Ad Valvas 1987 - 1988 - pagina 171

fiDypJA/p^

6 NOVEMBER 1987 "Een goed doorwrocht werk­ stuk", meent Marcel Bosmazivan d e VUSO­studentenfractie, ge­ v r a a g d n a a r e e n korte typering v a n het HOOP. Toegegeven, ook hij heeft d e vuistdikke nota n o g niet tot o p d e laatste vezel in het hoofd. Maar voorshands heeft hij d e indruk dat Deetman zijn belofte om d e universiteiten meer beleidsvrijheid te g e v e n niet nakomt. "In het HOOP wor­ d e n toch veel gedetailleerde uit­ spraken g e d a a n over bijvoor­ beeld d e financiering v a n on­ derwijs e n onderzoek." Het ministeriële beleidsstuk is verre v a n gemakkelijk leesvoer, is d e ervaring v a n Marcel. "De verschillende deelonderwerpen worden steeds weer vanuit e e n a n d e r e invalshoek g e a n a l y ­ seerd. Da's e r g mooi natuurlijk, e n als scriptie zou het HOOP zeker e e n ruime voldoende sco­ ren. M a a r ik als student r a a k toch behoorlijk in verwarring, want je moet zélf d e hoofdlijnen eruit halen. Het is dus misschien tè doorwrocht. Het lijkt op het spelletje mikado: gooi alle stok­ jes op tafel en bouw er wat van." In d e ogen v a n d e progressieve kiesvereniging PKV is d e ach­ terliggende filosofie v a n het HOOP "zeer kwalijk". Mark Va­ rekamp: "Volgens HOOP is goed onderwijs bijna hetzelfde als onderwijs dat g o e d is voor d e economie." Een dergelijke g e d a c h t e ­ 'utilitarisme' zoals Deetman het noemt ­ leidt tot culturele verarming v a n het on­ derwijs, meent Mark.

Vertegenwoordigers van studenten over Deetmans HOOP

'Elk plan uit Zoetermeer staat haaks op academische traditie' "Er komen straks uitsluitend eng­gerichte afge­ studeerden op de arbeidsmarkt. Academische vorming is er niet meer bij." De studenten in de universiteitsraad van de VU staan uiterst scep­ tisch tegenover het HOOP, het kloeke beleids­ plan van minister Deetman. Wordt de toekom­ stige student een wegwerpartikel?

Vlnr.: Mark Varekamp (PKV), Broer d e Witte e n Marcel Bosman (VUSO), Marco v a n d e Ven (PKV), R a p h a e l Tan (JOVD­VU) Foto Kees Keuch, AVC/VU

Ook d e lOVD, bij m o n d e v a n Raphael Tan, verwijt d e minis­ ter "blindstaren op het econo­ misch nut". Sterker nog: d e jong­ liberaal heeft nog m a a r zelden e e n wijs v e r h a a l v a n d e be­ windsman onder o g e n g e h a d . "Elk plan dat uit Zoetermeer komt, is e e n ondermijning v a n d e a c a d e m i s c h e traditie", zegt hij ferm. "In al die plannen wordt e e n marktgerichtheid v a n d e universiteiten verkondigd.

Daardoor krijgt het weten­ schappelijk onderwijs het ka­ rakter v a n e e n h o g e r e beroeps­ opleiding. Academische vor­ ming is er niet meer bij. Ik zie dat ook op mijn faculteit (ge­ neeskunde, red.): het enige dat telt is je tentamens h a l e n e n je schikken in allerlei opgelegde studiesystemen. Als ik met mijn medestudenten over politiek of

Scepsis overheerst bij HOOP­debat Veel lof voor het grootse en meeslepende toe­ komstperspektief, onmiddellijk gevolgd door praktische kritiek. Dat is, kort samengevat, de ontvangst die het HOOP, het Hoger Onderwijs en Onderzoek Plan van minister Deetman, af­ gelopen maandag in de Overlegkamer Hoger Onderwijs kreeg. "Het is nog niet eens het stra­ tenplan van de nieuwe wijk." De komende weken volgen nog e e n p a a r a a n het HOOP gewij­ de vergaderingen v a n d e Over­ legkamer ­ a a n e e n uur of zes, zeven v e r g a d e r e n heeft m e n voor d e kleine duizend p a g i n a ' s tekst niet g e n o e g . De teneur v a n d e bijeenkomsten lijkt echter nu al vast te staan. Cynici merkten d a n ook op dat het HOOP als het w a r e het graf in geprezen wordt. Dat gold in elk geval voor d e reactie v a n d e universiteiten. Ze bewezen lof a a n d e enorme hoeveelheid feiten en feitjes die het HOOP opeenstapelt, m a a r zeiden er a c h t e r a a n d a t die n a a r a a r d e n kwaliteit uiteenlo­ pen, e n dat er dus ook weer niet teveel w a a r d e a a n gehecht moet worden. "Bovendien, v a n e e n onderwijs­ en onderzoeksplan verwachten we dat het bijdraagt a a n d e op­ lossing v a n onze apparatuur­ achterstand, dat het iets a a n onze financiële positie verbetert en dat het d e deregulering op g a n g helpt", zei VSNU­voorzitter

Esther Hageman/UP Van der Schans, "maar dat valt dus lelijk tegen." De universiteiten wilden eigen­ lijk liever praten over d e lijst dereguleringsvoorstellen die ze enige tijd geleden zelf opstel­ den. Zoals ze Deetmans missie­ budgetten ook liever bij hun ge­ wone budget zouden optellen. Het HOOP vertoont veel sporen v a n e e n tussenstadium tussen e e n sterke overheidsbemoeie­ nis en e e n eigenmeesterschap, zo viel te beluisteren. Het HBO toonde zich overigens niet veel enthousiaster. Volgens drs. J.K.M. Gevers, voorzitter v a n d e HBO­raad, beschrijft het HOOP het hoger onderwijs als dertien vUla's in e e n keurige buurt, w a a r onlangs 70 ge­ meentewoningen bij gezet zijn. De overheid weet met dat ge­ heel nog g e e n raad, en blijft over d e buurt praten alsof het nog steeds die oude villawijk is. Fusies tussen universiteiten en

zo wil praten, d a n geven ze niet thuis. Van e e n generalistische vorming is g e e n sprake."

Opgefokt Terug n a a r vroegere tijden met d e universiteit als ivoren toren, n e e dat wil R a p h a e l Tan niet. "Ik constateer alleen dat elk be­ leidsvoorstel dat uit d e koker hogescholen mogen v a n Deet­ m a n niet en dat komt het HBO niet slecht uit, m a a r Gevers ver­ wachtte minder heü v a n zo'n verbodsbepaling d a n v a n e e n sterk intermediair o r g a a n d a t moet uitmaken hoe d e samen­ werking d a n wèl moet. Zo wilde hij bijvoorbeeld e e n gedeelte v a n d e aio­plaatsen claimen die het WO toch niet bezet krijgt. "Opent u m a a r e e n s wat moge­ lijkheden, in plaats v a n ze af te sluiten", zei hij tegen Deetman. HBO en WO w a r e n d a n ook bei­ d e sceptisch over d e Wet Hoger Onderwijs, die Deetman in 1991 wil invoeren. De precisie v a n die wet moet heel wat hoger zijn d a n die v a n d e plannen die er nu voor in het HOOP staan. Dr. J. Van Kemenade (UvA) bond Deetman d a n ook op het hart niet al te veel h a a s t te h e b b e n met die wet. "Die wet moet meer zijn d a n een opeenstapeling v a n d e huidige wetgeving. Of, om in d e vergelijking v a n Ge­ vers te blijven: w e h e b b e n met het HOOP nog niet e e n s het stratenplan v a n d e nieuwe wijk in huis."

Advertentie

MACINTOSH Catalogus met 500 titels 020­231963 Finder Softwhere

SOFTWARE

Wim Crezee v a n het ministerie komt, ingege­ ven is door financiële overwe­ gingen. Het eerste plan d a t d e sociaal­culturele betekenis v a n het universitair onderwijs in­ houd geeft, moet ik nog zien." Met dat laatste zijn d e overige studentenvertegenwoordigers het hartgrondig eens. Marcel Bosman: "We h e b b e n als stu­ denten d o m w e g g e e n tijd meer voor sociaal­culturele dingen. We worden opgefokt om presta­ ties te leveren binnen e e n zo kort mogelijke tijd. Er komen straks uitsluitend eng­gerichte afgestudeerden op d e arbeids­ markt. Van d e maatschappij weten ze nauwelijks iets." De voorstellen v a n d e minister om d e numeri fixi te v e r v a n g e n door e e n verscherpte selectie n a d e propedeuse versterkt d a t alleen maar, vinden d e studen­ ten. Idem dito d e plannen om d e universiteiten te financieren n a a r g e l a n g hun output, d e aantallen afgestudeerden die binnen e e n korte tijdspanne worden afgeleverd. "Een gevolg hiervan is", zegt PKV'er Marco van de Ven, "dat zelfontplooiiing als doelstelling v a n je studie verdwijnt. Natuur­ lijk, Deetman noemt die doel­ stelling nog wel in het HOOP, m a a r feitelijk komt dat d a n i g in het gedrang." De outputf inanciering leidt tot "een verharding" v a n d e relatie tussen studenten en universiteit, vreest Mark. "Doordat d e uni­

versiteit e e n premie krijgt als ze veel afgestudeerden aflevert, dreigt d e student e e n wegwerp­ artikel te worden: studeer je niet h a r d g e n o e g d a n k a n je oprot­ ten." ­ Jullie zijn dus behoorlijke ne­ gatief over HOOP? Marcel Bosman antwoordt di­ plomatiek: "Wij zijn sceptisch. Het is te vroeg om negatief te zijn, want het g a a t nog m a a r om e e n zwangerschap. Het is e e n concept­stuk. Er zitten nog be­ hoorlijk wat tegenstrijdigheden V in. A a n d e e n e kant krijgt d e student meer vrijheden om zijn studie zelf s a m e n te stellen, m a a r allerlei a n d e r e m a a t r e g e ­ len ondermijnen dat weer." Marco zegt echter beslist: "Het HOOP is vanuit bezuinigingso­ verwegingen geschreven e n dat doet direct af a a n alle voor­ stellen die erin g e d a a n worden. Ook e e n idee als het voucher­ systeem (een plan v a n Deetman waarbij d e student d e knippen v a n 'zijn' knipkaart n a a r eigen inzichten a a n onderwijs k a n be­ steden, red.) k a n in principe d e keuzevrijheid v a n studenten vergroten, m a a r Deetman kop­ pelt het direct a a n e e n manier v a n financieren v a n universitei­ ten." Mark: "De VSNU (vereniging v a n universiteiten) heeft e e n heel zwakke reactie g e g e v e n op het HOOP. Ze geeft kleine spel­ deprikjes op detaUpunten. Heel a a r d i g op zich, m a a r e e n totaal­ visie ontbreekt. Dat is natuurlijk betreurenswaardig. Nu denkt d e minister: d e universiteiten zit­ ten kennelijk niet op een lijn."B

VSNU tegen hoge premies voor goed onderzoek Goed of slecht. Die tweedeling is voor de beoor­ deling van universitaire onderzoeksprogram­ ma's voorlopig afdoende. Dat zegt de vereni­ ging van universiteiten (VSNU) in een nota over de voorwaardelijke financiering in 1988. De VSNU baseert zich in d e nota op d e ervaringen met d e eerste evaluatie v a n 'beschermde' voorwaardelijk gefinancierde (VF­) programma's, die nu bij enkele disciplines g a a n d e is. Tot nu toe, zegt d e VSNU, is in elk geval niet gebleken dat d e tweedeling plus/min niet vol­ doet. Mocht het toch nog tot e e n derde categorie ('excellent') ko­ men, d a n moet dat wachten tot 1989. De VSNU wil niet tussen­ tijds v a n werkwijze v e r a n d e r e n . Wel mogen beoordelaars zelf e e n subtieler oordeel geven, m a a r gevolgen op landelijk ni­ v e a u zal dit niet h e b b e n . Dit standpunt betekent dat de interuniversitaire herverdeling v a n onderzoeksformatie ­ op grond v a n d e VF­oordelen ­ g e e n spectaculaire operatie wordt. In vijf j a a r tijd zal, n a negatieve beoordeling, maxi­ m a a l tien procent v a n d e lande­ lijk met d e VF gemoeide perso­ neelsformatie (de zogeheten 'B­ delen') worden herverdeeld. Elke universiteit krijgt uit die pot

een evenredige beloning voor h a a r p e r c e n t a g e met 'goed' be­ oordeeld onderzoek. Aangezien het overgrote deel v a n het on­ derzoek dit oordeel lijkt te krij­ gen, zal het netto­resultaat ech­ ter g e e n grote verandering met zich m e e b r e n g e n . Enkele universiteiten, zoals d e Leidse, h e b b e n j a r e n l a n g ge­ mikt op een systeem w a a r i n 'ex­ cellent' onderzoek extra pre­ mies opleverde. Ze h a d d e n nog relatief veel onderzoek buiten d e bescherming v a n d e voor­ waardelijke financiering. Door e e n scherpe selectie bij eigen inschrijvingen voor d e VF dach­ ten ze hoog te kunnen scoren. Zo hoopten ze hun (al of niet vermeende) historische tekort a a n erkende onderzoeksruimte te kunnen verkleinen. Een meerderheid binnen d e VSNU heeft nu echter gekozen voor e e n gematigder verschuiving v a n B­delen.

(Esther

Hageman/UP)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen