Ad Valvas 1986 - 1987 - pagina 389

6 MAART 1987 E m a n c i p a t i e c o m m i s s i e n a vijf j a a r :

Kleine stapjes leiden naar een vrouwvriendelijker universiteit "Emancipatie in d e universiteit zal e e n l a n g e weg zijn. Ik zie g e e n grond om te veronderstel­ len dat fundamentele verandering op korte ter­ mijn binnen bereik zal zijn". Met deze weinig opwekkende woorden begon drs.H.f.Bri n kma n . voorzitter v a n het College v a n Bestuur, zijn toe­ spraak ter gelegenheid v a n het eerste lustrum van d e Emancipatie Commissie v a n d e VU, af­ gelopen w o e n s d a g in aanwezigheid v a n vijftig belangstellenden. Zijn betoog beperkte zich tot het signaleren v a n d e oorzaak v a n achterstand voor vrouwen bij het aanstellingsbeleid voor hogere funkties. Mw. Dr.J. E.Goldschmidt, lid v a n de landelijke Emancipatie Raad, k w a m met concrete voorstellen om die achterstand in te lo­ pen. Invoering v a n e e n positief actieplan zou het tempo v a n het emancipatieproces aanzien­ lijk kunnen versnellen. Het opheffen v a n achterstan­ den van vrouwen op d e VU, op allerlei gebieden, blijkt vijf j a a r later wel e e n erg pretentieuze doelstelling v a n d e Emancipatie Commissie te zijn geweest, con­ cludeerde de voorzitster Mw.drs.M.Kooderings Cleme n s. in h a a r openingstoespraak. Uit­ gaande v a n die doelstelling is de oogst mager, m a a r er zijn toch voldoende kleine stappen vooruit genomen, die e e n posi­ tieve indruk v a n e e n emancipa­ tiebeleid a a n d e VU rechtvaar­ digen. Zo is er e e n begin ge­ maakt met e e n actief wervings­ en selectiebeleid, met e e n loop­ baanbeleid voor TAS­vrouwen en is het onderwijs e n onder­

zoek op het gebied v a n vrou­ wenstudies sterk toegenomen. Bovendien vindt d e EC, aldus h a a r voorzitster, inmiddels e e n gewillig oor bij het college v a n bestuur e n d e dienst personeels­ zaken. De tot n o g toe ontwikkelde be­ leidsplannen voor emancipatoir personeelsbeleid zullen, vol­ g e n s Kooderings Clemens, ech­ ter voornamelijk door d e facul­ teiten uitgevoerd moeten wor­ d e n . Ook zouden d e faculteiten, w^aar weinig vrouwelijke stu­ d e n t e n d e eindstreep halen, zelf m a a t r e g e l e n moeten n e m e n om dit proces te keren. "Bij informa­ tica houdt g e e n enkele vrouw het uit", sprak d e voorzitster v a n

Loes Singels d e EC. Zij stelde voor dat er m e e r a a n d a c h t komt voor d e specifieke problemen v a n vrou­ w^elijke studenten, zoals het moeten kiezen tussen e e n ar­ beidsloopbaan of het moeder­ s c h a p . Een combinatie v a n bei­ d e toekomstperspectieven blijkt vooralsnog zeer moeilijk.

Werkciütuur "De universiteit heeft er alle be­ l a n g bij d a t er zoveel mogelijk talent tot ontplooiing komt", stel­ d e Brinkman in zijn toespraak. Het verloren g a a n v a n vrouwe­ lijk talent probeerde hij te ver­ klaren voor d e Bèta­faculteit. De specifieke werkcultuur, die d a a r opgeld doet, leidt tot l a n g e w e r k d a g e n e n produceren on­ d e r h o g e druk. Deze typische 'mannencultuur' levert voor vrouwen problemen op, vooral als zij n a a s t h a a r wetenschap­ pelijk carrière kinderen wü h e b ­ b e n . En als zij die kinderen ook n o g wü zien opgroeien, d a n is d e k a n s groot dat zij d e g a n g n a a r d e posities v a n universitair hoofddocent e n hoogleraar niet zal maken, aldus Brirüonan. Hij vermoedt dat deze werkcultuur voornamelijk v a n binnenuit ver­ a n d e r d zou moeten worden, on­ d e r meer door d e invloed v a n e e n groeiend a a n t a l vrouwelij­ k e werkneemsters. Dit is echter e e n cirkelredenering w a a r m e e

'Reprorecht' wil centen De stichting Reprorecht wü dat d e universiteiten g a a n betalen voor het kopiëren v a n 'bescherm­ de geschriften'. Uitgaande v a n het wettelijk vastgestelde tarief v a n e e n dubbeltje per pagi­ na, vraagt d e stichting d e instellingen voorals­ nog om e e n jaarlijks terugkerend b e d r a g v a n ongeveer anderhalf miljoen gulden. Het g e v r a a g d e b e d r a g staat los van de kopieerkosten die d e universiteiten betalen voor d e samenstelling v a n readers. Vo­ rig jaar spraken d e universitei­ ten, n a tussenkomst v a n d e rechter, met d e Koninklijke Ne­ derlandse Uitgeversbond (KNUB) af dat zij die instelling daarvoor voortaan 2,5 cent per gemaakte kopie verschuldigd zijn. Volgens het hoofd v a n het bu­ reau v a n Reprorecht, A.F. Beemsterboer, kopiëren d e uni­ versiteiten echter ook voor a n ­ dere doeleinden: "Het totale ko­ pieren omvat behalve d e r e a ­ ders ook syUabi, informatiemap­ pen en dergelijke." De universi­ teiten moeten daarvoor eveneens kopieerkosten beta­ len, dat wü zeggen: voor zover 'beschermde geschriften' wor­ den gereproduceerd. De stichting Reprorecht is d e door het ministerie v a n justitie aangewezen instantie voor d e mcQssering v a n deze gelden. De stichting betaalt op h a a r beurt a a n uitgevers en auteurs. Reprorecht heeft al overeen­ komsten gesloten met d e lande­ lijke overheid e n d e provincies en de stichting onderhandelt

n o g met bijvoorbeeld d e Vereni­ ging v a n Nederlandse Ge­ m e e n t e n e n verschülende orga­ nisaties voor niet­wetenschap­ peüjk onderwijs. Volgens Beemsterboer heeft zijn stichting zich al in mei 1986 tot d e Vereniging v a n Samenwer­ k e n d e Nederlandse Universitei­ ten (VSNU) gewend, m a a r heeft zij vervolgens eerst d e ontwik­ kelingen in d e readerskwestie afgewacht. In december heeft Reprorecht d e VSNU opnieuw benaderd.

Honderd Beemsterboer heeft d e universi­ teiten toen voorgesteld om voor­ lopig uit te g a a n v a n honderd gekopieerde pagina's per stu­ dent per jaar. M et ruim 150.000 studenten e n het wettelijk tarief v a n e e n dubbeltje per p a g i n a moeten d e instellingen d a n an­ derhalf müjoen gulden g a a n be­ talen. Het hoofd v a n het bureau v a n d e stichting Reprorecht ver­ langt dat b e d r a g met terugwer­ k e n d e kracht vanaf 1 januari 1984, m a a r is bereid om voor d e periode tot 1 januari v a n dit j a a r te onderhandelen over e e n 'af­ koopsom'.

Remco Pols/UP Beemsterboer wü e e n deel v a n d e te innen gelden in eerste a a n l e g gebruiken om te onder­ zoeken hoe hoog het a a n t a l p a ­ gina's per student in werkelijk­ heid is. Hij maakt duidelijk dat honderd pagina's g e e n wiUe­ keurige schatting is. Buiten­ l a n d s onderzoek toonde a a n d a t d e universiteiten in l a n d e n als Zweden e n Duitsland per student jaarlijks tussen d e 120 e n 600 pagina's ­readers niet inbegrepen­ kopiëren. Vorige week is v a n VSNU­zijde o p het voorstel v a n Beemster­ boer g e r e a g e e r d . De universi­ teiten vinden het getal v a n hon­ d e r d pagina's te hoog e n steUen d a t d e juridische basis v a n d e a a n s p r a k e n v a n Reprorecht on­ duidelijk is. Zij h e b b e n voorge­ steld om d e eigen administra­ ties, die nu het kopiëren v a n re­ a d e r s moeten g a a n bijhouden, te laten inventariseren wat ver­ der nog wordt gereproduceerd. In afwachting v a n d e uitkom­ sten v a n die inventarisatie zou e r alvast meer duidelijkheid moeten komen over d e juridi­ sche kant v a n d e zaak. E.P.J. Jaspar, beleidsmedewerker v a n het Rotterdam­ ^ CoUege v a n Bestuur, die '. ^or d e VSNU d e kwestie v a n c ­ auteursrechten coördineert, verwacht echter niet dat Reprorecht dit "redelij­ ke" voorstel voldoende zal vin­ den: "Beemsterboer wü geld

Drs. H. J. Brinkman tijdens zijn toespraak.

bovendien niet duidelijk wordt o p welke wijze het vrouwelijk talent voor d e universiteit be­ schikbaar k a n komen e n blij­ ven. Het bleek Brinkman vooral om het signaleren v a n d e achter­ s t a n d v a n vrouwelijk weten­ schappelijk personeel in d e n a ­ tuurwetenschappen te g a a n . Daarbij viel zijn pessimisme op als het concrete veranderingen betreft: "Op dit moment is v a n g e e n kant af te zien of e n w a n ­ n e e r zich e e n belangrijke wijzi­ ging in d e verhoudingen zal voordoen. V a n d a a r d e ver­ wachting voor e e n tiende lus­ trum v a n d e Emancipatie Com­ missie. Het is e e n z a a k v a n lan­ g e duur e n adem." VoorsteUen om deze patstelling in d e man/vrouwverhoudingen bij het personeelsbeleid te door­ breken, k w a m e n wel v a n M w. Goldschmidt. De universiteit zou vrouwelijk talent kunnen behou­ d e n door het invoeren v a n e e n positief actieplan, waarbij e e n voorkeursbehandeling, het h a n ­

Foto AVC/VU

teren v a n streefcijfers v a n het a a n t a l a a n te steUen vrouwen o p basis v a n het a a n t a l beschik­ b a r e vrouwen in e e n b e p a a l d studiegebied e n het a a n b i e d e n v a n kinderopvang belangrijke punten zijn. Omdat besturen v a n faculteiten waarschijnlijk niet uit zichzelf dergelijke actie­ p l a n n e n ziülen maken, blijft d e druk v a n d e EC nodig, verwacht Goldschmidt. Daarbij ziet zij ook e e n belangrijke rol voor het Col­ l e g e v a n Bestuur weggelegd. Deze zou bijvoorbeeld bij het aansteUingbeleid bepaalde v o o r w a a r d e n kunnen inbou­ wen. De z o g e n a a m d e proeftuin­ projekten v a n het Ministerie v a n Binnenlandse Zaken kunnen hierbij als voorbeeld dienen. "Het CoUege v a n Bestuur k a n via Personeelszaken het stimu­ leren e n later het opleggen v a n positieve actieplannen centraal regelen", zo spoorde zij het Col­ lege aan."Nu lijkt het erop dat d e universiteiten wachten tot het m a k e n v a n positieve actie­ p l a n n e n echt verplicht wordt. "

Studiezalen 's avonds weer open De studiezalen in het VU­hoofdgebouw g a a n 's a v o n d s weer open. De universiteitsraadscom­ missie financiën a a n v a a r d d e deze week u n a ­ niem e e n voorstel hiertoe v a n het coUege v a n bestuur. De zes zalen zullen evenals in het oude systeem op twee a v o n d e n tot tien uur open zijn. De komende weken recruteert d e bibliotheek veertien avond­ w a c h t e n uit d e studentengele­ d e r e n . Om d e kosten voor d e universiteit zo l a a g mogelijk te h o u d e n krijgen die g e e n vaste aanstelling, m a a r worden zij a a n g e n o m e n onder het kopje 'verrichten v a n enkele dien­ sten'. Dit j a a r is het benodigde geld (voor 1987 g a a t het om e e n h a l v e personeelsplaats) afkom­ stig uit e e n extra potje, d e zoge­ naamde knelpuntenruimte. D a a r n a komt d e avondopen­ stelling v a n d e zalen in het nor­ m a l e takenpakket v a n d e biblio­ theek. Hiermee komt e e n eind a a n d e avondsluiting v a n d e studieza­ len die vorig j a a r september w e r d ingesteld. De bibliotheek besloot toen in het k a d e r v a n bezuinigingen om d e avondo­ penstelling te concentreren op d e eerste etage. Uit protest tegen deze g a n g v a n zaken bezetten leden v a n d e theologische faculteitsvereni­ ging R a c h a b in november hun studiezaal. De letterenvereni­ ging VULPEN e n d e studenten­ vakbond SRVU sloten zich a a n bij het protest, evenals d e stu­ dentenfracties in d e UR. Vooral

A a d M eijer d e PKV zette zich er d a a r n a voor in om het gewraakte biblio­ theekbesluit terug te draaien. In eerste instantie w a s n a a s t heropening v a n d e zalen bij d e theologen sprake v a n e e n a n ­ d e r e oplossing. Die l a g in d e a a n s c h a f v a n dubbele exem­ p l a r e n v a n d e belangrijkste h a n d b o e k e n e n naslagwerken, die in d e bibliografieënzaal op d e eerste e t a g e e e n plaats moesten krijgen. Gezien d e ver­ moedelijk h o g e aanschafkosten w e r d dit plan echter verworpen. De PKV ziet d e heropening als e e n persoonlijk succes. Volgens fractieleden Guido Bran dt Corstius e n Alike van der Leij, die d e afgelopen m a a n d e n druk h e b b e n gelobbied om d e zalen w e e r o p e n te krijgen, komt d e heropening net op tijd. De stu­ dentenverenigingen en ­vak­ b o n d vonden d e g a n g v a n za­ ken te t r a a g e n koesterden in­ middels p l a n n e n voor nieuwe bezettingsacties. Plaatsvervangend bibhoüieca­ ris dr. J.H. de Swart denkt over zes weken in d e nieuwe opzet v a n start te kunnen.

D

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen