Ad Valvas 1987 - 1988 - pagina 468

PD\FS^/PS

29 APRIL 1988

Wat fout kan gaan, gaat faut... Als boterhammen vallen, zo is a l g e m e e n b e kend, vallen ze altijd met d e belegde zijde op de grond. Toen Sir Isaac Newton in 1687 zijn drie krachtwetten opstelde, kon hij niet vermoeden dat zijn n a a m in d e academische volksmond vooral door d e b o v e n s t a a n d e 'vierde wet van Newton' b e w a a r d zou blijven. Die wet, ook wel de 'wet v a n d e selectieve zwaartekracht', is een uitvloeisel v a n e e n a n d e r e volkswijsheid, bekend als d e wet v a n Murphy: 'Wat fout kan g a a n , g a a t faut'. Een z w a a r onderschatte n a tuurwet. Sinds de eerste homo sapiens e e n stok o p n a m om h a a r m a n op zijn donder te slaan, onderscheidt de mens zich v a n d e zielloze dingen. Zijn verstandelijke vermogens wekten bij hem de illusie dat het b e s t a a n k a a l en inferieur was. Dingen zijn dom en wij zijn zo slim dat in te zien. Tegen het midden v a n d e twintigste eeuw werkte Albert Einstein vastberaden a a n e e n theorie die aUe materie a a n het menselijk verstand moest onderwerpen, zijn a l g e m e n e relativiteitstheorie. Einstein liep hopeloos vast, m a a r meer op zijn filosofische idealen d a n op d e halsstarrigheid v a n d e materie. Er w a s dus nog hoop. Het moet ongeveer in die jaren zijn geweest, dat d e educatieve dienst v a n d e US-navy h a a r technisch personeel e e n a a n t a l

M. v a n Calmthout/UP opvoedende tekenfUmpjes voorschotelde, waarin e e n zekere Murphy d e hoofdrol speelde. "Murphy w a s e e n uiterst slordige monteur met twee linker handen. Je kon er zeker v a n zijn dat hij stupide fouten maakte, zoals het achterstevoren monteren van propellers", schrijft d e Amerikaanse ApoUoruimtevaarder John Glenn in zijn mémoires over menselijke fouten bij d e uitvoering v a n het prestigeproject. De n a a m 'Murphy' voor een dergelijke kluns is typisch Amerik a a n s . Het woord is v a n oorsprong een onvriendelijke a a n duiding voor Ieren, die in het Amerikaanse cultuurgoed e e n vergelijkbare positie innemen als d e Belgen in het Nederland-

De 'samenzwering der dingen' beloert d e mens overal. Je nadert e e n file, m a a r d e rij auto's waarbij je aansluit stagneert het meest... poto Bram de Hollander se: gepatenteerde sufferds. De boodschap in d e marinefilmpjes w a s duidelijk. Weest, te meerdere eer en glorie v a n volk e n vaderland, g e e n Murphy. In eerste instantie schijnt d e technische legerleiding zich

Advertentie

Wil er nooit eens iemand naar je luisteren? Breng daar vandaag nog verandering in: Volg de lerarenopleiding van de VU!! De opleiding tot eerstegraads docent bestaat uit: Eerste fase cursus Oriëntatie OP het beroep van leraar Een doctoraal cursus van 320 uur (2 maanden), waarin je s kennismaakt met allerlei facetten van het leraarsvak: leerlingen, de school, de schoolleiding, het lesgeven. In de cursus wordt veel aandacht besteed aan algemene vaardigheden zoals observeren, het voorbereiden en houden van inleidingen. Tweede fase Lerarenopleiding Een postdoctorale opleiding van een jaar. De opleiding is zeer praktijkgericht; de helft van het jaar speelt zich af op een school voor voortgezet onderwijs. Tijdens de opleiding voer je alle taken van een docent uit en leer je veel over zowel de praktische als de theoretische kant van het leraarsvak. Wanneer je de oriëntatiecursus gedaan hebt èn in het bezit bent van een doctoraal kun je solliciteren naar een plaats in deze opleiding. De VU verzorgt voor de vd hde vakken een opleiding tot eerste^aads docent: nederlands algemene economie frans bedrijfseconomie duits wijsbegeerte engels godsdienst klassieke talen biologie geschiedenis scheikunde maatschappijleer wiskunde aardrijkskunde natuurkunde Voor de vakken kunstgeschiedenis en lichamelijke opvoeding wordt een uitgebreide eerste fase cursus verzorgd. De eerstvolgende eerste fase cursussen starten in september 1988 of in januari 1989, de eerstvolgende tweede fase opleiding start in september 1988. Je kunt je aanmelden (tot 20 mei) of eerst meer informatie vragen bij: Bureau Lerarenopleiding - VU De Boelelaan 1105, kamer 7AA0 1087 HV Amsterdam tel. 020 - 548.4324

De eerstegraads lerarenopleiding: Voorbereiding op een vak met toekomst.

fl

overigens vooral zorgen te hebb e n g e m a a k t over het vermogen v a n hun ondergeschikten om d e juiste draairichting v a n schroeven en moeren te onderscheiden.

Verkeerde kant De redactie v a n het Oxford English Dictionary stuitte in h a a r speurtocht n a a r d e bronn e n v a n d e wet v a n Murphy ("Humoristische aanduiding voor diverse aforistische uitdrukkingen v a n d e klaarblijkelijke perversiteit e n onredelijkheid der dingen") op een citaat uit 'Nation' v a n juni 1957r "De wet v a n Murphy is d e uitspraak dat w a n n e e r er e e n moer is die a a n g e d r a a i d kan worden, iem a n d deze ooit d e verkeerde kant op zal draaien." Zoals in het geval v a n het Amerikaanse taalgebruik wel vaker, hebben de Murphyfümpjes geleid tot een nieuw en zelfstandig begrip. De militair-technische oorsprong is al lang uit het zicht verdwenen, d e wet v a n Murphy is op het echte leven v a n toepassing geworden. Niemand buiten het Angelsaksische taalgebied schijnt nog te weten dat Murphy e e n tekenfilmfiguurtje w a s en g e e n psycholoog. Zeker, d e n a a m geeft d e wet e e n w e tenschappelijk tintje, m a a r misschien is het beter om d e a n d e r e n a a m m a a r in te voeren w a a r onder hij. Wederom in Amerika, bekend staat: Sod's Law, w a a r bij 'Sod' staat voor zoiets als het Nederlandse 'oen'. De 'samenzwering der dingen' beloert d e mensheid overal. In postkantoren bijvoorbeeld stagneert d e rij waarin d e w a a r n e mer g a a t staan. Onbegrijpelijke transacties in merkwaardige munteenheden, eerste uitgaven v a n postzegels uit 1687, h a p e rende PIN-codes, noem m a a r op, ze brengen onveranderlijk het bloed voorbij het kookpunt. Tussentijds overstappen n a a r de naburige queue heeft g e e n enkele zin. In d e nj die men verlaat, vlot het plotseling weer; d e rij die men betreedt loopt hopeloos vast. Of: je nadert e e n füe, m a a r d e rij auto's waarbij je aansluit stagneert het meest... Beroemd is ook d e uitbreiding van de wet v a n Murphy tot d e biologie, meestal d e 'wet v a n Harvard' genoemd: Onder alle

denkbare, streng gecontroleerd e omstandigheden doet een proefdier gewoon w a a r het toevallig zin in heeft.' Toch is zoiets voor d e gemiddelde wetenschapsbeoefenaar nog gemakkelijker te verteren d a n d e recalcitrantie v a n d e levenloze materie. Laboratoria en practicumzalen v a n bijvoorbeeld natuurkundigen zijn bij uitstek het domein v a n Murphy. Experimenten werken niet, tenzij je ze opgeeft. De vaardigheid v a n het opgeven wordt in wetenschappelijke opleidingen zwaar verwaarloosd.

Psychologisch Het zou d a a r o m bijna een wonder kunnen heten dat d e wetenschappen toch een onschokbare reputatie h e b b e n weten op te bouwen. Er moet dus iets anders a a n d e h a n d zijn. De beste verklaring voor het optreden van d e wet v a n Murphy is e e n psychologische: slecht nieuws maakt meer indruk d a n goed nieuws. Als een boterham dan toch moet vallen, is een landing op de onbelegde zijde d e uitkomst met d e d e minste gevolgen. De mens is v a n nature geneigd een positieve uitkomst met e e n kleine k a n s v a n slagen meer te w a d r d e r e n d a n een negatieve uitkomst met een grotere kans. Desnoods tegen beter weten in. Een a n d e r Murphyisme, het credo v a n Finagle: 'Wetenschap is waar, laat u niet misleiden door d e feiten' geldt d a n ook zeker niet in d e praktijk. Feiten -vooral o n a a n g e n a m e zijn waar, laat u niet misleiden door de wetenschap. B

"Ikdrinkomdat mnvrouw me niet begrijpt m'nvrienden niet meer komen m'nbaas me wil ontslaan omdat ik drinkt Drank heeft nog nooH iemand geholpen Sic^^Tenmeidnnkenwd

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen