Ad Valvas 1987 - 1988 - pagina 5

14 AUGUSTUS 1987 Een afscheid a n d e r s d a n a n ­ ders. Dat wordt het afscheid v a n VU­bibliothecaris dr. ir. J. Stellingwerff (63), die op 26 au­ gustus d e universiteit n a 27 j a a r verlaat. "Laat d e bibliotheek zich m a a r e e n s presenteren in plaats v a n dat ik het middelpunt ben," h a d hij gezegd toen m e n vroeg wat hij wilde. Alle collec­ ties laten zien a a n het publiek, dat ging niet. Toen k w a m m e n op het idee: een tentoonstelling over het werk v a n VU­stichter dr. A b r a h a m K uyper. Het is per slot v a n rekening het herden­ kingsjaar v a n diens 150e ge­ boortedag. Het IS temeer a a r d i g omdat d e VU­bibliothecans juist e e n boek over K uyper en d e VU heeft ge­ schreven, dat hij voor d e gele­ genheid op zijn afscheidsdag laat verschijnen. De tentoonstelling is getiteld 'Geboekt in eigen huis' en om­ vat alle 400 publicaties die d e bibliotheek bezit. De VU­biblio­ t h e c a n s schreef ­ o p verzoek ­ zelf d e inleiding voor d e bijbe­ h o r e n d e catalogus, die ook twee herdrukte redes v a n K uy­ per bevat. De expositie duurt v a n 27 augustus tot 18 septem­ ber e n IS te zien in het Hoofdge­ bouw in de vitrines bij d e alge­ m e n e studiezaal. De tentoon­ stelling wordt g e o p e n d door Roel v a n Duyn, die K uypers idee v a n d e 'souvereiniteit in ei­ gen kring' wel wist te w a a r d e ­ ren voor zijn 'filosofie der groe­ nen' en d a a r een boekje over schreef. Tijdens e e n gesprek met Ad Valvas terugkijkend op zijn VU­ periode, zegt hij v a n meet af a a n geprobeerd te h e b b e n v a n d e bibliotheek e e n volwaardige wetenschappelijk instituut te m a k e n en daarbij "het eigene v a n d e VU" zoveel mogelijk te verzamelen. "Het oude idee w a s een VU­bibliotheek als aanvul­ ling op d e stadsbibliotheek." Door het beschikbaar komen v a n d e archieven en grote de­ len v a n d e bibliotheek v a n d e dr. A b r a h a m K uyper­stichting v a n d e voormalige ARP werd het 'VU­eigene' belangrijk a a n ­ gevuld. In 1970 werd op initia­ tief v a n Stelllingwerff het Docu­ mentatiecentrum v a n het Ne­ derlands Protestantisme a a n d e VU opgericht, dat als hoofd d e geschiedschrijver v a n het calvi­ nisme dr. G. Puchinger kreeg, die vorig j a a r afscheid nam. "De

FDVplS/ï^ Topman VU­bibliotheek dr. J. Stelllingwerff neemt afscheid

Bibliothecaris gedevalueerd tot manager die produkt niet kent

WWO is het wetenschappelijk corps verdwenen. Daar zaten d e bibliothecaris e n d e weten­ schappelijke medewerkers in, m a a r die kapstok is nu verdwe­ nen en de bibliotheek is een dienst geworden. Mijn visie op de bibliotheek is dus a n d e r s d a n d e ontwikkeling die plaats­ vond." "Ik kan mij voorstellen dat d e huidige visie ook wel enige kri­ tiek behoeft want d e studente­ nopleiding verkort tot vier j a a r vergt misschien veel meer ge­ neralisten d a n specialisten. Ze kunnen wel eens meer behoefte h e b b e n om d e w e g m d e weten­ s c h a p te leren, d a n het specia­ lisme onder d e knie te krijgen. Misschien komt er later weer e e n ontwikkeling m a n d e r e rich­ ting."

Fabrieksdirecteur

Bibliothecaris Stellingwerff in zijn werkkamer op d e VU. Door het achtergronddecor links wordt de indruk gewekt dat hij m e e n zijbeuk v a n d e Nieuwe K erk zit. Foto Kees Keuch, AVCAfU m e n s e n verwachten dat je het 'VU­eigene' ook hier kunt vin­ den."

Generalist Stellingwerff ontwikkelde zich tot iemand met veel pijlen op zijn boog: civiel­ingenieur, his­ toricus, filosoof en publicist. Met zo zijn eigen ideeën. Hij studeert g r d a g . W a a r o m g m g hij d e we­ tenschap niet m? 'Ik h a d g r a a g d e w e t e n s c h a p in gewild, m a a r mijn vooroplei­ ding w a s technisch. In mijn jeugd w a s ik goed m wiskunde en slecht in talen." Maar d e be­ langstelling voor d e 'alfa­we­ reld' groeide allengs door d e er­

Jan van der Veen varingen (tweede wereldoorlog, kerk en literatuur). Hij promo­ veerde op e e n kunsthistorisch onderwerp. Toen hij a a n d e VU als biblio­ thecaris werd g e v r a a g d , stelde hij d e v o o r w a a r d e voor een d a g wetenschappelijk bezig te mo­ gen zijn, m a a r dat werd gewei­ gerd. Ook kreeg hij e e n 'nee' op de v o o r w a a r d e dat hij n a tien j a a r zou kunnen overstappen n a a r d e wetenschap. Toch n a m hij d e benoeming a a n . Als hij zelf tijd wist vrij te maken, zou hij zich a a n de we­ tenschap mogen wijden. Maar

bi] d e zich steeds verder specia­ liserende w e t e n s c h a p p e n w a s voor e e n generalist, zoals hij zichzelf noemt, tenslotte g e e n plaats meer.

Eigen visie Dat brengt hem op zijn opvat­ ting over e e n universiteitsbiblio­ theek. "Ik meen dat d e biblio­ theek onderdeel v a n onderwijs e n onderzoek, v a n d e weten­ schapsbeoefening hoort te zijn. Dat is door de wetgeving e n door het VU­standpunt met ge­ honoreerd. Men zei vroeger: zo'n beetje erbij, dat m a g nog, m a a r intrinsiek hoort d e biblio­ theek er niet bij. Met d e nieuwe

"Onder d e WWO wil m e n v a n d e bibliothecaris teveel een fa­ brieksdirecteur m a k e n die zijn produkt niet hoeft te kennen. De m a n a g e r v a n tegenwoordig hoeft die kennis niet te hebben. Ik vind dat een bibliothecaris zijn produkt wel moet kennen en daarin ­ dat is dus voor een deel ­ ook meedoet a a n onderwijs en onderzoek." "Zelf h a d ik n a vijftien j a a r ei­ genlijk moeten overstappen n a a r een faculteit, m a a r dat kon niet omdat het speciahsme d a a r al te ver gevorderd w a s . Daar­ om w a s ik met d e oplossing v a n een p a a r j a a r geleden, toen d e verhoudingen met honderd pro­ cent goed meer w a r e n door mijn a n d e r e visie, wel geluk­ kig." Zijn laatste VU­jaren mocht hij v a n het college v a n bestuur wijden a a n een nieuw onder­ zoek n a a r d e VU­historie (zie el­ ders m dit nummer) en hij kon het interne bibliotheekwerk los­ laten; wel bleef hij d e biblio­ theek vertegenwoordigen in d e nationale samenwerking tussen d e wetenschappelijke bibliothe­ ken. "Of ik toch een beetje boos weg­ ga, nee, ik sta er als ingenieur tegenover die zegt: ik lever zo goed mogelijk een gebouw af en de bewoners moeten m a a r zien hoe ze er m e e verder leven. Wel met een boodschap v a n zo moet je volgens mi) m dat ge­ bouw leven, m a a r als men het a n d e r s wil, ja, d a n zeg ik, ik ben g e e n opdrachtgever, ik b e n uit­ voerder."

T e r u g g a a n n a a r wortels van het christendom' Vervolg van pag.

3

g e n a a n g a a n kijken. Vroeger probeerde je e e n grote biblio­ theek te krijgen en dat w a s d a n het bezit, nu is het het functione­ ren v a n d e bibliotheek, het uitle­ nen is het e e n e n al. En dat zit ook in d e terminologie christelij­ ke wetenschapsbeoefening. Wat dat is, d a a r v o o r moet je terug n a a r d e v r a a g wie w a s Christus en d a a r zijn grote vra­ gen over, die niet zomaar te be­ antwoorden zijn." De VU heeft onlangs een zeker eerherstel aan Kuypers tegen­ speler De Savornin Loh man ge­ geven bij de h erdenking van diens geboortedag. Is dat een boetedoening of ook een nieuw teken van verandering? 'De VU heeft Lohman links inge­ haald. Ik vind dat het enorm lofwaardig is om Lohman eer­ herstel te geven. Ik vind e e n tentoonstelling, e e n boek, e e n schilderij allemaal belangrijke elementen voor e e n eerherstel, m a a r toch ontbreekt er een a a n ­ tal dingen. Ten eerste: het initia­ tief voor het eerherstel kwam

v a n e e n hervormde rector e n niet v a n d e Vereniging. Het initi­ atief voor het opzijzetten v a n Lohman k w a m wel uit d e Vere­ niging voort, hoewel dat op in­ stigatie v a n K uyper g e b e u r d e . Ten tweede: in al dat eerherstel is het eigenlijke conflict niet bo­ ven water gekomen. Dat h e b ik in mijn boek wel uitgelegd, m a a r ik vind, hoe kun je nu eer­ herstel g e v e n als je niet verteld wat er a a n d e h a n d w a s . De mensen v r a g e n zich af: w a a r o m eerherstel, wie w a s Lohman ei­ genlijk? Ten derde: in al wat er nu over hem geschreven is wordt niet duidelijk w a t Lohman voor positieve betekenis voor d e VU heeft g e h a d . Ik denk dat dit a a n te geven is, althans voor d e huidige VU." "Als je n a a r d e toekomst kijkt, moet je wat het verleden betreft dieper g r a v e n d a n d e tegenstel­ ling K uyper­ Lohman. Ik denk dat je niet n a a r d e vorige e e u w moet kijken, m a a r n a a r d e wor­ tels v a n het christendom, d e tijd w a a r i n Christus op a a r d e leef­ de. Om te zien wat je voor d e toekomst met het christelijk ge­ loof a a n moet. Dus moet je ook niet terug n a a r Calvijn. Ik vond het eigenlijk fout dat ze n a a r

Calvijn terug gingen toen. Ze h a d d e n dieper moeten gaan."

Toekomst Is het uw bedoeling de trilogie te laten uitlopen op een toekomst­ visie voor de VU? "Kijk, ik h e b d e hele afbraak v a n d e gereformeerde wereld m e e g e m a a k t . Ik wü eerst be­ schrijven hoe die was, want ve­ len weten dat niet. Uit die twee delen wil ik d e wortels voor het derde halen. In dat derde deel wil ik het resultaat v a n mijn ei­ g e n bezinning op 25 j a a r met de VU meeleven, 25 j a a r met d e wereldcultuur meeleven, weer­ geven e n die a a n a n d e r e n voor­ leggen. Ik g a niet als K uyper zeggen: dit is het, nee. Als m e n er wat a a n heeft, is dat plezie­ rig." Is er nog h oop voor de VU als christelijke universiteit. Er zijn er die zeggen: we kunnen net zo goed rijksuniversiteit zijn. "Ik geloof dat wij het zijn. Er zijn zoveel dingen die gelijk zijn a a n a n d e r e universiteiten. Maar ik zou het niet direct in organisatie e n dergelijke zoeken. Ik wU lie­ ver n a a r d e wortels v a n een be­

p a a l d e geest e n dat onder woorden b r e n g e n e n of je d a a r later structuren omheen moet bouwen, dat is v a n later zorg." "Wat je hebt, dat zou ik niet te g a u w overboord willen gooien. Dus, ik b e n in dat opzicht behou­ dend. Ik zou d e VU zo goed mo­ gelijk willen b e w a r e n en tegen opheffing of samenvoeging, als m e n dat wil, willen vechten. Dat wU niet zeggen dat ik met het probleem v a n d e VU structureel niet kritisch omga. Ik v r a a g me dus af: wat is nu essentieel e n w a a r o m g a a t het in het leven en k a n d e VU d a a r i n e e n rol spe­ len?" "Wat d e hele K uyperperiode be­ treft b e n ik er erg voor dat er hier e e n h a r d e kern is, dat je kunt zeggen: wil je er meer v a n weten, d a n kun je bij d e VU terecht. Die h a r d e kern zou het Documentatiecentrum v a n het Nederlands Protestantisme moeten zijn. Het is e e n te be­ langrijk verleden geweest, zo­ als trouwens d e geschiedenis v a n het hele christendom, dat je dat voor toekomstige generaties b e w a r e n moet."

Abonnement De voortdurende stijging v a n d e produktiekosten noopt ons voor de externe toezending v a n Ad Valvas d e porti­ en adminstratiekos­ ten vanaf d e j a a r g a n g 1987 ­ 1988 (augustus '87 ­ juni '88) volledig door te bereke­ nen. Voor een gehele jaar­ g a n g of een deel d a a r v a n zal een abonnement voort­ a a n dertig gulden g a a n kos­ ten. Toezending geschiedt n a ontvangst v a n een girobiljet of betaalkaart v a n post of b a n k onder vermelding v a n "abonnement Ad Valvas 35e jrg '87­'88", te zenden a a n : Vrije Universiteit, Bureau Pers en Voorlichting, Hoofd­ gebouw k. 1D­02, Postbus 7161, 1007 MC A m s t e r d a m . » Redactie Ad

Valvas

£ S ^

1,^^^'j^Ws^

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen