bewoners komen uitsluitend n e m e n s in deze richting koester­ n o g met individuele problemen d e . Het Aktiekommitee Ontrui­ Franklin mingen riep op tot het bezetten binnendruppelen.' v a n e e n h e d e n . Dat w a s tame­ Hoevertsz, consul, ziet eveneens lijk eenvoudig, w^ant m e n woon­ e e n groeiende individualise­ d e er al. De g a n g e n werden, nu ring: "Het gemeenschapsleven doelbewust, gebarricadeerd. wordt steeds minder. D a a r Rellen op Uilenstede: d e kran­ d r a a g t d e verzwaring v a n d e ten w a r e n er als d e kippen bij. studie a a r d i g toe bij. De een­ De Maartrellen w e r d e n ze ge­ heid v a n UUenstede zal in d e

Rellen

toekomst wel e e n beetje verlo­ ren gaan." Studentikoos is men door d e ja­ ren h e e n gebleven. I n 1969 be­ k l a a g d e d e commissie v a n be­ h e e r zich erover dat men spon­ t a a n e e n het­naar­beneden­ gooien­van­lege­flessen­feest h a d georganiseerd. Brandslan­ g e n zijn altijd al misbruikt. Ma­ ria, die nu drie j a a r op Uilenste­ d e woont, vertelt dat h a a r over­ buren het leuk vinden om diep in d e nacht een a a n t a l keren keihard "klootzakkeeeeee" over d e campus te schallen. Een a n ­ d e r e bewoner. Jan, vindt het d e z e zomer best gezellig op Ui­

lenstede. De vorige nacht nog belde d e politie d e hele boel om half drie uit bed. De een of a n ­ der h a d met een luchtdrukpis­ tool s t a a n oefenen vanaf zijn balkon en er w a s iemand a a n zijn h a n d geraakt. Een jongen v a n d e eenheid, die met zijn dronken hoofd twee keer door rood Hcht w a s gereden, dacht d a t ze hem moesten hebben. Een hardnekking gerucht wU d a t het zelfmoordcijfer op UUen­ stede hoog is. Jumping Amster­ d a m , noemde cabaretier Youp v a n 't Hek d e wijk ooit, waarbij hij niet doelde op e e n p a a r d e n ­ springconcours. Volgens consul Franklin is het a a n t a l d a a d w e r ­ kelijke pogingen niet hoger d a n in d e a n d e r e stadswijken. Maar ja, het past in het beeld. UUenstede bestaat twintig jaar. UUenstede draait ondarUcs aUes goed. De wachtlijsten groeien d e laatste tijd. Op het moment bemiddelt d e SSH aUeen voor studenten die op 2,5 uur of lan­ ger reizen v a n d e VU wonen. Voor a n d e r e n kan d e wachttijd oplopen tot e e n jaar. Bouwfou­ ten, gemaakt in d e jaren zestig, zijn onlangs hersteld. Men m a a k t plannen om UUenstede te verbouwen. De leefruimtes zuUen a a n d e huidige woonei­ sen worden a a n g e p a s t , wat in het a l g e m e e n neer zal komen op vergroting v a n d e opper­ vlakte. Om, bij het huidige ka­ mertekort, d e daarbij verloren g a a n d e woonruimte terug te w^innen, zal in d e stad een p a n d gekocht worden. Een huurver­ hoging ligt d a n voor d e h a n d . Is wonen op UUenstede leuk? Uit het laatste gehouden bewoners­ onderzoek, in 1984 door studen­ ten v a n het Geografisch en Pla­ nologisch I nstituut­VU, k w a m n a a r voren dat Uüenstedebe­ w^oners in het algemeen redelijk tevreden zijn met hun situatie. Wie b o v e n s t a a n d e v r a a g ont­ k e n n e n d beantwoordt, heeft dit waarschijnlijk a a n zichzelf te danken, want UUenstede biedt veel. Het leven zelf, zou je bijna zeggen.

Bi) het weekblad Vnj Nederland ver­ schijnt dit n a j a a r e e n kleurenbijlage over twintig j a a r Uilenstede, geschreven door e e n ex­bewoner, tevens journalist Als d a t m a a r goed gaat.

i

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen