Ad Valvas 1987 - 1988 - pagina 243

Van prof. Brasz w a s bekend dat hij bij het verlaten v a n d e VU 'een zachte landing' wilde m a ­ ken. Ook al heeft hij e e n heel dmdelijke mening over het func­ tioneren v a n d e subfaculteit po­ liticologie, w a a r a a n hij vanaf 1964 als hoogleraar verbonden was, hij heeft g e e n zin op het laatst nog uit d e school te klap­ pen. Daarom leek het h e m m a a r beter g e e n interview meer af te geven. In zijn afgelopen woens­ dag gehouden afscheidscollege getiteld 'Marginaliën' is volgens hem alles gezegd 'wat er nog gezegd moest worden'. In die rede ging het met n a m e over de kloof tussen bestuurlijke praktijk e n d e wetenschap (be­ stuurskunde). Vooral in die praktijk is Brasz altijd het meest geïnteresseerd geweest. De au­ toriteitsstructuren binnen d e universiteit h e b b e n hem zijn hele ambtsperiode tegenge­ staan. Het is binnen d e subfa­ culteit ook a l g e m e e n bekend dat hij zich vooral d e laatste ja­ ren als hoogleraar terugtrok e n zijn positie bewust marginali­ seerde. In een optreden als bemidde­ laar in conflicten binnen b e ­ stuurlijke beroepscommissies ziet hij meer heil. Dat werk zal hij de toekomst d a n ook voort­ zetten.

Scheidende bestuurskundige prof.dr. H.A. Brasz: Bro VU is verbureaucratiseerd

' Kuyper­universitei als particulier 'Kuyper­universiteit alternatief voor VU VU wenselijk' Een particuliere Kuyper­universiteit in Hooge­ veen. Dat zou een goed alternatief zijn voor de verbureaucratiseerde VU. Dat bepleitte p rof.dr. H.A. Brasz, bestuurskundige a a n de faculteit so­ ciaal­culturele wetenschappen, afgelopen woensdag in zijn afscheidsrede. Het afscheid van een niet onomstreden figuur, zowel binnen de universiteit als in bestuurskundige kringen.

Eigenzinnig In het verleden ging Brasz als een eigenzinnig m a n conflicten binnen d e subfaculteit b e p a a l d niet uit d e weg. Bekend is zijn" neiging om m e n s e n tegen el­ kaar uit te spelen e n op stang te jagen. Teleurgesteld over d e ontwikkelingen v a n politicolo­ gie is hij altijd geweest. Ook b e ­ treurde hij het onafhankelijk van elkaar optreden v a n d e verschillende vakgroepen. Hij zag het als 'iedereen die e e n eigen winkeltje wilde begin­ nen'. Hoewel hij er volgens b e ­ trokkenen zelf ook op niet mis te verstane wijze a a n meedeed, door indertijd e e n bewuste scheiding te m a k e n tussen b e ­ leid en bestuurskunde. Heftige conflicten met zijn collega prof­ .Gijs Kuypers, die e e n methode van beleidsontwikkeling voor­ stond die niet d e zijne w a s , w a ­ ren het gevolg. Brasz is zijn universitaire carriè­

Begroting Vervolg van pag. 1 De begroting 1988 v a n d e uni­ versiteit is overigens niet dek­ kend, m a a r wordt afgesloten met een tekort v a n ruim vijf ton bij de 'overige lasten' (materia­ len, a p p a r a t e n , onderhouds­ werk). De beschikbare midde­ len bij d e 'overige lasten' zijn bijna vier miljoen gulden lager dan in 1987. Voor ruim drie mil­ joen gulden is deze korting op­ gevangen door bezuinigingen. Daar de rijksbijdrage voor 1988 eerst begin volgend j a a r wordt vastgesteld e n er ook nog mo­ gelijke interne meevallers zijn, is vooralsnog afgezien v a n ver­

Prof. Brasz: De 'reis v a n Kuyper' voleinden. Foto Kees Keuch, AVCAfU re in 1959 b e g o n n e n toen hij door d e toenmalige president­ curator Donner g e v r a a g d werd om bestuurskunde a a n d e VU op poten te zetten. Hij stemde d a a r i n toe en moest d a a r o m binnen e e n j a a r promoveren. Zijn sociologiestudie w a s hij overigens p a s b e g o n n e n toen hij al e e n hoge functie h a d bij d e dere bezuinigende ingrepen. De universiteitsraad, die a a n s t a a n ­ d e dinsdag over d e begroting vergadert, wordt dus met e e n niet geheel sluitend pakket ge­ confronteerd. Het is dit j a a r voor het laatst dat d e nota verdelingsvoorsteUen 1988 verschijnt in zijn huidige vorm. Vanaf 1989 zullen d e per­ sonele budgetten niet langer in d e vorm v a n formatieplaatsen worden toegewezen, m a a r in geld. Met het oog op die nieuwe opzet is e r n a a r gestreefd wijzi­ gingsvoorstellen zoveel moge­ lijk uit te stellen tot 1989. Dat kon niet voor wat betreft d e selectie­ ve krimp en groeimaatregelen (SKG), d e correcties in het kader v a n het Hoger onderwijs e n on­ derzoeksplan (Hoop), e n d e re­ organisatie bij d e centrale dien­ sten.

Centrale bijdrage recepties vervalt Afscheids­ en jubileumre­ cepties v a n hoogleraren zul­ len voortaan zonder e e n centrale bijdrage v a n d e VU moeten plaatsvinden. De do­ natie, e e n financiële onder­ steuning v a n maximaal dui­ zend gulden, wordt afge­ schaft. Het ontbreekt d e be­

trokken medewerkster bij personeelszaken namelijk a a n tijd om al deze recepties te bezoeken. In d e nota ver­ delingsvoorsteUen 1988 wordt voorgesteld dit potje v a n 10.000 gulden te schrap­ pen.

Vereniging N ederlandse G e ­ meenten (VN G). Hij bleef e e n m a n v a n d e praktijk, hoewel hij er veel voor over h a d e e n d e g e ­ lijke opleiding voor a m b t e n a r e n te beginnen, zoals Donner voor­ stond. Tot zijn spijt is het d a a r niet echt v a n gekomen e n liepen d e later ontstane vakgroepen teveel uiteen.

AUy Smid Vanaf die tijd stamt ook d e profi­ lering v a n politicologie a a n d e VU ten opzichte v a n d e UVA. In tegenstelling tot d e concurrent zou d e VU h a a r accent op het o p e n b a a r bestuur leggen. Brasz legde zich toe op het ontwikke­ len v a n e e n methodologie: d e z o g e n a a m d e p raxeologische tafel. Deze 'tafel' is e e n soort leidraad om te komen tot houd­ b a r e adviezen voor d e bestuur­ spraktijk. Met n a m e d e ethische gezichtspunten zijn kenmer­ kend voor deze b e n a d e r i n g in tegenstelling tot d e methode v a n Kuypers. Deze laatste m e ­ thode heeft echter buiten d e VU veel meer a a n d a c h t gekregen. Eind jaren '60 werd hij d e k a a n v a n d e faculteit en m a a k t e vriend e n vijand door e e n libe­ rale houding tegenover d e n a a r democratisering strevende stu­ denten a a n te nemen. Hoewel hij d e studenten die uit e e n g e ­ reformeerd nest k w a m e n in e e n p a a r m a a n d e n tot zijn verdriet z a g bekeren tot d e CPN , w a s hij d e g e n e die ze toeliet bij facul­ teitsvergaderingen. Daarin werd hij b e p a a l d niet g e w a a r ­ deerd door zijn collega's. Met hoogdravende weten­ schappelijke pretenties veegt hij d e vloer a a n . In e e n inter­ view met het faculteitsblad Mundusbulletin zei hij vorig jaar: "Ik b e n v a n mening d a t zulke vakken als wij in d e socia­ le wetenschappen beoefenen, en zeker d e toegepaste vakken, nog m a a r in d e kinderschoenen s t a a n e n wetenschappelijk wei­ nig voorstellen. Dat komt door­ dat ik vanuit d e praktijk die we­ tenschap h e b gezien. Ik h e b g e e n h o g e pet op v a n d e weten­ schap. Ik vind d a t er niet zoveel uitkomt w a a r je wat m e e kunt doen. Als je dat wilt v e r a n d e r e n

Nog een pleidooi voor Kuyper­universiteit Er zijn meer mensen d a n d e deze week v a n d e VU vertrok­ ken bestuurskundige prof. Brasz die voor e e n Kuyper­universiteit pleiten. Drs. L.P. Dorenbos, vroeger directeur bij d e Evan­ gelische Omroep en nu verbon­ den a a n d e evangelische orga­ nisatie Rainbow, deed dat vori­ g e week m a a n d a g ook, toen hij op uitnodiging v a n het VU­corps e e n lezing hield. De VU voldoet voor Dorenbos al lang niet meer als christelijke universiteit. Sprekend in d e aula v a n het hoofdgebouw, w e e s hij er op dat in het VU­ziekenhuis 'enkele honderden meters hier van­ d a a n foetussen worden geabor­ teerd en patiënten worden ver­ moord'. Hij sprak voor e e n g e ­ hoor v a n foeten, eerstejaars stu­ denten die g r a a g lid v a n het VU­corps willen worden e n in hun groentijd zaten. Dorenbos schetste 'de nieuwe ethiek v a n het leven', die ook in d e Vrije Universiteit wortel g e ­

schoten heeft. Die nieuwe ethiek biedt ruimte a a n 'stervenson­ dernemingen' die op d e n duur voor elke groep in d e samenle­ ving e e n stervensbegeleiding kan bieden, bijvoorbeeld in d e vorm v a n e e n 'euthanasieservi­ ce'. Voordat het zo ver komt, wil Dorenbos het met n a m e opne­ men voor alle foetussen, bejaar­ d e n e n gehandicapten. De bijbelgetrouwen zijn volgens hem tegenwoordig d e weten­ schappelijke paria's, die zich er­ gens op d e Veluwe mogen op­ houden, m a a r g e e n invloed mo­ g e n h e b b e n in het wetenschap­ pelijk gebeuren. "Geloof en we­ tenschap zijn zo h a r d h a n d i g v a n elkaar los gemaakt, dat A b r a h a m Kuyper, die w e met veel schijnheiligheid gedenken, v a n d a a g uit zijn graf zou op­ s t a a n en als eerste d a a d e e n nieuwe universiteit zou stich­ ten", zei hij.

(Gerard van

Schaik)

vind ik, d a t je in d e diepte moet gaan." N iets moest hij h e b b e n het neo­positivisme w a t opgeld d e e d binnen d e subfaculteit. "Ik zie d a a r niets in, d a t getel." In zijn laatste rede h a a l d e hij dat ook nog a a n : "Hoewel het mis­ schien d e meest geloofwaardi­ g e logica der wetenschap is, past deze manier v a n denken echter m a a r ten dele in d e prak­ tische'manier v a n denken, die in d e overheid g a n g b a a r is."

Zorg In zijn afscheidsrede kwam d e scheidende hoogleraar niet veel verder d a n het plaatsen v a n wat losse opmerkingen in d e m a r g e . A a n het eind sprak hij zijn zorg uit over d e seculari­ sering v a n d e VU. Het lijkt hem wel wat e e n soort burgerwacht te organiseren die w a a k z a a m is tegen d e gevaarlijke ontwikke­ lingen in d e m a r g e v a n d e uni­ versiteit. In ieder geval loopt volgens Brasz e e n verbureau­ cratiseerde VU, die volgens d e criteria v a n modern m a n a g e ­ ment tracht te overleven, g e ­ v a a r h a a r grondslag te verlie­ zen. Wat d e VU­vereniging volgens hem moet doen om d e "reis v a n Kuyper" te voleinden is e e n af­ zonderlijke stichting voor margi­ n a a l hoger onderwijs oprichten ten dienste v a n d e h a n d h a v i n g v a n christelijke w a a r d e n e n normen. Die stichting zou staatsvrij e n dus subsidievrij ho­ ger onderwijs moeten bevorde­ ren en e e n alternatieve univer­ siteit oprichten. Een procent v a n alle VÜ­uitgaven moet d a a r a a n worden besteed, n a a r zijn idee. Een heuse alternatieve p articu­ liere universiteit van de marge e n over d e plek w a a r die zou moeten komen, h a d hij ook e e n idee: "Die nieuwe institutie zou ik buiten Amsterdam vestigen. In Hoogeveen of ergens in d e buurt."

word ook bloeddonor

020-123456

Advertentie

GORBATSJOV INSTITUUT PASTEUR In VN de tekst vaii het Gorbatsjov­interview, met Tom Brokaw van NBC. *Het kan nog altijd toeval zijn'. Op één verdieping van het Institut Pasteur ZES gevallen van kanker bij 50 jonge virus­onderzoekers. Hoe filmbankicr Frans Afman (Credit Lyonnais) op de loonlijst belandde bij Cannon. De voortdurende vogeldiefstallen. N ederlandse dierentuinen belaagd door professionele dieven. Het levensverhaal van huurling John McClure. Aids: hoe de epidemie in Amerika onstond en veronachtzaamd werd. Bij de dood van James Baldwin. *De verhalen liggen op straat' — de Arbeidsvitammen van Bril en Van Weelden.

LEVENSLANGE SCHULD In de kleurenbijlage: 'tk dacht het heeft geen zin om de rest van myn leven voor die hypotheken te werken.' Levenslange Hypotheek­schuld, de armoe van de beter­betaalden. Schrijnende gevallen én de rol van de BAN KEN . Duo: de gezinstherapeuten. Eten met:de jager.

Lees naast uw krant Vrij Nederland

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen