Ad Valvas 1987 - 1988 - pagina 503

PD\FÏS/F£

20 MEI 1988 Onderzoekers-in-opleiding (oio's) hebben d e Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO, voorheen ZWO) als ' b a a s op afstand'. Ze h e b b e n op hun werkplek recht op dezelfde faciliteiten als a n d e r e onderzoekers, maar doorgaans ontdekken ze dat op eigen houtje, óf helemaal niet. Minister Deetman heeft hun rechtspositie gelijkgesteld aan die v a n hun collega's bij d e universiteiten, d e assistentenin-opleiding. Wat dat precies inhoudt ontdekken oio's doorgaans n a d a t ze hun dienstverband formeel al zijn a a n g e gaan. Lizzy Doorewaard is momenteel de enige vrouw in het medewerkersoverleg v a n NWO. Sinds een jaar is zij ombudsvrouw. Dat houdt in dat alle oio's bij haar kunnen klagen of informatie vragen, en dat doen ze sinds een jaar in groten getale. Doorewaard krijgt gemiddeld drie klachten per week "waar ik iets a a n moet doen". Ze zorgt er eerst voor dat d e betreffende onderzoeker zelf zijn - veronderstelde - geüjk g a a t halen bij d e afdeling personeelszaken v a n NWO. D a a r n a komt zij p a s in actie. "Ik g a d a n meteen e e n niveau hoger. Ik g a er vanuit dat de personeelsfunctionaris zijn kans al g e h a d heeft", zegt Doorewaard.

e n j a a r klachten a a n : Ombudsvrouw NWO-onderzoekers hoort eeen

'Universiteit beseft besefi h a a r plicht tegenover oio's oi onvoldoende' "Universiteiten beseffen nog onvoldoende hun verantwoordelijkheid voor het onderwijs a a n onderzoekers-in-opleiding." Dat zegt drs. Lizzy Doorewaard (25), ombudsvrouw voor alle onderzoekers die via NWO worden aangesteld. Ze werkt zelf als NWO-projectmedewerker bij de economische faculteit van de VU. keurig omschreven onderzoeksproject. Bij d e omzetting v a n ZWO in NWO, per 1 februari dit jaar, zijn alle NWO-onderzoekers a m b t e n a a r geworden. Het medewerkersoverleg (ZMO) wordt d a a r o m officieel e e n dienstcommissie, voor a m b t e n a r e n d e teg e n h a n g e r v a n e e n ondernemingsraad. Drie weken geleden concludeerden d e NWO-onderzoekers in hun jaarvergadering •opgelucht dat d a a r m e e e e n lange periode v a n informele medezeggenschap zonder instemmingsbevoegdheid k a n worden afgesloten.

arbeidsvoorwaarden: e e n korting op het salaris in verband met opleiding en begeleiding, die er vooral in het eerste j a a r flink inhakt: 45 procent. Dat is even wennen voor e e n werknemer die dacht dat er zoiets als een minimumloon bestond. Volgens Doorewaard moet je er in feite vanuit g a a n dat je nog e e n j a a r als student moet leven. Een oudestijler die d e ombudsvrouw belde, bleek n a e e n m a a n d ingeschaald te zijn als oio, terwijl hij tijdens het sollicitatiegesprek d e indruk h a d gekregen als projectmedewerker betaald te krijgen. "Toen hij vervolgens op

Gerard van Schaik op papier 'slechts' d e eerste fase doorlopen, dus er moet nog iets geleerd worden." "De praktijk blijkt voor oio's echter ongunstiger. Om te beginnen bestaat d e eerste generatie oio's uit oudestijlers. Voor h e n is de korting op het salaris misplaatst. Het Kamerlid WaUage v a n d e PvdA noemde die situatie op onze jaarvergadering d a n ook e e n 'wangedrocht'. Hij vindt dat Deetman d a a r iets a a n moet doen. Dat zou wat mij betreft met terugwerkende kracht moeten, m a a r dat kun je waarschijnlijk wel op je buik schrijven. Verder blijkt d a t het onderwijs nog steeds niet goed van d e grond is gekomen. Pas d e laatste tijd wordt voor ons speciaal onderwijs georganiseerd, bijvoorbeeld in d e netwerken v a n aio's of oio's. Hier bij economie is dat bijvoorbeeld

Volgens d e ombudsvrouw zijn NWO-medewerkers erg slecht geïnformeerd over hun eigen rechtspositie. De voorlichting daarover door NWO is zacht uitgedrukt niet erg actief te noemen. Een brochure over arbeidsvoorwaarden werd p a s n a aandringen v a n het medewerkersoverleg geschreven. De meeste oio's, net student-af, blijken hun zaken slecht te behartigen. Zo accepteren zij doorgaans blindelings d e aanstellingsprocedure, waarbij ze eerst hun handtekening onder het contract zetten e n meestal p a s daarna horen met welke arbeidsvoorwaarden zij d a a r m e e accoord zijn g e g a a n . De brochure, getiteld 'informatie voor nieuwe medewerkers bij NWO', wordt tot nu toe p a s uitgereikt als de onderzoeker al in dienst IS. Waarschijnlijk wordt d e brochure binnenkort, weer op a a n drang van het medewerkersoverleg, in universiteitsbibliotheken ter inzage gelegd. Lizzy Doorewaard: "Tweede fase-onderwijs voor onderzoekers-in-opleiding komt nog steeds niet v a n d e grond." Foto Michel Claus, AVCAfU

Korting Van de ongeveer tienduizend onderzoekers die bij d e Nederlandse universiteiten werken, worden er ongeveer tweeduizend via NWO aangesteld. NWO heeft als taak d e kwaliteit van het universitair onderzoek hoog te houden en vernieuwing m dat onderzoek o p g a n g te brengen. Dat doet d e organisatie onder a n d e r e door op a a n vraag v a n universiteiten op tijdelijke basis onderzoekers a a n te stellen. Deze werken d a n maximaal vijf j a a r als 'projectmedewerker' a a n e e n nauw-

Inmiddels is het medewerkersoverleg omgezet in e e n Dienst Commissie Projectmedewerkers (DOP) in oprichting. De nieuwe status komt goed v a n pas, want met n a m e d e onderzoekers-in-opleiding zijn b e hoorlijk ontevreden over h u n positie als werknemer. Het g a a t niet om e e n kleine groep: op dit moment zijn er 411 oio's. In het voetspoor v a n d e aio's, worden sinds januari '87 ook oio's aangesteld. Voor beiden gelden dezelfde honorering en

Advertentie De redaktie van Ad Valvas zoekt ter aanvulling van haar team op korte termijn een tree lance

journalistieke medewerl((st)er Taak: Regelmatig leveren van bijdragen t b v de universitaire nieuwsvoorziening (verslaggeving, interviews, rubrieken, etc) De redaktie vraagt: Een journalistieke pen (gevoel voor nieuws, heldere, bondige schnjfstijl) en betrokkenheid bij het universitaire gebeuren, met name op de VU De journalistieke medewerk(st)er zal algemeen inzetbaar moeten zijn. De journalistieke medewerk(st)er zal minimaal een jaar beschikbaar moeten zijn Voor zijn/haar bijdrage(n) ligt een redelijke vergoeding in het verschiet. Geïnteresseerd'' Sollicitaties zenden naar Vnje Universiteit, redaktie Ad Valvas (kamer O D - O 1, hoofdgebouw), postbus 7161,1007 MC Amsterdam. Nadere informatie? Bel tel. (548)6930

zijn loonstrookje slechts 1200 gulden z a g staan, schrok hij zich natuurlijk dood."

Onderwijs "De onderwijsverplichting die oio's hebben, dreigt d e grootste bron v a n problemen te worden", zegt Lizzy Doorewaard. De minister beschouwt d e moderne doctorandus als iemand die nog niet zelfstandig wetenschappelijk onderzoek k a n uitvoeren. Als e e n afgestudeerd academicus toch als onderzoeker a a n gesteld wordt, zoals e e n oio, moet deze onder werktijd verder opgeleid worden. In ruil daarvoor levert e e n oio e e n flink deel v a n het normale salaris in. Het uitvoeren v a n die korting is een taak v a n NWO, terwijl d e universiteit verantwoordelijk is voor d e verdere opleiding. "Als die onderwijscomponent goed verzorgd zou zijn, h e b b e n we weinig te klagen. Dan is d e afspraak gewoon goed nagekomen en kun je spreken v a n e e n goede tweede fase-opleiding. Je bent met je promotie bezig, dus je investeert in jezelf", aldus Doorewaard. "Genoegen n e men met iets minder k a n d a n redelijk zijn. Bovendien h e b je

het Tinbergen instituut, dat ook voor oio's open staat. Dat is e e n goede vorm voor specifiek tweede fase-onderwijs. Maar sowieso wordt d a a r nu g e e n 45 procent v a n d e werktijd m e e gevuld." Terugblikkend concludeert Doorewaard dat "universiteiten zich nog niet zo bewust zijn dat zij verantwoordelijk zijn voor d e uitvoering v a n het onderwijsen onderzoeksplan v a n de oio's". Zo merkte e e n oio dat d e universiteit w a a r zij bij werkt weigert om e e n studiereis n a a r de Verenigde Staten, onderdeel v a n h a a r opleiding, te betalen. Haar werkleider (het oio-woord voor promotor) h a d zijn fiat a a n d e reis al gegeven. Doorewaard: "De moeilijkheid voor oio's is dat hun rechten erg onduidelijk zijn. De brochure over de arbeidsvoorwaarden begint op d e eerste bladzij al met de mededeling dat d a a r a a n g e e n enkel recht k a n worden ontleend. Het onderwijsformulier, w a a r o p ingevuld wordt welk onderwijs e e n oio g a a t volgen, k a n zó geformuleerd worden dat je er niemand op kunt vastpinnen. Bovendien wordt g e e n optelsom gemaakt om te

kijken of die 45 procent v a n d e werktijd wel g e h a a l d wordt. En weliswaar is het onderwij sformulier e e n onderdeel v a n d e arbeidsovereenkomst, het maakt niet echt duidelijk dat e e n oio recht heeft op 45 procent onderwijs."

Rechtszaak De onderzoekers-in-opleiding overwegen niet om hun klachten a a n de rechter voor te leggen, zoals het landelijk aiooverleg dat vorig jaar oktober in principe heeft besloten. Op b a sis v a n enquêtes concludeerden d e aio's destijds dat zij n a u w e lijks twintig procent v a n hun werktijd onderwijs volgen, d e assistenten die bij d e VU werken zelfs m a a r elf procent. "Oio's zijn voUedig afhankelijk gesteld v a n d e regels die voor aio's gelden. In d e toekomst g a a n wij ook via e e n enquête inventariseren hoeveel onderwijs oio's krijgen. NWO is g e neigd om resultaten v a n e e n enquête serieuzer te nemen d a n klachten die niet op e e n concreet geval zijn gebaseerd, m a a r op e e n inschatting v a n onze kant. Dat h e b b e n w e als DCP gemerkt bij e e n eerdere enquête onder alle projectmedewerkers." Het werkterrein v a n de nieuwe DCP is met n a m e de secundaire arbeidsvoorwaarden. Door e w a a r d heeft op dat gebied enige succesjes te melden. Zo krijgen NWO-onderzoekers nu allen dezelfde reiskosten vergoed (maximaal ƒ77,69 per maand), ook als ze 23 of 24 j a a r zijn, ongehuwd, of g e e n eigen huishouding voeren. Een oude rijksregel gaf NWO de vrijheid om bij dat soort mensen eenderde of twee-derde v a n d e vergoeding in eigen zak te houden, een mogelijkheid w a a r NWO gretig gebruik v a n maakte. Als oio's ten opzichte v a n aio's gediscrimineerd worden, d a n staat NWO voor zijn werknemers, is d e indruk v a n Doorewaard. "Toen op de jaarvergadering d a a r iets v a n bleek, werd e e n directielid zelfs echt e e n beetje boos. Hij wilde meteen informatie hebben, en je merkte dat d a a r meteen werk v a n gemaakt werd. Wat dat betreft is het e e n goeie werkgever." Nog meer goeds over NWO: "We krijgen v a n NWO e e n b e hoorlijk budget, tienduizend gulden, w a a r w e bijvoorbeeld juristen v a n kunnen betalen", vertelt Doorewaard met g e p a s t e trots. Het b e d r a g klinkt buitengewoon sympathiek. Een werkgever die tien mille weggeeft a a n vakbondswerk, dat m a g in d e krant. Het behoeft echter enige nuancering. Niet d e dienstcommissie, m a a r NWO beheert deze som, en e e n beroep op het budget wordt in overleg gehonoreerd. Een weigering heeft d e DCP nog niet meegemaakt, m a a r deze heeft tot nu toe uitsluitend voor zeer nette doelen geld g e v r a a g d . De jurist die d e DCP mocht inschakelen, heeft d e statuten v a n d e dienstcommissie opgesteld. NWO vond het goed. Zouden de oio's als zij ooit bij d e rechter het minimumloon g a a n opeisen, e e n advoc a a t uit dit budget mogen betalen? Doorewaard: niet."

"Dat

weet

ik

B

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen