Ad Valvas 1987 - 1988 - pagina 500

6 MEI 1988

PD\ps^^ Radboud: "Een tijdje terug kwam ik Cees Nooteboom tegen bij De Slegte. Op d e middelbare school h a d ik een scriptie over hem geschreven. Ik vroeg of d e stapels scripties die hij elk j a a r krijgt toegestuurd voor hem v a n enige w a a r d e zijn. Toen zei hij dat ie ze niet eens meer inkijkt want hij vindt ze waardeloos. Er klopte niets van, iedereen be­ greep hem verkeerd." Annette:"Ia, ik k a n me dat wel voorstellen. Je hoort ook wel­ eens dat mensen die e e n boek uitgeplozen h e b b e n en met d e auteur g a a n praten, merken dat ze allemaal achtergronden uit een verhaal h e b b e n g e h a a l d terwijl d e schrijver het helemaal niet met die bedoeling geschre­ ven heeft. De auteur komt d a n voor een complete verrassing te staan. N et zoals onze docenten vinden dat we b e p a a l d e zaken uit een gedicht moeten halen omdat omdat de theorieeën dat nu e e n m a a l zeggen. Maar wie zegt dat de dichter het inder­ d a a d zo bedoeld heeft? Het is weleens jammer dat we al die gedichten zo moeten analyse­ ren en ontleden. Je ontkracht d e schoonheid d e sfeer e n d e emo­ tie die het bij je oproept. N ee, laat mij m a a r lekker in m'n ge­ voelswaarde, denk ik soms." Radboud: "Als je een gedicht écht mooi vindt, d a n blijft dat volgens mij ook zo omdat het een bepaalde persoonlijke w a a r d e heeft. Ook n a d a t je het technisch onder d e loep hebt gehad. Heel wat dichters zullen wel in hun vuistje lachen om al dat geanalyseer­ e n denken 'laat ze m a a r zweten, die weten­ schappers!'." Annette: "Af e n toe doet d e stu­ die die wij gekozen h e b b e n me echt denken a a n wiskunde. Al dat geschuif met pijltjes e n structuur!jes. Het is niet alleen m a a r lekker lezen, zoals vrien­ dinnen weleens veronderstel­ len, terwijl dat natuurlijk wel een belangrijk onderdeel is. Ge­ lukkig m a a r . N a mijn opleiding a a n d e Bibliotheekacademie en de School voor Boekhandel en Uitgeverij w a s e e n studie lette­ ren voor mij e e n logische voort­ zetting. Ik weet alles v a n d e marketingtechnische e n b e ­ drijfseconomische kant v a n het boek. Ik h e b altijd het boek als

'Laat ze maar zweten, die wetenschappers!'

Foto: Bram de Hollander

object bekeken. Hoe komt het tot stand? Hoe g a a t het met d e ver­ koop? 't Bleef echter altijd bij d e buitenkant. Heel interessant m a a r ik wilde ook weleens wat meer in d e boeken kijken. Van­ d a a r dat ik hier nu zit." "Door m'n vooropleiding blijft d e technische e n creatieve kant v a n het boek m e ook boeien. Misschien g a ik hierna wel e e n bovenbouwstudie bibliotheek­ wetenschappen of archiefwe­ zen doen. Alhoewel massacom­ municatie, facsimile of het schrijven v a n promotieteksten me ook erg aanspreekt. Sommi­ ge neerlandici kunnen zich he­ lemaal op een tijdsperiode, bij­ voorbeeld d e middeleeuwen, storten. Dat zie ik mij niet fullti­ me doen. 't Is wel leuk, m a a r wat moet ik ermee?" Radboud: "Een tijdje terug zei e e n jongen, die met e e n schrijf­ wedstrijd e e n prijs h a d gewon­ nen, in Ad Valvas dat iedereen die nederlands studeert, schrij­ ver wil worden. Dat vind ik ner­

Zuinig met energie, staat er op d e tweelingpijp die boven het VU­complex uitsteekt. 'N iet te h a r d werken dus!' is een commentaar wat je d a a r o p hoort. Die pijpen werken energiek genoeg. Ze roken voortdurend, meestal wit, ook wel eens zwart. Dat laatste geschiedt wanneer plastic zakken met operatierestanten m e e worden verbrand. Met d e keuze v a n e e n paus­van­de­ week heeft het verschijnsel niets te maken. Wat voor rook er ook opstijgt, een deel ervan bestaat uit kool­ zuurgas. Het laatste blazen wij zelf bij elke a d e m t e u g ook de Buitenveldertse lucht in. Koolzuur parelt in het spa­zuur v a n d e kantines, e n vormt d e schuimkraag van bier in het bruin café. De uitlaten v a n voortrazend motorverkeer blazen heel wat koolzuur achter zich af. Kortom, wij en de overige wereldbevolking produceren reusachtige gaswolken, omdat w e zo gebouwd zijn e n omdat we zo beschaafd zijn geworden. Mens of g e e n mens, v a n nature w a s het vulkanisme een zeer grote koolzuurbron. N a a r sinds ongeveer 20 jaar geleden werd vastgesteld, is deze natuurlijke pro­ ductie (bij erupties, in mineraalwaterbronnen en mofet­ ten) het gevolg v a n het drijven der continenten. De r a n d v a n oostelijk Azië, bijvoorbeeld, schuift over d e zeebodem v a n d e westelijke Pacific. W a a r dat xDge­ beurt, zien we op d e zeekaarten d e diepe zeetroggen. Wanneer die zeebodem (veel klei e n kalksteen, ook veel bazalt) diep g e n o e g onder het continent is gescho­ ven smelt deze op. Op enige afstand l a n d w a a r t s v a n d e diepzeetrog treffen w e e e n vulkanenrij a a n , even­ wijdig met de trog. En die vulkanen blazen geweldige hoeveelheeden koolzuurgas af, geproduceerd door d e ontleding v a n d e zeebodemkalksteen (calciumcarbo­ naat) in de hitte v a n de binnenaarde. Het schuiven v a n continenten g a a t nu eens vlugger, d a n weer langzamer. N avenant wordt meer of minder koolzuur geproduceerd. Er is wel gedacht, dat d e vor­ ming v a n lagen steenkool e n bruinkool d a a r v e r b a n d mee houdt. Immers, planten v a n g e n koolzuurgas op uit

E

Diana Doornenbal gens op slaan. Je moet het juist omdraaien. Als je schrijver wilt worden, moet je g e e n neder­ lands g a a n studeren. Dan kun je nooit meer o n b e v a n g e n schrijven, want je krijgt altijd voorbeelden aangereikt w a a r ­ door je beïnvloed wordt." Annette: "Zo wordt ook weleens gezegd dat uitgevers, recensen­ ten en journalisten mislukte au­ teurs zijn. Daar b e n ik het dus niet m e e eens. Zowel uitgever als schrijver is een vak apart. Op technisch gebied kun je een hoop leren v a n het 'schrijvers­ vak'. Bijvoorbeeld a a n zo'n schrijversschool w a a r Renate Rubenstein in tien lessen komt vertellen hoe zij te werk gaat. Het originele, het inspirerende moet echter in je vingers zitten." Radboud: "Dikke boeken zijn fa­ voriet bij mij, want als e e n ver­ h a a l mooi is, duurt het ook lek­ ker lang. Als er d a n ook n o g wat

symboliek in het verhaal zit, is het helemaal goed. Zo zal ik d e zin uit het boek 'Extase' v a n Louis Couperus 'de schemering begon a s n a a r binnen te strooi­ en' nooit vergeten. Zoiets is ge­ woon mooi." "Een boek moet echter g e e n cli­ ché en g e e n opsomming v a n feiten zijn. En het moet uit ver­ schillende 'lagen' e n optieken bestaan. Ik wil voor verassin­ gen komen te staan. Alhoewel naturalistische boeken mis­ schien ook cliché zijn, vormen die voor mij toch een uitzonde­ ring. Aan het begin staat al vast dat d e hoofdpersoon ten onder zal g a a n . Maar voordat dat ge­ beurt manouvreert d e hoofdper­ soon tussen strijd e n wüloos­ heid, heel spannend. Boven­ dien is d e sfeertekening altijd heel subtiel. Ik h e b een voorkeur voor boeken met machteloze in­ dividuen. Als je v a n sombere verhalen houdt, d a n moet je e e n naturalistisch boek nemen. Bij­ voorbeeld 'Zondagsrust' v a n

Zwoel koolzuur Bert Boekschoten

Wacht U voor het koolzuur

Foto Bram d e Hollander

d e lucht en leggen dat in hout e n blad vast n a het photosynthese­proces. Tuinders in het Westland wisten dat al vroeg; slakroppen groeiden sneDer in kassen

Frans Goenen. Droefheid is er troef." "Bij ons in d e groep merk je al dat ieder een eigen smaak heeft. En d e docenten g a a n na­ tuurlijk allemaal prat op hun ei­ gen vakgebied. Ze zijn blij met iedere student die zich aan­ meldt. Dat geeft hun ook zeker­ heid," merkt Annette op. "Echt favoriete schrijvers h e b ik niet. Wel lees ik zoveel mogelijk nieu­ w e boeken. Ik k a n het gewoon niet laten om bij te houden wat er recent verschenen is. Als ik g e e n tijd heb om ze te lezen, wü ik in ieder geval weten wat de d a g b l a d e n erover schrijven. En w a n n e e r e e n recensent een .boek afkraakt, g a ik het alsnog lezen. Het gevolg is niet zelden dat ik k w a a d word. 'potjando­ rie, hoe durft hij, het is e e n hart­ stikke goed boekl', denk ik dan. Of andersom natuurlijk." "Er is nu zo'n hoos v a n debutan­ ten met verhalenbundels. Dat zijn korte overzichtelijke stukjes v a n twintig pagina's. Maar zo­ d r a ze zich moeten bewijzen met een roman v a n honderdenvijf­ tig bladzijden vallen ze hele­ m a a l in het niet. Die romans zijn slappe aftreksels. Het verhaal verzandt op e e n gegeven mo­ ment en wordt oppervlakkig. Het is opvallend dat mensen te­ genwoordig alleen in kort be­ stek iets boeiend op papier kun­ nen zetten." "Ik vind goed dat ik door m'n studie g e d w o n g e n wordt om ou­ dere boeken te lezen, die ik uit mezelf nu e e n m a a l niet zo mak­ kelijk opensla. Daardoor weet je w a a r o m w e r e a g e r e n zoals we reageren. D a a r n a a s t krijg je e e n heel fijn beeld v a n e e n tijd­ speriode. Je ziet hoe d e mensen leefden en dachten. Met jaartal­ len en d a t a kom je niet zover." Radbaud: "Ja, als je leest ken je d e feiten én d e gevoelens, want de literatuur is natuurlijk een af­ druk v a n d e tijd. Dat relativeert je plaats in d e wereld, al klinkt dat misschien wat zweverig. D a a r n a a s t zijn oude tweede­ h a n d s boeken gewoon leuk. Bij sonmiige moet je nog bladzij­ d e n opensnijden of er zitten re­ censies uit 1900 in. Daar geniet ik van. Om m a a r niet te spreken van de geur die eruit komt, hmm."

w a a r een houtkacheltje zonder afvoer b r a n d d e . Door overvloedig vulkanisch koolzuur in d e lucht zouden de zegelbomen v a n d e steenkoolwouden, d e moerascy­ pressen in d e bruinkoolmoerassen bijzonder vlug en weelderig zijn uitgegroeid. Hierom wordt door geolo­ g e n ijverig gespeurd n a a r oude lucht: bijvoorbeeld als bellen ingesloten in tienduizenden jaren oud poolijs. Gegevens d a a r o v e r worden gepresenteerd; betrouw­ b a a r zijn ze niet allemaal. Wel staat vast dat d e huidige atmosfeer meer koolzuurgas bevat d a n die v a n enkele eeuwen geleden. Uit d e isotopensamenstelling blijkt bovendien dat het extra koolzuur veel "oud g a s " moet bevatten, zoals verbranding v a n olie e n steenkool dat oplevert. Er zijn meteorologen die dit zeer zorgelijk vinden, van­ w e g e het broeikaseffect dat COz in d e dampkring heeft. Het wordt warmer op a a r d e , het zeewater zet uit en de poolkappen smelten af, l a g e l a n d e n lopen onder water. Nu reeds werkt op het waterloopkundig laboratorium v a n de VU iemand a a n d e bescherming v a n Bangla Desh tegen d e verwachte catastrofe. De directeur van het in N airobi gevestigde milieubureau v a n d e VN houdt het broeikaseffect voor zeer ernstig. Intussen g a a t d e meteorologische theorievoming ook verder. Opwarming zou tot wolkenvorming leiden, waardoor het broeikaseffect zou worden afgeremd. Stof in de atmosfeer zou hetzelfde gevolg hebben. Tenslotte is over het vastleggen v a n COj in oceanische organis­ men (weefsels, schelpen), d a t in ieder geval regulerend zal werken, zo goed als niets bekend. Een klein symposium wordt a a n het broeikasprobleem gewijd op d o n d e r d a g 19 mei in zaal S­111, v a n twee uur tot half vijf. Sprekers komen v a n het ministerie van VROM, v a n het Energiecentrum e n v a n Milieukunde. Bezorgden kunnen alvast hun auto definitief wegpar­ keren, actie voeren tegen dranken met prik e n bruis en d e schoorsteenkurken preventief dichtkurken. Alle­ m a a l ophouden met uitademen scheelt ook.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen