Ad Valvas 1987 - 1988 - pagina 485

PJ)\FIS^

6 MEI 1988 Bij de ministeries is medezeg­ genschap v a n het personeel sinds 1983 geregeld via dienst­ commissies nieuwe stijl (DNS). Minister Deetman heeft deze vorm later ook v a n toepassing verklaard op universiteiten. Daarbij werd een DNS verplicht voor de centrale diensten, e n bepleit voor d e faculteiten. De meeste universiteiten zullen deze richtlijn volgen, sommige hebben dat al g e d a a n . Eén uni­ versiteit zal zich hoogstwaar­ schijnlijk v a n de wensen v a n d e CDA­minister weinig aantrek­ ken: d e VU. Het college v a n bestuur v a n d e VU heeft vanaf het begin tegen de regeling geprotesteerd. Het college vindt dat Deetman hier­ mee onvoldoende rekening houdt met de al b e s t a a n d e "WUB'se" structuur voor demo­ cratisering {in d e vorm v a n fa­ culteits­ en universiteitsraad). Een DNS zou of weinig toevoe­ gen, öf hinderlijk in bevoegdhe­ den overlappen. Na d e consta­ tering dat zulks leidt tot bestuur­ lijke onduidelijkheid, kwam het coUege met e e n alternatief op de proppen: e e n centrale onder­ nemingsraad (waarschijnlijk met negentien leden), met eigen vergaderingen, e e n eigen voor­ zitter en vooral: met bevoegdhe­ den die afgeleid zijn v a n d e Wet op de Ondernemingsraden. De redenatie v a n het college, bij monde v a n d e portefeuillehou­ der personeelszaken dr.ir. A. W. de Jager. "De VU is een bijzon­ dere universiteit. De werkne­ mers zijn g e e n ambtenaren, want in dienst bij een particulie­ re instelling, namelijk d e Vere­ niging. De VU is dus een pri­ vaatrechtelijke instelling e n daarom volgens de wet zelfs verplicht om een onderne­ mingsraad in te stellen. We kun­ nen hoogstens zeggen dat we dat niet doen, omdat we al een universiteitsraad hebben."

Bezwaren De Jager heeft grote bezwaren tegen d e invoering v a n een DNS per faculteit. Gezien de ge­ ringe omvang v a n zowel facul­ teit als d e b e v o e g d h e d e n v a n een faculteitsbestuur, vindt hij een DNS een te zware construc­ tie. "De b e v o e g d h e d e n v a n d e faculteitsraad en een DNS zijn niet goed af te bakenen", schreef hij vorig j a a r a a n d e faculteiten. "Dit blijkt bijvoor­ beeld op het punt v a n reorgani­ saties. Het adviseren over het taakaanpassingsplan e n in mindere mate het realiserings­ plan behoort tot d e bevoegdhe­ den van d e faculteitsraad, m a a r tot die v a n d e DNS. Zo ook be­ langrijke beslissingen ten a a n ­ zien van d e formatieverdeling en aanschaf v a n apparatuur. Zo zuUen twee verschillende in­ spraakorganen met enigszins verschillende gesprekspartners kunnen 'beslissen' over dezelfde onderwerpen." De bevoegdheden v a n een DNS zijn gekoppeld a a n die v a n haar overlegpartner: d e be­ heerder of d e d e c a a n . Als facul­ teitsbesturen autonomer wor­ Advertentie

OVER ONDERWUS

College en bonden neigen naar ondernemingsraad De besluitvorming over de toekomstige vorm van medezeggenschap voor het VU­personeel is in een beslissende fase gekomen. Na ruim twee jaar discussie en een recent, unaniem ne­ gatief oordeel van de UR, lijken de vakbonden en het college van bestuur toch een accoord te bereiken over de invoering van een onderne­ mingsraad.

r

Dr.ir. A.W. d e Jager den en meer b e v o e g d h e d e n krijgen, wordt ook de DNS be­ langrijker. Als d e vakorganisa­ ties in de Commisie v a n Over­ leg accoord g a a n met een cen­ trale vorm v a n medezeggen­ schap, terwijl later blijkt dat de belangrijke beslissingen over het personeelsbeleid op decen­ traal niveau worden genomen, d a n hebben ze op het verkeerde p a a r d gewed. Het college v a n bestuur heeft d a n a a n de onder­ nemingsraad de gewenste overlegpartner, m a a r d e OR heeft d a n niet meer d e gewens­ te medezeggenschap. De vak­ bonden benadrukken d a n ook dat een OR een (decentrale) DNS niet kan vervangen. Volgens De Jager is het risico voor d e vakbonden nihil: bestu­ ren op afstand doet het VUcoUe­ g e alleen als het om onderwijs en onderzoek gaat, bevoegdhe­ den op het gebied v a n arbeids­ voorwaarden zullen niet gede­ legeerd worden. De Jager zegt d e s g e v r a a g d dat hij d e bonden kan g a r a n d e r e n dat ze met een centrale vorm v a n medezeg­ g e n s c h a p op het niveau zullen opereren w a a r d e belangrijke beslissingen over het perso­ neelsbeleid genomen worden, en dat dat volgens hem zo blij­ ven.

Gerard van Schaik bed organiseert, in een centrale ondernemingsraad. Maar d e keerzijde v a n een decentrale vorm is weer dat je misschien n a verloop v a n tijd erg veel moeite moet doen om mensen bij hun DNS te betrekken. Zie wat er nu in d e universiteitsraad gebeurt: het DAK heeft moeite om mensen voor d e fractie te vinden."

Macht

Foto AVC/VU

a a n De Jager om nog eens op een rijtje te zetten w a a r o m hij g e e n DNS, m a a r een OR wU. Met de g e v r a a g d e notitie v a n het college in d e h a n d zullen zij binnen kort hun leden raadple­ gen. Waarschijnlijk k a n vervol­ gens in d e CvO v a n 8 juni een principebesluit genomen wor­ den. De Bolster: "Wij kunnen ons re­ delijk vinden in d e argumenta­ tie v a n het college, onder één voorwaarde: de macht moet centraal blijven. Als dat zo is, d a n ligt een ondernemingsraad voor d e hand." Wel moet vol­ gens De Bolster d a n nog d e me­ dezeggenschap op decentraal

"Een ondernemingsraad heeft ook voordelen", vervolgt Knij­ per. "Op b e p a a l d e punten h e b je een vetorecht in h a n d e n . Dat is een hoop macht, m a a r a a n d e a n d e r e kant: zoals het overleg tussen bonden en college nu in d e Commissie v a n Overleg is georganiseerd, voelen beide partijen zich zó gebonden a a n het bereiken v a n overeenstem­ ming dat je net zo goed v a n macht kunt spreken. Kortom: ik ben er op dit moment gewoon nog niet uit. Eerlijk gezegd b e n ik zelf nog niet toe a a n een OR . We zullen onze leden raadple­ gen, en ik heb g e e n idee wat d a a r het resultaat v a n wordt." De universiteitsraad heeft zich op 26 februari unaniem uitge­ sproken tegen een onderne­ mingsraad. De UR wü g e e n OR op centraal niveau n a a s t zich hebben, "vanuit het oogpunt van een goed functionerende bestuursstructuur". Anders ge­ zegd: w a a r collegevoorzitter Brinkman het al ongewenst vindt om met twee kapiteins (college en U­raad) e e n schip te besturen, wordt d e UR al p a ­ nisch bij de gedachte dat zelfs een derde partij in d e stuurhut wordt binnengelaten. Die derde partij m a g het roer weliswaar

Flexibel2 Dr. M.W.G. de Bolster, n a m e n s d e AbvaKabo lid v a n d e Com­ missie v a n Overleg, w a a r ­ schuwt alvast dat zijn bond zo­ nodig 'flexibel' zal reageren: "Als het coUege tch komt met een nota over decentralisatie, zullen wij ongetwijfeld d e DNS gelijk weer uit d e kast toveren, dat kan ik wel beloven. Maar dat is theoretisch. Wij zijn het eens met het college dat er hele­ m a a l g e e n behoefte is a a n een verdere decentralisatie v a n be­ voegdheden." De vakorganisaties in d e Com­ missie van Overleg vonden aanvankelijk dat er g e e n reden w a s om af te wijken v a n d e richtlijnen v a n de minister. De discussie over d e medezeggen­ schap neemt zoveel tijd in be­ slag omdat college en bonden lange tijd lijnrecht tegenover el­ kaar stonden. Daar komt nu verandering in. In d e CvO v a n 16 maart vroegen d e bonden

Dr. M.W.G. d e Bolster niveau geregeld worden. Voor d e centrale diensten zou in zijn ogen het huidige dienstoverleg voldoen, en voor d e faculteiten personele commissies v a n d e faculteitsraad. "Mits d e samen­ stelling v a n die commissies een redelijke afspiegeling zijn v a n het gehele personeel v a n zo'n faculteit, anders werkt zoiets na­ tuurlijk nooit." Voor d e christelijke CFO ligt het nog heel wat lastiger. Dr. P. Kuijper, die voor deze CNV­ bond in de Commissie v a n Overleg zit, heeft voor 8 juni nog heel wat noten te kraken. "Je moet zorgen dat medezeggen­ schap niet bij voorbaat een aanfluiting wordt. Dat g e v a a r is er w a n n e e r je het erg ver v a n je

Foto AVC/VU

niet persoonlijk a a n r a k e n ­ een OR heeft g e e n bestuurstaak ­ m a a r als de stuurrichting niet bevalt, kan zij via d e Onderne­ mingskamer v a n het Gerechts­ hof d e uitvoering v a n het beleid flink vertragen of zelfs ophou­ den. Vooral studenten zien d e komst van een ondernemingsraad met a r g w a a n tegemoet. Zij vrezen dat de besluitvorming over be­ langrijke kwesties verzandt in een onoverzichtelijk lobby­cir­ cuit tussen UR ­leden, OR ­leden en college v a n bestuur. Studen­ ten voelen zich praktisch al bij voorbaat buitengesloten v a n een dergelijk circuit, omdat zij slechts in één v a n beide r a d e n zijn vertegenwoordigd. Volgens Martien de Bolster h e b b e n zij

De discussie over d e toe­ komst v a n de medezeggen­ schap wordt bemoeilijkt door verwrarring over d e ge­ bruikte terminologie. Daar­ om een klein verklarend woordenlijstje. Werkoverleg - Overleg v a n een afdeling als geheel, dus tussen alle medewerk(st)ers en de afdelingsleiding. Be­ doeld als communicatieme­ dium binnen de kleinste werkeenheden. Dienstoverleg - Overleg tus­ sen de gekozen vertegen­ woordigers van e e n dienst en het diensthoofd. Het dienstoverleg heeft slechts een adviesbevoegdheid m.b.t. 'de dienst rakende on­ derwerpen'. Het diensthoofd moet rekening houden met het advies, bij een anders­ luidende beslissing moet het diensthoofd dat a a n het dienstoverleg mededelen. Dienstcommissie Nieuwe Stijl - Overleg tussen geko­ zen vertegenwoordigers v a n een werkeenheid e n d e lei­ ding van die werkeenheid. Een DNS heeft adviesbe­ voegdheid voorzover het g a a t om onderwerpen waarover d e leiding niet zelfstandig kan beslissen. (Bij faculteiten: het alge­ meen personeelsbeleid, dat blijft een bevoegdheid v a n het college v a n bestuur.) Als het g a a t om onderwerpen waarover d e leiding zelf­ standig kan beslissen, heeft een DNS instemmingsbe­ voegdheid. W a a r een DNS dit instemmingsrecht heeft kan de leiding p a s maatre­ gelen treffen n a d a t d a a r ­ over overeenstemming is be­ reikt met d e DNS. Onderneminsraad - Overleg tussen gekozen vertegen­ woordigers v a n het gehele personeel v a n een onderne­ ming en het bestuur v a n die onderneming. De bevoegd­ heden v a n een OR worden afgeleid v a n d e Wet op d e ondernemingsraden (WOR ). Die wet regelt w a a r de OR adviesbevoegdheid heeft, en w a a r instemmingsbe­ voegdheid. Als het bestuur afwijkt v a n een OR ­advies op een gebied w a a r d e OR mstemmingsbevoegdheid heeft, kan de OR een be­ roepsprocedure beginnen bij de Ondernemingskamer van het Gerechtshof. De uit­ voering van d e maatregel wordt d a n in ieder geval een m a a n d opgeschort. Personele commissies - Een al d a n niet uit de faculteits­ r a a d gekozen commissie die n a m e n s deze r a a d beslist over a a n g e l e g e n h e d e n be­ treffende personele zaken en veiligheid. Dit 'beslissen' moet wel met een korrel zout genomen worden. Perso­ neelsbeleid wordt b e p a a l d door het college v a n be­ stuur, en dat wordt niet an­ ders als een faculteitsraad een personele commissie in­ stelt. De rol v a n een dergelij­ ke commissie blijft dus mar­ ginaal: het volgen v a n d e uitvoering v a n personeels­ beleid, deskundigheidsbe­ vordering.

echter niets v a n een OR te vre­ zen: "Zij houden gewoon hun in­ spraak op het gebied v a n on­ derwijs en onderzoek. Er is één terrein w a a r personeel en stu­ denten elkaar zullen ontmoeten: de Arbowet, die d e veüigheid v a n de arbeidsomstandigheden regelt. Studenten hebben d a a r direct m e e te maken. In e e n Ar­ bocommissie van de onderne­ mingsraad moet d a a r o m ruimte zijn voor studenten."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen