Ad Valvas 1987 - 1988 - pagina 545

10 JUNI 1988 "Het moeilijkste is d e psycholo­ gie. De angst dat je per ongeluk een fout maakt, is groot. Dat ik een keer 'meijou' (nee) zeg en iedereen meteen denkt, 'goh, wat een ongelikte barbaar!' Een Chinees vindt het heel beroerd om 'nee' te zeggen. J e moet g e ­ duld met ze hebben. Dat haasti­ ge van ons, d a a r kun je je e e n flinke buil a a n vallen." "Er heerst ook zo'n a n d e r le­ vensgevoel. W a n n e e r e e n Ame­ rikaan vierhonderd j a a r 'a long time a g o ' noemt, zal e e n Chi­ nees d a a r o p r e a g e r e n met 'not at all'. Wat wil je voor e e n l a n d met een beschaving v a n vijfdui­ zend jaarl" Prof. mr. J.A. Winter, hoogleraar Europees recht e n d e c a a n v a n de juridische faculteit a a n d e VU, g a a t 15 juli met d e studen­ ten mee op studiereis. Hij is e e n van de hoogleraren die zich heeft aangesloten bij d e Stich­ ting Chain. Een stichting die in april 1986 door studenten v a n de VU en d e UvA op poten werd gezet om e e n bijdrage te leve­ ren a a n d e wetenschappelijke betrekkingen tussen d e twee Amsterdamse universiteiten e n China. Het is d e bedoeling om overeen­ komsten te sluiten met chinese wetenschappelijke instellingen. Hierdoor kunnen publicaties, onderzoekers, stafleden e n stu­ denten worden uitgewisseld. Het symposium 'East West toge­ ther best' over Westerse e n Tra­ ditionele Chinese Geneeskun­ de, v a n d a a g in het AMC, is ook een initiatief v a n d e Stichting.

Monden vullen Chain richt zich voornamelijk op Peking, d e zusterstad v a n Am­ sterdam, e n Shanghai. Hoogst­ waarschijnlijk zijn het ook deze plaatsen w a a r d e studiereis naar toe gaat. Winter g a a t voor­ al mee n a a r China om nieuwe contacten te leggen: "Ik voel m e een beetje e e n padvinder. Ik wil

Prof. mr. J .A.Winter Foto AVC/vu de mensen op d e faculteit en­ thousiast kunnen m a k e n als ik temg ben. Dan kunnen w e vol­ gend jaar e e n werkgroep vor­ men. Ja, dat moeten w e gewoon doen. Een beetje levende uni­ versiteit heeft zo'n breed moge­ lijk spectrum v a n contacten. J e moet in kunnen g a a n op verzoe­ ken v a n het bedrijfsleven, d e ­ advocatuur e n het ministerie. Wanneer e e n advocatenkan­ toor belt met d e v r a a g : 'Wij wil­ len in Hong­Kong e e n joint­ven­ ture (gemeenschappelijke on­ derneming) opzetten. In 1992 wordt Hong­Kong ingelijfd bij China. Wat zijn d e gevolgen daarvan e n h o e pakken w e dat aan? Hoe zit het Chinees recht in elkaar?', d a n is het jammer als je ze n a a r d e UvA moet doorspelen." 'En, we moeten hier Chinese studenten zien te krijgen op pro­ motieplaatsen. Of d a n niet het gras voor d e voeten v a n d e Ne­ deriandse studenten wordt weggemaaid? Nee, die kunnen dan misschien ook e e n keer

C h i n e s e d e l e g a t i e komt v o l g e n d e w e e k n a a r A m s t e r d a m

VU raakt in de b a n v a n Ch China China is in de mode lijkt het wel. De cursus 'Ni Hao' ging erin als pap, evenals de China­reizen en 'The last emporer' van Bertolucci. En wat be­ treft de opera 'Nixon in China', die gaat er in als een gemarineerde Peking­eend, volgens een van de toeschouwers. Ook universiteiten heb­

ben de laatste zes jaar ve< veel belangstelling voor China. In juli vertrekt een groep VU­studenten naar China. En volgende week bezoekt een Chinese delegatie Amsterdam Amsteri om de samen­ werking kracht bij te zetten. zettei Reden genoeg om eens stil te staan bij dit nieuwe nie eldorado.

De fiets, hèt vervoermiddel in Peking, zorgt 's morgens tussen zeven e n acht voor e e n rmkelende fietsbeUenzee. Foto ANP n a a r China. Het is goed om je eens e e n tijdje onder te dompe­ len in die cultuur. China wordt steeds belangrijker. Een l a n d met e e n miljard e n tweehon­ derd miljoen inwoners is e e n gi­ gantisch afzetgebied en e e n ge­ weldige handelspartner. Het zou prachtig zijn als er e e n Chi­ na­leerstoel kwam. We moeten d a a r echter wel e e n s c h a a p met vijf poten voor zien te vinden. Iemand die weet wat er te koop is, bijvoorbeeld e e n attaché v a n het hof," zegt Winter dromend. Winter geeft toe dat achter d e samenwerkmg met China g e e n idealistische bedoeling schuilt om eens iets moois voor d a t land te g a a n doen. Het is gro­ tendeels eigenbelang. "Recht is d a a r e n t e g e n niet alleen e e n stel regels; het heeft ook met recht­ vaardigheid te maken. Wat d a t betreft is China met e e n gemid­ deld jaarsalaris v a n 536 gulden en d e ' 1­kind­politiek' e e n land met gekke vragen. Het staat op g e s p a n n e n voet met d e rechten v a n d e mens", voegt Winter toe als d e c a a n v a n d e juridische fa­ culteit. "Het is rechtvaardig als China h a a r plaats krijgt in d e wereld. Als je ziet wat voor onrecht het is a a n g e d a a n in d e negentiende eeuw, is het e e n wonder d a t het niet é é n grote kolonie is gewor­ den. Het wordt tijd dat w e ze betrekken bij het ontwerpen v a n wereldwijde regels, g e ­ woon rechtmatig als e e n kwart v a n d e wereldbevolking. Ze moeten al die monden m a a r zien te vullen. Door d e giganti­ sche woestijnen is m a a r tien procent v a n d e grond bebouw­ baar, in Nederland is d a t tach­ tig procent. J e wordt toch al koud als je er a a n denkt!"

G e l e Rivier Waarom China contact zoekt met het Westen ligt voor d e hand. De moeizame ontwüdce­ ling v a n de soms nog middel­ eeuwse samenleving n a d e communistische machtsoverna­ me, werd tijdens d e Culturele Revolutie voor jaren a a n b a n ­ d e n gelegd. Universiteiten wer­ d e n gesloten e n wetenschaps­ beoefening w a s e e n zeer ver­ dachte activiteit. Die achter­

Diana Doornenbal stand inhalen is é é n v a n d e gro­ te doelstellingen v a n het huidige bewind. Contacten leg­ gen met a n d e r e l a n d e n is het belangrijkste middel om d e w e ­ tenschap en technologie te ont­ wikkelen. Ook Nederland heeft China w a t dat betreft wel wat te bieden. De Nederlandse 'know how' w a a r zij het oog op laten vallen ligt voornamelijk op het gebied v a n technologie en landbouw. "De Hoangho, d e Gele Rivier ligt twee meter boven d e waterspie­ gel. Wat waterbouwkunde b e ­ treft kunnen ze hier in Neder­ land veel opsteken. Bij ons loopt immmers ook aUes onder water als w e onze dijken niet opho­ gen," vertelt Winter die ervoor waarschuwt dat w e onszelf 'niet weg hoeven te gooien' als het om het a a n g a a n v a n contacten met China gaat. "Net als d e Chi­ nezen zijn w e g e w e n d om op een kluitje te leven. We zitten niet zo in d e maalstroom v a n d e politiek en spreken veel talen. D a a r n a a s t begrijpen w e ook iets meer v a n d e Chinese men­ taliteit. We h e b b e n in Suriname en Nederlands­Indië immers ook veel Chinezen gehad."

R o d e boekje Het is voor Winter d e eerste keer dat hij d e geheimzinnige e n in­ trigerende samenleving achter d e Grote Muur g a a t bezoeken. Een meer e r v a r e n China­gan­ ger is prof. K. de Groot, materia­ lendeskundige v a n d e faculteit tandheelkunde. Hij is al vijf keer in China geweest. Z'n vakgroep werd acht j a a r geleden b e n a ­ derd door d e Beijing (Peking) Medical College met d e v r a a g om wat bij te d r a g e n a a n het tandheelkundig onderzoek. Nu is het niveau v a n het tandheel­ kundig onderzoek redelijk, vol­ gens De Groot. Zo'n acht j a a r geleden l a g dat nog iets a n d e r s . "China mist e e n generatie on­ derzoekers. Ze h e b b e n d a a r e n ­ tegen wel veel meer onder­ zoeksgeld e n veel modernere apparatuur, w a a r wij nu ook zo af e n toe gebruik v a n kunnen maken."

De Groot heeft inmiddels, sa­ men met directeur C. Spierdijk v a n ACTA, ook e e n joint ven­ ture opgericht met Peking onder d e n a a m 'Beijing Amsterdam Biomaterials Industry', die weer is ondergebracht bij het Bioma­ terials Science Center, behoren­ d e bij het VU­deel v a n d e ACTA (Academisch Centrum Tand­ heelkunde Amsterdam). De b e ­ doeling is om tandheelkundige materialen te ontwikkelen en te produceren. De kwaliteit v a n d e oorspronkelijke Chinese materi­ alen is niet zo goed, waardoor China e r g afhankelijk is v a n Ja­ p a n s e produkten. Volgens De Groot wil China d a a r e e n beetje v a n af. Tot nog toe is er noch winst noch verlies gemaakt. De Groot verwacht dat dat d e ko­ m e n d e vijf j a a r wel zo zal blij­ ven.

gelost door te onderhandelen. De Groot neemt dit risico voor lief. "De belemmering dat je op basis v a n vertrouwen werkt, heb je altijd. Alleen met China iets meer." Mao is nu twaalf j a a r dood, m a a r hij moet zich al vele malen in z'n graf h e b b e n omgedraaid. China heeft d e landbouwcom­ munes praktisch v a a r w e l g e ­ zegd en boerenfamilies weer ei­ gen percelen grond toegewe­ zen; het laat kerken en templs weer vollopen met gelovigen en trekt buitenlandse industrieën. a a n . Toch is China voor Wester­ lingen nog steeds e e n ondoor­ zichtige cultuur. Bart Dolmans, vierdejaars stu­ dent internationaal recht, reisde vorig j a a r drie m a a n d e n door China en proefde iets v a n d e sfeer. De angst om te veel te vertellen e n daardoor je b a a n ­ tje te verliezen, zit er volgens Bart dankzij d e Culturele Revo­ lutie nog steeds in. "In d e trein kun je heerlijk over koetjes, kalf­ jes en het e n e kind praten. De mensen zijn ook erg geïnteres­ seerd in jou. Ze v r a g e n v a n a l ­ les, op het brutale af. Zoals hoe­ veel je verdient e n of je vriendin d e pil gebruikt. Kaats je die vra­ gen terug, d a n praten ze erover heen of begrijpen ze het niet." "Een Chinese jongeman uit het tamelijk vrije Kanton, w a a r ik n a drie d a g e n e e n a a r d i g con­ tact mee had, k w a m n a e e n avondje doorzakken met d e a a p uit d e mouw. Iedereen krijgt op d e fabriek instructies voor het o m g a a n met buitenlan­ ders: 'denk e r a a n als ze iets wU­ len weten d a t dat belangstelling kan zijn, m a a r ook iets anders,' is het advies." De jeugd durft over het alge­ meen wat meer politieke kritiek te geven. De drie miljoen stu­ denten die China telt, h e b b e n vrij veel aanzien, volgens Bart.

D a a r n a zal eerst geïnvesteerd worden in 'Beijing Amsterdam Biomaterials Industry' m a a r er zal ook geld vrijkomen voor w e ­ tenschappelijk onderzoek. Evenals Winter zegt ook De Groot dat je geduld moet heb­ ben met d e Chinezen als je met ze g a a t samenwerken. "Ze zijn niet g e w e n d om zelfstandig b e ­ slissingen te nemen, d a a r o m g a a t het allemaal wat langza­ mer. O p papier is d e samenwer­ king in 1985 begonnen. In prak­ tijk loopt het p a s e e n jaar." Vol­ g e n d e week g a a t dr. P.A. Vin­ gerling v a n d e faculteit tand­ heelkunde n a a r Shanghai om te kijken of er ook d a a r mogelijk­ h e d e n zijn voor eventuele sa­ menwerking.

Prof. K. d e Groot

Een risico in d e samenwerking met China is het afsluiten v a n contracten. J e rechtsbescher­ ming is als Westerling nogal b e ­ roerd. Winter: "Mao h a d z'n rode boekje en d e Bende v a n Vier. Je met recht bezighouden w a s bourgeois. Dat d e d e n ze in het Westen wel. Er is inmiddels wel e e n wetboek, m a a r dat wordt nooit gebruikt. Volgens prof. J i­ a n g Ping, e e n v a n d e meest v o o r a a n s t a a n d e rechtsgeleer­ den in China, zijn er nooit rechtsgedingen. Als iemand z'n buurman slaat, d a n moet hij voor het revolutionaire comité verschijnen d a t d e orde in d e dorpen handhaaft. Conflicten met het buitenland worden op­

"Degene die er zijn, zijn e r g goed. De bevolking heeft veel respect voor ze. Daarom zijn d e studentenrellen zo belangrijk. Ministers moeten het veld rui­ men als ze door studenten bekri­ tiseerd worden." "De regering heeft d e studenten ook nodig om kennis uit het bui­ tenland te krijgen. Als je d a a r als regering moeite m e e hebt, kun je het via studenten doen. Ping­pong politiek. Helaas zijn veel v a n d e studenten die voor zes j a a r n a a r d e Verenigde Sta­ ten vertrekken, n a acht j a a r nog niet terug, 't Is d e vrijheid e n d e luxe die h e n tegenhoudt."

Foto Avc/vu

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen