Ad Valvas 1987 - 1988 - pagina 335

12 FEBRUARI 1988

/^\^\5^

VU scoort maximaal bij VF­beoordeling

Dit blijkt uit een notitie voor d e vergadering v a n d e college­ voorzitters, die d e Vereniging van Samenwerkende Neder­ landse Universiteiten heeft op­ gesteld. Voorwaardelijk gefinancierd onderzoek is, althans in theorie, onderzoek w a a r v a n d e betaling door het ministerie v a n Onder­ wijs en Wetenschappen los staat v a n d e studentenaantal­ len. Financiering geschiedt op voorwaarde v a n voldoende kwaliteit. Die kwaliteitsbeoorde­ ling vond tot voor kort vooraf plaats, m a a r over het j a a r 1987 voor het eerst ook achteraf. In drie rondes, over '87, '88 e n '89, zullen d e Koninklijke Neder­ landse Academie v a n Weten­ schappen (KNAW) en d e Neder­ landse organisatie voor weten­ schappelijk onderzoek" (NWO) de VF­programma's op kwaliteit toetsen. In d e eerste ronde, over 1987, w a s d e voorganger v a n de NWO, d e organisatie voor Zuiver Wetenschappelijk On­ derzoek ZWO e e n v a n d e beoor­ delaars. Van d e VU zijn nu onderzoek­ programma's op het terrein v a n taalwetenschappen (2) g o e d g e ­ keurd, op het gebied v a n litera­ tuurwetenschappen (6), ge­ schiedenis (2), kunstgeschiede­ nis (2), biologie (3), scheikunde

De kwaliteitsbeoordeling van voorwaardelijk gefinancierd onderzoek door KNAW en ZWO blijkt voor de Vrije Universiteit zo positief als mogelijk: alle 31 onderzoeksprojecten die in een eerste ronde zijn bekeken kregen een posi­ tieve beoordeling. (3),biochemie (2), biofysica (3), farmacie (1) e n psychologie (7). Een score v a n honderd procent h a a l d e verder alleen d e Rijksu­ niversiteit Groningen. De eerste beoordeling omvatte in totaal 173 programma's voor ZWO (die d a a r v a n 165 positief beoor­ deelde) e n 146 voor d e KNAW. De Academie oordeelde wat strenger, door over twaalf pro­ gramma's een negatief advies uit te spreken. Van d e 'minnetje' kreeg d e Utrechtse universiteit er d e meeste: vijf. De universi­ teiten v a n Amsterdam en Nij­ m e g e n kregen er ieder drie. De TU in Delft twee en d e Leidse universiteit één. ZWO heeft 'kwaliteit' gemeten door te kijken n a a r d e kwantiteit v a n d e wetenschappelijke pro­

Vorig j a a r werd d e Landelijke Vereni­ ging v a n Neerlandici (LWN) opgericht, een vereniging die zich als hoofddoel stelde 'het bevorderen v a n d e beoefe­ ning v a n d e neerlandistiek en het die­ nen van d e maatschappelijke e n be­ roepsbelangen v a n neerlandici'. Sinds kort heeft d e L W N ook een huisorgaan, geheten VAKTAAL, een tijdschrift dat vier m a a l per j a a r zal verschijnen. In het eerste nummer v a n het blad, v a n januari 1988, worden enkele afgestu­ deerde neerlandici geïnterviewd. Zo is Rita v a n Eek functionaris bij d e uitgever Kluwer en vanzelfsprekend werd a a n haar de v r a a g gesteld wat zij nu precies aan h a a r studie h a d g e h a d . H et ant­ woord is niet zeer hoopgevend; volgens Rita van Eek is d e studie Nederlands bij de commerciële keuzes w a a r e e n uitge­ ver voor staat eerder e e n blok a a n het been: 'een boek dat je inhoudelijk a a n ­ spreekt, kan financieel o n h a a l b a a r zijn. Zo'n slecht nieuwsbericht accepteert een auteur minder snel als het uit d e mond v a n een vakgenote komt.' En bo­ vendien is het belangrijkste.niet d e op­ leiding, vindt ze, m a a r je persoonlijk­ heid, je karakter. Verder in het nieuwe tijdschrift d e nodi­ ge cijfers hoe het met d e werkgelegen­ heid van d e academici gesteld is. Eind september 1987 w a r e n er ongeveer 650 neerlandici ingeschreven bij d e Gewes­ telijke Arbeidsbureau's, wat 15% v a n het totaal a a n t a l neerlandici is. Een vrij groot aantal dus, wat vermoedelijk nog wel verder zal groeien. Dat zal ook be­ tekenen dat er voor e e n blad als Vak­ taal voorlopig nog wel een markt zal bestaan. Maar men heeft teimiinste e e n mooi doel om n a a r te streven: d e ophef­ fmg van het eigen blad omdat het werk­ gelegenheidsvraagstuk onder neerlan­ dici niet meer bestaat.

Reputaties worden d e laatste tijd in een ommezien geknakt. De vereerde filo­ soof H eidegger is publiekelijk te kijk gezet als een kleine nazi­meeloper. Maar ook het omgekeerde k a n gebeu­ ren, een al lang afgeschreven denker blijkt de beroerdste nog niet geweest te zijn. Dat is het geval bij Lombroso, d e beroemde arts die in d e vorige eeuw

dukties e n d e kwaliteit v a n d e publicaties. Behalve n a a r a a n ­ tallen publicaties e n dissertaties heeft d e KNAW ook rekening gehouden met d e aantrekkings­ kracht v a n het onderzoek op d e tweede (ZWO) e n d e derde geldstroom (externe opdracht­ gevers). De notitie v a n d e VSNU consta­ teert dat d e v r a a g n a a r het maatschappelijk b e l a n g v a n onderzoek 'een moeilijke blijft'. "Sommige beoordelaars heb­ ben d e neiging deze v r a a g te negeren of te beantwoorden met d e verklaring: 'H et is funda­ menteel onderzoek'. Anderen wijzen op d e actualiteit v a n het probleem w a a r a a n wordt ge­ werkt, en dat blijkt v a a k al uit het onderwerp zelf", aldus d e

Luuk H ajema/UP Gerard van Schalk notitie. Tijdens hun beleidsover­ leg in d e VSNU zullen d e colle­ gevoorzitters zich volgende week vrijdag buigen over het voorstel om d e v r a a g n a a r maatschappelijk b e l a n g bij d e beoordeling e e n facultatief ka­ rakter te geven. Wat d e financiële gevolgen zul­ len zijn v a n d e beoordeling v a n VF­programma's is nog onze­ ker. H et is d e bedoeling v a n zo­ wel d e universiteiten als v a n d e minister dat positief beoordeel­ d e programma's extra gesteund worden, terwijl bezuinigd wordt op programma's die slecht sco­ ren. Men is het echter n o g niet eens geworden over d e precie­ ze organisatie v a n e e n dergelij­ ke beweging in d e VF­geld­ stroom. De KNAW klaagt in h a a r ver­ slag over deze onduidelijkheid­

Rehabilitatie van Lombroso ^ijcté.c^%c^tept

Per 1 januari 1990 wordt door het ministerie v a n OW e e n soort grote afrekening gemaakt, waarin alle beoordelingen v a n d e voorafgaande jaren worden meegeteld. Op 7 maart a.s. spreken d e collegevoorzitters in d e H O­kamer met minister Deetman over d e voorwaarde­ lijke financiering.

Eén v a n d e beste" wetenschappelijke tijdschriften is al sinds j a a r e n d a g het historisch tijdschrift SKRIPT. H et blad wordt bijna in zijn geheel volgeschre­ ven door studenten; en hoewel d e even­ eens uit louter studenten b e s t a a n d e re­ dactie om de zoveel tijd door e e n nieu­ we g a r d e wordt afgewisseld, blijft d e kwaliteit v a n het blad onveranderd hoog en bezit het een levendigheid w a a r weinig 'volwassen' wetenschap­ pelijke tijdschriften ook m a a r a a n kun­ nen tippen. Het winternummers v a n Skript staat volledig in het teken v a n de 'geschiede­ nis v a n het lichaam'. De inleiding bij dit thema­nummer is bij uitzondering ge­ schreven door een niet­student, d e so­ cioloog Gert H ekma. H ij beschrijft op welke verschUlende manieren er door sociologen en historici er getheoreti­ seerd is over het lichaam. Verder in het nummer een a a n t a l artikelen met histo­ risch onderzoek n a a r bijvoorbeeld het ontstaan v a n badhuizen in Amsterdam; hoe door middel v a n die badhuizen er een controle werd uitgeoefend op d e arbeidersbevolking opdat ze in hun ge­ d r a g zouden voldoen a a n de moderne, hygiënische normen.

Lombroso misdadigers dacht te herkennen a a n hun fysieke voorkomen. Lombroso wordt tegenwoordig nauwelijks nog se­ rieus genomen, m a a r in het m a a n d b l a d PSYCHOLOGIE doet J a a p v a n Ginne­ ken een bescheiden poging om het oor­ deel over Lombroso enigszins te nuan­ ceren. Het idee dat d e negentiende eeuwse nadruk op biologische factoren anti­re­ formistisch en reactionair was, berust volgens Van Girmeken op e e n twintig­ ste eeuwse misvatting. A a n h a n g e r s v a n de evolutieleer h a d d e n wel d e g e ­ lijk oog voor sociale omstandigheden; ze verwachtten dat verbetering v a n die

sociale omstandigheden binnen enkele generaties zou leiden tot betere e n sta­ bielere erfelijke eigenschappen. Vaak moesten die biologische wetenschap­ pers in politiek opzicht eerder tot d e vooruitstrevenden d a n tot d e conserva­ tieven gerekend worden. Wel is in d e loop v a n deze eeuw d e a a n d a c h t steeds meer verschoven v a n biologische n a a r psychologische, sociale en a n d e r e fac­ toren. Van Ginneken: 'Betekent dit dat zijn bijdrage v a n nul en generlei w a a r ­ d e was? Natuurlijk niet. H ij w a s en blijft een belangrijk grondlegger v a n d e con­ temporaine criminologie. Niet meer en niet minder.'

De teneur v a n zulk onderzoek ten a a n ­ zien v a n d e ontwikkeling v a n d e ge­ zondheidheidszorg en het menselijk li­ c h a a m is, evenals veel a n d e r historisch onderzoek, nogal kritisch. In hetzelfde nummer v a n Skript is echter ook e e n interview opgenomen met d e b e k e n d e historicus Edward Shorter, die een ge­ heel a n d e r e opinie is t o e g e d a a n . H ij ziet de ontwikkeling v a n d e gezond­ heidszorg en d e hygiëne in d e negen­ tiende eeuw als een grote, ondubbelzin­ nige vooruitgang. In d e huidige ontwik­ kelingen in d e geneeskunde ziet hij niet veel: 'Op het gebied v a n de geneeskun­ d e verlang ik terug n a a r het begin v a n d e twintigste eeuw; d e tijd dat d e arts nog g e z a g uitstraalde en zijn patiënten door autoriteit kon beïnvloeden.

Vaktaal, redactie­adres: H Schaap, Blauwspar­ straat 5, 4849 BB Dorst; Psychologie, redactie­ adres. Rokin 58, 1012 KV Amsterdam, Skript, histo­ risch tijdschrift, adres: Spuistraat 134, 1012 VB Am­ sterdam.

0. W. bekijkt reis vergoeding Advertenties opgeven bij:

Bureau Van Vliet B.V. Telefoon: 02507-14745

heid: "H et niet continueren v a n d e voorwaardelijke financie­ ring v a n positief beoordeeld on­ derzoek, alsmede het laten voortbestaan v a n negatief be­ oordeelde programma's heeft een ondermijnende werking op het stelsel v a n voorwaardelijke financiering e n e e n schadelijk effect op het onderzoek zelf." Over d e houding v a n d e VU zal d e Academie waarschijnlijk weinig te klagen hebben. Drs. J. van Dommele v a n het bureau Planning, onderwijs e n onder­ zoek: "De faculteiten h e b b e n in­ middels d e aanbevelingen uit d e beoordelingen verwerkt, en hebben nu voor d e meeste pro­ gramma's e e n voortzetting op­ gesteld. Omdat d e uitspraken v a n d e beoordelaars vrijwel uit­ sluitend positief waren, veran­ dert er bij VF­programma's a a n d e VU alleen in detail wat." Van Dommele verwacht dat p a s n a d e derde ronde in 1989 iets te horen over financiële conse­ quenties v a n d e beoordeling.

De accountantsdienst v a n het ministerie v a n Onderwijs e n Wetenschappen g a a t zich bui­ gen over d e a a n v r a g e n voor buitenlandse reizen^ die d e unir versiteiten a a n hun medewer­

kers betalen. Niet omdat d e uni­ versiteiten te veel, m a a r omdat zij wellicht te weinig zouden ver­ goeden. In antwoord op v r a g e n over deze kwestie v a n het Kamerlid

dr. M.B. Engwirda (D66) schrijft minister Van Dijk (Binnenlandse Zaken) dat hij zich een dergelij­ ke praktijk heel wel k a n voor­ stellen en dat hij zijn collega Deetman d a a r o m om een 'veld­ onderzoek' heeft g e v r a a g d . (Bert Bakker)

m

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen